سُورَةُ الأنعام

อัล-อันอาม

"ปศุสัตว์" • 🕋 มักกียะห์ • 165 อายะห์

📖 ญุซอ์ 7–8 (ข้ามญุซอ์)

← อัล-มาอิดะห์ อัล-อะอ์รอฟ →

🔤 أ أ

🎨 สีตัจวีด

คำอธิบายสีตัจวีด:

กุนนะฮ์ / อิดฆอม

ก็อลเกาะละฮ์

อิกลาบ

อิคฟาอ์

มัดญ์ (ลากเสียงยาว)

ไม่ออกเสียง

หน้า 3/9 · อายะห์ 41-60

← ก่อนหน้า ถัดไป →

อายะห์ที่ ๔๑

بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِن شَآءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ۝ ٤١

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

มิได้ เฉพาะพระองค์เท่านั้นที่พวกท่านจะวิงวอนขอ แล้วพระองค์ก็จะทรงปลดเปลื้องสิ่งที่พวกท่านวิงวอนให้ช่วยเหลือ หากพระองค์ทรงประสงค์ และพวกเจ้าก็จะลืมสิ่งที่พวกเจ้าให้มีภาคีขึ้น

{ بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شَاءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ } "แต่ทว่า พวกท่านวิงวอนต่อพระองค์เท่านั้น แล้วพระองค์ก็ทรงขจัดสิ่งที่พวกท่านวิงวอนขอให้ขจัดได้ หากพระองค์ทรงประสงค์ และพวกท่านก็ลืมสิ่งที่พวกท่านตั้งภาคี" (สูเราะฮฺ อัลอันอาม อายะฮฺที่ 41) ดังนั้น เมื่อสภาพของพวกท่านกับบรรดาสิ่งที่พวกท่านเทียบเคียง (พระเจ้า) เป็นเช่นนี้ในยามคับขัน พวกท่านลืมพวกเขาเสีย เนื่องจากพวกท่านรู้ดีว่าพวกเขาไม่มีอำนาจให้โทษหรือให้คุณแก่พวกท่าน ไม่มีอำนาจให้ความตายหรือชีวิต หรือให้ฟื้นคืนชีพ และพวกท่านก็มุ่งวิงวอนต่ออัลลอฮฺอย่างบริสุทธิ์ใจ เนื่องจากพวกท่านรู้ว่าพระองค์เท่านั้นคือผู้ให้คุณและให้โทษ ผู้ทรงตอบรับการวิงวอนของผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก แล้วทำไมพวกท่านจึงตั้งภาคีต่อพระองค์ในยามสุขสบาย และตั้งภาคีต่างๆ ขึ้นสำหรับพระองค์เล่า? สติปัญญาหรือบทบัญญัติใดเล่าที่ชี้นำพวกท่านสู่การกระทำเช่นนั้น? หรือว่าพวกท่านมีหลักฐานใดๆ ในเรื่องนี้? หามิได้ แต่พวกท่านกลับกุความเท็จใส่ความอัลลอฮฺ

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ที่ว่า: "หากมิใช่พระองค์เท่านั้นที่พวกเจ้าวิงวอน" นั้นเป็นการหันเหจากสิ่งแรก (การตั้งภาคี) และเป็นการยืนยันสิ่งที่สอง (การวิงวอนต่อพระองค์แต่เพียงผู้เดียว) คำว่า "إياه" (พระองค์) อยู่ในรูปกรรม (นัศบ์) เนื่องจากเป็นกรรมของคำกริยา "تدعون" (พวกเจ้าวิงวอน) "ในกัชฟุ มา ตัดอูน อิลัยฮิ อิน ชาอะ" (พระองค์จะทรงขจัดสิ่งที่พวกเจ้าวิงวอนต่อพระองค์ให้ขจัดได้ หากพระองค์ทรงประสงค์) หมายความว่า: พระองค์จะทรงขจัดความทุกข์ยากที่พวกเจ้าวิงวอนขอให้ทรงขจัดได้ หากพระองค์ทรงประสงค์จะขจัดมัน "และพวกเจ้าก็ลืมสิ่งที่พวกเจ้าให้มีภาคี" มีคำกล่าวว่า: (การลืมนี้เกิดขึ้น) ขณะที่การลงโทษประดังลงมา อัล-หะซัน อัล-บัศรี กล่าวว่า: หมายถึง พวกเจ้าเมินเฉยจากมัน (จากการตั้งภาคี) ด้วยการเมินเฉยของผู้ที่หลงลืม และนั่นก็เนื่องจากความสิ้นหวังจากการรอดพ้นจากมัน (จากเจว็ด) เนื่องจากมันไม่สามารถให้โทษหรือให้ประโยชน์ใดๆ ได้ อัซ-ซุญาจญ์ กล่าวว่า: เป็นไปได้ที่ความหมายจะหมายถึง "และพวกเจ้าก็ละทิ้ง" อัน-นะห์ฮาส กล่าวว่า: เช่นเดียวกับพระดำรัสที่ว่า: "และโดยแน่นอน เราได้ให้พันธะแก่อาดัมมาก่อนแล้ว แต่เขาก็ลืม"

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "มิใช่เช่นนั้น หากพวกเจ้าจะวิงวอนขอต่อพระองค์เท่านั้น แล้วพระองค์จะทรงขจัดสิ่งที่พวกเจ้าวิงวอนขอต่อพระองค์นั้น หากพระองค์ทรงประสงค์ และพวกเจ้าก็จะลืมสิ่งที่พวกเจ้าได้ตั้งภาคีไว้" (อายะฮ์ที่ 41)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงได้รับการรำลึกถึง ตรัสด้วยการปฏิเสธบรรดาผู้ที่ตั้งภาคีต่อพระองค์ด้วยเจว็ดทั้งหลายว่า: พวกเจ้านั้นมิใช่ โอ้บรรดาผู้ตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ด้วยเจว็ดและสิ่งเทียบเคียงทั้งหลาย หากการลงโทษของอัลลอฮ์ได้มาถึงพวกเจ้า หรือวันกิยามะฮ์ได้มาถึงพวกเจ้า พวกเจ้าก็มิใช่ผู้ที่จะขอความคุ้มครองด้วยสิ่งอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ ในยามที่ความหวาดกลัวอันรุนแรงได้เกิดขึ้นแก่พวกเจ้า จากเจว็ด เทวรูป หรือรูปปั้นทั้งหลาย หากแต่ว่า ณ ที่นั้น พวกเจ้าจะวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเจ้า ผู้ทรงสร้างพวกเจ้า และด้วยพระองค์เท่านั้นพวกเจ้าจะขอความช่วยเหลือ และต่อพระองค์เท่านั้นพวกเจ้าจะวิ่งหนี โดยปราศจากสิ่งอื่นใดทั้งสิ้นนอกจากพระองค์

"แล้วพระองค์จะทรงขจัดสิ่งที่พวกเจ้าวิงวอนขอต่อพระองค์นั้น" หมายความว่า: และพระองค์จะทรงบรรเทาให้แก่พวกเจ้า ณ ขณะที่พวกเจ้าขอความช่วยเหลือต่อพระองค์และวิงวอนต่อพระองค์ ซึ่งความทุกข์ยากอันยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้นแก่พวกเจ้า หากพระองค์ทรงประสงค์ที่จะบรรเทาสิ่งนั้นให้แก่พวกเจ้า เพราะพระองค์คือผู้ทรงอานุภาพเหนือทุกสิ่ง และผู้ทรงครอบครองทุกสิ่ง โดยปราศจากสิ่งที่พวกเจ้าวิงวอนขอให้เป็นพระเจ้าจากเจว็ดและรูปปั้นทั้งหลาย

"และพวกเจ้าก็จะลืมสิ่งที่พวกเจ้าได้ตั้งภาคีไว้" หมายความว่า: และพวกเจ้าจะลืม เมื่อการลงโทษของอัลลอฮ์ได้มาถึงพวกเจ้า หรือวันกิยามะฮ์ได้มาถึงพวกเจ้าพร้อมกับความหวาดกลัวทั้งหลายของมัน ซึ่งสิ่งที่พวกเจ้าได้ตั้งภาคีร่วมกับอัลลอฮ์ในการเคารพภักดีของพวกเจ้าต่อพระองค์ ดังนั้นพวกเจ้าก็จะทำให้สิ่งนั้นเป็นสิ่งเทียบเคียงสำหรับพระองค์ จากเจว็ดและรูปปั้น และอื่นๆ จากสิ่งที่พวกเจ้าเคารพภักดีอื่นจากพระองค์ และพวกเจ้าวิงวอนขอให้สิ่งนั้นเป็นพระเจ้า

อายะห์ที่ ๔๒

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَـٰهُم بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ۝ ٤٢

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และแท้จริงเราได้ส่งไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า แล้วเราก็ได้ลงโทษพวกเขาด้วยความแร้นแค้นและการเจ็บป่วย เพื่อว่าพวกเขาจะได้นอบน้อม

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และโดยแน่นอน เราได้ส่งรอซูลไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า แล้วเราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความทุกข์ยาก เพื่อว่าพวกเขาจะได้ถ่อมตน" (อัลอันอาม 6:42)

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และโดยแน่นอน เราได้ส่งรอซูลไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า..." นั้น เป็นการปลอบประโลมท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) และในประโยคนี้มีการละไว้ซึ่งเข้าใจได้; หมายความว่า : เราได้ส่งรอซูลไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า และยังมีการละไว้อีกประการหนึ่งซึ่งบริบทที่ปรากฏชี้บอกไว้; ความหมายโดยประมาณคือ : แล้วพวกเขาก็ปฏิเสธ เราจึงได้ลงโทษพวกเขา และอายะฮฺนี้มีความเชื่อมโยงกับสิ่งที่มาก่อนหน้าในลักษณะของการเชื่อมโยงสถานการณ์กับสถานการณ์ที่ใกล้เคียงกัน นั่นคือเพราะกลุ่มชนเหล่านี้ (ชาวมักกะฮฺ) ได้ดำเนินตามแนวทางในการต่อต้านนบีของพวกเขาเช่นเดียวกับแนวทางของชนก่อนหน้าในการต่อต้านบรรดานบีของพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจึงตกอยู่ในภาวะเสี่ยงที่จะประสบกับความวิบัติเช่นเดียวกับที่ได้ประสบกับชนก่อนหน้า

"ด้วยความยากลำบาก" หมายถึง ความวิบัติในทรัพย์สิน และ "ความทุกข์ยาก" หมายถึง ในร่างกาย; นี่คือคำกล่าวของนักตัฟซีรส่วนใหญ่ และบางครั้งแต่ละคำอาจถูกใช้แทนที่กันได้ และอัลลอฮฺทรงตีสอนปวงบ่าวของพระองค์ด้วยความยากลำบากและความทุกข์ยาก และด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ โดยไม่มีผู้ใดจะถามถึงสิ่งที่พระองค์ทรงกระทำ

อิบนุ อัตติยะฮฺ กล่าวว่า : บางกลุ่มผู้ปฏิบัติศาสนกิจได้ใช้เป็นข้ออ้างในการตีสอนตนเอง โดยใช้ความยากลำบากในการทำให้ทรัพย์สินกระจัดกระจาย และใช้ความทุกข์ยากในการบังคับร่างกายด้วยความหิวและความขาดแคลน โดยอ้างอิงกับอายะฮฺนี้

ข้าพเจ้า (อัลกุรฏุบี) กล่าวว่า : นี่คือความเขลาเบาปัญญาจากผู้ที่กระทำเช่นนั้นและถือเอาอายะฮฺนี้เป็นหลักฐานสำหรับการกระทำนั้น นี่คือการลงโทษจากอัลลอฮฺสำหรับผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากปวงบ่าวของพระองค์ โดยพระองค์ทรงทดสอบพวกเขาด้วยสิ่งนั้น และไม่อนุญาตให้เราทดสอบตัวเราเองและลงโทษตนเองโดยการเทียบเคียงกับสิ่งนั้น เพราะแท้จริงร่างกายนั้นคือพาหนะที่เราจะใช้บรรลุสู่สถานอันมีเกียรติ (สวรรค์) และเราจะรอดพ้นด้วยมันจากความน่าสะพรึงกลัวในวันกิยามะฮฺ และในอัลกุรอานได้มีดำรัสว่า : "โอ้บรรดารอซูลเอ๋ย จงบริโภคจากสิ่งดีๆ และจงกระทำความดี" (อัลมุอ์มินูน 23:51) และพระองค์ตรัสว่า : "โอ้บรรดาผู้ศรัทธาเอ๋ย จงบริโภคจากสิ่งดีๆ ซึ่งเราได้ให้เป็นปัจจัยยังชีพแก่พวกเจ้า" (อัลบะกอเราะฮฺ 2:172) ดังนั้นพระองค์จึงทรงใช้บรรดาผู้ศรัทธาในสิ่งที่พระองค์ตรัสสั่งบรรดารอซูล และท่านรอซูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) และบรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านนั้น ได้บริโภคสิ่งดีๆ สวมใส่เสื้อผ้าที่ดีที่สุด และประดับประดาตนด้วยสิ่งเหล่านั้น และเช่นเดียวกันกับบรรดาตาบิอีนหลังจากพวกเขาเป็นต้นมา ตามที่ได้อธิบายมาแล้วในซูเราะฮฺอัลมาอิดะฮฺ และจะได้กล่าวถึงในซูเราะฮฺอัลอะอ์รอฟ เกี่ยวกับกฎเกณฑ์เรื่องเครื่องนุ่งห่มและอื่นๆ และหากเป็นดังที่พวกเขาอ้างและใช้เป็นข้ออ้างแล้วไซร้ ก็จะไม่มีความหมายอันใหญ่หลวงในการที่อัลลอฮฺทรงกล่าวถึงความโปรดปรานของพระองค์ด้วยพืชผล สวนสวรรค์ และผลไม้ทั้งมวล และพืชพันธุ์ และปศุสัตว์ ซึ่งพระองค์ทรงทำให้มันอ่อนน้อม และทรงอนุมัติให้เราบริโภคมัน และดื่มน้ำนมของมัน และให้ความอบอุ่นด้วยขนของมัน – และอื่นๆ จากสิ่งที่พระองค์ทรงกล่าวถึงความโปรดปราน – หากสิ่งที่พวกเขาเชื่อถือนั้นมีความประเสริฐ แน่นอนท่านรอซูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) และบรรดาเศาะหาบะฮฺของท่าน และบรรดาตาบิอีนและนักวิชาการหลังจากพวกเขา ย่อมเป็นผู้สมควรที่สุดกับสิ่งนั้น และได้ผ่านมาแล้วในตอนท้ายของซูเราะฮฺอัลบะกอเราะฮฺ ซึ่งเป็นการอธิบายถึงความประเสริฐและประโยชน์ของทรัพย์สิน และการตอบโต้ผู้ที่ปฏิเสธการสะสมมัน และท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ได้ห้ามการถือศีลอดต่อเนื่อง (วัสล์) เนื่องจากเกรงกลัวความอ่อนแอของร่างกาย และท่านได้ห้ามการทำให้ทรัพย์สินสูญเสีย เพื่อเป็นการตอบโต้บรรดาผู้มั่งมีผู้เขลาเบาปัญญา

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ถ่อมตน" หมายความว่า : เพื่อว่าพวกเขาจะได้วิงวอนและยอมจำนน โดยมาจากคำว่า "อัด-ฎุรออะฮฺ" ซึ่งหมายถึง ความนอบน้อมถ่อมตน มีคำกล่าวว่า : ฎะรุอะ (เขาได้ถ่อมตน) ดังนั้นเขาจึงเป็นผู้ถ่อมตน (ฎอริอฺ)

คำอธิบายความหมายของพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และโดยแน่นอน เราได้ส่ง (รอซูล) ไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า แล้วเราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความทุกข์ยาก เพื่อว่าพวกเขาจะได้วิงวอน" (อายะฮ์ที่ 42)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงเกียรติผู้สูงส่งตรัสว่า = โดยทรงเตือนบรรดาผู้ตั้งภาคีเหล่านี้ซึ่งตั้งเจว็ด (เป็นภาคีต่อพระองค์) = และทรงตักเตือนพวกเขา ว่าหากพวกเขายังคงดื้อดึงในความหลงผิดของพวกเขา พระองค์จะทรงให้พวกเขาเดินตามแนวทางของบรรดาประชาชาติก่อนหน้าพวกเขาที่ได้เดินตามแนวทางนั้น ซึ่งคือการที่อัลลอฮ์จะทรงลงโทษพวกเขาโดยเร็วในโลกนี้ = และทรงแจ้งแก่ศาสนทูตของพระองค์เกี่ยวกับแนวทางอันแน่นอนของพระองค์ในหมู่ประชาชาติก่อนหน้าพวกเขา ซึ่งมีแนวทางเช่นเดียวกันในการปฏิเสธบรรดารอซูล = โดยตรัสว่า: "โดยแน่นอน เราได้ส่ง" โอ้มุฮัมมัด "ไปยังประชาชาติ" หมายถึง สู่กลุ่มชนและยุคสมัยต่างๆ (29) "ก่อนหน้าเจ้า แล้วเราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบาก" หมายความว่า: แล้วเราได้สั่งใช้และห้ามปรามพวกเขา แต่พวกเขาก็ปฏิเสธบรรดารอซูลของเรา และฝ่าฝืนคำสั่งใช้และคำห้ามของเรา ดังนั้นเราจึงทดสอบพวกเขาด้วยการทดสอบ "ด้วยความยากลำบาก" ซึ่งคือความยากจนแร้นแค้นและความคับแค้นในการครองชีพ (30) "และความทุกข์ยาก" ซึ่งคือโรคภัยไข้เจ็บและความเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นกับร่างกาย (31)

* * *

และเราได้อธิบายเรื่องนั้นไว้แล้ว พร้อมทั้งหลักฐานและแง่มุมทางไวยากรณ์ของมัน ใน "ซูเราะฮ์อัล-บะกอเราะฮ์" ซึ่งเพียงพอแล้วที่จะไม่ต้องกล่าวซ้ำในที่นี้ (32)

* * *

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "เพื่อว่าพวกเขาจะได้วิงวอน" หมายความว่า: เราได้กระทำเช่นนั้นแก่พวกเขา เพื่อว่าพวกเขาจะได้วิงวอนต่อเรา และจะได้ทำการอิบาดะฮ์อย่างบริสุทธิ์ใจต่อเรา และจะมุ่งความปรารถนาของพวกเขาเฉพาะแก่เรา โดยปราศจากสิ่งอื่นใด ผ่านการถ่อมตนของพวกเขาต่อเราด้วยการเชื่อฟัง และการนอบน้อมของพวกเขาต่อเราด้วยการกลับเนื้อกลับตัว

* * *

และในประโยคนี้มีส่วนที่ถูกตัดออก ซึ่งได้ละไว้เพราะความหมายที่ปรากฏชัดเจนได้บ่งบอกถึงมัน โดยไม่ต้องกล่าวออกมาว่า: (33) "และโดยแน่นอน เราได้ส่งไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า แล้วเราได้ลงโทษพวกเขา" แท้จริงสาเหตุที่พระองค์ทรงลงโทษพวกเขานั้น คือการที่พวกเขาปฏิเสธบรรดารอซูลและฝ่าฝืนพระบัญชาของพระองค์ = มิใช่เพราะการที่พระองค์ทรงส่งบรรดารอซูลมายังพวกเขา และเมื่อเป็นเช่นนั้น จึงเป็นที่ทราบชัดว่าความหมายของประโยคคือ: "และโดยแน่นอน เราได้ส่งไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า" ซึ่งคือบรรดารอซูล แต่พวกเขาปฏิเสธบรรดารอซูลเหล่านั้น "แล้วเราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบาก"

* * *

และ "อัต-เฎาะเราะอุอ์" (การวิงวอน) นั้น คือรูป "ตะฟั๊อ์อุล" (รูปแบบคำกริยา) จาก "อัฎ-เฎาะเราะอะฮ์" ซึ่งหมายถึง ความต่ำต้อยและความนอบน้อม

--------------------
เชิงอรรถ:
(29) ดูคำอธิบาย "อุมมะฮ์" ที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้า หน้า: 344, หมายเหตุ: 2 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น
(30) ดูคำอธิบาย "อัล-บะอ์ซาอ์" ที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้า 3: 349 - 252/ 4: 288
(31) ดูคำอธิบาย "อัฎ-เฎาะรออ์" ที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้า 3: 349 - 352/4 : 288/7 : 214
(32) ดูเอกสารอ้างอิงทั้งหมดในสองหมายเหตุก่อนหน้านี้
(33) ในฉบับพิมพ์: "ด้วยสิ่งที่ความหมายที่ปรากฏชัดเจนได้บ่งบอกถึงมัน เกี่ยวกับการแสดงออกของมัน จากพระดำรัสของพระองค์" ซึ่งแตกต่างจากในต้นฉบับลายมือ และฉันได้นำเสนอตามข้อความในต้นฉบับลายมือนั้น แม้ว่าฉันเกรงว่าอาจจะมีข้อความบางส่วนขาดหายไปจากผู้คัดลอกก็ตาม

อายะห์ที่ ๔๓

فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُواْ وَلَـٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ۝ ٤٣

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

แล้วไฉนเล่า พวกเขาจึงไม่นอบน้อม เมื่อการลงโทษของเราได้มายังพวกเขา แต่ทว่าหัวใจของพวกเขาแข็งกระด้าง และชัยฏอนก็ได้ให้เป็นที่สวยงามแก่พวกเขาด้วยในสิ่งที่พวกเขากระทำกัน

อัลลอฮ์ตรัสว่า "فلولا إذ جاءهم بأسنا تضرعوا" หมายถึง แล้วทำไมเล่า เมื่อเราได้ทดสอบพวกเขาด้วยสิ่งนั้น พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนต่อเราและไม่นอบน้อมต่อเรา "ولكن قست قلوبهم" หมายถึง หัวใจของพวกเขาไม่อ่อนโยนและไม่ยำเกรง "وزين لهم الشيطان ما كانو يعملون" หมายถึง การตั้งภาคี การขัดขืน และการละเมิดต่างๆ ที่พวกเขากระทำ "فلما نسوا ما ذكروا به" หมายถึง เมื่อพวกเขาผินหลังให้และลืมเลือนสิ่งที่ได้ถูกตักเตือนไว้ และทิ้งมันไว้เบื้องหลัง "فتحنا عليهم أبواب كل شيء" หมายถึง เราได้เปิดประตูแห่งปัจจัยยังชีพทุกอย่างที่พวกเขาปรารถนาให้แก่พวกเขา และนี่คือการล่อลวงและการผ่อนผันจากพระองค์ ขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์จากสิ่งที่ไม่อยากให้เกิดขึ้น และด้วยเหตุนี้พระองค์ตรัสว่า "حتى إذا فرحوا بما أوتوا" จากทรัพย์สิน ลูกหลาน และปัจจัยยังชีพ "أخذناهم بغتة" หมายถึง ในขณะที่พวกเขาประมาท "فإذا هم مبلسون" หมายถึง หมดหวังจากความดีทั้งปวง อัล-วาลิบีย์ได้รายงานจากอิบนุ อับบาสว่า "อัล-มับลิส" หมายถึง ผู้ที่หมดหวัง และอัล-หะซัน อัล-บัศรีย์กล่าวว่า ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงให้ความกว้างขวางแก่เขา แล้วเขาไม่เห็นว่าพระองค์ทรงเล่ห์เหลี่ยมต่อเขา เขาก็ไม่มีสติปัญญา และผู้ที่อัลลอฮ์ทรงให้ความคับแคบแก่เขา แล้วเขาไม่เห็นว่าพระองค์ทรงคอยดูเขา เขาก็ไม่มีสติปัญญา

พระองค์ตรัสว่า: "แล้วทำไมไม่เลย เมื่อการลงโทษของเราได้มายังพวกเขา พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนวิงวอน แต่ทว่าหัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง และชัยฏอนได้ทำให้สิ่งที่พวกเขากระทำอยู่นั้นงดงามในสายตาของพวกเขา"
พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "แล้วทำไมไม่เลย เมื่อการลงโทษของเราได้มายังพวกเขา พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนวิงวอน" คำว่า "فلولا" ในที่นี้เป็นคำแสดงการกระตุ้นเตือน (تحضيض) ซึ่งตามหลังด้วยกริยา มีความหมายว่า "ทำไมไม่" (هلا) นี่เป็นการตำหนิติเตียนต่อการละเลยการวิงวอน และเป็นการแจ้งข่าวเกี่ยวกับพวกเขาว่าพวกเขาไม่ได้ถ่อมตนวิงวอนขณะที่การลงโทษได้เกิดขึ้น
และเป็นไปได้ว่าพวกเขาอาจจะได้ถ่อมตนวิงวอน แต่เป็นการวิงวอนของผู้ที่ไม่มีความจริงใจ หรือพวกเขาได้ถ่อมตนวิงวอนในขณะที่การลงโทษได้ห้อมล้อมพวกเขาแล้ว และการถ่อมตนวิงวอนในลักษณะเช่นนี้ไม่เป็นประโยชน์
และการวิงวอนนั้นถูกสั่งใช้ให้กระทำทั้งในยามสุขสบายและยามยากลำบาก พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "พวกเจ้าจงวิงวอนข้าเถิด ข้าจะตอบรับพวกเจ้า" และพระองค์ตรัสว่า: "แท้จริงบรรดาผู้หยิ่งยะโสต่อการเคารพภักดีต่อข้า" หมายถึง การวิงวอนต่อข้า "พวกเขาจะเข้าไปในนรกญะฮันนัมในสภาพอันต่ำต้อย" [หน้า 333] และนี่เป็นการขู่กรรโชกที่รุนแรง
"แต่ทว่าหัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง" หมายถึง มันแข็งและหยาบกระด้าง และนี่เป็นสำนวนหมายถึงการปฏิเสธศรัทธาและการยืนกรานในการฝ่าฝืน เราขอต่ออัลลอฮ์ให้ทรงคุ้มครอง
"และชัยฏอนได้ทำให้สิ่งที่พวกเขากระทำอยู่นั้นงดงามในสายตาของพวกเขา" หมายถึง มันได้ล่อลวงพวกเขาด้วยการฝ่าฝืนและได้ชักนำพวกเขาให้กระทำมัน

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (อัลลอฮ์) ที่ว่า: "แล้วไฉนเล่า เมื่อความเดือดร้อนของเราได้ประสบแก่พวกเขา พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนลง แต่ทว่าหัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง และชัยฏอนได้ประดับประดาแก่พวกเขา ซึ่งสิ่งที่พวกเขากระทำกันอยู่" (ซูเราะฮ์อัลอันอาม: 43)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: และนี่ก็เป็นส่วนหนึ่งของถ้อยคำที่มีบางส่วนถูกเว้นไว้ โดยอาศัยการบ่งชี้ที่ชัดเจนจากบริบททำให้ไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงสิ่งที่ถูกเว้นไว้นั้น

กล่าวคือ พระองค์ผู้ทรงสูงส่งได้ทรงแจ้งเกี่ยวกับประชาชาติต่างๆ ที่ปฏิเสธบรรดารอซูลของพวกเขา ว่า พระองค์ได้ทรงลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อน เพื่อที่พวกเขาจะได้ถ่อมตนต่อพระองค์ จากนั้นพระองค์ตรัสว่า: "แล้วไฉนเล่า เมื่อความเดือดร้อนของเราได้ประสบแก่พวกเขา พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนลง" โดยที่พระองค์มิได้ทรงแจ้งถึงการกระทำของพวกเขาในขณะที่พระองค์ทรงลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อนนั้น

ความหมายของถ้อยคำ (ในบริบทที่สมบูรณ์) คือ: "และโดยแน่นอน เราได้ส่งบรรดารอซูลไปยังประชาชาติก่อนหน้าเจ้า แล้วเราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อน เพื่อว่าพวกเขาจะได้ถ่อมตน" แต่พวกเขามิได้ถ่อมตน "แล้วไฉนเล่า เมื่อความเดือดร้อนของเราได้ประสบแก่พวกเขา พวกเขาจึงไม่ถ่อมตนลง"

และความหมายของ "فلولا" (ฟาลาวลา) ในที่นี้ คือ "هلا" (ฮะลา - ไฉนเล่า, ทำไมไม่) เมื่อชาวอาหรับใช้ "لولا" (ลาวลา) ตามด้วยคำนามที่อยู่ในรูปอิรอบ (การผัน) ร็อฟะอ์ (เป็นประธาน) พวกเขาจะทำให้สิ่งที่ตามมาเป็นภาคแสดง (ข่าว) และใช้มันเพื่อแสดงคำสั่งหรือการชี้นำ พวกเขาจึงกล่าวว่า: "فلولا أخوك لزرتك" (หากไม่ใช่เพราะพี่ชายของท่าน ฉันคงไปเยี่ยมท่านแล้ว) และ "لولا أبوك لضربتك" (หากไม่ใช่เพราะพ่อของเจ้า ฉันคงตีเจ้าแล้ว) และเมื่อพวกเขาใช้มันตามด้วยกริยา หรือไม่ใช้ตามด้วยคำนาม พวกเขาจะทำให้มันเป็นคำถาม พวกเขาจึงกล่าวว่า: "لولا جئتنا فنكرمك" (ไฉนเล่าท่านจึงไม่มาหาเรา เพื่อเราจะได้ให้เกียรติท่าน) และ "لولا زرت أخاك فنـزورك" (ไฉนเล่าท่านจึงไม่ไปเยี่ยมพี่ชายของท่าน เพื่อเราจะได้มาเยี่ยมท่าน) โดยมีความหมายว่า "هلا" (ฮะลา - ไฉนเล่า) ดังเช่นที่พระองค์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "ไฉนเล่าท่านจึงไม่ประวิงเวลาให้ฉันไปจนถึงระยะอันใกล้นี้ ฉันก็จะทำทาน" (ซูเราะฮ์อัลมุนาฟิกูน: 10) และพวกเขาก็ใช้ "لوما" (ลาวมา) ในทำนองเดียวกันกับการใช้ "لولا" (ลาวลา)

ดังนั้น ความหมายของถ้อยคำในที่นี้คือ: แล้วไฉนเล่า (ทำไมไม่) เมื่อความเดือดร้อนของเราได้ประสบแก่ประชาชาติผู้ปฏิเสธบรรดารอซูลเหล่านี้ ผู้ซึ่งมิได้ถ่อมตนเมื่อเราลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อน "พวกเขาจึงถ่อมตนลง" คือ พวกเขาได้นอบน้อมต่อพระเจ้าของพวกเขา และยอมจำนนต่อการเชื่อฟังพระองค์ เพื่อที่พระเจ้าของพวกเขาจะได้ทรงผ่อนผันความเดือดร้อนของพระองค์ ซึ่งคือการลงโทษของพระองค์ ออกจากพวกเขา

และเราได้อธิบายความหมายของ "البأس" (อัลบะอ์ส - ความเดือดร้อน, ความยากลำบาก) ไว้ในที่อื่นแล้ว ซึ่งเพียงพอที่จะไม่ต้องกล่าวซ้ำในที่นี้

"แต่ทว่าหัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง" หมายถึง แต่ทว่าพวกเขายังคงยืนกรานในการปฏิเสธบรรดารอซูลของพวกเขา และดื้อดึงในเรื่องนั้น และหยิ่งยโสต่อพระบัญชาของพระเจ้าของพวกเขา เนื่องจากพวกเขาดูหมิ่นการลงโทษของอัลลอฮ์ และไม่เกรงกลัวต่อการลงโทษของพระองค์ และเนื่องจากความแข็งกระด้างของหัวใจของพวกเขา

"และชัยฏอนได้ประดับประดาแก่พวกเขา ซึ่งสิ่งที่พวกเขากระทำกันอยู่" หมายถึง และชัยฏอนได้ทำให้สิ่งที่พวกเขากระทำอยู่ ซึ่งคือการงานต่างๆ ที่อัลลอฮ์ทรงกริ้วและไม่ทรงพอพระทัยจากพวกเขา ดูสวยงามในสายตาของพวกเขา

(39) โปรดดูคำอธิบาย (ตัฟซีร) ของคำว่า "กะซา" (قسا) ในส่วนที่ผ่านมา 2: 233 - 237/10 : 126, 127.

อายะห์ที่ ๔๔

فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَٲبَ كُلِّ شَىْءٍ حَتَّىٰٓ إِذَا فَرِحُواْ بِمَآ أُوتُوٓاْ أَخَذْنَـٰهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ ۝ ٤٤

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

ครั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่พวกเขาถูกเตือนให้รำลึกในสิ่งนั้น เราก็เปิดให้แก่พวกเขาซึ่งบรรดาประตูของทุกสิ่ง จนกระทั่งเมื่อพวกเขาระเริงต่อสิ่งที่พวกเขาได้รับ เราก็ลงโทษพวกเขาโดยกระทันหัน แล้วทันใดนั้นพวกเขาก็หมดหวัง

แล้วท่านได้อ่านอายะฮ์ที่ว่า "ครั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่ได้ถูกตักเตือนไว้แก่พวกเขาแล้ว เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับมา เราก็ได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน แล้วพวกเขาก็สิ้นหวัง" ท่านกล่าวว่า "เป็นการหลอกลวงพวกเขา ขอสาบานต่อพระเจ้าของอัลกะอ์บะฮ์ พวกเขาได้รับสิ่งที่ต้องการแล้วพวกเขาก็ถูกลงโทษ" อิบนุ อบี ฮาติมได้บันทึกไว้ และกะอ์ดะฮ์ได้กล่าวว่า "พระบัญชาของอัลลอฮ์ได้เกิดขึ้นกับพวกเขาอย่างกะทันหัน และอัลลอฮ์ไม่เคยลงโทษกลุ่มชนใดเลย เว้นแต่ในช่วงที่พวกเขามีความสุข หลงระเริง และได้รับความโปรดปราน ดังนั้นพวกเจ้าจงอย่าหลงระเริงในอัลลอฮ์ เพราะไม่มีใครหลงระเริงในอัลลอฮ์ได้ นอกจากกลุ่มชนที่ฝ่าฝืนเท่านั้น" อิบนุ อบี ฮาติมก็ได้บันทึกไว้เช่นกัน และมาลิกได้รายงานจากอัซซุฮ์รีเกี่ยวกับอายะฮ์ "เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" ท่านกล่าวว่า "หมายถึงความกว้างขวางและความมั่งคั่งของโลกดุนยา" และอิมามอะหมัดได้กล่าวว่า "ได้มีผู้รายงานแก่เราคือยะห์ยา บิน ฆ็อยลาน ได้มีผู้รายงานแก่เราคือรุชดัยน์ - หมายถึง อิบนุ ซะอ์ด อบุลฮัจญาจ อัลมิฮ์รี - จากฮุรมุละฮ์ บิน อิมราน อัตตุญัยบี จากอุก็อบะฮ์ บิน มุสลิม จากอุก็อบะฮ์ บิน อามิร จากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า ท่านได้กล่าวว่า "เมื่อท่านเห็นอัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่บ่าวผู้หนึ่งจากโลกดุนยาในสิ่งที่เขาชอบ ทั้งๆ ที่เขาก่อความผิดอยู่ นั่นคือการล่อลวง" แล้วท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็ได้อ่านอายะฮ์ว่า "ครั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่ได้ถูกตักเตือนไว้แก่พวกเขาแล้ว เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับมา เราก็ได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน แล้วพวกเขาก็สิ้นหวัง" อิบนุ ญะรีรและอิบนุ อบี ฮาติมได้รายงานจากหะดีษของฮุรมุละฮ์และอิบนุ ละฮีอะฮ์ จากอุก็อบะฮ์ บิน มุสลิม จากอุก็อบะฮ์ บิน อามิร เช่นกัน และอิบนุ อบี ฮาติมได้กล่าวว่า "ได้มีผู้รายงานแก่เราคือ ฮิชาม บิน อัมมาร์ ได้มีผู้รายงานแก่เราคือ อะรอก บิน คอลิด บิน ยาซีด ได้มีผู้รายงานแก่ฉันคือ บิดาของฉัน จากอิบรอฮีม บิน อบี อับละฮ์ จากอุบาดะฮ์ บิน อัศศามิต ว่า ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มักจะกล่าวว่า "เมื่ออัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้กลุ่มชนใดดำรงอยู่หรือเจริญเติบโต พระองค์ก็จะประทานปัจจัยยังชีพที่พอประมาณและความบริสุทธิ์ใจแก่พวกเขา และเมื่ออัลลอฮ์ทรงประสงค์จะตัดรอนกลุ่มชนใด พระองค์ก็จะเปิด หรือทรงเปิดประตูแห่งการทรยศให้แก่พวกเขา" "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับมา เราก็ได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน แล้วพวกเขาก็สิ้นหวัง" ดังที่พระองค์ตรัสว่า "แล้วพระองค์ก็ได้ทรงตัดทำลายกลุ่มชนที่อธรรมเหล่านั้น และการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก" อะหมัดและอื่นๆ ได้รายงานไว้

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ที่ว่า: "فلما نسوا ما ذكروا به" (ดังนั้น เมื่อพวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาได้ถูกตักเตือนไว้) มีคำถามว่า: ทำไมพวกเขาจึงถูกตำหนิในเรื่องการหลงลืม ทั้งที่มันมิใช่การกระทำของพวกเขา? คำตอบคือ: คำว่า "نسوا" ในที่นี้หมายถึง "พวกเขาละทิ้งสิ่งที่พวกเขาได้ถูกตักเตือนไว้" ตามทัศนะของอิบนุ อับบาส และอิบนุ จุเรจญ์ และนี่คือคำกล่าวของอบู อะลี ทั้งนี้เพราะผู้ที่ละทิ้งสิ่งใดด้วยการผินหลังให้กับมัน ย่อมทำให้สิ่งนั้นมีสถานะดุจสิ่งที่ถูกลืมเลือนไปแล้ว ดังที่มักกล่าวกันว่า: "เขาทอดทิ้งมัน" ในความหมายว่า "เขาลืมมัน"

อีกคำตอบหนึ่งคือ: พวกเขาได้เปิดทางให้กับการหลงลืม ดังนั้น การถูกตำหนิจึงเป็นสิ่งที่สมควร เช่นเดียวกับการที่สมควรถูกตำหนิสำหรับการเปิดทางให้กับความกริ้วและการลงโทษของอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง)

"فتحنا عليهم أبواب كل شيء" (เราได้เปิดประตูทุกสิ่งให้แก่พวกเขา) หมายถึง จากความโปรดปรานและความดีทั้งหลาย นั่นคือ เราได้เพิ่มพูนสิ่งเหล่านั้นให้แก่พวกเขา และตามการตีความของนักภาษาอาหรับ ความหมายคือ: เราได้เปิดประตูทุกสิ่งซึ่งเคยถูกปิดกั้นจากพวกเขาให้แก่พวกเขา

"حتى إذا فرحوا بما أوتوا" (จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ) ความหมายคือ พวกเขาหยิ่งยโส ฟุ่มเฟือย หลงตัวเอง และคิดว่าของประทานนั้นจะไม่สูญสิ้นไป และมันเป็นเครื่องหมายแสดงถึงความพึงพอพระทัยของอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ต่อพวกเขา "أخذناهم بغتة" (เราจึงได้จับกุมพวกเขาอย่างกะทันหัน) หมายถึง เราขจัดพวกเขาให้สิ้นซากและลงโทษพวกเขาอย่างรุนแรง

และคำว่า "بغتة" (บัฆตะฮ์) หมายถึง อย่างฉับพลัน มันคือการจับกุมอย่างไม่ทันตั้งตัวและโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า ดังนั้น เมื่อมนุษย์ถูกจับกุมขณะที่เขาประมาทและไม่ระวังตัว นั่นคือเขาถูกจับกุมอย่างกะทันหัน และสิ่งที่ร้ายแรงที่สุดคือสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหันโดยไม่คาดคิด มีผู้กล่าวว่า: การตักเตือนที่ผ่านมาแล้ว - ซึ่งพวกเขาได้ผินหลังให้ - นั้นทำหน้าที่แทนสัญญาณเตือน และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง

และคำว่า "بغتة" เป็นมาศดัร (คำนามที่แสดงการกระทำ) อยู่ในตำแหน่งของฮาล (สภาพ) ซึ่งไม่อาจนำมาเป็นบรรทัดฐานได้ตามทัศนะของซีบะวัยห์ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ดังนั้น สิ่งนั้นจึงเป็นการล่อลวงจากอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ดังที่พระองค์ตรัสว่า: "وأملي لهم إن كيدي متين" (และฉันจะประวิงเวลาให้พวกเขา แท้จริงแผนการของฉันนั้นมั่นคง) เราขอความคุ้มครองต่ออัลลอฮ์จากความกริ้วและการล่อลวงของพระองค์

นักวิชาการบางท่านกล่าวว่า: อัลลอฮ์ทรงเมตตาบ่าวผู้ที่ใคร่ครวญโองการนี้: "حتى إذا فرحوا بما أوتوا أخذناهم بغتة" (จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ เราจึงได้จับกุมพวกเขาอย่างกะทันหัน)

และมุฮัมมัด บิน อัน-นัฎร์ อัล-ฮาริษี กล่าวว่า: พระองค์ทรงประวิงเวลาให้กลุ่มชนเหล่านั้นเป็นเวลายี่สิบปี

และอะกอบะฮ์ บิน อามิร ได้รายงานว่า ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) กล่าวว่า: "เมื่อพวกเจ้าเห็นอัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ประทานสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์แก่ปวงบ่าว ทั้งๆ ที่พวกเขากำลังทำบาปอยู่ แท้จริงนั่นคือการล่อลวงจากพระองค์แก่พวกเขา" แล้วท่านก็ได้อ่านโองการ "فلما نسوا ما ذكروا به" (ดังนั้น เมื่อพวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาได้ถูกตักเตือนไว้) จนจบโองการ

และอัล-หะซัน กล่าวว่า: "ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ไม่มีผู้ใดในหมู่มนุษย์ที่อัลลอฮ์ทรงให้ความกว้างขวางในโลกดุนยาของเขา แล้วเขาไม่เกรงกลัวว่ามันอาจเป็นการล่อลวงจากพระองค์แก่เขาในโลกดุนยา นอกจากว่างานของเขาจะขาดตกบกพร่อง และความคิดเห็นของเขาจะอ่อนแอ และและไม่มีผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงระงับมัน (ความกว้างขวาง) จากเขา แล้วเขาไม่คิดว่ามันคือความดีสำหรับเขาในโลกดุนยา นอกจากว่างานของเขาจะขาดตกบกพร่อง และความคิดเห็นของเขาจะอ่อนแอ"

และในหะดีษมีว่า: อัลลอฮ์ (ผู้ทรงสูงส่ง) ทรงวะฮีแก่ท่านมูซา (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ว่า: "เมื่อเจ้าเห็นความยากจนกำลังมาหาเจ้า จงกล่าวว่า: ยินดีต้อนรับสู่เครื่องหมายของผู้ทรงคุณธรรม และเมื่อเจ้าเห็นความมั่งคั่งกำลังมาหาเจ้า จงกล่าวว่า: นี่คือบาปซึ่งการลงโทษของมันถูกเร่งให้เร็วขึ้น"

พระองค์ตรัสว่า: "فإذا هم مبلسون" (แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง) "المبلس" หมายถึง ผู้ที่หน้าซีดเศร้า ผู้ที่สิ้นหวังจากความดี ผู้ที่ไม่สามารถตอบสนองได้ เนื่องจากความรุนแรงของสถานการณ์เลวร้ายที่ประสบกับเขา; อัล-อะญาจกล่าวว่า:
[หน้า 334]
"โอ้สหายเอ๋ย ท่านรู้จักร่องรอยที่ถูกทิ้งร้างไหม? เขาตอบว่า ใช่ ฉันรู้จักมันและฉันก็หมดหนทาง"
นั่นคือ งงงันเนื่องจากความน่ากลัวของสิ่งที่ได้เห็น และจากรากศัพท์นี้ได้มาซึ่งชื่อ "อิบลีส" (มารร้าย); "أبلس الرجل" (ผู้ชายนั้นนิ่งเงียบ) และ "أبلست الناقة وهي مبلاس" (อูฐตัวเมียนั้นหมดหนทาง) เมื่อมันไม่ส่งเสียงร้องเนื่องจากความรุนแรงของอาการติดสัด; "ضبعت الناقة تضبع ضبعة وضبعا" (อูฐตัวเมียติดสัด) เมื่อมันต้องการตัวผู้

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (อัลลอฮ์) ที่ว่า: "ดังนั้นเมื่อพวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้ เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับมา เราก็ได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน แล้วพวกเขาก็สิ้นหวัง" (อายะฮ์ 44)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ทรงหมายถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ดังนั้นเมื่อพวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้" นั่นคือ เมื่อพวกเขาละทิ้งการปฏิบัติตามสิ่งที่เราได้ใช้พวกเขาให้กระทำผ่านทางลิ้นของบรรดารอซูลของเรา ดังเช่นที่:

13226 – ได้มีผู้รายงานแก่เรา อัลมุษันนา กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อับดุลลอฮ์ บิน ศอลิห์ กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่ฉัน มุอาวิยะฮ์ บิน ศอลิห์ จาก อะลี บิน อะบี ฏอลหะฮ์ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ดังนั้นเมื่อพวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้" หมายถึง พวกเขาละทิ้งสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้

13227 – ได้มีผู้รายงานแก่เรา อัลกอซิม กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อัลฮุซัยน์ กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่ฉัน ฮุญาจ จาก อิบนุ จุเรจญ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "พวกเขาลืมเลือนสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้" เขากล่าวว่า: สิ่งที่อัลลอฮ์และบรรดารอซูลของพระองค์ได้เรียกร้องพวกเขาไปสู่ พวกเขาปฏิเสธและคัดค้านสิ่งนั้น

***

"เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" หมายถึง เราได้เปลี่ยนแทนที่ความยากลำบากด้วยความสะดวกสบายและความกว้างขวางในการดำรงชีวิต และแทนที่ความเจ็บป่วยด้วยสุขภาพและความปลอดภัยในร่างกายและสรีระ ทั้งนี้เพื่อเป็นการล่อลวงพวกเขาจากเรา ดังเช่นที่:

13228 – ได้มีผู้รายงานแก่ฉัน มุฮัมมัด บิน อัมร์ กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อบู อาศิม กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่ฉัน อีซา = และได้มีผู้รายงานแก่ฉัน อัลมุษันนา กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อบู ฮุซัยฟะฮ์ กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา ชิบล์ = จาก อิบนุ อะบี นุญัยฮ์ จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า "เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" เขากล่าวว่า: ความสะดวกสบายและความง่ายดายแห่งโลกดุนยา แก่ชนรุ่นก่อนๆ

13229 – ได้มีผู้รายงานแก่เรา อัลฮะซัน บิน ยะห์ยา กล่าวว่า: ได้มีผู้แจ้งแก่เรา อับดุรเราะซซาก กล่าวว่า: ได้มีผู้แจ้งแก่เรา มะอ์มัร จาก กะอ์ดะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" เขากล่าวว่า: หมายถึง ความสะดวกสบายและความกว้างขวางของปัจจัยยังชีพ

13230 – ได้มีผู้รายงานแก่ฉัน มุฮัมมัด บิน อัลฮุซัยน์ กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อะห์มัด บิน มุฟัฎเฎิล กล่าวว่า: ได้มีผู้รายงานแก่เรา อัสบาฏ จาก อัสซุดดีย์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" หมายถึง จากปัจจัยยังชีพ

***

หากมีผู้ถามเราว่า: และทำไมจึงกล่าวว่า "เราได้เปิดประตูทุกสิ่งทุกอย่างแก่พวกเขา" ทั้งที่ท่านรู้ดีว่าประตูแห่งความเมตตาและประตูแห่งการเตาบะฮ์ (มิได้ถูกเปิดให้แก่พวกเขา) ประตูอื่นๆ อีกมากมายนอกจากสองประตูนั้นมิได้ถูกเปิดให้แก่พวกเขา?

จะกล่าวตอบว่า: แท้จริงความหมายของสิ่งนั้นมิใช่ตามแนวทางที่ท่านเข้าใจในความหมายของมัน แต่ทว่าความหมายของมันคือ เราได้เปิดประตูทุกสิ่งที่เราได้ปิดบานประตูของมันไว้แก่พวกเขาแก่พวกเขา ทั้งนี้เพื่อเป็นการล่อลวงพวกเขาจากเรา ในขณะที่เราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเจ็บป่วยเพื่อที่พวกเขาจะได้วิงวอน (แต่) เมื่อพวกเขาไม่วิงวอนและละทิ้งพระบัญชาของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง เพราะว่าส่วนท้ายของคำพูดนี้ย้อนกลับไปหาส่วนต้นของมัน

และนั่นคือดังที่อัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งตรัสไว้ในอีกที่หนึ่งจากคัมภีร์ของพระองค์ว่า: "และเรามิได้ส่งนบีคนใดไปยังเมืองหนึ่งเมืองใด เว้นแต่เราจะลงโทษชาวเมืองนั้นด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อน เพื่อว่าพวกเขาจะได้นอบน้อม * แล้วเราได้เปลี่ยนที่แห่งความชั่วให้เป็นความดี จนกระทั่งพวกเขาร่ำรวยและกล่าวว่า 'แท้จริงความยากลำบากและความสะดวกสบายได้ประสบกับบรรพบุรุษของเราแล้ว' ดังนั้นเราจึงลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหันโดยที่พวกเขาไม่รู้สึกตัว" [ซูเราะฮฺอัล-อะอฺรอฟ: 94-95] ดังนั้นอัลลอฮฺจึงทรงประทานความสำเร็จแก่กลุ่มชนที่ถูกกล่าวถึงในอายะฮฺนี้ [ว่าพวกเขาลืมสิ่งที่] พวกเขาถูกตักเตือนไว้ โดยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "ครั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่พวกเขาถูกตักเตือนไว้ เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งให้แก่พวกเขา" นั่นคือการที่พระองค์ทรงเปลี่ยนที่แห่งความชั่วซึ่งพวกเขาอยู่ในนั้น ในช่วงที่พระองค์ทรงทดสอบพวกเขา จากความคับแค้นในการดำรงชีวิตไปสู่ความสะดวกสบายและความกว้างขวาง และจากความเจ็บป่วยในร่างกายไปสู่สุขภาพและความสมบูรณ์ และนั่นคือ "การเปิดประตูทุกสิ่ง" ซึ่งประตูนั้นได้ถูกปิดไว้สำหรับพวกเขา ตามที่ได้ถูกกล่าวมาก่อนพระดำรัสที่ว่า: "เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งให้แก่พวกเขา" ดังนั้นพระดำรัสที่ว่า: "เราก็ได้เปิดประตูทุกสิ่งให้แก่พวกเขา" นั้น จึงหมายถึงสิ่งนี้

* * *

และอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งทรงหมายถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ" พระองค์ตรัสว่า: จนกระทั่งเมื่อบรรดาผู้ปฏิเสธรอซูลของพวกเขาดีใจกับการที่เราได้เปิดประตูแห่งความกว้างขวางในการดำรงชีวิต และสุขภาพในร่างกายให้แก่พวกเขา ดังเช่นที่:
13231 - มุฮัมมัด บิน อัล-ฮุซัยนฺได้รายงานแก่ข้าพเจ้า โดยกล่าวว่า: อะหมัด บิน อัล-มุเฟาะฎฎ็อลได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏฺได้รายงานแก่เรา จากอัส-ซุดดียฺ เกี่ยวกับ (ความหมายของ) "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ" หมายถึง จากปัจจัยยังชีพ
13232 - อัล-ฮาริษฺได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัล-กอซิม บิน สะลามได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: ข้าพเจ้าได้ยินอับดุรเราะฮฺมาน บิน มะฮฺดีย์เล่า จากฮัมมาด บิน ซัยด์ โดยกล่าวว่า: มีชายคนหนึ่งกล่าวว่า: อัลลอฮฺทรงเมตตาชายคนหนึ่งที่อ่านอายะฮฺนี้ แล้วไตร่ตรองในอายะฮฺนี้ว่า อะไรคือสิ่งที่ถูกต้องการจากอายะฮฺนี้: "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ เราก็จับพวกเขาอย่างกะทันหัน"
13233 - อัล-ฮาริษฺได้รายงานแก่ข้าพเจ้า โดยกล่าวว่า: อัล-กอซิมได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ อะบี รุจาอ์ ซึ่งเป็นชายจากหมู่ผู้รู้เรื่องบทกวี ได้รายงานแก่เรา จากอับดุลลอฮฺ บิน อัล-มุบาร็อก จากมุฮัมมัด บิน อัน-นัฎรฺ อัล-ฮาริษียฺ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "เราก็จับพวกเขาอย่างกะทันหัน" เขากล่าวว่า: พวกเขาได้รับเวลาผ่อนผันยี่สิบปี

* * *

และอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งทรงหมายถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "เราก็จับพวกเขาอย่างกะทันหัน" หมายถึง เรานำการลงโทษมายังพวกเขาอย่างฉับพลัน โดยที่พวกเขาประมาท ไม่รู้สึกว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้น และไม่คิดว่ามันจะประสบกับพวกเขา ดังเช่นที่:
13234 - อัล-กอซิมได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัล-ฮุซัยนฺได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: ฮัจญาจญฺได้รายงานแก่ข้าพเจ้า จากอิบนุ จุร็อยจ์ เกี่ยวกับ (ความหมายของ) "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ เราก็จับพวกเขาอย่างกะทันหัน" เขากล่าวว่า: ในสิ่งที่พวกเขาพอใจที่สุด และสิ่งที่ทำให้พวกเขาประมาทที่สุด
13235 - มุฮัมมัด บิน อัล-ฮุซัยนฺได้รายงานแก่ข้าพเจ้า โดยกล่าวว่า: อะหมัด บิน อัล-มุเฟาะฎฎ็อลได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏฺได้รายงานแก่เรา จากอัส-ซุดดียฺ เกี่ยวกับ (ความหมายของ) "เราก็จับพวกเขาอย่างกะทันหัน" หมายถึง การลงโทษได้จับพวกเขาอย่างกะทันหัน

13236 - มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้เล่าถึงฉันว่า เขาได้เล่าแก่เราว่า: อบู อาศิมได้เล่าแก่เราว่า: อีซาได้เล่าจากอิบนุ อบี นะญีฮฺ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับคำกล่าวที่ว่า: "เราได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน" กล่าวคือ: อย่างฉับพลัน ในขณะที่พวกเขาปลอดภัย

***

ส่วนคำกล่าวที่ว่า: "แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง" นั้น หมายถึงพวกเขากำลังจะพินาศ หลักฐานของพวกเขาถูกตัดขาด พวกเขารู้สึกเสียใจต่อสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้วจากการที่พวกเขาได้ปฏิเสธบรรดารอซูลของพวกเขา ดังที่:

13237 - มุฮัมมัด บิน อัลฮุซัยน์ได้เล่าถึงฉันว่า เขาได้เล่าแก่เราว่า: อะห์มัด บิน อัลมุฟัฎฎัลได้เล่าแก่เราว่า: อัสบาฏได้เล่าจากอัสซุดดีย์ เกี่ยวกับคำกล่าวที่ว่า: "แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง" กล่าวคือ: แล้วพวกเขาก็พินาศ สภาพของพวกเขาเปลี่ยนแปลงไป

13238 - อัลฮาริษได้เล่าถึงฉันว่า เขาได้เล่าแก่เราว่า: อับดุลอะซีซได้เล่าแก่เราว่า: ชัยค์ (ผู้เป็นอาจารย์) ได้เล่าจากมุญาฮิด เกี่ยวกับคำกล่าวที่ว่า: "แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง" กล่าวคือ: ความเศร้าหมอง (46)

13239 - ยูนุสได้เล่าถึงฉันว่า: อิบนุ วะฮับได้แจ้งแก่เราว่า: อิบนุ ซัยด์ได้กล่าวในคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง" กล่าวว่า: "อัลมับลิส" (ผู้หมดหนทาง) คือผู้ที่ความชั่วร้ายได้ประสบแก่เขา ซึ่งเขาไม่สามารถขับไล่มันได้ และ "อัลมับลิส" นั้นรุนแรงกว่า "อัลมุสตากีน" (ผู้ถ่อมตน) และเขาได้อ่าน (อายะฮฺที่ว่า): "แล้วทำไมพวกเขาจึงไม่ถ่อมตนต่อพระเจ้าของพวกเขา และไม่วิงวอน" [ซูเราะฮฺอัลมุอฺมินูน: 76] และในครั้งแรกนั้นเป็นการตักเตือนและยังมีโอกาสเหลืออยู่ (47) และเขาได้อ่านคำกล่าวของอัลลอฮฺที่ว่า: "เราได้ลงโทษพวกเขาด้วยความยากลำบากและความเดือดร้อน เพื่อว่าพวกเขาจะได้วิงวอน" = "แล้วทำไมเมื่อความเดือดร้อนของเราได้ประสบแก่พวกเขา พวกเขาจึงไม่วิงวอน" จนกระทั่งถึง "และชัยฏอนได้ประดับประดาแก่พวกเขาในสิ่งที่พวกเขาได้กระทำ" จากนั้นก็มีพระบัญชามาโดยไม่เหลือโอกาสอีก (48) และเขาได้อ่าน: "จนกระทั่งเมื่อพวกเขาดีใจกับสิ่งที่พวกเขาได้รับ เราได้ลงโทษพวกเขาอย่างกะทันหัน แล้วพวกเขาก็หมดหนทาง" ดังนั้นพระบัญชาจึงมาโดยไม่เหลือโอกาสอีก ส่วนในครั้งแรกนั้น หากพวกเขาวิงวอน (ขออภัยโทษ) มันก็จะถูกปลดออกจากพวกเขา

13240 - สะอีด บิน อัมร์ อัสซะกูนีย์ได้เล่าถึงฉันว่า เขาได้เล่าแก่เราว่า: บะกียะฮฺ บิน อัลวะลีดได้เล่าจาก อบู ชุรัยห์ ฎอบาเราะฮฺ บิน มาลิก จาก อบู อัศซัลต์ จาก ฮัรมะละฮฺ อบู อับดิรเราะฮฺมาน จาก อุกบะฮฺ บิน มุสลิม จาก อุกบะฮฺ บิน อามิร กล่าวว่า: รอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: เมื่อท่านเห็นอัลลอฮฺทรงประทานให้แก่บ่าวของพระองค์ในโลกดุนยาของเขา แท้จริงนั่นคือการล่อลวง จากนั้นท่านได้อ่านอายะฮฺนี้: "ดังนั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่พวกเขาได้ถูกตักเตือนไว้" จนถึงคำกล่าวที่ว่า: "และการสรรเสริญเป็นของอัลลอฮฺ พระเจ้าแห่งสากลโลก" (49)

13241 - และฉันได้ถูกเล่าด้วยหะดีษนี้จาก มุฮัมมัด บิน ฮัรบ จาก อิบนุ ละฮีอะฮฺ จาก อุกบะฮฺ บิน มุสลิม จาก อุกบะฮฺ บิน อามิร ว่า: นะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: และเมื่อท่านเห็นอัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงประทานให้แก่ปวงบ่าวในสิ่งที่พวกเขาขอในขณะที่พวกเขาทำบาปต่อพระองค์ แท้จริงนั่นคือการล่อลวงจากพระองค์แก่พวกเขา! จากนั้นท่านได้อ่าน: "ดังนั้นเมื่อพวกเขาลืมสิ่งที่พวกเขาได้ถูกตักเตือนไว้ เราได้เปิดประตูทุกสิ่งแก่พวกเขา" จนจบอายะฮฺ

* * *
รากศัพท์ของคำว่า "อัล-อิบลาส" (الإبلاس) ในภาษาของชาวอาหรับนั้น ตามทัศนะของบางกลุ่มหมายถึง ความเศร้าโศกต่อสิ่งใดสิ่งหนึ่งและการสำนึกผิดต่อสิ่งนั้น = ตามทัศนะของบางกลุ่มหมายถึง การขาดตอนของหลักฐานและการนิ่งเงียบเมื่อขาดหลักฐาน = ตามทัศนะของบางกลุ่มหมายถึง การนอบน้อมถ่อมตน = และพวกเขากล่าวว่า มันคือผู้ที่ถูกทอดทิ้ง ปล่อยปละละเลย, จากความหมายนี้จึงมีคำกล่าวของอัล-อัจญาจ (الشاعر العجاج) ว่า:
"โอ้สหาย ท่านรู้จักร่องรอยที่ถูกทิ้งร้างไหม?
เขาตอบว่า: ใช่! ข้ารู้จักมัน! และเขาก็ 'อับลิสะ' (أبلسا)" (50)
ดังนั้น การตีความ (ตาอ์วีล) ของคำกล่าวของเขาที่ว่า "และเขาก็ 'อับลิสะ'" ตามทัศนะของผู้ที่เชื่อว่า "อัล-อิบลาส" หมายถึง การขาดตอนของหลักฐานและการนิ่งเงียบในขณะนั้น, ก็มีความหมายว่า: เขาไม่ได้ตอบกลับ (พูดจา) ออกมาเลย (51)
และผู้ตีความกลุ่มอื่นได้ตีความมันในความหมายของการนอบน้อมถ่อมตน, และการที่ครอบครัวของเขาทิ้งเขาไว้ ณ สถานที่แห่งนั้น
ส่วนกลุ่มอื่นตีความในความหมายของความเศร้าโศกและการสำนึกผิด
มีการกล่าวจากรากศัพท์นี้ว่า: "ชายผู้นั้นได้ 'อับลิสา' (أبلس) แล้ว" (ตกอยู่ในสภาพอิบลาส), และจากรากศัพท์นี้เองที่ได้เรียกอิบลีส (إبليس) ว่า "อิบลีส" (52)
* * *

(47) ในสำเนาที่ตีพิมพ์: "معاتبة وتقية" ซึ่งไม่มีความหมายในบริบทนี้ ส่วนในต้นฉบับเขียนว่า: "ولقية" และการอ่านที่ถูกต้องคือสิ่งที่ได้บันทึกไว้แล้ว และ "البقية" หมายถึง การคงเหลือไว้ซึ่งพวกเขา
(48) ในต้นฉบับและสำเนาที่ตีพิมพ์ ตรงนี้ทั้งสองแห่ง: "تقية" ซึ่งเป็นความผิดพลาด โปรดดูคำอธิบายที่ผ่านมา
(49) อะษัรทั้งสอง: 13240, 13241 – "สะอีด บิน อัมร์ อัส-ซะกูนีย์" ได้ผ่านมาแล้วด้วยหมายเลข: 5563, 6521 และ "บะกียะฮ์ บิน อัล-วะลีด อัล-ฮิมซีย์" ได้ผ่านมาหลายครั้ง ครั้งแรกหมายเลข: 152 และครั้งสุดท้าย: 9224 เขาเป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ แต่มีผู้ติเตียนเขาในเรื่องการปิดบัง (ตัดลีส) และ "ฎอบาเราะฮ์ บิน มาลิก" ถูกนำไปสืบสายถึงปู่ของเขาคือ "ฎอบาเราะฮ์ บิน อับดิลลาฮ์ บิน มาลิก บิน อะบี อัส-สุไลก์ อัล-หัฎรีย์ อัล-อัลฮานีย์" "อะบู ชุรัยห์ อัล-ฮิมซีย์" และมีผู้กล่าวอีกว่า "ฎอบาเราะฮ์ บิน อะบี อัส-สุไลก์" อิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในกลุ่มผู้ที่น่าเชื่อถือ (อัษ-ษิเกาะฮ์) และกล่าวว่า: "ฮะดีษของเขาถือเป็นที่พิจารณาได้จากการรายงานของผู้ที่น่าเชื่อถือจากเขา" และอิบนุ อะดีได้กล่าวถึงเขาในอัล-กามิล และได้นำฮะดีษมังกีรหกบทของเขามา เขามีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ และอัล-กะบีร 2/2/343 และอิบนุ อบี ฮาติม 2/1/471 และ "อะบู อัส-ซัลต์" ถูกกล่าวถึงในชีวประวัติของ "ฎอบาเราะฮ์" ในอัต-ตัฮซีบ และถูกระบุว่าเป็น "ชาวชาม" และข้าพเจ้าไม่พบการกล่าวถึงเขาในบรรดาหนังสือชีวประวัติที่มีอยู่ในมือข้าพเจ้า ส่วน "ฮุรมุละฮ์, อะบู อับดิรเราะห์มาน" นั้นเป็นเรื่องที่คลุมเครือ เพราะ "ฮุรมุละฮ์ บิน อิมรอน บิน กิรอด อัต-ตุญัยบีย์ อัล-มิศรีย์" กุนยะฮ์ของเขาคือ "อะบู ฮัฟส์" ข้าพเจ้าไม่พบกุนยะฮ์อื่นสำหรับเขา และข้าพเจ้าไม่กล้าที่จะตัดสินว่าเป็นความผิดพลาดของผู้คัดลอก ดังนั้นข้าพเจ้าหวาดหวั่นว่าคำว่า "อะบู อับดิรเราะห์มาน" จะเป็นกุนยะฮ์อีกชื่อหนึ่งของเขา และเขาเป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ เป็นผู้ที่มีสติปัญญาเฉียบแหลม เขามีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ และอัล-กะบีร 2/1/64 และอิบนุ อบี ฮาติม 1/2/273 และ "อุก็อบะฮ์ บิน มุสลิม อัต-ตุญัยบีย์ อัล-มิศรีย์" อิมามของมัสยิดเก่าแก่ เป็นชาวอียิปต์ ตาบิอีน ผู้ที่น่าเชื่อถือ มีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ และ "อุก็อบะฮ์ บิน อามิร อัล-ญุฮะนีย์" เป็นผู้ที่อพยพและมีส่วนร่วมในสมัยต้นๆ และเป็นเศาะฮาบะฮ์ และเขาเป็นผู้มีความรู้ นักฟิกฮ์ มีลิ้นที่คล่องแคล่ว เป็นกวี เป็นนักเขียน และเขาเป็นหนึ่งในผู้ที่รวบรวมอัล-กุรอาน และข่าวรายงานนี้ อะบู ญะอ์ฟัรจะรายงานมันอีกครั้งผ่านทางสายรายงานของอิบนุ ละฮีอะฮ์ จาก อุก็อบะฮ์ บิน มุสลิม และอะหมัดได้รายงานมันในมุสนัดของเขา 4:145 ผ่านทางสายรายงานของยะห์ยา บิน ฆัยลาน จาก รุชดีน บิน ซะอ์ด จาก ฮุรมุละฮ์ บิน อิมรอน จาก อุก็อบะฮ์ บิน มุสลิม จาก อุก็อบะฮ์ บิน อามิร ด้วยเนื้อหาเดียวกัน และอัล-ฮัยษะมีได้นำมันออกมาในมัจมะอ์ อัซ-ซะวาอิด 7:20 และอ้างถึงอะหมัดและอัฏ-เฏาะบะรอนีย์ และไม่ได้กล่าวถึงสิ่งใดในสายรายงานของเขาเกี่ยวกับความถูกต้องหรือความอ่อนแอ และอิบนุ กะษีรได้กล่าวถึงมันในตัฟซีรของเขา 3:311 จากรายงานของอะหมัด และได้ชี้ไปยังสายรายงานของอิบนุ ญะรีร และอิบนุ อบี ฮาติม และอัส-ซัยูฏีย์ได้นำมันออกมาในอัด-ดุรร์ อัล-มันษูร 3:12 และได้เพิ่มการอ้างถึงไปยังอิบนุ อบี ฮาติม อิบนุ อัล-มุนซิร อบู อัช-ชัยค์ อิบนุ มัรดะวัยฮ์ และอัล-บัยฮะกีย์ ในอัช-ชะอ์บ

(50) การกล่าวถึงบ้าน (กะอฺบะฮฺ) การนำเสนอ และการอธิบายความหมายของมันได้ผ่านไปแล้วในส่วนก่อนหน้า 1: 509 และข้าพเจ้ามิได้ระบุไว้ ณ ที่นั้น ถึงการปรากฏของมันในการอธิบายความ (ตัฟซีร) ณ ตำแหน่งนี้ ต่อมาใน 21: 18 (บุลาก) และข้าพเจ้าจะเพิ่มเติมว่า มันปรากฏใน "มาญาซุลกุรอาน" ของอบู อุบัยดะฮฺ 1: 192 และใน "มะอานิลกุรอาน" ของอัล-ฟัรเราะอ์ 1: 335
(51) เขาคือ อัล-ฟัรเราะอ์ ในหนังสือ "มะอานิลกุรอาน" 1: 335
(52) โปรดดูสิ่งที่อบูญะอฺฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวไว้ในการอธิบายความหมายของ "อิบลีส" ในส่วนก่อนหน้า 1: 509, 510

อายะห์ที่ ๔๕

فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ‌ۚ وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ۝ ٤٥

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

แล้วได้ถูกตัดขาด จนคนสุดท้ายของกลุ่มชนที่อธรรม และการสรรเสริญทั้งหลายนั้นเป็นสิทธิของอัลลอฮฺ ผู้เป็นพระเจ้าแห่งสากลโลก

ดังนั้นบรรดาผู้ที่อธรรมจึงถูกตัดทำลายจนสิ้นซาก
"อัด-ดาบิร" หมายถึง ส่วนสุดท้ายหรือรุ่นหลัง กล่าวกันว่า "ดาบะรัล-เกาม" (ตัดรุ่นหลังของกลุ่มชน) เมื่อบุคคลนั้นมาถึงเป็นคนสุดท้าย ในหะดีษจากอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด (มีผู้คนบางคนที่มาหาละหมาดเฉพาะในตอนสุดท้ายเท่านั้น) หมายถึง ในช่วงท้ายของเวลา
และความหมายในที่นี้คือ การตัดทำลายลูกหลานและผู้สืบเชื้อสายของพวกเขา รวมถึงคนอื่นๆ จนไม่หลงเหลือผู้สืบทอดใดๆ
กอฏร็อบกล่าวว่า: หมายความว่าพวกเขาถึงคราวสูญพันธุ์และถูกทำลาย
อุมัยยะฮ์ บิน อะบีศ็อลต์กล่าวเป็นบทกวีว่า:
"ดังนั้นพวกเขาจึงถูกทำลายด้วยการลงโทษที่เข้มงวด ซึ่งตัดรุ่นหลังของพวกเขา
พวกเขาจึงไม่สามารถหลีกเลี่ยงหรือต่อต้านมันได้"
และคำว่า "อัต-ตัดบีร" (การบริหารจัดการ) ก็มาจากรากศัพท์เดียวกันนี้ เนื่องจากมันคือการจัดการผลลัพธ์ของเรื่องต่างๆ ให้มั่นคง
"และการสรรเสริญทั้งหลายเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก"
มีคำกล่าวว่า: (เป็นการสรรเสริญ) ต่อการทำลายพวกเขา
และมีคำกล่าวว่า: เป็นการสอนให้ผู้ศรัทธารู้วิธีสรรเสริญพระองค์
และโองการนี้ได้บรรจุหลักฐานที่ชัดเจนเกี่ยวกับความจำเป็นต้องละทิ้งการอธรรม เนื่องจากสิ่งที่ตามมาคือการถูกตัดทำลายจนสิ้นซาก จนถึงการลงโทษอันถาวร พร้อมกับการที่ผู้ตัดทำลาย (อัลลอฮ์) สมควรได้รับการสรรเสริญจากผู้สรรเสริญทุกคน

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "ดังนั้นหมู่ชนที่อธรรมจึงถูกตัดขาดสิ้น และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก" (45)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงเกียรติผู้สูงส่งทรงหมายถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ดังนั้นหมู่ชนที่อธรรมจึงถูกตัดขาดสิ้น" หมายถึง หมู่ชนที่หยิ่งผยองต่อพระเจ้าของพวกเขา ปฏิเสธบรรดารอซูลของพระองค์ และฝ่าฝืนพระบัญชาของพระองค์นั้น ถูกทำลายล้างจนหมดสิ้นโดยสิ้นเชิง ไม่เหลือผู้ใดในหมู่พวกเขาไว้เลย นอกจากจะถูกทำลายลงอย่างฉับพลัน เมื่อการลงโทษของอัลลอฮ์ได้มาถึงพวกเขา

* * *

และกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านตัฟซีรได้กล่าวในเรื่องนี้เช่นเดียวกับที่เราได้กล่าวไว้

* ข้อกล่าวอ้างของผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13242 – มุฮัมมัด บิน อัล-ฮุซัยนฺได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อะหมัด บิน อัล-มุเฎาะฎ็อลได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้รายงานแก่เรา จากอัส-ซุดดียฺ เกี่ยวกับ "ดังนั้นหมู่ชนที่อธรรมจึงถูกตัดขาดสิ้น" กล่าวว่า: รากเหง้าของผู้ที่อธรรมได้ถูกตัดขาด
13243 – ยูนุสได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อิบนุ วะฮฺบฺได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ ซัยด์ได้กล่าวในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ดังนั้นหมู่ชนที่อธรรมจึงถูกตัดขาดสิ้น" กล่าวว่า: พวกเขาถูกทำลายล้างจนหมดสิ้น

* * *

และ "ดาบิรุลเกาม" (หมู่ชนที่ถูกตัดขาดสิ้น) นั้น คือผู้ที่อยู่ด้านหลังพวกเขา และนั่นคือผู้ที่อยู่ส่วนท้ายและคนสุดท้ายของพวกเขา มีคำกล่าวในภาษาอาหรับว่า "กอด ดาบะรัลเกามะ ฟุลานุน ยัดบุรุฮุม ดับรัน วะ ดะบูรัน" เมื่อเขาเป็นคนสุดท้ายของพวกเขา และจากนี้คือคำกล่าวของอุมัยยะฮ์ (อิบนุ อะบิซ-ซัลต์):

"ดังนั้นพวกเขาจึงถูกทำลายด้วยการลงโทษที่เฉียบขาดตัดขาดพวกเขาจนสิ้น
พวกเขาจึงไม่สามารถหลีกเลี่ยงหรือต่อต้านมันได้เลย"

* * *

"และการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก" กล่าวคือ: และการสรรเสริญที่สมบูรณ์และการขอบคุณที่ครบถ้วน "เป็นของอัลลอฮ์ พระเจ้าแห่งสากลโลก" ต่อความโปรดปรานของพระองค์ที่มีต่อบรรดารอซูลของพระองค์และผู้ปฏิบัติตามพระองค์ ในการทรงให้หลักฐานของพวกเขาเป็นประจักษ์เหนือผู้ที่ขัดแย้งกับพวกเขาจากหมู่ผู้ปฏิเสธศรัทธา และในการทรงทำให้สัญญาทั้งหลายที่พระองค์ได้ทรงสัญญาแก่พวกเขาเป็นจริง ต่อการปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮ์และการปฏิเสธบรรดารอซูลของพระองค์ของพวกเขา นั่นคือการลงโทษและการลงโทษอันเร่งด่วนของอัลลอฮ์

----------------------
หมายเหตุ:
(1) ดิวันของเขา: 32 จากบะยิต (โคลง) ต่าง ๆ ที่บรรยายลักษณะของสถานการณ์ในวันแห่งการชุมนุม (กิยามะฮ์) มีคำกล่าวว่า "ฮัศศัช-ชะอ์ร" เมื่อโกนผม มันไม่เหลืออะไรเลย
(2) ดูคำอธิบายของ "อัล-หัมดุ" และ "ร็อบบิล-อาละมีน" ในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้วในซูเราะฮ์อัล-ฟาติหะฮ์
(3) ในฉบับพิมพ์: "และการทำให้สัญญาของพวกเขาเป็นจริง สิ่งที่พระองค์ได้ทรงสัญญาแก่พวกเขา" และในต้นฉบับเขียนด้วยลายมือ: "สัญญาของพวกเขา สิ่งที่พระองค์ได้ทรงสัญญาแก่พวกเขา" และการอ่านที่ถูกต้องทั้งหมดนั้นคือสิ่งที่เราได้ยืนยันไว้
(4) บริบท: "...สิ่งที่พระองค์ได้ทรงสัญญาแก่พวกเขา...จากการลงโทษและการลงโทษอันเร่งด่วนของอัลลอฮ์"

อายะห์ที่ ๔๖

قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ ٱللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَـٰرَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَـٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِهِ‌ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْأَيَـٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ۝ ٤٦

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นแล้วมิใช่หรือ หากอัลลอฮฺทรงเอาหูของพวกท่าน และตาของพวกท่านไป และได้ทรงประทับตราบนหัวใจของพวกท่านด้วยแล้ว ใครเล่าคือผู้ซึ่งได้รับการเคารพสักการะอื่นจากอัลลอฮฺที่จะนำมันมาให้แก่พวกท่านได้ จงดูเถิดว่าอย่างไรเล่าที่เราแจกแจงโองการทั้งหลาย แล้วพวกเขาก็ยังหันเหไปได้

พระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงแจ้งว่า เนื่องจากพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงเอกะในการสร้างสรรพสิ่งและบริหารจัดการสิ่งเหล่านั้น พระองค์จึงทรงเป็นผู้ทรงเอกะในความเป็นหนึ่งเดียวและความเป็นพระเจ้าด้วยเช่นกัน พระองค์จึงตรัสว่า: { จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นอย่างไรเล่า หากอัลลอฮฺทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่านไป และทรงประทับตราบนหัวใจของพวกท่าน } แล้วพวกท่านก็จะคงอยู่โดยไร้การได้ยิน ไร้การมองเห็น และไร้สติปัญญา { แล้วมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮฺบ้าง ที่จะนำสิ่งนั้นมาคืนแก่พวกท่าน } ดังนั้น หากไม่มีผู้ใดนอกจากอัลลอฮฺที่สามารถนำสิ่งนั้นกลับคืนมาได้ แล้วทำไมพวกท่านจึงบูชาสิ่งอื่นร่วมกับพระองค์ ทั้งที่สิ่งนั้นไม่มีอำนาจใดๆ เว้นแต่เมื่ออัลลอฮฺทรงประสงค์เท่านั้น และนี่คือหนึ่งในหลักฐานแห่งเตาฮีด (การยืนยันความเป็นเอกะของอัลลอฮฺ) และการพิสูจน์ความเท็จของการตั้งภาคี ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสว่า: { จงพิจารณาดูเถิดว่า อย่างไรเราได้แจกแจงอายาต (โองการ) ต่างๆ } หมายถึง เราได้ทำให้อายาตเหล่านั้นหลากหลาย และเราได้นำมันมาในทุกแขนงวิชา เพื่อให้ความจริงสว่างไสว และเพื่อให้แนวทางของผู้กระทำผิดเป็นที่ประจักษ์ชัด { กระนั้นก็ตาม พวกเขา } แม้จะมีคำอธิบายอันสมบูรณ์เช่นนี้ { ก็ยังผินหลังให้ } จากอายาตทั้งหลายของอัลลอฮฺ และผินหน้าหนีจากมัน

อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสแก่รอซูลของพระองค์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า จงกล่าวแก่บรรดาผู้ปฏิเสธ ผู้ดื้อรั้นเหล่านั้นว่า "พวกท่านเห็นไหม หากอัลลอฮ์ทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่านไป" หมายถึง ทรงริบสิ่งเหล่านั้นจากพวกเจ้า ดังที่พระองค์ทรงประทานสิ่งเหล่านั้นแก่พวกเจ้า ดังที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า "พระองค์คือผู้ทรงบังเกิดพวกเจ้า และทรงให้แก่พวกเจ้า ซึ่งการได้ยินและการมองเห็น" เป็นต้น และเป็นไปได้ที่การกล่าวนี้เป็นการกล่าวถึงการทรงห้ามไม่ให้ได้รับประโยชน์จากทั้งสองสิ่งนั้น ซึ่งเป็นประโยชน์ตามบทบัญญัติ และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า "และทรงประทับตราบนหัวใจของพวกท่าน" ดังที่พระองค์ตรัสว่า "ผู้ใดเล่าที่เป็นเจ้าของการได้ยินและการมองเห็น" และตรัสว่า "และพึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงกั้นระหว่างบุคคลและหัวใจของเขา" และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "พระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ที่จะนำมันกลับคืนมายังพวกท่านได้" หมายถึง มีผู้ใดอื่นจากอัลลอฮ์บ้างไหมที่สามารถนำสิ่งนั้นกลับคืนสู่พวกท่านได้ หากอัลลอฮ์ทรงริบมันไปจากพวกท่าน ไม่มีผู้ใดสามารถทำเช่นนั้นได้นอกจากพระองค์ และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า "จงดูเถิดว่า เราจะพลิกแพลงบรรดาโองการอย่างไร" หมายถึง เราจะอธิบายมัน ชี้แจงมัน และตีความมันให้ชัดเจน ซึ่งเป็นข้อพิสูจน์ว่าไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์ และแท้จริงสิ่งที่พวกเขาบูชาอื่นจากพระองค์นั้นเป็นสิ่งไร้สาระและหลงทาง แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้ หมายถึง แล้วพวกเขาก็พร้อมกับการชี้แจงอันชัดเจนนี้ พวกเขาก็ผินหลังให้ หมายถึง พวกเขาผินหลังให้กับความจริง และขัดขวางผู้คนจากการปฏิบัติตามมัน
อัล-เอาวีย์ ได้รายงานจากอิบนุ อับบาสว่า "พวกเขาผินหลังให้" หมายถึง พวกเขาเบี่ยงเบน
มุญาฮิดและก็อตาดะฮ์กล่าวว่า พวกเขาผินหลังให้
อัส-ซุดดีย์กล่าวว่า พวกเขาขัดขวาง

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นอย่างไร หากอัลลอฮ์ทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่าน และทรงประทับตราบนหัวใจของพวกท่าน แล้วจะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ ที่จะนำสิ่งนั้นมาให้แก่พวกท่านบ้าง จงดูเถิดว่าเราจะให้บรรดาโองการเป็นไปอย่างไร แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้"

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด พวกท่านเห็นอย่างไร หากอัลลอฮ์ทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่าน" หมายถึง ทรงทำให้สูญหายและทรงถอนไป และทรงใช้คำว่า "การได้ยินของพวกท่าน" ในรูปเอกพจน์ เนื่องจากเป็นคำกริยานาม ( مصدر ) ที่สื่อถึงความหมายพหูพจน์

และ "ทรงประทับตรา" หมายถึง ทรงประทับตรา (หรือทำให้แข็งกระด้าง) ซึ่งได้อธิบายมาแล้วในซูเราะฮ์อัล-บะกอเราะฮ์

และคำตอบของเงื่อนไข "หาก" (إن) นั้นถูกตัดออก โดยมีใจความที่ซ่อนอยู่คือ "แล้วใครเล่าจะนำมันมาให้พวกท่าน" และตำแหน่งของมันคือการอ่านเป็นกรณีกรรม (نصب) เนื่องจากมันอยู่ในตำแหน่งของสภาพ (حال) เช่นเดียวกับที่ท่านกล่าวว่า "จงตีเขาหากเขาออกไป" หมายถึง ขณะที่เขากำลังออกไป

แล้วมีผู้กล่าวว่า: สิ่งที่หมายถึงคือความหมาย (คุณสมบัติ) ที่สถิตอยู่กับอวัยวะเหล่านี้ และบางครั้งอัลลอฮ์ทรงทำให้อวัยวะและคุณลักษณะทั้งหลายสูญหายไปทั้งหมด โดยไม่เหลือสิ่งใด ดังพระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "ก่อนที่เราจะลบล้างใบหน้า" และโองการนี้เป็นข้อโต้แย้งต่อผู้ปฏิเสธศรัทธา

"จะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ ที่จะนำสิ่งนั้นมาให้แก่พวกท่านบ้าง" คำว่า "จาก" (من) ถูกอ่านด้วยการขึ้นต้น (رفع بالابتداء) และภาคแสดงของมันคือคำว่า "พระเจ้า" (إله) และคำว่า "อื่นจากพระองค์" (غير الله) เป็นคุณศัพท์ขยายคำว่า "พระเจ้า" และเช่นเดียวกัน ตำแหน่งของ "จะนำมาให้แก่พวกท่าน" (يأتيكم) คือการอ่านขึ้น (رفع) เนื่องจากมันเป็นคุณศัพท์ขยายคำว่า "พระเจ้า" และโครงสร้างของมันออกมาในรูปของคำถาม และประโยคที่ขึ้นต้นด้วย "จาก" (من) นั้นอยู่ในตำแหน่งของกรรมสองตัวของคำว่า "พวกท่านเห็น" (رأيتم)

และความหมายของ "พวกท่านเห็นอย่างไร" (أرأيتم) คือ พวกท่านรู้ไหม และใช้สรรพนามในคำว่า "ด้วยสิ่งนั้น" (به) ในรูปเอกพจน์ ทั้งๆ ที่สิ่งที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้เป็นพหูพจน์ เพราะความหมายคือ "ด้วยสิ่งที่ถูกยึดไป" ดังนั้น สรรพนาม "มัน" (الهاء) จึงย้อนกลับไปหาสิ่งที่ถูกกล่าวถึง และมีผู้กล่าวว่า: หมายถึง "การได้ยิน" อย่างชัดเจน เช่นเดียวกับในพระดำรัสที่ว่า: "และอัลลอฮ์และรอซูลของพระองค์นั้นเป็นผู้ที่ควรแก่การที่พวกเขาจะให้ความพึงพอใจมากกว่า" และได้รวม "การมองเห็น" และ "หัวใจ" เข้าไปด้วยโดยนัยแห่งการรวมไว้ และมีผู้กล่าวว่า: "จะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ ที่จะนำมาให้แก่พวกท่าน" ด้วยสิ่งหนึ่งสิ่งใดจากสิ่งที่ถูกกล่าวถึงเหล่านี้ และมีผู้กล่าวว่า: ด้วยทางนำที่ความหมายได้รวมไว้

และอับดุรเราะฮ์มาน อัล-อะอ์ร็อจ ได้อ่าน (به انظر) โดยการออกเสียงฎอมมะฮ์บนตัวฮ์ (ضم الهاء) ตามรูปเดิม เพราะรูปเดิมนั้นตัวฮ์จะออกเสียงฎอมมะฮ์ ดังที่ท่านกล่าวว่า "ฉันมากับเขา" (جئت معه)

อัน-นัคคาช กล่าวว่า: ในโองการนี้มีหลักฐานแสดงถึงความประเสริฐของการได้ยินเหนือการมองเห็น เนื่องจากได้กล่าวถึงการได้ยินก่อนที่นี่และในโองการอื่นๆ และเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้วโดยสมบูรณ์ในตอนต้นของซูเราะฮ์อัล-บะกอเราะฮ์

และการให้บรรดาโองการเป็นไป (تصريف الآيات) คือ การนำมันมาในแง่มุมต่างๆ จากการตักเตือน การให้พ้นโทษ การชักชวน การขู่กรรโชก และสิ่งที่คล้ายคลึงกันนั้น

"แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้" (ثم هم يصدفون) หมายถึง พวกเขาผินหลังให้ (หรือหันเหออกไป) ตามที่รายงานจากอิบนุ อับบาส อัล-หะซัน มุญาฮิด กะอ์ดะฮ์ และอัส-ซุดดีย์ มีผู้กล่าวว่า: เขาผินหลังให้ (صدف) จากสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เมื่อเขาหันเหออกจากมัน (صدفا وصدوفا) เขาจึงเป็นผู้ผินหลังให้ (صادف) และ "ฉันพบเขาอย่างบังเอิญ" (صادفته مصادفة) หมายถึง ฉันพบเขาโดยบังเอิญจากการหันเหออกจากทิศทางของเขา อิบนุ อัร-ริกออ์ กล่าวว่า:
"เมื่อพวกนางกล่าวถึงเรื่องราว พวกนางกล่าวว่า 'เรื่องที่ดีที่สุดของมัน'
และพวกนางผินหลังให้จากความชั่วทุกอย่างที่ควรหลีกเลี่ยง"

และ "อัศ-ศัดฟ์" (الصدف) ในอูฐ คือ การที่กีบเท้าของมันเอียงจากมือหรือเท้าไปทางด้านนอก พวกเขาจึง "ผินหลังให้" (يصدفون) หมายถึง พวกเขาเอียงและหันเหออกจากหลักฐานทั้งหลายและข้อชี้แนะต่างๆ

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นอย่างไร หากอัลลอฮ์ทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่าน และทรงปิดผนึกหัวใจของพวกท่าน แล้วจะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ที่จะนำสิ่งนั้นมาให้พวกท่าน จงดูเถิดว่าเราหมุนเวียนบรรดาโองการอย่างไร แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้" (อัลกุรอาน 6:46)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์เป็นที่ยกย่อง ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ว่า: จงกล่าวเถิด โอ้มุฮัมมัด แก่กลุ่มผู้ตั้งภาคีเหล่านั้น ผู้เทียบเทียมเจ้า (มุฮัมมัด) กับเจว็ดและรูปปั้นต่างๆ ผู้ปฏิเสธเจ้า (ว่าเป็นนบี) ว่า: พวกท่านเห็นอย่างไร โอ้กลุ่มผู้ตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ด้วยสิ่งอื่นจากพระองค์ หากอัลลอฮ์ทรงทำให้พวกเจ้าหูหนวก แล้วทรงเอาการได้ยินของพวกเจ้าไป และทรงทำให้พวกเจ้าตาบอด แล้วทรงเอาการมองเห็นของพวกเจ้าไป และทรงปิดผนึกเหนือหัวใจของพวกเจ้า แล้วทรงประทับตราบนหัวใจเหล่านั้น จนพวกเจ้าไม่เข้าใจคำพูดใดๆ ไม่เห็นหลักฐานใดๆ และไม่เข้าใจในสิ่งที่ควรเข้าใจได้ (5) แล้วจะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งการเคารพภักดีของทุกผู้เคารพภักดีเป็นของพระองค์ = "จะนำมันมาให้พวกเจ้า" หมายถึง จะนำกลับคืนสู่พวกเจ้าในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงเอาจากพวกเจ้าไป ทั้งการได้ยิน การมองเห็น และความเข้าใจ เพื่อที่พวกเจ้าจะได้เคารพภักดีพระองค์ หรือตั้งภาคีต่อพระองค์ในการเคารพภักดีพระเจ้าของพวกเจ้า ผู้ทรงอานุภาพเหนือการเอาสิ่งเหล่านั้นไปจากพวกเจ้า และเหนือการนำมันกลับคืนสู่พวกเจ้าเมื่อพระองค์ทรงประสงค์?

และนี่ จากอัลลอฮ์ ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์เป็นที่ยกย่อง คือการสอนหลักฐานแก่ท่านนบีของพระองค์เพื่อใช้กับบรรดาผู้ตั้งภาคีต่อพระองค์ พระองค์ตรัสแก่ท่าน (นบี) ว่า: จงกล่าวแก่พวกเขาเถิด: แท้จริงบรรดาสิ่งที่พวกเจ้าเคารพภักดีอื่นจากอัลลอฮ์นั้น ไม่มีอำนาจใดๆ ที่จะให้โทษหรือให้ประโยชน์แก่พวกเจ้าได้ และแท้จริงผู้ที่สมควรได้รับการเคารพภักดีจากพวกเจ้านั้น คือผู้ที่การให้โทษและให้ประโยชน์ การยึดและให้อยู่ในการยึดถือของพระองค์ ผู้ทรงอานุภาพเหนือทุกสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ มิใช่ผู้ที่อ่อนแอ ผู้ซึ่งไม่มีอานุภาพเหนือสิ่งใดเลย

แล้วพระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์เป็นที่ยกย่อง ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ว่า: "จงดูเถิดว่าเราหมุนเวียนบรรดาโองการอย่างไร" หมายถึง จงดูเถิดว่าเราส่งหลักฐานต่างๆ ตามมาหาพวกเขาอย่างต่อเนื่องอย่างไร และเรายกอุทาหรณ์และบทเรียนต่างๆ สำหรับพวกเขาอย่างไร เพื่อพวกเขาจะได้ใคร่ครวญและรำลึก แล้วพวกเขาจะได้หันกลับ (สู่แนวทางที่ถูกต้อง) (6) = "แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้" หมายถึง แล้วพวกเขา ทั้งๆ ที่เราส่งหลักฐานต่างๆ ตามมาหาพวกเขาอย่างต่อเนื่อง และทั้งๆ ที่เราตักเตือนพวกเขาด้วยบทเรียนต่างๆ เพื่อให้รำลึกและใคร่ครวญ กลับผินหลังให้ (ไม่ยอมรับฟัง)

* * *

มีการกล่าวจากรากศัพท์นี้ว่า: "ฟุลาน (บุคคลนั้น) ผินหลังให้จากฉันด้วยใบหน้าของเขา ดังนั้นเขาจึงผินหลังให้ (ยัศดุฟุ) ซึ่งการผินหลังให้ (ศุดูฟัน) และ (ศัดฟัน)" หมายถึง เขาเบี่ยงเบนและผินหลังให้ และจากนี้คือคำกล่าวของอิบนุรฺ-ริกออ์:
"เมื่อพวกนางรำลึกถึงเรื่องราว พวกนางกล่าวว่า 'เรื่องที่ดีที่สุด' และพวกนางจากความชั่วทุกชนิดที่ต้องระวังนั้นได้ผินหลังให้ (ยุตตะกอ ศุดูฟุ)" (7)
และละบีด กล่าวว่า:
"มันทำให้สิ่งที่แห้งผากชุ่มชื่น ก่อนเวลากลางคืน สิ่งที่ผินหลังให้ (ศาดิฟะฮ์) เหมือนกับญิน ที่มีผ้าคลุมและผ้านุ่งอยู่บนมัน" (8)

หากมีผู้ถามว่า: และทำไมจึงกล่าวว่า: "จะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ที่จะนำมันมาให้พวกเจ้า" โดยใช้สรรพนาม "มัน" (ฮาอ์) เป็นเอกพจน์ ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้มีการกล่าวถึงสิ่งต่างๆ (ที่ถูกเอาจากมนุษย์) ในรูปพหูพจน์ว่า: "หากอัลลอฮ์ทรงยึดการได้ยินและการมองเห็นของพวกท่าน และทรงปิดผนึกหัวใจของพวกท่าน"?
จะตอบว่า: เป็นไปได้ที่ "ฮาอ์" (สรรพนาม "มัน") นี้จะย้อนกลับไปหา "อัส-สัมอ์" (การได้ยิน) ดังนั้นมันจึงเป็นเอกพจน์ เนื่องจาก "อัส-สัมอ์" (การได้ยิน) เป็นเอกพจน์ = และเป็นไปได้ที่ความหมายของมันคือ: จะมีพระเจ้าอื่นใดจากอัลลอฮ์ที่จะนำสิ่งที่ทรงเอาจากพวกเจ้าไป ทั้งการได้ยิน การมองเห็น และหัวใจ มาให้พวกเจ้า ดังนั้นมันจึงเป็นเอกพจน์ เนื่องจาก "มา" (สิ่งที่) เป็นเอกพจน์

และชาวอาหรับก็ใช้เช่นนั้น เมื่อกล่าวถึงการกระทำหลายอย่างแต่ใช้คำแทนเพียงคำเดียว แม้ว่าสิ่งที่ถูกแทนจะเป็นการกระทำหลายอย่างก็ตาม ดังเช่นที่พวกเขากล่าวว่า "การมาของเจ้าและการไปของเจ้านั้นทำให้ฉันประทับใจ" (9)* * *และมีผู้กล่าวว่า "ฮา" ในคำว่า "บิฮี" (ด้วยสิ่งนั้น) นั้นเป็นคำแทน "อัลฮุดา" (การชี้นำ) (10)* * *และตามที่เราได้กล่าวไว้ในการตีความ (ตัอ์วีล) ของพระดำรัสที่ว่า "ยัศดิฟูน" (พวกเขาผินหลังให้) บรรดาผู้รู้ตัอ์วีลก็ได้กล่าวเช่นเดียวกัน* ต่อไปนี้คือรายงานจากผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:13244- มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้รายงานแก่ฉันว่า เขากล่าวว่า: อบู อาศิมได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อีซาได้รายงานแก่เรา จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับพระดำรัสที่ว่า "ยัศดิฟูน" เขากล่าวว่า: (หมายถึง) พวกเขาผินหลังให้ (แสดงท่าทีไม่สนใจ)13245- อัลมุษันนาได้รายงานแก่ฉันว่า เขากล่าวว่า: อบู ฮุซัยฟะฮ์ได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: ชิบล์ได้รายงานแก่เรา จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เช่นเดียวกัน13246 - อัลมุษันนาได้รายงานแก่ฉันว่า เขากล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่ฉัน เขากล่าวว่า: มุอาวิยะฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่ฉัน จากอะลี บิน อบี ฏอลฮะฮ์ จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสที่ว่า "ยัศดิฟูน" เขากล่าวว่า: พวกเขาเบี่ยงเบน (ออกไป)13247 - อัลฮะซัน บิน ยะห์ยาได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อับดุรเราะซซากได้แจ้งแก่เรา เขากล่าวว่า: มะอ์มัรได้แจ้งแก่เรา จากก็อตาดะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสที่ว่า "นัศริฟุล-อายาติ ษุมม์ ฮุม ยัศดิฟูน" (เราได้ผันเปลี่ยนบรรดาโองการ แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้) เขากล่าวว่า: พวกเขาผินหลังให้ (ไม่สนใจ) ออกจากโองการเหล่านั้น13248 - มุฮัมมัด บิน อัลฮุซัยน์ได้รายงานแก่ฉันว่า เขากล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัลมุเฎาะฎ็อลได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อัสบาฏได้รายงานแก่เรา จากอัส-ซุดดีย์ เกี่ยวกับ (อายะฮ์) "ษุมม์ ฮุม ยัศดิฟูน" (แล้วพวกเขาก็ผินหลังให้) เขากล่าวว่า: พวกเขาผินหลังให้ (ปฏิเสธ)---------------เชิงอรรถ :(5) ดูการอธิบาย "อัล-ค็อม อะลัล-เกาะลบ" (การปิดผนึกเหนือหัวใจ) ที่ได้ผ่านมาแล้วในเล่ม 1 หน้า 258-262(6) ดูการอธิบาย "อัต-ตัศรีฟ" (การผันเปลี่ยน) ที่ได้ผ่านมาแล้วในเล่ม 3 หน้า 275-276(7) ฉันไม่พบบะยต์ (โคลง) นี้ และไม่ทราบที่มาของบทกวี(8) ดิวาน (รวมบทกวี) ของเขา บทกวีหมายเลข 12 บะยต์ที่ 22 และบะยต์นี้มาจากบทกวีที่เขาได้สรรเสริญตนเองอย่างดีเยี่ยม ก่อนหน้านั้นคือ:และฉันจะไม่กล่าว เมื่อยามวิกฤตมาถึง "โอ้ วิบัติแห่งตัวฉัน จากสิ่งที่อัลก็อดัรได้นำมา"และฉันจะไม่หลงทางพร้อมกับสหายทั้งหลายที่ฉันได้ชี้แนะทาง เมื่อทางที่ถูกเหยียบย่ำในความมืดได้แพร่กระจายและฉันจะได้กำไรจากการค้า หากความดีงามของพวกเขาหายาก จนกระทั่งกลุ่มชนรอบ ๆ เขากลับมาโดยปลอดภัย(เป็น) คนแปลกหน้าในสถานที่ชุมนุม ผู้ซึ่งจุดจบของเขาถูกสรรเสริญ ผู้เพลิดเพลินในเวลากลางวัน เป็นเชลยแห่งราตรี ผู้ดูถูกถูกขับขานด้วยเสียงที่มั่นคง . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

และ "อัต-ตะญัร" คือผู้ค้าขายเหล้าองุ่น และ "อัล-ฟุฎอล" คือเศษเหล้าองุ่นที่เหลืออยู่ในภาชนะและถัง และ "อิซซัต" หมายถึง หายากและมีราคาสูง พระองค์ตรัสว่า เขาซื้อเหล้าองุ่นด้วยราคาที่สูงเมื่อมันหายาก แล้วเขาให้เพื่อนๆ ของเขาดื่มจนพวกเขาล้มลงรอบๆ ถัง เหมือนกับว่าพวกเขากำลังกลับมาอย่างปลอดภัยหลังจากถูกสัตว์มีพิษกัด และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ฆ็อริบัล-มัศบะฮ์" นั้น เป็นการบรรยายถึง "อัซ-ซุก" พระองค์ตรัสว่า เขาเทเหล้าองุ่นออกมามากมาย และเมื่อมันทำให้ผู้ดื่มล้มลง การล้มนั้นก็เป็นที่สรรเสริญในแง่ของผลกระทบและเป็นที่สรรเสริญในแง่ของจุดจบ และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ลาฮินนาฮาร" หมายความว่า เขาไม่แตะต้องมันในเวลากลางวัน แต่เมื่อกลางคืนมาถึง พวกเขาก็จับมันเหมือนเชลยในหมู่พวกเขา และดูถูกมัน เพราะมันถูกผลักจากที่นี่และที่นี่ และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ยัรวีกอวามิฮ์" หมายถึง อัซ-ซุก นั้น ทำให้พวกเขาอิ่มด้วยการดื่ม และ "อัล-กอวามิฮ์" คือบรรดาผู้ที่รังเกียจเครื่องดื่มและรู้สึกขยะแขยงต่อมัน พระองค์ตรัสว่า พวกเขารังเกียจเครื่องดื่มในเวลากลางวัน จึงหลีกเลี่ยงมัน แต่เมื่อกลางคืนมาใกล้ พวกเขาก็มาพร้อมกับความกระตือรือร้นและการมุ่งมาดุจพวกญิน บนพวกเขามีผ้าคลุมและผ้านุ่ง หมายความว่า พวกเขาเป็นผู้ที่มีความสะดวกสบายและความสุขสำราญเมื่อกลางคืนมาถึง และพวกเขาก็นั่งสนทนาต่อไปจนดึก และดื่ม (9) ดู มะอานิลกุรอาน ของอัล-ฟัรเราะ เล่ม 1 หน้า 335 (10) และนี่ก็เช่นกันที่อัล-ฟัรเราะได้กล่าวไว้ใน มะอานิลกุรอาน เล่ม 1 หน้า 335

อายะห์ที่ ๔๗

قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَـٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ۝ ٤٧

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นแล้วมิใช่หรือว่า หากการลงโทษของอัลลอฮฺมายังพวกท่านโดยกระทันหันก็ดี หรือโดยเปิดเผยก็ดีนั้น จะไม่มีใครถูกทำลาย นอกจากกลุ่มชนผู้อธรรมเท่านั้น

พระองค์ตรัสว่า: จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นอย่างไร หากการลงโทษของอัลลอฮฺมายังพวกท่านอย่างกะทันหัน หรืออย่างเปิดเผย? อัลฮะซันกล่าวว่า: อย่างกะทันหัน หมายถึง ตอนกลางคืน หรืออย่างเปิดเผย หมายถึง ตอนกลางวัน และมีผู้กล่าวว่า: อย่างกะทันหัน หมายถึง อย่างฉับพลัน และอัลกิสาอีกล่าวว่า: มีการกล่าวว่า อะไรบางอย่าง "บะฆตะฮุม" (เกิดขึ้นกับพวกเขาอย่างกะทันหัน) มัน "ยับฆตะฮุม บัฆตัน วะบัฆตะฮ์" หากมันมาหาพวกเขาอย่างฉับพลัน และได้ผ่านมาก่อนแล้ว (ในอายะฮฺอื่น) คำกล่าวที่คล้ายกันว่า "ฮัล ยุฮลิกุ อิลลัลเกามุซซอลิมูน" (จะถูกทำลายเล่าหรือ นอกจากกลุ่มชนที่อธรรม) ดังนั้น "ฟะฮัล ยุฮลิกุ อิลลัลเกามุลฟาซิกูน" (และจะถูกทำลายเล่าหรือ นอกจากกลุ่มชนที่ฝ่าฝืน) หมายถึง: จะถูกทำลายเล่าหรือ นอกจากพวกท่าน เนื่องจากการตั้งภาคีของพวกท่าน และการอธรรมในที่นี้มีความหมายว่าการตั้งภาคี ดังที่ลุกมานกล่าวแก่บุตรของเขาว่า: โอ้ลูกรักของพ่อ จงอย่าตั้งภาคีต่ออัลลอฮฺ แท้จริงการตั้งภาคีนั้นคือการอธรรมอันมหันต์

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ความว่า) : จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) พวกท่านเห็นอย่างไร หากการลงโทษของอัลลอฮฺได้มายังพวกท่านอย่างกะทันหัน หรืออย่างเปิดเผย (อัลกุรอาน ซูเราะฮฺ อัลอันอาม 6:47)

อบูญะอฺฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า : พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการกล่าวรำลึกถึงพระองค์นั้นทรงความยิ่งใหญ่ ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า : จงกล่าวเถิด โอ้มุฮัมมัด แก่กลุ่มผู้ตั้งภาคีต่อพระเจ้าของพวกเขาโดยมีเจว็ดต่างๆ เป็นที่เคารพสักการะ และผู้ปฏิเสธว่าท่านเป็นรอซูลของพระองค์มายังพวกเขาเหล่านั้นว่า : จงแจ้งแก่ข้าพเจ้า (11) “หากการลงโทษของอัลลอฮฺ” และการลงโทษตอบแทนของพระองค์ต่อสิ่งที่พวกเจ้าได้ตั้งภาคีด้วยจากเจว็ดและสิ่งที่เท่าเทียมอื่นๆ และการที่พวกเจ้าได้ปฏิเสธข้าพเจ้า หลังจากที่พวกเจ้าได้เห็นหลักฐานอันชัดเจนต่อความจริงแห่งคำกล่าวของข้าพเจ้านั้น “ได้มายังพวกเจ้าอย่างกะทันหัน” พระองค์ตรัสว่า : โดยฉับพลันทันใด โดยไม่รู้ตัว พวกเจ้าไม่รู้สึกตัว (12) “หรืออย่างเปิดเผย” พระองค์ตรัสว่า : หรือว่าการลงโทษของอัลลอฮฺได้มายังพวกเจ้า ในขณะที่พวกเจ้ากำลังเห็นมันด้วยตาของตนเองและมองดูมันอยู่ “จะมีผู้ถูกทำลายอื่นใดนอกจากกลุ่มชนที่อธรรมเท่านั้นหรือ” พระองค์ตรัสว่า : อัลลอฮฺจะทรงทำลายผู้ใดจากพวกเราและพวกเจ้า นอกจากผู้ที่เคารพสักการะอื่นจากผู้ที่สมควรได้รับการเคารพสักการะจากเรา และละทิ้งการเคารพสักการะต่อผู้ที่สมควรได้รับการเคารพสักการะจากเราเท่านั้นหรือ?

และโดยแน่นอน เราได้ชี้แจงความหมายของ “อัล-ญะฮ์เราะฮฺ” (อย่างเปิดเผย) ในที่อื่นจากที่นี่ ด้วยสิ่งที่เพียงพอต่อการไม่ต้องกล่าวซ้ำอีก และว่า มันมาจาก “อัล-อิจฮาร” (การเปิดเผย) ซึ่งหมายถึงการทำให้สิ่งหนึ่งปรากฏชัดต่อสายตา (13) ดังเช่น :

- 13249 – ได้รายงานแก่ฉัน (โดย) มุฮัมมัด บิน อัมร์ กล่าวว่า : ได้รายงานแก่เรา (โดย) อบู อาศิม กล่าวว่า : ได้รายงานแก่เรา (โดย) อีซา จาก อิบนุ อบี นุญัยฮฺ จาก มุญาฮิด (เกี่ยวกับ) “ญะฮ์เราะฮฺ” เขากล่าวว่า : และพวกเขากำลังมองดู

- 13250 – ได้รายงานแก่ฉัน (โดย) อัล-มุษันนา กล่าวว่า : ได้รายงานแก่เรา (โดย) อบู ฮุซัยฟะฮฺ กล่าวว่า : ได้รายงานแก่เรา (โดย) ชิบล์ จาก อิบนุ อบี นุญัยฮฺ จาก มุญาฮิด (เกี่ยวกับ) “จงกล่าวเถิด พวกท่านเห็นอย่างไร หากการลงโทษของอัลลอฮฺได้มายังพวกเจ้าอย่างกะทันหัน” หมายถึง อย่างฉับพลันทันใด ในขณะที่พวกเขารู้สึกปลอดภัย “หรืออย่างเปิดเผย” หมายถึง และพวกเขากำลังมองดู

-------------------------
เชิงอรรถ :
(11) ดูคำอธิบาย “อาเราะอัยตุกุม” (พวกท่านเห็นอย่างไร) ในสิ่งที่ได้ผ่านมาไม่นานนี้ หน้า : 351-353
(12) ดูคำอธิบาย “บัฆตะฮฺ” (อย่างกะทันหัน) ในสิ่งที่ได้ผ่านมา : 325, 360
(13) ดูคำอธิบาย “อัล-ญะฮ์เราะฮฺ” (อย่างเปิดเผย) ในสิ่งที่ได้ผ่านมา 2: 80/9 : 358

อายะห์ที่ ๔๘

وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ‌ۖ فَمَنْ ءَامَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ۝ ٤٨

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และเราจะไม่ส่งบรรดารอซูลมา นอกจากในฐานะผู้แจ้งข่าวดี และผู้ตักเตือนเท่านั้น ดังนั้นผู้ใดที่ศรัทธาและปรับปรุงแก้ไขแล้ว ก็ไม่มีความกลัวใด ๆ แก่พวกเขา และทั้งพวกเขาก็จะไม่เสียใจ

พระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงกล่าวถึงแก่นสารสำคัญที่บรรดาร่อซูลได้ถูกส่งมาเพื่อประกาศ นั่นคือการแจ้งข่าวดีและการตักเตือน ซึ่งสิ่งนี้จำเป็นต้องมีการชี้แจงถึงผู้แจ้งข่าวดี สิ่งที่ถูกแจ้งข่าวดี และบรรดาการงานที่หากบ่าวได้ปฏิบัติแล้ว เขาก็จะได้รับข่าวดีนั้น และผู้ตักเตือน สิ่งที่ถูกตักเตือน และบรรดาการงานที่ผู้ใดปฏิบัติแล้ว การตักเตือนก็จะสมควรแก่เขา แต่มนุษย์ได้แบ่งออกเป็นสองกลุ่มตามการตอบรับหรือไม่ตอบรับต่อการเรียกร้องเชิญชวนของพวกเขา นั่นคือ { ดังนั้นผู้ใดศรัทธาและปรับปรุงแก้ไข } หมายถึง ศรัทธาต่ออัลลอฮฺ มลาอิกะฮฺของพระองค์ คัมภีร์ของพระองค์ บรรดาร่อซูลของพระองค์ และวันอาคิเราะฮฺ และปรับปรุงแก้ไขศรัทธาของเขา การงานของเขา และเจตนาของเขา { ดังนั้นจะไม่มีความหวาดกลัวใดๆ แก่พวกเขา } ในสิ่งที่กำลังจะมาถึง { และพวกเขาก็จะไม่เศร้าโศก } ต่อสิ่งที่ได้ผ่านพ้นไป

และคำกล่าวของพระองค์ "และเรามิได้ส่งบรรดาร่อซูลมา นอกจากในฐานะผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน" หมายถึง ผู้แจ้งข่าวดีแก่ปวงบ่าวของอัลลอฮฺผู้ศรัทธาด้วยบรรดาความดีงาม และผู้ตักเตือนผู้ที่ปฏิเสธต่ออัลลอฮฺด้วยบรรดาการลงโทษและการลงอาญา และด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสว่า "ดังนั้นผู้ใดศรัทธาและปรับปรุงแก้ไข" หมายถึง ดังนั้นผู้ใดที่หัวใจของเขาศรัทธาต่อสิ่งที่พวกเขาได้นำมา และปรับปรุงการงานของเขาให้ดีด้วยการปฏิบัติตามพวกเขา "ก็ย่อมไม่มีความกลัวใดๆ แก่พวกเขา" หมายถึง ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่พวกเขาจะเผชิญในอนาคต "และทั้งพวกเขาก็จะไม่เสียใจ" หมายถึง ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่พวกเขาได้พลาดไปและสิ่งที่พวกเขาได้ทิ้งไว้เบื้องหลังพวกเขา จากเรื่องราวของโลกดุนยาและการกระทำของมัน อัลลอฮฺทรงเป็นผู้คุ้มครองพวกเขาในสิ่งที่พวกเขาได้ทิ้งไว้ และทรงเป็นผู้พิทักษ์พวกเขาในสิ่งที่พวกเขาได้ละทิ้งไป

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ความว่า): “และเรามิได้ส่งบรรดารอซูลมา นอกจากจะเป็นผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน ดังนั้นผู้ใดศรัทธาและปรับปรุงแก้ไข (ตัวเอง) ก็จะไม่มีความหวาดกลัวใดๆ แก่พวกเขา และทั้งพวกเขาก็จะไม่เศร้าโศก” (อัลกุรอาน 6:48)

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ความว่า): “และเรามิได้ส่งบรรดารอซูลมา นอกจากจะเป็นผู้แจ้งข่าวดีและผู้ตักเตือน” หมายถึง ด้วยการให้กำลังใจ (ด้วยสวรรค์) และการขู่ให้กลัว (ด้วยการลงโทษ) อัลหะซัน (อัลบัศรีย์) กล่าวว่า: “ผู้แจ้งข่าวดี” ด้วยความกว้างขวางของปัจจัยยังชีพในโลกดุนยา และการตอบแทนในปรโลก ดังที่ปรากฏในพระดำรัสของอัลลอฮฺ (ความว่า): “และหากว่าชาวเมืองเหล่านั้นศรัทธาและยำเกรง แน่นอนเราจะเปิดให้พวกเขาซึ่งบรรดาเครื่องประทานจากฟากฟ้าและแผ่นดิน” (อัลกุรอาน 7:96) และความหมายของ “ผู้ตักเตือน” คือ ผู้ทำให้กลัวการลงโทษของอัลลอฮฺ ดังนั้นความหมาย (ของอายะฮฺ) คือ แท้จริงเราส่งบรรดารอซูลมาเพื่อสิ่งนี้ (การแจ้งข่าวดีและตักเตือน) มิใช่เพื่อสิ่งที่พวกเขา (ผู้ปฏิเสธ) เรียกร้องต่อบรรดารอซูลให้แสดงหมายสำคัญต่างๆ (ตามที่พวกเขาต้องการ) และแท้จริงบรรดารอซูลจะนำหมายสำคัญต่างๆ มาเฉพาะที่ทำให้หลักฐานทั้งหลายของพวกเขาและความสัตย์จริงของพวกเขาเป็นที่ประจักษ์เท่านั้น

“ดังนั้นผู้ใดศรัทธาและปรับปรุงแก้ไข (ตัวเอง) ก็จะไม่มีความหวาดกลัวใดๆ แก่พวกเขา และทั้งพวกเขาก็จะไม่เศร้าโศก” การอธิบายในเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้ว (ในอายะฮฺก่อนหน้า)

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ) (โองการที่ 48)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์เป็นที่ยิ่งใหญ่ ตรัสว่า: และเรามิได้ส่งบรรดารอซูลของเรา เว้นแต่เพื่อแจ้งข่าวดีแก่ผู้เชื่อฟังปฏิบัติตามเรา ถึงสวนสวรรค์ และชัยชนะอันชัดแจ้งในวันกิยามะฮ์ อันเป็นรางวัลจากเราแก่พวกเขา ในการที่พวกเขาเชื่อฟังปฏิบัติตามเรา (14) = และเพื่อเป็นการเตือนแก่ผู้ฝ่าฝืนเรา และผู้ขัดแย้งต่อคำสั่งของเรา ถึงการลงโทษของเราต่อเขา ในการที่เขาฝ่าฝืนเราในวันกิยามะฮ์ อันเป็นรางวัลจากเรา ต่อการฝ่าฝืนของเขา เพื่อเราจะได้มีข้ออ้างอันชัดแจ้งแก่เขา ดังนั้นหากเขาพินาศ เขาก็พินาศโดยมีหลักฐานอันชัดแจ้ง (15) = "ดังนั้นผู้ใดศรัทธาและปรับปรุงแก้ไข" หมายความว่า: ดังนั้นผู้ใดในหมู่ผู้ที่เราได้ส่งบรรดารอซูลของเราไปหานั้น ได้เชื่อมั่นต่อการเตือนของพวกเขาที่มีต่อเขา และยอมรับจากพวกเขาในสิ่งที่พวกเขานำมาจากอัลลอฮ์ และประกอบความดีในโลกดุนยา = "ก็ไม่มีความหวาดกลัวใด ๆ แก่พวกเขา" ณ เวลาที่พวกเขายังมีชีวิตอยู่ต่อหน้าพระเจ้าของพวกเขา จากการลงโทษและการทรมานของพระองค์ ซึ่งอัลลอฮ์ได้ทรงเตรียมไว้สำหรับศัตรูของพระองค์และผู้ฝ่าฝืนพระองค์ = "และทั้งพวกเขาก็จะไม่เศร้าโศก" ณ เวลานั้น ต่อสิ่งที่พวกเขาได้ทิ้งไว้เบื้องหลังพวกเขาในโลกดุนยา (16)

------------------
เชิงอรรถ:
(14) ดูคำอธิบาย "การแจ้งข่าวดี" ในส่วนที่ผ่านมา 9: 318, หมายเหตุ: 2, และแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(15) ดูคำอธิบาย "ผู้ตักเตือน" ในส่วนที่ผ่านมา 10: 158
(16) ดูคำอธิบายโองการที่คล้ายคลึงกับโองการนี้ในส่วนที่ผ่านมา 1: 551/2 : 150, 512, 513/5 : 519/7 : 396

อายะห์ที่ ๔๙

وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔـايَـٰتِنَا يَمَسُّهُمُ ٱلْعَذَابُ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ ۝ ٤٩

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และบรรดาผู้ที่ปฏิเสธบรรดาโองการของเรานั้น การลงโทษจะประสบแก่พวกเขา เนื่องจากการที่พวกเขาละเมิด

คำอธิบายความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ที่ว่า): "และบรรดาผู้ปฏิเสธสัญญาณต่าง ๆ ของเรานั้น การลงโทษจะประสบแก่พวกเขา เนื่องจากสิ่งที่พวกเขาเคยฝ่าฝืน" (อัล-อันอาม: 49)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์นั้นทรงความยิ่งใหญ่ ตรัสว่า: ส่วนบรรดาผู้ปฏิเสธบรรดารอซูลของเราที่เราได้ส่งมายังพวกเขา และฝ่าฝืนคำสั่งใช้และคำสั่งห้ามของเรา และโต้แย้งหลักฐานอันชัดแจ้งของเรานั้น แท้จริงการลงโทษและการตอบแทนของเราจะประสบแก่พวกเขา เนื่องจากการที่พวกเขาปฏิเสธสิ่งที่พวกเขาได้ปฏิเสธไปจากหลักฐานทั้งหลายของเรา
"เนื่องจากสิ่งที่พวกเขาเคยฝ่าฝืน" หมายถึง เนื่องจากสิ่งที่พวกเขาเคยปฏิเสธ

* * *
และอิบนุ ซัยด์ ได้กล่าวว่า: ทุกครั้งที่คำว่า "ฟิสก์" (การฝ่าฝืน) ปรากฏในอัลกุรอาน ความหมายของมันคือการปฏิเสธ (การโกหก)

ยะฮ์ยา บิน ซะอีด อัล-ก็อฏฏาน ได้รายงานสิ่งนั้นมายังฉัน โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ บิน วะฮ์บ ได้แจ้งแก่เรา จากท่าน (อิบนุ ซัยด์)

----------------------
หมายเหตุ:
(17) ดูคำอธิบายคำว่า "อัล-มัสส์" (การประสบ) ที่ผ่านมาแล้ว หน้า 287, หมายเหตุ: 1 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น
(18) ดูสิ่งที่ผ่านมาไม่นานนี้ หน้า 206, หมายเหตุ: 2 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น และดูหะดีษหมายเลข 12103 และ 12983 ด้วย
(19) ณ จุดนี้ ส่วนหนึ่งของการแบ่งส่วนแบบดั้งเดิมซึ่งสำเนาของเราอ้างอิงมาได้สิ้นสุดลง โดยในนั้นมีข้อความดังนี้: "ตามด้วยคำอธิบายความหมายของพระดำรัสของพระองค์ {จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันมีคลังสมบัติของอัลลอฮ์อยู่ ณ ที่ฉัน และฉันไม่รู้สิ่งเร้นลับ และฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันเป็นมะลัก ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉันเท่านั้น จงกล่าวเถิด สิ่งใดเล่าที่เท่าเทียมกันระหว่างคนตาบอกับคนตาดี พวกท่านไม่ไตร่ตรองบ้างหรือ} และขออัลลอฮ์ทรงประสาทพรแด่มุฮัมมัด นบีและวงศ์วานของท่านอย่างมากมาย" จากนั้นตามด้วยข้อความที่ว่า: "ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ โอ้พระเจ้าของข้าพระองค์ โปรดทรงช่วยเหลือ"

อายะห์ที่ ๕๐

قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ‌ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ‌ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ‌ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ ۝ ٥٠

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า ฉันจะไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ที่ฉันมีบรรดาคลังสมบัติของอัลลอฮฺ และทั้งฉันก็ไม่รู้สิ่งเร้นลับ และฉันก็จะไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันคือมะลัก ฉันจะไม่ปฏิบัติตาม นอกจากสิ่งที่ถูกให้เป็นโองการแก่ฉันเท่านั้น จงกล่าวเถิด คนตาบอดกับคนตาดีนั้นจะเท่าเทียมกันหรือ พวกท่านไม่ใคร่ครวญดอกหรือ

พระองค์ตรัสแก่ท่านนบีของพระองค์ ﷺ เกี่ยวกับบรรดาผู้ที่เสนอแนะอายาต (โองการ) แก่ท่าน หรือผู้ที่กล่าวแก่ท่านว่า "แท้จริงท่านเรียกร้องเราเพื่อให้เราเชิดชูท่านเป็นพระเจ้าองค์หนึ่งร่วมกับอัลลอฮฺ" ว่า {และฉันจะไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ณ ที่ฉันนั้นมีคลังสมบัติของอัลลอฮฺ} หมายถึง กุญแจแห่งปัจจัยยังชีพและความเมตตาของพระองค์ {และฉันมิได้รอบรู้สิ่งเร้นลับ} และแท้จริงทั้งหมดนั้นอยู่ ณ ที่อัลลอฮฺ พระองค์คือผู้ซึ่งเมื่อทรงเปิดความเมตตาใดๆ แก่มนุษย์ ก็จะไม่มีผู้ใดยับยั้งมันได้ และเมื่อทรงยับยั้งสิ่งใด ก็จะไม่มีผู้ใดปลดปล่อยมันได้หลังจากนั้น และพระองค์เพียงองค์เดียวเท่านั้นที่ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับและสิ่งเปิดเผย ดังนั้นจึงไม่มีผู้ใดที่พระองค์จะทรงเปิดเผยสิ่งเร้นลับของพระองค์แก่เขา นอกจากเราะสูล (ศาสนทูต) ที่พระองค์ทรงพอพระทัย {และฉันจะไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันเป็นมะลัก (เทวทูต)} เพื่อที่ฉันจะได้มีอำนาจในการจัดการอย่างสมบูรณ์และแข็งแกร่ง ดังนั้นฉันจึงไม่อ้างสิ่งใดเกินกว่าฐานะของฉัน ซึ่งอัลลอฮฺทรงกำหนดให้แก่ฉัน {ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮียฺ (ประทานวิวรณ์) มายังฉัน} หมายถึง นี่คือขอบเขตสูงสุดและจุดสิ้นสุดแห่งกิจการของฉัน และสิ่งที่สูงส่งที่สุดของฉัน ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉัน ดังนั้นฉันจึงปฏิบัติตามสิ่งนั้นในตัวของฉัน และเรียกร้องปวงบ่าวทั้งหมดให้ปฏิบัติตามสิ่งนั้นด้วย เมื่อพวกท่านได้รู้จักฐานะของฉันแล้ว เหตุใดผู้แสวงหาจึงยังค้นหาสิ่งใดร่วมกับฉัน หรือเรียกร้องจากฉันในเรื่องที่ฉันมิได้อ้างมัน และมนุษย์จะถูกบังคับในสิ่งอื่นที่ไม่ใช่สิ่งที่เขากำลังมุ่งมั่นกระนั้นหรือ? และเหตุใด เมื่อฉันเรียกร้องพวกท่านด้วยสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉัน พวกท่านจึงบังคับฉันว่าฉันอ้างสิ่งอื่นที่ไม่ใช่ระดับฐานะของฉันแก่ตัวของฉัน และนี่มิใช่สิ่งอื่นใดนอกจากเป็นการอธรรม การดื้อดึง และการแข็งข้อจากพวกท่านดอกหรือ? จงกล่าวแก่พวกเขาในการชี้แจงความแตกต่างระหว่างผู้ที่ตอบรับคำเรียกร้องของฉัน และยอมจำนนต่อสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉัน กับผู้ที่มิได้เป็นเช่นนั้นว่า {จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) "คนตาบากับคนตาดีจะเท่าเทียมกันกระนั้นหรือ? แล้วพวกท่านไม่ไตร่ตรองบ้างดอกหรือ?"} เพื่อพวกท่านจะได้วางสิ่งต่างๆ ลงในตำแหน่งอันเหมาะสมของมัน และเลือกสรรสิ่งที่สมควรแก่การเลือกสรรและการให้ความสำคัญมากกว่ากัน?

อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสแก่รอซูลของพระองค์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันมีคลังสมบัติของอัลลอฮ์" หมายความว่า ฉันมิได้เป็นเจ้าของมัน และมิได้จัดการในมัน "และฉันมิได้รู้ในสิ่งเร้นลับ" หมายความว่า และฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันรู้ในสิ่งเร้นลับ แท้จริงสิ่งนั้นมาจากความรู้ของอัลลอฮ์ อัซซะวะญัล และฉันจะไม่เปิดเผยจากมัน นอกจากสิ่งที่พระองค์ทรงเปิดเผยแก่ฉัน และฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันเป็นมะลัก หมายความว่า และฉันมิได้อ้างว่า ฉันเป็นมะลัก แท้จริงฉันเป็นมนุษย์คนหนึ่งจากหมู่มนุษย์ ซึ่งได้รับการวะฮีจากอัลลอฮ์ อัซซะวะญัล พระองค์ทรงให้เกียรติฉันด้วยสิ่งนั้น และทรงประทานความโปรดปรานแก่ฉันด้วยสิ่งนั้น และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า "ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮีมายังฉัน" หมายความว่า ฉันมิได้ออกห่างจากมันแม้เพียงช่วงคืบเดียว หรือน้อยกว่านั้น "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) คนตาบอดกับคนตาดีจะเท่าเทียมกันหรือ?" หมายความว่า ผู้ที่ปฏิบัติตามสัจธรรมและได้รับคำแนะนำมายังมัน กับผู้ที่หลงผิดจากมันและไม่ยอมจำนนต่อมัน จะเท่าเทียมกันหรือ? "พวกท่านมิได้พิจารณาดูบ้างหรือ?" และนี่คือเช่นเดียวกับที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า "ผู้ที่รู้ว่า สิ่งที่ถูกประทานลงมาแก่เจ้านั้นจากพระเจ้าของเจ้านั้นคือสัจธรรม จะเหมือนกับผู้ที่ตาบอดกระนั้นหรือ? แท้จริงผู้ที่มีสติปัญญาเท่านั้นที่จะใคร่ครวญ"

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ณ ที่ฉันมีคลังสมบัติของอัลลอฮ์ และฉันไม่รู้สิ่งเร้นลับ และฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันเป็นมะลัก ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮีมายังฉัน จงกล่าวเถิด ผู้ตาบอดกับผู้มองเห็นย่อมเท่าเทียมกันหรือ? แล้วพวกท่านไม่ไตร่ตรองบ้างหรือ?"
พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "จงกล่าวเถิด ฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า ณ ที่ฉันมีคลังสมบัติของอัลลอฮ์" นี่คือคำตอบต่อคำพูดของพวกเขาที่ว่า "ทำไมไม่มีการอายาต (หมายหมาย) จากพระเจ้าของเขาลงมายังเขาเล่า" ดังนั้นความหมายคือ ณ ที่ฉันไม่มีคลังสมบัติแห่งอำนาจของพระองค์เพื่อที่ฉันจะได้ให้สิ่งที่พวกท่านเรียกร้องขอจากบรรดาอายาตลงมา "และฉันไม่รู้สิ่งเร้นลับ" เพื่อที่ฉันจะได้บอกแก่พวกท่านถึงมันได้
และ "คลังสมบัติ" (คิซานะฮ์) คือสถานที่ที่สิ่งของถูกเก็บสะสมไว้ จากนั้นมีหะดีษว่า "แท้จริงเต้านมของปศุสัตว์ของพวกเขาถูกใช้เป็นที่เก็บสะสมอาหารของพวกเขา" (ความหมายว่า น้ำนมถูกเก็บสะสมไว้ที่นั่น) "มีคนใดในหมู่พวกท่านชอบไหมที่ร้านน้ำของเขาถูกนำมาแล้วคลังเก็บน้ำของเขาถูกทุบทำลาย" และ "คลังสมบัติของอัลลอฮ์" หมายถึง สิ่งที่พระองค์ทรงกำหนดไว้ (มัคดูรอต) กล่าวคือ ฉันไม่เป็นเจ้าของที่จะกระทำทุกสิ่งที่ฉันต้องการจากสิ่งที่พวกท่านเรียกร้อง และฉันก็ไม่รู้สิ่งเร้นลับเช่นกัน
"และฉันไม่กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันเป็นมะลัก" และกลุ่มชน (กุฟฟารมักกะฮ์) นั้นเคยเข้าใจว่า บรรดามะลักนั้นประเสริฐกว่า กล่าวคือ ฉันไม่ใช่มะลัก ดังนั้นฉันจึงไม่ได้เป็นพยานในกิจการของอัลลอฮ์ในสิ่งที่มนุษย์ไม่ได้เป็นพยาน และบรรดาผู้กล่าว (บางกลุ่ม) ได้ใช้ข้อนี้เป็นหลักฐานว่า บรรดามะลักนั้นประเสริฐกว่าบรรดานะบี และได้ผ่านการกล่าวถึงเรื่องนี้ไปแล้วในซูเราะฮ์อัล-บะกอเราะฮ์ ดังนั้นจงใคร่ครวญดูเรื่องนั้นที่นั่น
พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮีมายังฉัน" ความหมายตามตัวอักษรของมันคือ เขา (นะบี) จะไม่ตัดสินเรื่องใดเว้นแต่ในเรื่องนั้นจะมีวะฮี และสิ่งที่ถูกต้องคือ บรรดานะบีนั้นอนุญาตให้มีการอิจติฮาด (พยายามวินิจฉัย) จากพวกเขาได้ และการกิยาส (การเทียบเคียง) กับสิ่งที่ถูกระบุไว้ (มัมนูศ) และการกิยาสนั้นเป็นหนึ่งในหลักฐานทางชารีอะฮ์ และเรื่องนี้จะมีการชี้แจงโดยละเอียดในซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ และการอนุญาตให้บรรดานะบีอิจติฮาดได้ (จะถูกกล่าวถึง) ในซูเราะฮ์อัล-อันบิยาอ์ อินชาอัลลอฮ์ตะอาลา
พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "จงกล่าวเถิด ผู้ตาบอดกับผู้มองเห็นย่อมเท่าเทียมกันหรือ?" หมายถึง ผู้ปฏิเสธศรัทธาและผู้ศรัทธา ตามที่มุญาฮิดและอื่นๆ กล่าว และมีผู้กล่าวว่า (หมายถึง) ผู้ไม่รู้และผู้รู้ "แล้วพวกท่านไม่ไตร่ตรองบ้างหรือ?" ว่าทั้งสองนั้นย่อมไม่เท่าเทียมกัน

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ที่ว่า): "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า ณ ที่ฉันนั้นมีคลังสมบัติของอัลลอฮ์ และฉันมิได้รู้สิ่งเร้นลับ และฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันเป็นมะลัก ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉัน จงกล่าวเถิด คนตาบอดกับคนตาดีจะเท่าเทียมกันไหม พวกท่านไม่ไตร่ตรองกันบ้างหรือ?" (ซูเราะฮ์อัลอันอาม: 50)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงเกียรติผู้สูงส่งตรัสว่า: จงกล่าวแก่บรรดาผู้ปฏิเสธความเป็นนะบีของเจ้าเหล่านั้นว่า: ฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า ฉันคือพระเจ้าผู้ทรงมีคลังสมบัติแห่งชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดิน และฉันรู้สิ่งเร้นลับทั้งหลายที่ซ่อนเร้น ซึ่งไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากพระเจ้าผู้ซึ่งไม่มีสิ่งใดจะเร้นลับต่อพระองค์ ดังนั้นพวกท่านจึงปฏิเสธข้าในสิ่งที่ข้ากล่าวในเรื่องนั้น เพราะไม่สมควรที่จะเป็นพระเจ้าผู้ใด นอกจากผู้ซึ่งทรงเป็นเจ้าของทุกสิ่ง และทุกสิ่งอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ และไม่มีสิ่งเร้นลับใดเร้นลับต่อพระองค์ และนั่นคืออัลลอฮ์ ซึ่งไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์

"และฉันมิได้กล่าวแก่พวกท่านว่า แท้จริงฉันเป็นมะลัก" เพราะไม่สมควรที่มะลัก (มะลาอิกะฮ์) จะปรากฏกายในรูปลักษณ์ของมันต่อสายตาของมนุษย์ในโลกดุนยา ดังนั้นพวกท่านจึงปฏิเสธสิ่งที่ข้ากล่าวแก่พวกท่านในเรื่องนั้น

"ฉันมิได้ปฏิบัติตามสิ่งใด นอกจากสิ่งที่ถูกวะฮียฺมายังฉัน" กล่าวคือ: จงกล่าวแก่พวกเขาว่า: ฉันมิได้ปฏิบัติตามในสิ่งที่ข้ากล่าวแก่พวกท่านและเรียกร้องพวกท่านไปสู่นั้น นอกจากวะฮียฺของอัลลอฮ์ซึ่งพระองค์ทรงวะฮียฺมายังฉัน และการประทานลงของพระองค์ซึ่งพระองค์ทรงประทานลงมายังฉัน ดังนั้นฉันจึงดำเนินไปตามวะฮียฺของพระองค์ และปฏิบัติตามพระบัญชาของพระองค์ และฉันได้นำหลักฐานอันชัดแจ้งจากอัลลอฮ์มายังพวกท่าน เพื่อเป็นข้ออ้างแก่พวกท่านต่อความถูกต้องของคำกล่าวของฉันในเรื่องนั้น และสิ่งที่ข้ากล่าวในเรื่องนั้นมิใช่สิ่งที่น่าปฏิเสธในสติปัญญาของพวกท่าน หรือเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ แต่ทว่า สิ่งนั้น เมื่อมีหลักฐานยืนยันถึงความจริงของมันแล้ว ย่อมเป็นวิทยปัญญาอันลึกซึ้ง ดังนั้นเหตุอันใดเล่าที่ทำให้พวกท่านปฏิเสธสิ่งนั้น?

และนั่นคือการตักเตือนจากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง แก่นะบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ถึงตำแหน่งแห่งหลักฐานของท่านต่อบรรดาผู้ปฏิเสธความเป็นนะบีของท่าน จากหมู่มุชริกีนแห่งกลุ่มชนของท่าน

"จงกล่าวเถิด คนตาบอดกับคนตาดีจะเท่าเทียมกันไหม" พระผู้ทรงเกียรติผู้สูงส่งตรัสว่า: จงกล่าวเถิด โอ้มุฮัมมัด แก่พวกเขาว่า: คนตาบอดต่อสัจธรรม กับคนตาดีในสัจธรรม จะเท่าเทียมกันไหม? และ "คนตาบอด" นั้นคือผู้ปฏิเสธศรัทธาผู้ซึ่งตาบอดต่อหลักฐานทั้งหลายของอัลลอฮ์ ดังนั้นเขาจึงไม่แจ่มแจ้งในหลักฐานเหล่านั้น แล้วปฏิบัติตามมัน ส่วน "คนตาดี" นั้นคือผู้ศรัทธาผู้ซึ่งได้เห็นสัญญาณทั้งหลายและหลักฐานทั้งหลายของอัลลอฮ์ ดังนั้นเขาจึงปฏิบัติตามสิ่งเหล่านั้น และได้รับแสงสว่างจากความสว่างไสวของสิ่งเหล่านั้น

"พวกท่านไม่ไตร่ตรองกันบ้างหรือ?" กล่าวแก่บรรดาผู้ปฏิเสธสัญญาณทั้งหลายของอัลลอฮ์เหล่านั้นว่า: พวกท่านไม่ไตร่ตรองในสิ่งที่ข้าได้นำหลักฐานมายังพวกท่านด้วยสิ่งนี้บ้างหรือ โอ้กลุ่มชน? ดังนั้นพวกท่านจงรู้ถึงความถูกต้องของสิ่งที่ข้ากล่าวและเรียกร้องพวกท่านไปสู่นั้น จากความเสียหายของสิ่งที่พวกท่านดำรงอยู่ในการตั้งภาคีต่อเจว็ดและสิ่งเทียบเคียงกับอัลลอฮ์พระเจ้าของพวกท่าน และการปฏิเสธของพวกท่านต่อข้า ทั้งๆ ที่หลักฐานแห่งความจริงของข้าได้ปรากฏชัดต่อสายตาของพวกท่าน ดังนั้นพวกท่านจงละทิ้งสิ่งที่พวกท่านดำรงอยู่ในการปฏิเสธศรัทธานั้น ไปสู่สิ่งที่ข้าเรียกร้องพวกท่านไปสู่การศรัทธาซึ่งด้วยการศรัทธานั้นพวกท่านจะได้รับชัยชนะ

* * *
และด้วยทำนองเดียวกับที่เราได้กล่าวไว้ในการอธิบายความหมายของโองการนั้น บรรดาผู้รู้ด้านตัฟซีร (ตัฟซีร) กลุ่มหนึ่งก็ได้กล่าวไว้เช่นเดียวกัน

* บรรดาผู้กล่าวเช่นนั้นได้กล่าวว่า:
13252 - มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า: อบู อาศิมได้เล่าถึงพวกเรา โดยกล่าวว่า: อีซาได้เล่าถึงพวกเรา จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ตรัสว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ผู้ที่ตาบอดกับผู้ที่ตาดีจะเท่าเทียมกันไหม?" เขา (มุญาฮิด) กล่าวว่า: (หมายถึง) ผู้ที่หลงผิดกับผู้ที่ได้รับทางนำ
13253 - อัลมุษันนาได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า: อบู ฮุซัยฟะฮ์ได้เล่าถึงพวกเรา โดยกล่าวว่า: ชิบล์ได้เล่าถึงพวกเรา จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เช่นเดียวกัน
13254 - บิชร์ได้เล่าถึงพวกเรา โดยกล่าวว่า: ยาซิดได้เล่าถึงพวกเรา โดยกล่าวว่า: สะอีดได้เล่าถึงพวกเรา จากกะอ์ดะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ผู้ที่ตาบอดกับผู้ที่ตาดีจะเท่าเทียมกันไหม?" จนจบโองการ เขา (กะอ์ดะฮ์) กล่าวว่า: "ผู้ที่ตาบอด" คือผู้ปฏิเสธศรัทธาผู้ที่ตาบอดต่อสัจธรรมของอัลลอฮ์ พระบัญชาของพระองค์ และบรรดาเนี๊ยมีฮ์ (ความโปรดปราน) ของพระองค์ที่มีต่อเขา = และ "ผู้ที่ตาดี" คือบ่าวผู้ศรัทธาผู้ที่มองเห็นด้วยการมองเห็นที่เป็นประโยชน์ ดังนั้นเขาจึงให้เอกภาพต่ออัลลอฮ์แต่เพียงผู้เดียว และปฏิบัติตามการเชื่อฟังพระเจ้าของเขา และได้รับประโยชน์จากสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานแก่เขา

------------------------
เชิงอรรถ:
(20) ดูการอธิบาย "อัลเฆย์บ" (สิ่งเร้นลับ) ที่ผ่านมาแล้ว: 238, หมายเหตุ: 1 และบรรดาแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(21) ดูการอธิบาย "มะลิก" (กษัตริย์) ที่ผ่านมาแล้ว 1: 444 - 447/4 : 262, 263
(22) ดูการอธิบาย "อัลวะฮ์ยู" (วะฮียู/การประทานวิวรณ์) ที่ผ่านมาแล้ว: 290, หมายเหตุ: 1 และบรรดาแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(23) ในฉบับพิมพ์: "และพระบัญชาสำหรับพระบัญชาของพระองค์" แต่สิ่งที่ถูกต้องมาจากต้นฉบับลายมือ และ (ผู้พิมพ์) ไม่ได้อ่านมันได้ดี
(24) ดูการอธิบาย "ผู้ตาบอด" และ "ผู้ตาดี" ที่ผ่านมาแล้วในดัชนีภาษา (อุมฺมา) และ (บัศ็อร)
(25) ในต้นฉบับลายมือ: "พวกเจ้าจะกลับไป" แต่สิ่งที่ดียิ่งคือสิ่งที่อยู่ในฉบับพิมพ์

อายะห์ที่ ๕๑

وَأَنذِرْ بِهِ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ‌ۙ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِۦ وَلِىٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ۝ ٥١

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และเจ้าจงตักเตือนด้วย อัลกุรอานแก่บรรดาผู้เกรงกลัวว่าพวกเขาจะถูกนำไปชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา โดยที่อื่นจากพระองค์แล้วไม่มีผู้ช่วยเหลือคนใด และไม่มีผู้ทำการชะฟาอะฮฺคนใด สำหรับพวกเขา เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง

อัลกุรอานนี้เป็นข้อตักเตือนสำหรับมนุษย์ชาติทั้งมวล แต่ผู้ที่จะได้รับประโยชน์จากมันคือ { الَّذِينَ يَخَافُونَ أَنْ يُحْشَرُوا إِلَى رَبِّهِمْ } "บรรดาผู้ที่หวั่นเกรงว่าจะถูกนำไปชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา" (สูเราะฮฺ อัลอันอาม อายะฮฺที่ 51) พวกเขามั่นใจในการย้ายจากเรือนแห่งนี้ไปสู่เรือนอันถาวร (คือปรโลก) ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงพกพาสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนและละทิ้งสิ่งที่เป็นโทษ { لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِهِ } "ไม่มีสำหรับพวกเขาจากอื่นใด" หมายถึง ไม่มีจากอื่นใดนอกจากอัลลอฮฺ { وَلِيٌّ وَلَا شَفِيعٌ } "ผู้คุ้มครองและไม่มีผู้ชะฟาอะฮฺ (ผู้ให้การช่วยเหลือ)" หมายถึง ไม่มีผู้ใดที่จะรับผิดชอบกิจการของพวกเขาเพื่อให้บรรลุสิ่งที่ต้องการและป้องกันภัยอันตรายจากพวกเขา และไม่มีผู้ใดที่จะชะฟาอะฮฺ (ให้การช่วยเหลือ) แก่พวกเขา เพราะปวงบ่าวทั้งหลายไม่มีอำนาจในกิจการใดๆ เลย { لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ } "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" อัลลอฮฺ ด้วยการปฏิบัติตามคำสั่งใช้ของพระองค์และหลีกเลี่ยงสิ่งที่พระองค์ทรงห้าม เพราะการตักเตือนนั้นเป็นสิ่งที่นำไปสู่สิ่งนั้น และเป็นหนึ่งในสาเหตุดังกล่าว

และคำกล่าวของพระองค์ "และจงเตือนด้วยคัมภีร์นี้บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกนำไปชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา โดยที่ไม่มีผู้คุ้มครองและไม่มีผู้ช่วยเหลือใดอื่นจากพระองค์สำหรับพวกเขา" หมายถึง และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้ โอ้มุฮัมมัด "บรรดาผู้ที่หวาดหวั่นต่อพระเจ้าของพวกเขา ผู้ที่ยำเกรงพระเจ้าของพวกเขาและกลัวการชำระบัญชีอันเลวร้าย" "บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกนำไปชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา" หมายถึง ในวันกิยามะฮ์ "โดยที่ไม่มีสำหรับพวกเขา" หมายถึง ในวันนั้น "ผู้คุ้มครองและไม่มีผู้ช่วยเหลือใดอื่นจากพระองค์" หมายถึง ไม่มีญาติสนิทสำหรับพวกเขาและไม่มีผู้ช่วยเหลือใดที่จะช่วยพวกเขาให้พ้นจากการลงโทษของพระองค์ หากพระองค์ทรงประสงค์ที่จะลงโทษพวกเขา "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" หมายถึง จงเตือนถึงวันนี้ซึ่งไม่มีผู้พิพากษาใดในวันนั้นนอกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงสูงส่ง "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" โดยพวกเขาจะปฏิบัติงานในโลกดุนยานี้ ซึ่งอัลลอฮ์จะทรงช่วยพวกเขาให้รอดพ้นจากการลงโทษของพระองค์ในวันกิยามะฮ์ด้วยงานนั้น และจะทรงเพิ่มพูนให้พวกเขาซึ่งรางวัลอันมากมายจากพระองค์ด้วยงานนั้น

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า: "และจงเตือนด้วยสิ่งนี้แก่บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกให้ไปชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา โดยที่พวกเขาไม่มีผู้คุ้มครองใดอื่นจากพระองค์ และไม่มีผู้ที่จะชี้ขาด" เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง
พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า: "และจงเตือนด้วยสิ่งนี้" หมายถึง ด้วยอัลกุรอาน
และการเตือน (อันนัซรฺ) คือการแจ้งให้ทราบ ซึ่งได้ผ่านมาก่อนแล้วในซูเราะฮ์อัลบะกอเราะฮ์
และมีคำกล่าวว่า: "ด้วยสิ่งนี้" หมายถึง ด้วยพระเจ้า
และมีคำกล่าวว่า: ด้วยวันอาคิเราะฮ์
และทรงเจาะจงบรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกให้ไปชุมนุม เพราะหลักฐานต่อพวกเขานั้นจำเป็นยิ่งกว่า ดังนั้นพวกเขาจึงกลัวจากการลงโทษของพระองค์ มิใช่เพราะพวกเขาสงสัยในการชุมนุม (อัลฮัชร์) ดังนั้นความหมายคือ พวกเขากลัว (หรือ) คาดหมายการลงโทษแห่งการชุมนุม
และมีคำกล่าวว่า: พวกเขากลัว หมายถึง พวกเขารู้
หากเป็นผู้ศรัทธา ก็ให้เตือนเพื่อให้ละทิ้งการฝ่าฝืน
และหากเป็นชาวคัมภีร์ ก็ให้เตือนเพื่อให้ปฏิบัติตามสัจธรรม
และอัลฮะซันกล่าวว่า: ผู้ที่ถูกหมายถึงคือผู้ศรัทธาทั้งหลาย
อัซซุญาจญ์กล่าวว่า: ทุกผู้ที่ยอมรับการฟื้นคืนชีพ ทั้งจากผู้ศรัทธาและผู้ปฏิเสธ
และมีคำกล่าวว่า: อายะฮ์นี้กล่าวถึงพวกตั้งภาคี หมายถึง จงเตือนพวกเขาด้วยวันกิยามะฮ์
และทัศนะแรกนั้นชัดเจนกว่า
"โดยที่พวกเขาไม่มีผู้คุ้มครองใดอื่นจากพระองค์" หมายถึง จากผู้อื่นที่ไม่ใช่พระเจ้า
นี่เป็นการตอบโต้ต่อพวกยิวและนะศอรอ ในการอ้างของพวกเขาว่าบิดาของพวกเขาจะชะฟาอัตให้พวกเขา ดังที่พวกเขากล่าวว่า: "เราเป็นบุตรของอัลลอฮ์และผู้เป็นที่รักของพระองค์" และต่อพวกตั้งภาคีที่ตั้งเจว็ดของพวกเขาเป็นผู้ชะฟาอัตสำหรับพวกเขา ณ ที่อัลลอฮ์ ดังนั้นอัลลอฮ์ทรงให้รู้ว่า การชะฟาอัตจะไม่เกิดขึ้นสำหรับผู้ปฏิเสธ
และผู้ที่กล่าวว่า อายะฮ์นี้กล่าวถึงผู้ศรัทธา กล่าวว่า: การชะฟาอัตของรอซูลสำหรับพวกเขาจะเกิดขึ้นด้วยอนุมัติของอัลลอฮ์ ดังนั้นพระองค์คือผู้ชะฟาอัตโดยแท้จริงด้วยอนุมัตินั้น และในคัมภีร์ที่ถูกประทานลงมามีว่า: "และพวกเขาจะไม่ชะฟาอัตเว้นแต่สำหรับผู้ที่พระองค์ทรงพอพระทัย" และ "และการชะฟาอัตจะไม่อำนวยประโยชน์ ณ ที่พระองค์ เว้นแต่สำหรับผู้ที่พระองค์ทรงอนุมัติให้" "ผู้ใดเล่าที่จะชะฟาอัต ณ ที่พระองค์ได้ เว้นแต่ด้วยอนุมัติของพระองค์"
และ "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" หมายถึง ในอนาคต และนั่นคือการยึดมั่นต่อการศรัทธา

คำอธิบายความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (อัลลอฮ์) ที่ว่า: "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกให้มารวมตัวยังพระเจ้าของพวกเขา โดยที่ไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ สำหรับพวกเขานอกจากพระองค์ และไม่มีผู้ช่วยเหลือใด ๆ เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" (อายะฮ์ที่ 51)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงได้รับการกล่าวขาน ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า: และจงเตือน, โอ้มุฮัมมัด, ด้วยอัลกุรอานซึ่งเราได้ประทานลงมาแก่เจ้า, แก่กลุ่มชนผู้ที่กลัวว่าจะถูกให้มารวมตัวยังพระเจ้าของพวกเขา, โดยเป็นความรู้จากพวกเขาว่าเรื่องนั้นจะเกิดขึ้น แน่นอน, พวกเขาเป็นผู้ศรัทธาเชื่อมั่นในสัญญาและคำขู่ของอัลลอฮ์, เป็นผู้ปฏิบัติตามสิ่งที่พระองค์อัลลอฮ์ทรงพอพระทัย, เป็นผู้ขยันหมั่นเพียรในการแสวงหา, (26) ในสิ่งที่ช่วยให้พวกเขารอดพ้นจากการลงโทษของอัลลอฮ์ ณ ที่กลับคืนของพวกเขา (27) "โดยที่ไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ สำหรับพวกเขานอกจากพระองค์" หมายถึง ไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ สำหรับพวกเขาจากการลงโทษของอัลลอฮ์ หากพระองค์ทรงลงโทษพวกเขา, ผู้ที่จะช่วยเหลือพวกเขาให้พ้นจากการลงโทษนั้น, (28) "และไม่มีผู้ช่วยเหลือใด ๆ" ผู้ที่จะช่วยเหลือพวกเขาต่อพระเจ้าผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงได้รับการกล่าวขาน เพื่อช่วยให้พวกเขาพ้นจากการลงโทษของพระองค์ (29) "เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง" พระองค์ตรัสว่า: จงเตือนพวกเขา เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรงพระเจ้าต่อตัวของพวกเขาเอง, จะได้เชื่อฟังพระเจ้าของพวกเขา, และจะได้ปฏิบัติงานเพื่อการกลับคืนของพวกเขา, และจะได้ระมัดระวังความกริ้วโกรธของพระองค์ด้วยการหลีกเลี่ยงการฝ่าฝืนพระองค์

* * *

และมีคำกล่าวว่า: "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกให้มารวมตัว" และความหมายของมันคือ: พวกเขารู้ว่าพวกเขาจะถูกให้มารวมตัว, โดยได้วางคำว่า "ความกลัว" แทนที่คำว่า "ความรู้", (30) เพราะว่าความกลัวของพวกเขาเกิดขึ้นเนื่องจากความรู้ของพวกเขาว่าสิ่งนั้นจะเกิดขึ้นและมีอยู่จริง โดยปราศจากความสงสัยใด ๆ จากพวกเขาในเรื่องนั้น (31)

* * *

และนี่คือพระบัญชาจากพระเจ้าผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงได้รับการกล่าวขาน แก่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ให้สอนบรรดาสหายของท่านในสิ่งที่อัลลอฮ์ได้ประทานลงมาแก่ท่านจากวะฮีของพระองค์, และให้ตักเตือนพวกเขา, และให้หันไปหาพวกเขาด้วยการเตือนภัย = และบรรดาผู้ตั้งภาคีได้ขัดขวางท่านจากเรื่องนี้, (32) หลังจากที่ได้แจ้งข้อแก้ตัวแก่พวกเขาแล้ว, และหลังจากที่ได้นำหลักฐานมายืนยันแก่พวกเขาแล้ว, จนกระทั่งอัลลอฮ์จะทรงเป็นผู้ตัดสินในกิจการของพวกเขาตามที่พระองค์ทรงประสงค์จากคำตัดสินในพวกเขา

---------------------เชิงอรรถ:
(26) ในฉบับพิมพ์: "เป็นผู้สม่ำเสมอในการแสวงหา" แต่ที่ถูกต้องคือตามที่อยู่ในต้นฉบับลายมือ
(27) ดูคำอธิบาย "การเตือนภัย" ที่ผ่านมา: 290, 369. และคำอธิบาย "การให้มารวมตัว" ที่ผ่านมา หน้า: 346 - 349, หมายเหตุประกอบ: 1, และแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(28) ดูคำอธิบาย "ผู้คุ้มครอง" ที่ผ่านมาในดัชนีภาษา (วะลี)
(29) ดูคำอธิบาย "ผู้ช่วยเหลือ" ที่ผ่านมา 8: 580, หมายเหตุประกอบ: 3, และแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(30) ดูคำอธิบาย "ความกลัว" ที่ผ่านมา 4: 550/8: 298, 299, 318/9 : 123, 267
(31) ดู มะอานิลกุรอาน ของอัล-ฟัรเราะอ์ 1: 336
(32) ในฉบับพิมพ์: "และได้ขัดขวางท่านจากบรรดาผู้ตั้งภาคีในเรื่องนี้" ซึ่งไม่ตรงกับที่อยู่ในต้นฉบับลายมือ จึงทำให้ความหมายเสียไปอย่างมากจนไม่อาจแก้ไขได้

อายะห์ที่ ๕๒

وَلَا تَطْرُدِ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٲةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ‌ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَىْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ۝ ٥٢

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

เจ้าจงอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในเวลาเช้าและเย็น โดยปรารถนาความโปรดปรานจากพระองค์ ไม่เป็นภัยแก่เจ้าแต่อย่างใด ในการชำระพวกเขา และก็ไม่เป็นภัยแก่พวกเขาแต่อย่างใด จากการชำระเจ้า แล้วเหตุใดเจ้าจึงจะขับไล่พวกเขา (ถ้าเจ้าทำเช่นนั้นแล้ว) เจ้าก็จะกลายเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้อธรรม

และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนา (ด้วยการเคารพภักดีของพวกเขา) พระพักตร์ของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง ไม่ใช่สิ่งใดจากลาภยศทางโลก และพวกเขาเหล่านั้นคือผู้ยากจน โดยพวกมุชริกได้ตำหนิติเตียนพวกเขา และเรียกร้องให้ท่านขับไล่พวกเขาเพื่อที่พวกเขาจะได้นั่งสนทนากับท่าน และท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เองก็ปรารถนาจะทำเช่นนั้นด้วยความหวังว่าพวกเขาจะเข้ารับอิสลาม (โดยมีโองการว่า) ไม่มีหน้าที่ใดจากเรื่องการชำระบัญชีของพวกเขาเป็นภาระของเจ้าเลย หากภายในใจของพวกเขาไม่เป็นที่พอใจ และก็ไม่มีเรื่องการชำระบัญชีของเจ้าเป็นภาระของพวกเขาแต่อย่างใด ดังนั้นเจ้าจงอย่าขับไล่พวกเขา (นี่คือคำตอบของการห้าม) แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม หากเจ้าทำเช่นนั้น

{ وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ } "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" นั่นคือ อย่าขับไล่ให้ห่างจากเจ้า และจากการนั่งร่วมวงของเจ้า ซึ่งบรรดาผู้ที่ปฏิบัติอิบาดะฮฺ (การเคารพภักดี) และมีความบริสุทธิ์ใจ โดยที่เจ้ามีความต้องการจะนั่งร่วมกับคนอื่นแทน ซึ่งพวกเขาคือผู้ที่หมั่นวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งการวิงวอนที่เป็นอิบาดะฮฺ เช่น การรำลึก (ซิกรฺ) การละหมาด และสิ่งที่คล้ายคลึงกัน และการวิงวอนขอพร ในตอนต้นของกลางวันและตอนปลายของกลางวัน โดยพวกเขามุ่งหมายด้วยสิ่งนั้นเพื่อพระพักตร์ของอัลลอฮฺเท่านั้น ไม่มีเป้าหมายอื่นใดสำหรับพวกเขานอกจากเป้าหมายอันสูงส่งนั้น ดังนั้นบุคคลเหล่านี้จึงไม่สมควรแก่การขับไล่และการเมินเฉยต่อพวกเขา แต่ทว่าสมควรแก่การให้ความรักใคร่ การให้ความรัก และการให้ความใกล้ชิด และการทำให้พวกเขาใกล้ชิด เพราะพวกเขาคือผู้ที่ได้รับการคัดสรรจากปวงบ่าว แม้ว่าพวกเขาจะเป็นคนยากจนก็ตาม และพวกเขาคือผู้ที่มีเกียรติโดยแท้จริง แม้ว่าพวกเขาจะเป็นผู้ต่ำต้อยในสายตาของผู้คนก็ตาม { مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ } "ไม่เป็นหน้าที่ของเจ้าในการชำระพวกเขาสิ่งใด และไม่เป็นหน้าที่ของพวกเขาในการชำระเจ้าสิ่งใด" นั่นคือ แต่ละคนต่างก็มีการชำระของตน และมีผลงานที่ดีของตน และผลงานที่ชั่วของตน { فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ } "แล้วเจ้าขับไล่พวกเขา แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" และท่านนบี ﷺ ได้ปฏิบัติตามคำสั่งใช้นี้ด้วยการปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัดที่สุด ดังนั้นเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาผู้ยากจนนั่งอยู่ ท่านก็อดทนต่อจิตใจของท่านร่วมกับพวกเขา และปฏิบัติต่อพวกเขาอย่างดี และทำให้ด้านข้างของท่านอ่อนโยนต่อพวกเขา และทำให้อุปนิสัยของท่านดีต่อพวกเขา และทำให้พวกเขาใกล้ชิดกับท่าน ทว่าพวกเขายังเป็นผู้ที่นั่งในวงของท่านมากที่สุดด้วยซ้ำ ขออัลลอฮฺทรงโปรดปรานพวกเขาด้วย และสาเหตุของการประทานอายะฮฺเหล่านี้ลงมา คือ มีกลุ่มชนกลุ่มหนึ่ง [จากกุเรช หรือ] จากชาวอาหรับที่หยาบคายได้กล่าวแก่ท่านนบี ﷺ ว่า "หากท่านปรารถนาให้เราศรัทธาต่อท่านและปฏิบัติตามท่าน ก็จงขับไล่คนนั้นและคนนั้นเสีย" ซึ่งเป็นบุคคลบางคนจากบรรดาเศาะหาบะฮฺ (สหาย) ผู้ยากจน "เพราะแท้จริงเราอายที่ชาวอาหรับจะเห็นเรานั่งร่วมกับบรรดาผู้ยากจนเหล่านี้" ความรักของท่านที่มีต่อการเข้ารับอิสลามของพวกเขา และการปฏิบัติตามท่านของพวกเขา ได้ผลักดันท่าน (ให้คิดถึงเรื่องนี้) จิตใจของท่านจึงครุ่นคิดถึงเรื่องนั้น แล้วอัลลอฮฺก็ได้ทรงตำหนิท่านด้วยอายะฮฺนี้และอายะฮฺที่คล้ายคลึงกัน

และพระดำรัสของอัลลอฮฺที่ว่า "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" นั่นคือ จงอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่มีคุณลักษณะเช่นนี้ออกไปจากเจ้า แต่จงทำให้พวกเขาเป็นสหายและคนใกล้ชิดของเจ้า ดังเช่นพระดำรัสที่ว่า "และเจ้าจงอดทนต่อสิ่งใดก็ตามที่พวกเขากล่าวไว้ และจงออกห่างจากพวกเขาด้วยการออกห่างที่สวยงาม" และพระดำรัสที่ว่า "พวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา" หมายถึง พวกเขาปรนนิบัติต่อพระองค์และขอต่อพระองค์ "ในเวลาเช้าและเวลาเย็น" สะอีด บิน อัลมุซัยยับ มุญาฮิด อัลฮะซัน และก็อตาดะฮฺกล่าวว่า สิ่งที่หมายถึงคือการละหมาดฟัรฎู และนี่เป็นเช่นเดียวกับพระดำรัสที่ว่า "และพระเจ้าของพวกเจ้ากล่าวว่า พวกเจ้าจงวิงวอนต่อข้า ข้าจะตอบรับพวกเจ้า" หมายถึง ข้าจะตอบรับจากพวกเจ้า และพระดำรัสที่ว่า "พวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" หมายถึง พวกเขาปรารถนาด้วยการงานนั้นซึ่งพระพักตร์ของอัลลอฮฺผู้ทรงเกียรติ และพวกเขาเป็นผู้มีความบริสุทธิ์ใจในสิ่งที่พวกเขากระทำอยู่ในการอิบาดะฮฺและการเชื่อฟังปฏิบัติ และพระดำรัสที่ว่า "ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการชำระของพวกเขาเป็นหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการชำระของเจ้าเป็นหน้าที่ของพวกเขา" เป็นเช่นเดียวกับคำพูดของนูห์ อะลัยฮิสสลาม ในการตอบบรรดาผู้ที่ "กล่าวว่า เราจะศรัทธาต่อท่านและปฏิบัติตามท่าน ในขณะที่บรรดาผู้ต่ำต้อยปฏิบัติตามท่านหรือ ? เขากล่าวว่า และฉันจะรู้ได้อย่างไรว่าพวกเขากระทำอะไรกัน ? แท้จริงการชำระของพวกเขานั้นมิได้อยู่ที่ใครอื่นนอกจากที่พระเจ้าของฉัน หากพวกเจ้ารู้" หมายถึง แท้จริงการชำระของพวกเขาอยู่ที่อัลลอฮฺผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรเท่านั้น และไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการชำระของพวกเขาเป็นหน้าที่ของฉัน เช่นเดียวกับที่ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการชำระของฉันเป็นหน้าที่ของพวกเขา และพระดำรัสที่ว่า "แล้วเจ้าขับไล่พวกเขา แล้วเจ้าจะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม" หมายถึง หากเจ้าได้กระทำเช่นนี้ในสภาพเช่นนี้ อิมามอะหมัดกล่าวว่า ได้มีผู้รายงานแก่เราจาก อัสบาฏ คือ อิบนุ มุฮัมมัด ได้มีผู้รายงานแก่ฉันจาก อัชอะษ จาก กุรดูส จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า บรรดาผู้นำจากกุเรชได้เดินผ่านท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะอาลิฮิ วะสัลลัม และที่ข้างท่านมี ค็อบบาบ ศุฮัยบ์ บิลาล และอัมมาร พวกเขากล่าวว่า โอ้มุฮัมมัด ท่านพอใจกับคนเหล่านี้หรือ ? แล้วอัลกุรอานก็ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับพวกเขาว่า "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้แก่บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกรวบรวมไปยังพระเจ้าของพวกเขา" จนถึงพระดำรัสที่ว่า "และอัลลอฮฺนั้นทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้ขอบคุณมิใช่หรือ ?" และอิบนุ ญะรีรได้รายงานจากสายรายงานของอัชอะษ จาก กุรดูส จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า บรรดาผู้นำจากกุเรชได้เดินผ่านท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะอาลิฮิ วะสัลลัม และที่ข้างท่านมี ศุฮัยบ์ บิลาล อัมมาร์ ค็อบบาบ และอื่นๆ จากบรรดามุสลิมผู้ยากจน พวกเขากล่าวว่า โอ้มุฮัมมัด ท่านพอใจกับคนเหล่านี้จากหมู่ชนของท่านหรือ ? คนเหล่านี้หรือที่อัลลอฮฺทรงโปรดปรานจากพวกเรา ? เราจะกลายเป็นผู้ตามคนเหล่านี้หรือ ? จงขับไล่พวกเขาเสีย เผื่อว่าหากท่านขับไล่พวกเขาแล้ว เราจะปฏิบัติตามท่าน แล้วโองการนี้ก็ถูกประทานลงมาว่า "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ - และในทำนองเดียวกันนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางคนของพวกเขาด้วยบางคน" จนจบโองการ และอิบนุ อบี ฮาติมกล่าวว่า ได้มีผู้รายงานแก่เราจาก อิบนุ สะอีด บิน ยะห์ยา บิน สะอีด อัลก็อฏฏาน ได้มีผู้รายงานแก่เราจาก อัมร์ บิน มุฮัมมัด อัลอันก็อซีย์ ได้มีผู้รายงานแก่เราจาก อัสบาฏ บิน นัศร์ จาก อัสซุดดีย์ จาก อบี สะอีด อัลอัซดีย์ - และเขาเป็นนักอ่าน (กอรี) แห่งเผ่าอัซด์ - จาก อบี อัลกะนูด จาก ค็อบบาบ เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮฺผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรที่ว่า "อย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" เขากล่าวว่า อัลอักเราะอ์ บิน ฮาบิส อัตตะมีมี และ อุยัยนะฮ์ บิน ฮิษน์ อัลฟะซารี ได้มาและพบท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะอาลิฮิ วะสัลลัม อยู่กับ ศุฮัยบ์ บิลาล อัมมาร์ ค็อบบาร นั่งอยู่กับกลุ่มคนจากบรรดาผู้ศรัทธาผู้ยากจน เมื่อ

พวกเขาเห็นเหล่าบรรดาผู้ศรัทธารอบๆ นบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงดูถูกพวกเขา โดยเห็นว่าพวกเขาเป็นเพียงกลุ่มเล็กๆ ในหมู่สหายของท่าน แล้วพวกเขาจึงมาหาท่านและขอพบเป็นการส่วนตัว พวกเขากล่าวว่า "แท้จริงพวกเราต้องการให้ท่านจัดเตรียมที่ประชุมสำหรับพวกเราโดยเฉพาะจากท่าน เพื่อที่ชนอาหรับจะได้รู้ถึงความประเสริฐของเรา เพราะคณะผู้แทนจากชนอาหรับจะมาหาท่าน พวกเราจึงอายที่ชนอาหรับจะเห็นพวกเราร่วมกับทาสเหล่านี้ ดังนั้นเมื่อพวกเรามาหาท่าน ขอให้ท่านให้พวกเขาลุกออกไปจากเรา และเมื่อพวกเราจบเรื่องแล้ว ท่านจึงนั่งร่วมกับพวกเขาตามที่ท่านประสงค์" ท่านตอบว่า "ได้" พวกเขากล่าวว่า "ดังนั้นจงเขียนเป็นหนังสือให้แก่พวกเราโดยท่านเป็นผู้รับปาก" ท่านจึงเรียกให้นำกระดาษมาและเรียกท่านอะลีมาเพื่อเขียน ในขณะที่พวกเรากำลังนั่งอยู่ด้านหนึ่ง แล้วญิบรีลได้ลงมา (ด้วยวะฮีย์) กล่าว่า "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา..." อายะฮ์นี้ แล้วรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็โยนกระดาษออกจากมือของท่าน จากนั้นท่านได้เรียกพวกเรา พวกเราจึงมาหาท่าน

และอิบนุ จะรีรได้รายงานไว้จากหะดีษของอัสบาฏ ด้วยสายรายงานนี้ และนี่เป็นหะดีษเฆาะรีบ (แปลก) เพราะแท้จริงอายะฮ์นี้เป็นอายะฮ์มักกียะฮ์ (ประทานลงที่นครมักกะฮ์) ส่วนอัล-อักเราะอ์ บิน ฮาบิส และอุยัยนะฮ์นั้น เขาทั้งสองเข้ารับอิสลามหลังจากการอพยพ (ฮิจเราะฮ์) เป็นเวลานาน

และสุฟยาน อัษ-เษารีย์ได้กล่าวจากอัล-มิกดาม บิน ชุร็อยห์ จากบิดาของเขากล่าวว่า: สะอัดกล่าวว่า อายะฮ์นี้ได้ประทานลงมาเกี่ยวกับเศาะหาบะฮ์ของนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม หกคน ซึ่งในจำนวนนั้นมีอิบนุ มัสอูด เขากล่าวว่า พวกเราเคยรีบเร่งมาหารอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และเข้าใกล้ท่าน และฟังจากท่าน แล้วพวกกุเรชกล่าวว่า "ท่านให้คนเหล่านี้เข้าใกล้ท่านโดยที่พวกเราไม่ได้รับเช่นนั้น" แล้วอายะฮ์นี้ก็ประทานลงมา "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในยามเช้าและยามเย็น..." อัล-หากิมได้รายงานไว้ในอัล-มุสตัดร็อกของเขาผ่านสายรายงานของสุฟยาน และกล่าวว่า ตรงตามเงื่อนไขของเชคทั้งสอง (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) และอิบนุ ฮิบบานได้นำออกมาในเศาะฮีห์ของเขาผ่านสายรายงานของอัล-มิกดาม บิน ชุร็อยห์ ด้วยสายรายงานนี้

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ ไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของเจ้าเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา ดังนั้นหากเจ้าขับไล่พวกเขาแล้ว เจ้าก็จะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม"

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา..." อายะฮฺนี้
บรรดามุชริกีนกล่าวว่า: "และเราจะไม่ยินยอมให้นั่งร่วมกับคนอย่างพวกเหล่านี้" – พวกเขาหมายถึง สัลมาน, ศุฮัยบ์, บิลาล และคับบาบ – "ดังนั้นจงขับไล่พวกเขาออกไปจากท่าน" และพวกเขาขอให้เขียนข้อตกลงนี้ให้แก่พวกเขา ด้วยเหตุนี้ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) จึงเกือบจะทำเช่นนั้น และได้เรียกท่านอะลีมาเพื่อให้เขียน แต่บรรดาผู้ยากจนได้ลุกขึ้นและนั่งอยู่ห่างออกไป ดังนั้นอัลลอฮฺจึงทรงประทานอายะฮฺนี้ลงมา และด้วยเหตุนี้ท่านสะอัดจึงได้กล่าวไว้ในหะดีษเศาะฮีหฺว่า: "ดังนั้นสิ่งที่อัลลอฮฺทรงประสงค์จึงเกิดขึ้นในจิตใจของท่านรอซูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม)" และเรื่องนี้จะถูกกล่าวถึงต่อไป

และแท้จริงท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ที่ทรงโอนอ่อนต่อเรื่องนั้นก็เพราะความหวังว่าพวกเขาจะเข้ารับอิสลาม และเพื่อให้กลุ่มชนของพวกเขาเข้ารับอิสลาม และท่านเห็นว่าสิ่งนั้นจะไม่ทำให้บรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านสูญเสียสิ่งใด และจะไม่ลดทอนเกียรติของพวกเขา ดังนั้นท่านจึงโอนอ่อนต่อเรื่องนั้น แล้วอัลลอฮฺก็ทรงประทานอายะฮฺลงมา โดยทรงห้ามท่านจากสิ่งที่ท่านเกือบจะทำ นั่นคือการขับไล่ ไม่ใช่หมายความว่าท่านได้ขับไล่ไปแล้ว

มุสลิมได้รายงานจากสะอัด บิน อบีวักกอศ ว่า: เราอยู่กับท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) หกคน แล้วบรรดามุชริกีนได้กล่าวแก่ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ว่า: "จงขับไล่คนเหล่านี้ไปจากท่าน พวกเขาจะได้ไม่กล้าทำอะไรกับเรา" เขากล่าวว่า: และฉันเองก็อยู่ที่นั่นพร้อมกับอิบนุ มัสอูด และชายคนหนึ่งจากเผ่าฮุซัยล และบิลาล และชายอีกสองคนที่ฉันไม่ได้เอ่ยชื่อพวกเขา ดังนั้นสิ่งที่อัลลอฮฺทรงประสงค์จึงเกิดขึ้นในจิตใจของท่านรอซูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ท่านได้ครุ่นคิดอยู่ในใจ แล้วอัลลอฮฺ (อัซซะวะญัล) ก็ทรงประทานลงมาว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์"

มีผู้กล่าวว่า: สิ่งที่หมายถึงโดยการ "วิงวอน" นั้นคือการรักษาไว้ซึ่งการละหมาดฟัรฎูด้วยญะมาอะฮฺ ดังที่อิบนุ อับบาส, มุญาฮิด และอัลหะซันได้กล่าวไว้
และมีผู้กล่าวว่า: การรำลึก (ซิกร์) และการอ่านอัลกุรอาน
และเป็นไปได้ว่าหมายถึงการวิงวอน (ดุอาอ์) ในตอนต้นของวันและตอนปลายของวัน เพื่อที่พวกเขาจะได้เริ่มต้นวันของพวกเขาด้วยการวิงวอน โดยปรารถนาความสำเร็จ (เตาฟีก) และปิดท้ายวันของพวกเขาด้วยการวิงวอน เพื่อขอการอภัยโทษ

"พวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" หมายถึง การเชื่อฟังปฏิบัติต่อพระองค์ และการมีความบริสุทธิ์ใจในการนั้น กล่าวคือ พวกเขาบริสุทธิ์ใจในการอิบาดะฮฺและกิจการงานของพวกเขาเพื่ออัลลอฮฺ และพวกเขามุ่งความสนใจไปที่พระองค์ด้วยสิ่งนั้น ไม่ใช่เพื่อผู้อื่น
และมีผู้กล่าวว่า: พวกเขาปรารถนาอัลลอฮฺ ผู้ทรงถูกบรรยายว่าพระองค์ทรงมีพระพักตร์ ดังที่พระองค์ตรัสว่า: "และพระพักตร์แห่งพระเจ้าของเจ้าผู้ทรงเกียรติและทรงกรุณาจะคงอยู่ตลอดกาล" และนี่ก็เหมือนกับพระดำรัสที่ว่า: "และบรรดาผู้อดทน โดยแสวงหาพระพักตร์แห่งพระเจ้าของพวกเขา"

และทรงระบุเฉพาะยามเช้าและยามเย็นในการกล่าวถึง เพราะโดยทั่วไปผู้คนมักจะยุ่งอยู่กับงานในสองเวลานี้ และผู้ที่ในยามที่งานยุ่งยังหันหน้าไปสู่การอิบาดะฮฺ ย่อมจะขยันขันแข็งยิ่งกว่าในยามที่ว่างจากงาน

และหลังจากนั้น ท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็ยังคงอดทนอยู่ร่วมกับพวกเขา (บรรดาผู้ศรัทธาผู้อ่อนแอ) ตามที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาแก่ท่านในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า : "และเจ้าจงอดทน (อยู่ร่วม) กับบรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ และเจ้าอย่าเบือนสายตาของเจ้าออกไปจากพวกเขา" ดังนั้นท่านจึงไม่ลุกขึ้น (เพื่อจากไป) จนกว่าพวกเขาจะเป็นฝ่ายเริ่มลุกขึ้นก่อน

และอิบนุ มาญะฮ์ได้บันทึกความหมายนี้ไว้อย่างชัดเจนและสมบูรณ์ในหนังสือสุนันของท่าน จากคำบอกเล่าของค็อบบาบ เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรที่ว่า : "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" จนถึงพระดำรัสที่ว่า : "แล้วเจ้าจะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม" ค็อบบาบกล่าวว่า : อัล-อักเราะอ์ บิน ฮาบิส อัต-ตะมีมี และ อุยัยนะฮ์ บิน หิษน์ อัล-ฟาซารี ได้มาและพบท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กำลังนั่งอยู่กับศุฮัยบ์ บิลาล อัมมาร์ และค็อบบาบ โดยมีบุคคลกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ศรัทธาผู้อ่อนแอนั่งอยู่รอบๆ ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เมื่อทั้งสองเห็นพวกเขา (ผู้อ่อนแอ) ล้อมรอบท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม อยู่ พวกเขาก็ดูถูกพวกเขา (ผู้อ่อนแอ) แล้วทั้งสองก็เข้ามาหาท่านนะบีและขอพูดกับท่านตามลำพัง พวกเขากล่าวว่า : แท้จริงพวกเราปรารถนาที่ท่านจะจัดให้มีที่นั่งพิเศษสำหรับพวกเราใกล้ท่าน เพื่อที่ชาวอาหรับจะได้รู้ถึงฐานะอันสูงส่งของเรา เพราะคณะผู้แทนจากชาวอาหรับจะมาหาท่าน และพวกเราอายที่ชาวอาหรับจะเห็นพวกเราร่วมกับทาสเหล่านี้ (หมายถึงบรรดาผู้ศรัทธาผู้อ่อนแอ) ดังนั้น เมื่อพวกเรามาหาท่าน ขอท่านได้โปรดให้พวกเขาลุกออกไปจากท่านเสีย เมื่อพวกเราจากไปแล้ว ท่านจึงค่อยนั่งกับพวกเขาตามที่ท่านประสงค์ ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ตรัสตอบว่า : "ได้" พวกเขากล่าวว่า : แล้วโปรดเขียนเป็นหนังสือสัญญาสำหรับพวกเราด้วย ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า : แล้วท่านก็ให้เอาแผ่นหนังมาและเรียกท่านอะลี เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ มาเพื่อเขียน ในขณะที่พวกเรากำลังนั่งอยู่ ณ มุมหนึ่ง แล้วญิบรีล อะลัยฮิสสลาม ก็ลงมาและกล่าว (นำวะฮีย์จากอัลลอฮ์) ว่า : "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ ไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของเจ้าเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา ซึ่งหากเจ้าขับไล่พวกเขาแล้ว แน่นอนเจ้าจะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม" แล้วก็ได้กล่าวถึงอัล-อักเราะอ์ บิน ฮาบิส และอุยัยนะฮ์ บิน หิษน์ ไว้ด้วยว่า : "และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางคนด้วยบางคน เพื่อที่พวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานในหมู่เรา' อัลลอฮ์มิทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้ขอบคุณดอกหรือ?" แล้วพระองค์ตรัสว่า : "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวว่า 'ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดไว้ซึ่งความเมตตาแก่พระองค์เอง'" ค็อบบาบกล่าวว่า : แล้วพวกเราก็เข้าใกล้ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จนพวกเราได้วางเข่าของพวกเราบนเข่าของท่าน และท่านเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็ทรงนั่งร่วมกับพวกเรา และเมื่อท่านประสงค์จะลุกขึ้น ท่านก็ลุกขึ้นและจากพวกเราไป แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรก็ทรงประทานลงมาว่า : "และเจ้าจงอดทน (อยู่ร่วม) กับบรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ และเจ้าอย่าเบือนสายตาของเจ้าออกไปจากพวกเขา โดยเจ้าปรารถนาความสวยงามแห่งชีวิตโลกนี้ และเจ้าอย่านั่งร่วมกับบรรดาผู้สูงศักดิ์ (ผู้หยิ่งยโส) และเจ้าอย่าเชื่อฟังผู้ที่เราทำให้หัวใจของเขาลืมการรำลึกถึงเรา" หมายถึง อุยัยนะฮ์ และอัล-อักเราะอ์ "และผู้ที่ตามอารมณ์ต่ำของเขา และกิจการของเขาก็เลยเถิด" หมายถึง ความหายนะ ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า : พระองค์ทรงบัญชา (ให้ละทิ้ง) อุยัยนะฮ์ และอัล-อักเราะอ์ แล้วพระองค์ทรงยกอุทาหรณ์แก่พวกเขา ด้วยเรื่องของชายสองคน และอุทาหรณ์แห่งชีวิตโลกนี้

ค็อบบาบเล่าว่า: เรานั่งอยู่กับท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม เมื่อถึงเวลาที่ท่านจะลุกขึ้น (เพื่อไปละหมาดหรือกิจธุระ) เราก็ลุกขึ้นและทิ้งท่านไว้ จนกว่าท่านจะลุกขึ้นเอง; อะหมัด บิน มุฮัมมัด บิน ยะห์ยา บิน ซะอีด อัลก็อฏฏานได้รายงานเรื่องนี้แก่เรา โดยเล่าว่า อัมร์ บิน มุฮัมมัด อัลอันก็อซีได้เล่าแก่เรา โดยเล่าว่า อัสบาฏได้เล่าจากอัสซุดดี จากอบูซะอีด อัลอัซดี (ซึ่งเป็นนักอ่านของเผ่าอัซด์) จากอบูอัลกะนูด จากค็อบบาบ; และมีรายงานจากสะอัดด้วยเช่นกัน เขากล่าวว่า: โองการนี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับพวกเราหกคน คือ ตัวฉันเอง อิบนุ มัสอูด ศุฮัยบ์ อัมมาร อัลมิกดาด และบิลาล; เขากล่าวว่า: พวกกุเรชได้กล่าวแก่รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ว่า: พวกเราไม่พอใจที่จะเป็นผู้ตามพวกเขา (หมายถึงบรรดาผู้ศรัทธาผู้อ่อนแอ) ดังนั้นจงขับไล่พวกเขาออกไปเสีย ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จึงรู้สึกหนักใจในเรื่องนี้ ตามที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้เกิดขึ้น; แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรก็ได้ทรงประทานลงมาว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น..." และมีอีกการอ่านหนึ่งว่า (بِالْغَدْوَةِ) "บิลเฆาะดวะฮ์" (ในเวลาเช้า) ซึ่งจะมีการอธิบายเรื่องนี้ในซูเราะฮ์อัลกะฮฺฟิ อินชาอัลลอฮ์

[หน้า 340]
พระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า" หมายความว่า ไม่ใช่หน้าที่ของเจ้าในการลงโทษพวกเขา และไม่ใช่หน้าที่ของเจ้าในการจัดหาปัจจัยยังชีพของพวกเขา กล่าวคือ การตอบแทน (ผลบุญ-ผลกรรม) และปัจจัยยังชีพของพวกเขาเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์ และการตอบแทนและปัจจัยยังชีพของเจ้าก็เป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์ ไม่ใช่หน้าที่ของผู้อื่น คำว่า "مِنْ" (มีน) ตัวแรกเป็นคำบ่งส่วน (ตับอีฎ) ส่วนตัวที่สองเป็นคำเสริมเพื่อการเน้นย้ำ เช่นเดียวกันกับประโยค "และไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนของเจ้าตกเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา" ความหมายคือ เมื่อเป็นเช่นนี้ (เมื่อการตอบแทนและปัจจัยยังชีพเป็นหน้าที่ของอัลลอฮ์) ดังนั้นจงหันเข้าหาพวกเขาและนั่งร่วมกับพวกเขา และอย่าขับไล่พวกเขาเพียงเพราะคำนึงถึงสิทธิของบุคคลที่ไม่ได้อยู่ในสภาพเดียวกันกับพวกเขาในเรื่องศาสนาและความดีเลิศ เพราะหากเจ้าได้ทำเช่นนั้น (ขับไล่พวกเขา) เจ้าก็จะเป็นผู้อยุติธรรม และขอให้ท่าน (นบี) พ้นห่างจากการกระทำเช่นนั้น เพราะแท้จริงนี่เป็นการอธิบายถึงบทบัญญัติต่างๆ และเพื่อมิให้การกระทำเช่นนั้นเกิดขึ้นจากผู้อื่นในประชาชาติของอิสลาม และนี่เปรียบเสมือนพระดำรัสที่ว่า: "หากเจ้าได้ตั้งภาคีขึ้น แน่นอนการงานของเจ้าจะไร้ผล" ทั้งที่อัลลอฮ์ทรงรู้ดีว่าท่านจะไม่ตั้งภาคีใดๆ และการงานของท่านจะไม่ไร้ผล ดังนั้น "فَتَطْرُدَهُمْ" (แล้วเจ้าขับไล่พวกเขา) เป็นคำตอบของประโยคปฏิเสธ (ในโองการ) ส่วน "فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ" (แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม) เป็นการลงมะอ์ฏูฟ (สภาพ) ด้วยคำว่า "فَ" (ฟา) ในคำตอบของประโยคห้าม (นะฮ์) ความหมายคือ: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" และ "ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนของเจ้าตกเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา แล้วเจ้าขับไล่พวกเขา" (เป็นการเรียงประโยคโดยการสลับที่กัน) คำว่า "อัซซุลม์" (การอยุติธรรม) โดยรากศัพท์แล้วหมายถึงการวางสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้ไม่ตรงตามตำแหน่งของมัน ซึ่งได้อธิบายมาแล้วอย่างครบถ้วนในซูเราะฮ์อัลบะกอเราะฮ์ และจากความหนักแน่นของโองการและหะดีษนี้ ได้เกิดเป็นบทห้ามมิให้ผู้ใดได้รับการยกย่องเพราะตำแหน่งหรือเสื้อผ้าของเขา และมิให้ผู้ใดถูกดูแคลนเพราะความต่ำต้อยหรือเสื้อผ้าที่เก่าคร่ำคร่าของเขา

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ที่ว่า): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ ไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของเจ้าเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา ดังนั้นเจ้าจึงจะขับไล่พวกเขา แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" (อายะฮ์ที่ 52)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าว: มีการกล่าวว่า อายะฮ์นี้ได้ถูกประทานลงมาแก่รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เนื่องด้วยเรื่องราวของกลุ่มชนจากบรรดามุสลิมผู้ยากไร้ โดยบรรดามุชริกีนได้กล่าวแก่ท่านว่า: หากท่านขับไล่คนเหล่านี้ให้ห่างจากท่าน เราก็จะเข้าใกล้ท่านและเข้าร่วมการชุมนุมของท่าน!

* การบันทึกเรื่องราวในเรื่องนี้:

13255 – ฮันนาด บิน อัส-ซะรีได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อบูซุบัยด์ได้เล่าแก่เรา จาก อัชอะษ จาก กุรดูส อัษ-ษะอ์ลาบี จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า: บรรดาผู้นำจากกุเรชได้เดินผ่านท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ขณะที่ท่านอยู่ร่วมกับศุฮัยบ์ อัมมาร์ บิลาล คับบาบ และผู้ที่คล้ายคลึงกับพวกเขา จากบรรดามุสลิมผู้ยากไร้ พวกเขาจึงกล่าวว่า: โอ้มุฮัมมัด ท่านพอใจกับคนเหล่านี้จากหมู่ชนของท่านหรือ? คนเหล่านี้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา? พวกเราจะเป็นผู้ตามคนเหล่านี้กระนั้นหรือ? จงขับไล่พวกเขาให้ห่างจากท่านเถิด! บางทีหากท่านขับไล่พวกเขา พวกเราก็จะปฏิบัติตามท่าน! แล้วอายะฮ์นี้ก็ถูกประทานลงมา: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" จนถึง "และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน" จนสุดอายะฮ์

13256 – ...... จะรีรได้เล่าแก่เรา จาก อัชอะษ จาก กุรดูส อัษ-ษะอ์ลาบี จาก อับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: บรรดาผู้นำจากกุเรชได้เดินผ่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วก็ได้กล่าวเรื่องราวที่คล้ายกัน

13257 – อบูซ์-ซาอิบได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: ฮัฟศ์ บิน ฆิยาษได้เล่าแก่เรา จาก อัชอะษ จาก กุรดูส จาก อิบนุ อับบาส กล่าวว่า: บรรดาผู้นำจากกุเรชได้เดินผ่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วก็ได้กล่าวเรื่องราวที่คล้ายกัน

13258 – อัล-ฮุซัยน์ บิน อัมร์ บิน มุฮัมมัด อัล-อันก็อซีได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้เล่าแก่เรา จาก อัส-ซุดดีย์ จาก อบู ซะอ์ด อัล-อัซดีย์ (และเขาเป็นนักอ่าน (กอรี) ของเผ่าอัซด์) จาก อบู อัล-กะนูด จาก คับบาบ เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลา ที่ตรัสว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ทั้งในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" จนถึงคำว่า "แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" เขากล่าวว่า: อัล-อักเราะอ์ บิน ฮาบิส อัต-ตะมีมี และ อุยัยนะฮ์ บิน ฮิศน์ อัล-ฟะซารี ได้มา พวกเขาได้พบท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กำลังนั่งอยู่ร่วมกับบิลาล ศุฮัยบ์ อัมมาร์ และคับบาบ ร่วมกับกลุ่มชนจากบรรดาผู้ศรัทธาผู้ยากไร้ เมื่อพวกเขาเห็นพวกเขาอยู่รอบๆ ท่าน พวกเขาก็ดูถูกพวกเขา แล้วพวกเขาก็มาหาท่านและกล่าวว่า: แท้จริงพวกเราปรารถนาที่ท่านจะจัดให้มีที่นั่งสำหรับพวกเราจากท่าน โดยที่ชาวอาหรับจะได้รู้ถึงความประเสริฐของเรา เพราะบรรดาผู้นำเผ่าจากชาวอาหรับจะมาหาท่าน และพวกเราก็อายที่ชาวอาหรับจะเห็นพวกเราร่วมกับทาสเหล่านี้ ดังนั้นเมื่อพวกเรามาหาท่าน ก็จงให้พวกเขาลุกออกไปจากพวกเรา และเมื่อพวกเราเสร็จสิ้นแล้ว ท่านก็จงนั่งร่วมกับพวกเขา หากท่านประสงค์! ท่านกล่าวว่า: ได้! พวกเขากล่าวว่า: แล้วจงเขียนให้แก่พวกเราในเรื่องนี้เป็นหนังสือสัญญา ท่านกล่าวว่า: แล้วท่านก็เรียกให้นำกระดาษมา และเรียกให้อะลีมาเขียน

ท่าน (อิบนุ อับบาส) กล่าวว่า: ขณะเรากำลังนั่งอยู่ ณ ที่แห่งหนึ่ง ท่านญิบรีลได้นำอายะฮ์นี้ลงมา (ความว่า) "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ ไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากบัญชีของเจ้าเป็นภาระหน้าที่ของพวกเจ้าจักได้ ดังนั้นเจ้าอย่าขับไล่พวกเขา มิเช่นนั้นเจ้าจะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม" หลังจากนั้นได้กล่าว (อายะฮ์ต่อไป) ว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางคนของพวกเขาด้วยบางคน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้กระนั้นหรือที่อัลลอฮ์ได้ทรงโปรดปรานในหมู่พวกเรา' อัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้กตัญญูไม่ใช่หรือ?" หลังจากนั้นได้กล่าว (อายะฮ์ต่อไป) ว่า: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวเถิดว่า 'ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา'"

ดังนั้น ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงได้โยนกระดาษ (สัญญาสงบศึก) ออกจากมือของท่าน แล้วเรียกพวกเรา พวกเราจึงมาหาท่าน ขณะที่ท่านกำลังกล่าวว่า "ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา"! ตั้งแต่นั้นมา พวกเราก็ได้นั่งร่วมกับท่าน และเมื่อท่านต้องการจะลุกขึ้น ท่านก็ลุกขึ้นและปล่อยเราไว้ จากนั้นอัลลอฮ์ตะอาลาก็ได้ทรงประทานลงมา (ความว่า) "และเจ้าจงอดทนต่อสิ่งใดๆ ก็ตามที่เกิดขึ้นแก่เจ้าโดยอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์ และอย่าให้สายตาของเจ้าผินไปจากพวกเขา โดยเจ้าต้องการความสวยงามแห่งชีวิตในโลกนี้" [ซูเราะฮ์อัลกะฮ์ฟิ: 28]

ท่าน (อิบนุ อับบาส) กล่าวว่า: ตั้งแต่นั้นมา ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็ได้นั่งร่วมกับพวกเรา และเมื่อถึงเวลาที่ท่านจะลุกขึ้น พวกเราก็ลุกขึ้นและปล่อยท่านไว้จนกว่าท่านจะลุกขึ้น

(37) 13259 – มุฮัมมัด บิน อัลฮุซัยน์ได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัลมุฟัฎฎัลได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้รายงานแก่เรา จากอัสซุดดีย์ จากอบี ซะอีด อัลอัซดีย์ จากอบี อัลกะนูด จากคับบาบ บิน อัลอัรต์ – ด้วยเนื้อหาคล้ายกับหะดีษของอัลฮุซัยน์ บิน อัมร์ เว้นแต่ในหะดีษของเขากล่าวว่า: เมื่อพวกเขา (ชาวมุชริกีน) เห็นพวกเขา (ผู้ศรัทธาผู้ยากจน) รายล้อมท่าน (นบี) พวกเขาก็ทำให้พวกเขาห่างออกไป ดังนั้นพวกเขาจึงมาหาท่านและอยู่กับท่านตามลำพัง และเขายังกล่าวอีกว่า: "มิเช่นนั้นเจ้าจะอยู่ในหมู่ผู้อธรรม" หลังจากนั้นได้กล่าวถึงอัลอักเราะอ์และสหายของเขาว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางคนของพวกเขาด้วยบางคน" (จนจบอายะฮ์) และเขายังกล่าวอีกว่า: ดังนั้นท่านจึงเรียกพวกเรา พวกเราจึงมาหาท่าน ขณะที่ท่านกำลังกล่าวว่า "ความศานติจงมีแด่พวกท่าน" ในวันนั้นพวกเราได้เข้าใกล้ท่าน จนพวกเราได้วางเข่าของเราบนเข่าของท่าน – และส่วนที่เหลือของหะดีษก็คล้ายกัน

(38) 13260 – อัลฮะซัน บิน ยะห์ยาได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อับดุรเราะซซากได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: มะอ์มัรได้แจ้งแก่เรา จากกะอ์ดะฮ์ – และมุฮัมมัด บิน อับดิลอะอ์ลาได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน เษาร์ได้รายงานแก่เรา จากมะอ์มัร จากกะอ์ดะฮ์ และอัลกัลบีย์: แท้จริงกลุ่มชนจากพวกกุฟฟารฺกุรัยชฺได้กล่าวแก่ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า: หากท่านปรารถนาที่จะให้เราปฏิบัติตามท่าน ท่านจงขับไล่คนนั้นและคนนั้นออกไปจากเรา – ซึ่งเป็นกลุ่มชนจากบรรดามุสลิมผู้ยากไร้! ดังนั้นอัลลอฮ์ตะอาลาผู้ทรงถูกกล่าวขานจึงตรัสว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์"

13261 - บิชร์ได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า ยาซิดได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า ซะอีดได้รายงานแก่เรา จากก็อตาดะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น" จนถึงพระดำรัสที่ว่า "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน" (อายะฮ์) เขากล่าวว่า และได้มีผู้พูดบางคนจากหมู่มนุษย์กล่าวแก่รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัมว่า โอ้มุฮัมมัด หากท่านปรารถนาให้เราปฏิบัติตามท่าน ก็จงขับไล่คนนั้นและคนนั้นออกไปจากเราเถิด = หมายถึงกลุ่มคนที่มีสถานะทางโลกต่ำกว่าพวกเขา มุชริกีนดูถูกเหยียดหยามพวกเขา ดังนั้นอัลลอฮ์ตะอาลาจึงทรงประทานอายะฮ์นี้ลงมา จนถึงตอนจบของมัน

13262 - มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า อบู อาศิมได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า อีซาได้รายงานแก่เรา จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับ (อายะฮ์) "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น" นั้น คือ บิลาล และอิบนุ อุมม์ อับด์ (หมายถึงอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด) ทั้งสองเคยนั่งสนทนากับมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ดังนั้นชาวกุเรชจึงกล่าวด้วยการดูถูกเหยียดหยามทั้งสองว่า หากไม่ใช่เพราะคนทั้งสองและคนที่คล้ายคลึงกับพวกเขา เราก็คงได้นั่งสนทนากับเขา (ท่านนบี) แล้ว! ดังนั้นจึงมีคำห้ามมิให้ขับไล่พวกเขา จนถึงพระดำรัสที่ว่า "และอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้ขอบคุณไม่ใช่หรือ" เขากล่าวว่า (ส่วนพระดำรัสที่ว่า) "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่าความศานติจงมีแด่พวกท่าน" นั้น อยู่ในช่วงระหว่างนั้น ในเรื่องนี้

13263 - อัลมุษันนาได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า อบู ฮุซัยฟะฮ์ได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า สุฟยานได้รายงานแก่เรา จากอัลมิกดาม บิน ชุรัยห์ จากบิดาของเขา เขากล่าวว่า สะอัด (บิน อบี วักกอศ) กล่าวว่า อายะฮ์นี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับเพื่อนของนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม หกคน ในจำนวนนั้นมีอิบนุ มัสอูด เขากล่าวว่า พวกเราเคยรีบไปหาท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม และเข้าใกล้ท่าน และฟังจากท่าน ดังนั้นชาวกุเรชจึงกล่าวว่า ท่านให้คนเหล่านี้เข้าใกล้ท่านโดยที่เราไม่ได้! ดังนั้นจึงมีอายะฮ์ถูกประทานลงมาว่า "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น"

(39) 13264 - อัลกอซิมได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า อัลฮุซัยน์ได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า ฮัจญาจญ์ได้รายงานแก่เรา จากอิบนุ จุร็อยจ์ จากอิกฺริมะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ที่ว่า: "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้แก่บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกรวบรวมไปยังพระเจ้าของพวกเขา" (อัลอันอาม 6:51) อิกฺริมะฮ์กล่าวว่า: อุตบะฮ์ บิน รอบีอะฮ์, ชัยบะฮ์ บิน รอบีอะฮ์, มุฏอิม บิน อะดี, อัลฮาริส บิน เนาฟัล และก็อร็อฎอะฮ์ บิน อับดิล อัมร์ บิน เนาฟัล พร้อมด้วยผู้นำคนสำคัญจากวงศ์วานอับดุล มะนาฟที่เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา ได้มาหาอะบู ฏอลิบ แล้วกล่าวว่า: "โอ้อะบู ฏอลิบ หากลูกชายของพี่ชายท่าน (หมายถึงท่านนบี) ขับไล่ทาสและพันธมิตรของพวกเราออกไป (จากการร่วมนั่งกับท่าน) เพราะพวกเขาเป็นเพียงทาสและคนรับใช้ของพวกเรา (40) นั่นจะทำให้จิตใจของพวกเราสบายขึ้นมากกว่า และเขาจะว่าง่ายต่อพวกเรามากขึ้น และจะทำให้พวกเราใกล้ชิดต่อการปฏิบัติตามเขาและศรัทธาต่อเขามากขึ้น!" อิกฺริมะฮ์กล่าวว่า: ดังนั้นอะบู ฏอลิบจึงมาหาท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และเล่าให้ฟังถึงสิ่งที่พวกเขาได้พูดกับท่าน อุมัร บิน อัลค็อฏฏอบ (ขณะนั้นยังมิได้เป็นมุสลิม) กล่าวว่า: "หากท่านทำเช่นนั้น (ขับไล่พวกเขา) จนกว่าท่านจะเห็นว่าพวกเขาต้องการอะไร และพวกเขาจะนำคำพูดของพวกเขาไปสู่จุดใด?" แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ทรงประทานอายาตนี้ลงมา: "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้แก่บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกรวบรวมไปยังพระเจ้าของพวกเขา โดยที่ไม่มีผู้คุ้มครองใด ๆ และไม่มีผู้ช่วยเหลือใด ๆ สำหรับพวกเขานอกจากพระองค์ เพื่อว่าพวกเขาจะได้ยำเกรง * และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" จนถึงพระดำรัสที่ว่า: "มิใช่อัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้ขอบคุณดอกหรือ?" (อัลอันอาม 6:51-53) อิกฺริมะฮ์กล่าวว่า: และพวกเขา (ที่ถูกกล่าวถึงว่า "บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา") ได้แก่ บิลาล, อัมมาร บิน ยาซิร, สาลิม มะลาของอะบู ฮุซัยฟะฮ์ และศุบัยฮ์ มะลาของอุซัยด์ (41) = และจากบรรดาพันธมิตร (ฮุลาฟาอ์) ได้แก่ อิบนุ มัสอูด, อัลมิกดาด บิน อัมร์, มัสอูด บิน อัลกอรีย์, วากิด บิน อับดิลลาฮ์ อัลฮันซอลี, อัมร์ บิน อับดิล อัมร์ ซุชชิมาลัยน์, มุรษิด บิน อะบี มุรษิด = และอะบู มุรษิด จากเผ่ากินี เป็นพันธมิตรของฮัมซะฮ์ บิน อับดิล มุฏฏอลิบ = และผู้ที่คล้ายคลึงกับพวกเขาจากบรรดาพันธมิตร และอายาตนี้ได้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับบรรดาผู้นำแห่งการปฏิเสธศรัทธาจากกุเรช และบรรดามะลา (ทาสอิสระ) และพันธมิตร: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางคนของพวกเขาด้วยบางคน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า "เหล่านี้กระนั้นหรือที่อัลลอฮ์ได้ทรงโปรดปรานในหมู่พวกเรา?" (อัลอันอาม 6:53) เมื่ออายาตนี้ถูกประทานลงมา อุมัร บิน อัลค็อฏฏอบได้เข้ามาและขออภัยจากคำพูดของเขา (ที่แนะนำให้ขับไล่) แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ทรงประทานลงมาว่า: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวว่า "ความศานติจงมีแด่พวกท่าน"" (อัลอันอาม 6:54) (42)

13265 - ยูนุส บิน อับดิล อะอ์ลาได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า อิบนุ วะฮ์บ์ได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า อิบนุ ซัยด์ได้กล่าวว่า: มีชายคนหนึ่งกล่าวแก่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า: "แท้จริงฉันละอายต่ออัลลอฮ์ที่พระองค์จะทรงเห็นฉันร่วมนั่งกับสลมานและบิลาลและผู้ที่คล้ายกับพวกเขา (43) ดังนั้นท่านจงขับไล่พวกเขาออกไปจากท่าน และจงนั่งร่วมกับคนนั้นและคนนั้น!" อิบนุ ซัยด์กล่าวว่า: แล้วอัลกุรอานก็ถูกประทานลงมาว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" (อัลอันอาม 6:52) แล้วท่านนบีก็ได้อ่านจนถึง: "แล้วเจ้าจะกลายเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" (อัลอันอาม 6:52) (โดยมีนัยว่า) ไม่มีอะไรระหว่างท่านกับการเป็นหนึ่งในหมู่ผู้อธรรมนอกจากที่ท่านจะขับไล่พวกเขา

แล้วพระองค์ตรัสว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขา ด้วยบางส่วน (ของพวกเขาเอง) เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากท่ามกลางเรา' อัลลอฮ์มิทรงรู้ดียิ่งกว่าผู้ขอบคุณดอกหรือ" (อัลอันอาม 53)
แล้วพระองค์ตรัสว่า: และชนเหล่านี้ที่พวกเขาใช้เจ้าให้ขับไล่พวกเขา จงแจ้งแก่พวกเขาถึงการทักทายอันมีสลามจากข้า และจงแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาและบอกพวกเขาว่า แท้จริงข้าได้อภัยให้แก่พวกเขาแล้ว! และพระองค์ได้ทรงอ่าน (วะฮีย์) ว่า: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวว่า 'ขอความสันติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา'" (อัลอันอาม 54) พระองค์ทรงอ่านจนกระทั่งถึง: "และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงโองการทั้งหลาย และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด" (อัลอันอาม 55) ท่าน (อิบนุ อับบาส) กล่าวว่า: เพื่อเจ้าจะได้รู้จักมัน (ทางของพวกเขา)

* * *

บรรดาผู้ตีความ (อัลกุรอาน) มีความเห็นต่างกันเกี่ยวกับการวิงวอน (ดุอาอ์) ที่คณะบุคคลเหล่านั้น ซึ่งอัลลอฮ์ทรงห้ามนะบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) จากการขับไล่พวกเขา ได้วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาด้วย

บางส่วนกล่าวว่า: มันคือการละหมาดห้าเวลา (44)

บันทึกของผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13266 – มุซันนาได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: มุอาวิยะฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่ฉัน จาก อะลี บิน อบี ฏอลฮะฮ์ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (ที่ว่า): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" (อัลอันอาม 52) หมายถึง: พวกเขาปรนนิบัติพระเจ้าของพวกเขา "ในเวลาเช้าและเวลาเย็น" หมายถึง: การละหมาดที่ถูกกำหนด (ฟัรฎู)

13267 – มุซันนาได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อัลฮัจญาจ บิน อัลมินฮาลได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: ฮัมมาดได้รายงานแก่เรา จาก อบี ฮัมซะฮ์ จาก อิบรอฮีม เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (ที่ว่า): "พวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยมุ่งหมายพระพักตร์ของพระองค์" (อัลอันอาม 52) เขากล่าวว่า: มันคือการละหมาดห้าเวลาที่เป็นฟัรฎู และหากเป็นดังที่นักเล่านิทาน (กุศศ็อศ) กล่าว (ว่าหมายถึงการนั่งฟังนิทาน) (45) แล้วไซร้ ผู้ที่ไม่ได้นั่งร่วมกับพวกเขาก็ย่อมพินาศ

13268 – ฮันนาด บิน อัสซัรรีย์ และ อิบนุ วะกีอ์ ได้รายงานแก่เรา ทั้งสองกล่าวว่า: อิบนุ ฟุฎ็อยล์ได้รายงานแก่เรา จาก อัลอะอ์มัช จาก อิบรอฮีม (เกี่ยวกับอายะฮ์): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยมุ่งหมายพระพักตร์ของพระองค์" (อัลอันอาม 52) เขากล่าวว่า: มันคือการละหมาด

13269 – มุซันนาได้รายงานแก่ฉัน เขากล่าวว่า: อบี ฮุซัยฟะฮ์ได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: ชิบล์ได้รายงานแก่เรา จาก อิบนุ อบี นุญัยฮ์ จาก มุญาฮิด (เกี่ยวกับอายะฮ์): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" (อัลอันอาม 52) (หมายถึง) การละหมาดที่ถูกกำหนด (ฟัรฎู) คือ ศุบห์ (เช้า) และ อัศร์ (เย็น)

13270 – มุฮัมมัด บิน มูซา บิน อับดิรเราะฮ์มาน อัลกินดีย์ได้รายงานแก่ฉัน เขากล่าวว่า: ฮุซัยน์ อัลญุอ์ฟีย์ได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: ฮัมซะฮ์ บิน อัลมุฆีเราะฮ์ได้แจ้งแก่ฉัน จาก ฮัมซะฮ์ บิน อีซา เขากล่าวว่า: ฉันได้เข้าไปหาอัลฮะซัน แล้วถามท่าน ฉันกล่าวว่า: โอ้ อบา ซะอีด ท่านเห็นอย่างไรเกี่ยวกับคำกล่าวของอัลลอฮ์ (ที่ว่า): "และเจ้าจงอดทน (อยู่ร่วมกับ) ตัวของเจ้ากับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" (ซูเราะฮ์ อัลกะฮ์ฟิ 28) พวกเขาเหล่านั้นคือนักเล่านิทาน (กุศศ็อศ) เหล่านี้หรือ? ท่านกล่าวว่า: ไม่ใช่ แต่พวกเขาคือผู้รักษาการละหมาด (อย่างสม่ำเสมอ) ในญะมาอะฮ์ (46)

13271 – มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้รายงานแก่ฉัน เขากล่าวว่า: อบู อาศิมได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: อีซาได้รายงานแก่เรา และ อัลฮาริษได้รายงานแก่ฉัน เขากล่าวว่า: อัลฮุซัยน์ได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: วัรกาอ์ได้รายงานแก่เรา – ทั้งหมดนี้ – จาก อิบนุ อบี นุญัยฮ์ จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับคำกล่าวของอัลลอฮ์ (ที่ว่า): "บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" (อัลอันอาม 52) เขากล่าวว่า: (หมายถึง) การละหมาดที่ถูกกำหนด (มัคตูบะฮ์)

13272 – ได้รับรายงานจากอัล-ฮุซัยน์ บิน อัล-ฟัรจ์ กล่าวว่า: ฉันได้ยินอบู มุอัซกล่าวว่า: อุบัยด์ได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอัฎ-เฎาะฮากกล่าวในการอธิบายคำกล่าวของพระองค์ (ความว่า): "พวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" กล่าวว่า: พวกเขาปรนนิบัติพระเจ้าของพวกเขา "ในเวลาเช้าและเวลาเย็น" หมายถึง การละหมาดฟัรฎู

13273 – บิชร์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ยะซีดได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ซะอีดได้รายงานแก่เราจากกะตาดะฮ์ เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (ความว่า): "และเจ้าจงอดทนต่อตัวเองร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" [ซูเราะฮ์อัล-กะฮ์ฟิ: 28] ทั้งสอง (เวลา) คือ การละหมาดสองเวลา: การละหมาดศุบฮ์และการละหมาดอัศร์

13274 – อิบนุ อัล-บัรกีย์ได้รายงานแก่ฉัน กล่าวว่า: อิบนุ อบี มัรยัมได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ยะฮ์ยา บิน อัยยูบได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน อัจญ์ลานได้รายงานแก่เราจากนาฟิอ์ จากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร เกี่ยวกับอายะฮ์นี้ (ความว่า): "และเจ้าจงอดทนต่อตัวเองร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" จนจบอายะฮ์ ว่า พวกเขาคือบรรดาผู้ที่ร่วมอยู่ในการละหมาดที่ถูกกำหนด (มัคตูบะฮ์) (47)

13275 – อิบนุ บัชชารได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อับดุรเราะฮ์มานได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: สุฟยานได้รายงานแก่เราจึงมันศูร จากมุญาฮิด และอิบรอฮีม (เกี่ยวกับอายะฮ์ความว่า): "และเจ้าจงอดทนต่อตัวเองร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" ทั้งสอง (มุญาฮิดและอิบรอฮีม) กล่าวว่า: (หมายถึง) การละหมาดห้าเวลา

13276 – อิบนุ บัชชารได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ยะฮ์ยาได้รายงานแก่เราจากสุฟยาน จากมันศูร จากมุญาฮิด เช่นเดียวกัน (หมายถึงการละหมาดห้าเวลา)

13277 – อัล-กอซิมได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อัล-ฮุซัยน์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ฮัจญาจได้รายงานแก่ฉันจากอิบนุ จุเรจ จากมุญาฮิด (เกี่ยวกับอายะฮ์ความว่า): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" กล่าวว่า: (หมายถึง) บรรดาผู้ละหมาดที่เป็นผู้ศรัทธา คือ บิลาล และอิบนุ อุมม์ อับด (อับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด) – อิบนุ จุเรจกล่าวว่า: และอับดุลลอฮ์ บิน กะษีรได้แจ้งแก่ฉันจากมุญาฮิด กล่าวว่า: ฉันได้ละหมาดศุบฮ์ร่วมกับสะอีด บิน อัล-มุซัยยับ เมื่ออิหม่ามกล่าวสลาม (จบละหมาด) ผู้คนก็รีบเร่งไปหาผู้เล่าเรื่อง (อัล-กอศศ) สะอีดกล่าวว่า: พวกเขารีบเร่งไปยังที่นั่ง (ฟังเรื่องเล่า) นี้กันเสียจริงๆ! (48) มุญาฮิดกล่าวว่า: ฉันจึงกล่าวว่า พวกเขากำลังตีความ (หมายถึง) สิ่งที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสไว้ สะอีดถามว่า: พระองค์ตรัสว่าอะไร? ฉันตอบว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" สะอีดกล่าวว่า: และในเรื่องนี้ (การฟังเรื่องเล่า) มีสิ่งนั้น (การวิงวอนในอายะฮ์) ด้วยหรือ? นั่นหมายถึงเฉพาะการละหมาดที่เราเพิ่งเสร็จสิ้นไปนี่เอง นั่นหมายถึงเฉพาะการละหมาด

13278 – อัล-กอซิมได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อัล-ฮุซัยน์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: วะกีอ์ได้รายงานแก่เราจากบิดาของเขาจากมันศูร จากอับดุรเราะฮ์มาน บิน อบี อุมเราะฮ์ กล่าวว่า: (หมายถึง) การละหมาดที่ถูกกำหนด (มัคตูบะฮ์) (49)

13279 – อัล-มุษันนาได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อิสฮากได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: วะกีอ์ได้รายงานแก่เราจากอิสรออีล จากญาบิร จากอามิร กล่าวว่า: มันคือการละหมาด

13280 – อัล-มุษันนาได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อิสฮากได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: วะกีอ์ได้รายงานแก่เราจากบิดาของเขาจากอิสรออีล จากอามิร กล่าวว่า: มันคือการละหมาด

13281 – บิชร์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ยะซีดได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ซะอีดได้รายงานแก่เราจากกะตาดะฮ์ เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (ความว่า): "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น โดยพวกเขาปรารถนาพระพักตร์ของพระองค์" กล่าวว่า: (หมายถึง) การละหมาดศุบฮ์และการละหมาดอัศร์

13282 - อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าจากมันซูร จากมุญาฮิดว่า: อับดุรเราะฮฺมาน บิน อะบี อุมะเราะฮฺได้ละหมาดในมัสยิดของรอซูล (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) เมื่อเขาละหมาดเสร็จก็ลุกขึ้นยืนพิงห้องของนบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ผู้คนก็หลั่งไหลมาหาเขา เขาจึงกล่าวว่า: "โอ้ผู้คนทั้งหลาย จงมาหาฉัน!" มีผู้กล่าวแก่เขาว่า: "ขออัลลอฮฺทรงเมตตาท่าน พวกเขามาด้วยต้องการ (ทราบความหมาย) โองการนี้: وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ (และเจ้าจงอดทนอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น) [ซูเราะฮฺอัลกะฮฺฟิ: 28]" เขาจึงกล่าวว่า: "และนี่คือสิ่งที่ถูกหมายถึงด้วยโองการนี้! มันคือการละหมาด" (50)

และผู้กล่าวอื่นได้กล่าวว่า: มันคือการละหมาด แต่กลุ่มชนนั้นมิได้ขอให้รอซูลุลลอฮฺ (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ขับไล่บรรดาผู้ยากจนเหล่านั้นออกจากที่ประชุมของท่าน หรือให้พวกเขาอยู่หลังในที่ประชุมของท่าน หากแต่พวกเขาขอให้ท่านให้พวกเขาอยู่หลังในแถวแรก จนกระทั่งพวกเขาอยู่หลังพวกเขาในแถว

* การระบุผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13283 - มุฮัมมัด บิน ซะอัดได้เล่าให้ฉันฟังว่า: บิดาของฉันได้เล่าให้ฉันฟังว่า: ลุงของฉันได้เล่าให้ฉันฟังว่า: บิดาของฉันได้เล่าจากบิดาของเขา จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ (และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน) โองการนี้ พวกเขาคือกลุ่มชนที่อยู่กับนบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) จากบรรดาผู้ยากจน มีบางคนจากบรรดาผู้มีเกียรติของประชาชนกล่าวว่า: "เราจะศรัทธาต่อท่าน และเมื่อเราละหมาด ท่านจงให้บรรดาผู้ที่อยู่กับท่านเหล่านั้นอยู่หลัง และให้พวกเขาละหมาดอยู่หลังเรา!"

* * *

และผู้กล่าวอื่นได้กล่าวว่า: หากแต่ความหมายของ "การวิงวอนของพวกเขา" นั้น คือการรำลึกของพวกเขาต่ออัลลอฮฺ ตะอาลา

* การระบุผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13284 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าให้ฉันฟัง = และฮันนาดได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: วะกีอฺได้เล่า = จากสุฟยาน จากมันซูร จากอิบรอฮีม เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" เขากล่าวว่า: (หมายถึง) ประชาชนผู้รำลึก (อะฮฺลุซซิกร์)
13285 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าจากมันซูร: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" เขากล่าวว่า: พวกเขาคือประชาชนผู้รำลึก
13286 - อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าจากมันซูร จากอิบรอฮีม: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น" เขากล่าวว่า: อย่าขับไล่พวกเขาจากการรำลึก

* * *

และผู้กล่าวอื่นได้กล่าวว่า: หากแต่สิ่งนั้นคือ การเรียนรู้อัลกุรอานและการอ่านอัลกุรอานของพวกเขา

* การระบุผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13287 - อัลมุษันนาได้เล่าให้ฉันฟังว่า เขากล่าวว่า: อิสฮากได้เล่าให้เราฟังว่า เขากล่าวว่า: วะกีอฺได้เล่าจากอิสรออีล จากญาบิร จากอะบี ญะอฺฟัร เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ (และเจ้าจงอดทนอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในเวลาเช้าและเวลาเย็น) [ซูเราะฮฺอัลกะฮฺฟิ: 28] เขากล่าวว่า: (ท่านนบี) เคยสอนอัลกุรอานแก่พวกเขา (หมายถึงบรรดาผู้ยากจน) แล้วใครเล่าจะเป็นผู้เล่าเรื่องราวแก่ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม)?! (51)

* * *

และผู้กล่าวอื่นได้กล่าวว่า: หากแต่ที่ถูกหมายถึงด้วยการวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขานั้น คือการอิบาดะฮฺของพวกเขาต่อพระองค์

* บันทึกจากผู้ที่กล่าวเช่นนั้น: 13288 - ได้รับรายงานจากอัลฮุซัยน์ กล่าวว่า: ฉันได้ยินอบู มุอาซ กล่าวว่า: ได้รายงานถึงเราจากอุบัยด์ บิน สุลัยมาน กล่าวว่า: ฉันได้ยินอัฎ-เฎาะฮาก กล่าวในคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "พวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น" กล่าวว่า: หมายถึง พวกเขาปรนนิบัติ (อิบาดะฮฺ) ท่านไม่เห็นดอกหรือว่า พระองค์ตรัสว่า: "โดยแน่นอน สิ่งที่พวกท่านเรียกร้องเชิญชวนฉันไปสู่นั้น" (ซูเราะฮฺ ฆอฟิร: 43) หมายถึง พวกท่านปรนนิบัติ (อิบาดะฮฺ) (52)* * *
อบู ญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: และคำกล่าวที่ถูกต้องในเรื่องนั้น คือ ต้องกล่าวว่า: แท้จริง อัลลอฮฺ ตะอาลา ทรงห้ามนะบีของพระองค์ มุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จากการขับไล่กลุ่มชนหนึ่ง ซึ่งพวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น และ "การวิงวอนต่ออัลลอฮฺ" นั้น ย่อมเกิดขึ้นด้วยการรำลึกถึงพระองค์ การเทิดทูนพระเกียรติ และการสรรเสริญพระองค์ด้วยคำพูดและถ้อยคำ = และอาจเกิดขึ้นด้วยการปฏิบัติงานเพื่อพระองค์ด้วยอวัยวะต่างๆ ในการงานต่างๆ ซึ่งเป็นฟัรฎู (หน้าที่บังคับ) แก่พวกเขา และอื่นๆ จากนะวาฟิล (การงานสมัครใจ) ซึ่งทำให้พระองค์ทรงพอพระทัยต่อผู้ปฏิบัติงานเพื่อพระองค์ ผู้เป็นบ่าวของพระองค์ เนื่องด้วยสิ่งที่เขาได้ปฏิบัติเพื่อพระองค์ (53)
และเป็นไปได้ที่กลุ่มชนนั้น ได้รวบรวมความหมายเหล่านี้ทั้งหมดไว้ ดังนั้น อัลลอฮฺจึงทรงพรรณนาพวกเขาด้วยสิ่งนั้นว่า พวกเขาวิงวอนต่อพระองค์ในยามเช้าและยามเย็น เพราะอัลลอฮฺทรงเรียก "การอิบาดะฮฺ (การปรนนิบัติ)" ว่า "การวิงวอน (ดุอาอ์)" ดังที่พระองค์ ตะอาลา ตรัสว่า: "และพระเจ้าของพวกท่านได้ตรัสว่า พวกท่านจงวิงวอนขอต่อข้าเถิด ข้าจะตอบรับให้แก่พวกท่าน แท้จริงบรรดาผู้หยิ่งยะโสจากการอิบาดะฮฺต่อข้า พวกเขาจะเข้าไปในญะฮันนัมในสภาพอันต่ำต้อย" (ซูเราะฮฺ ฆอฟิร: 60) และเป็นไปได้ที่สิ่งนั้น (ในโองการนี้) หมายถึงการวิงวอน (ดุอาอ์) โดยเฉพาะ
และไม่มีคำกล่าวใดที่สมควรแก่ความถูกต้องในเรื่องนี้มากไปกว่า การพรรณนากลุ่มชนนั้นด้วยสิ่งที่อัลลอฮฺทรงพรรณนาพวกเขา นั่นคือ พวกเขาวิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น ดังนั้นจึงให้ความหมายครอบคลุมตามคุณลักษณะที่พระเจ้าของพวกเขาได้ทรงพรรณนาพวกเขา และไม่เจาะจงเอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งจากสิ่งนั้นโดยปราศจากสิ่งอื่น
ดังนั้น ความหมายของโองการในที่นี้คือ: โอ้มุฮัมมัดเอ๋ย จงตักเตือนด้วยอัลกุรอานซึ่งเราได้ประทานลงมาแก่เจ้า แก่บรรดาผู้ที่รู้ว่าพวกเขาจะถูกชุมนุมยังพระเจ้าของพวกเขา = ดังนั้น พวกเขาจึงเป็นผู้ขยันหมั่นเพียรในการงานเพื่อพระองค์ เนื่องจากความกลัวต่อการเผชิญหน้าอัลลอฮฺ ซึ่งไม่มีผู้ชักชวนใดสำหรับพวกเขานอกจากพระองค์ และไม่มีผู้ช่วยเหลือใด (54) = ในขณะที่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาต่ออัลลอฮฺและวันปรโลกจากหมู่ชนของเจ้า ได้ผินหลังให้กับการตักเตือนของเจ้า และการรับฟังสิ่งที่อัลลอฮฺได้ประทานลงมาแก่เจ้า โดยหยิ่งยะโสต่ออัลลอฮฺ = และเจ้าอย่าขับไล่พวกเขา และอย่าทำให้พวกเขาห่างไกล (จากการรับฟัง) เพราะเจ้าจะกลายเป็นผู้วางการทำให้ห่างไกลไว้ในที่ไม่ใช่ที่ของมัน ดังนั้นจึงได้ทำให้ห่างไกลและขับไล่ผู้ซึ่งไม่สมควรแก่การขับไล่และการทำให้ห่างไกลของเขา และได้ทำให้ใกล้ชิดผู้ซึ่งไม่สมควรแก่การให้ความสำคัญด้วยการทำให้ใกล้ชิดและการทำให้เขาเข้ามาใกล้ เพราะแท้จริงบรรดาผู้ที่ข้าห้ามเจ้าไม่ให้ขับไล่นั้น คือบรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจึงขอการอภัยโทษและการอภัยผิดจากพระองค์ ด้วยการงานอันดีของพวกเขา และการปฏิบัติตามสิ่งที่พระองค์ได้กำหนดเป็นฟัรฎูแก่พวกเขา และนะวาฟิล (การงานสมัครใจ) จากการประกอบความดีด้วยความสมัครใจของพวกเขา และการรำลึกถึงพระองค์ด้วยลิ้นของพวกเขาในยามเช้าและยามเย็น โดยพวกเขาแสวงหาการเข้าใกล้ต่ออัลลอฮฺ และการเข้าใกล้ความพึงพอพระทัยของพระองค์ด้วยสิ่งนั้น = "ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนของพวกเขาเป็นหน้าที่ของเจ้า" หมายความว่า: ไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนในสิ่งที่เราได้ให้ปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา เป็นหน้าที่ของเจ้า = และไม่มีสิ่งใดจากเรื่องการตอบแทนในสิ่งที่เราได้ให้ปัจจัยยังชีพแก่เจ้า เป็นหน้าที่ของพวกเขา = "แล้วเจ้าจะขับไล่พวกเขา" โดยเกรงกลัวว่าข้าจะสอบสวนเจ้าด้วยสิ่งที่ข้าได้ให้ปัจจัยยังชีพแก่พวกเขาในโลกดุนยา

* * *
และคำกล่าวของพระองค์ว่า: "แล้วเจ้าจะขับไล่พวกเขา" นั้น เป็นคำตอบต่อคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "ไม่มีสิ่งใดจากกิจการของพวกเขาเป็นภาระหน้าที่ของเจ้า และไม่มีสิ่งใดจากกิจการของเจ้าเป็นภาระหน้าที่ของพวกเขา"
และคำกล่าวของพระองค์ว่า: "แล้วเจ้าจะกลายเป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้อธรรม" นั้น เป็นคำตอบต่อคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "และเจ้าอย่าขับไล่บรรดาผู้ที่วิงวอนต่อพระเจ้าของพวกเขา"
* * *
---------------
(33) อัล-อะษัร (รายงาน): 13255
"อบู ซุบัยด์" คือ "อับษัร บิน อัล-กอซิม อัซ-ซุบัยดี" เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) ได้ผ่านมาแล้วด้วยหมายเลข: 12336, 12402 และในสิ่งตีพิมพ์เขียนว่า "อบู ซัยด์" ซึ่งขัดแย้งกับต้นฉบับลายมือและเป็นความผิดพลาด
และ "อัช'อัษ" คือ "อัช'อัษ บิน สะวาร" เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) ได้ผ่านมาแล้วหลายครั้ง
และ "กุรดูส อัษ-ษะอ์ลาบี" คือ "กุรดูส บิน อัล-อับบาส อัษ-ษะอ์ลาบี" เป็นผู้สืบยุคตาบีอีนที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) มีประวัติใน อัต-ตัฮฺซีบ, อัล-กะบีร 4/1/242, 243, และ อิบนุ อบี ฮาติม 3/2/175 โดยมีความแตกต่างกันในชื่อบิดาของเขา และในการระบุสกุลของเขาว่า "อัต-ตะฆลิบี" (ด้วยตัว ตา และ ฆอยน์) หรือ "อัษ-ษะอ์ลาบี" ตามที่ปรากฏในรายงานของอบู ญะอ์ฟัร
และข่าวรายงานนี้ อบู ญะอ์ฟัรได้รายงานมาด้วยสายรายงานสามสาย คือสายนี้และอีกสองสายที่ตามมา... และอะหมัดได้บันทึกไว้ในมุสนัดของเขา หมายเลข: 3985 จากทางของ อัสบาฏ จาก อัช'อัษ จาก กุรดูส จาก อิบนุ มัสอูด ด้วยเนื้อหาเดียวกันโดยย่อ และอัล-ฮัยษะมีได้บันทึกไว้ใน มัจมะอ์ อัซ-ซะวาอิด และกล่าวว่า: "อะหมัดและอัฏ-เฏาะบะรอนีได้รายงานไว้ = และได้กล่าวถึงส่วนเพิ่มเติมของอัฏ-เฏาะบะรอนี ซึ่งสอดคล้องกับที่มีในตัฟซีร = และบรรดาผู้รายงานของอะหมัดเป็นผู้รายงานของอัศ-เศาะฮีห์ ยกเว้นกุรดูส และเขาเป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์)" และอัส-ซัยูฏีได้บันทึกไว้ใน อัด-ดุร อัล-มันษูร 3:12 และได้เพิ่มการอ้างอิงถึง อิบนุ อบี ฮาติม, อบู อัช-ชัยค์, อิบนุ มัรดะวัยห์, และอบู นุอัยม์ ใน อัล-ฮิลยะฮ์
(34) อัล-อะษัร (รายงาน): 13256
ได้ใส่จุดไว้ที่ส่วนต้นของสายรายงานนี้ เนื่องจากอบู ญะอ์ฟัรไม่ทันที่จะรายงานจาก "ญะรีร บิน อับดิล ฮะมีด อัฎ-เฎาะบี" ได้โดยตรง แต่ผู้รายงานจากเขาคือบรรดาชัยค์ของเขา เช่น "มุฮัมมัด บิน ฮุมัยด์ อัร-เราะซี" ดังที่มีในอัล-อะษัรหมายเลข: 10 และอื่นๆ
(35) อัล-อะษัร (รายงาน): 13257
ในสิ่งตีพิมพ์และต้นฉบับลายมือเขียนว่า: "จาก กุรดัส จาก อิบนุ อับบาส" ซึ่งเป็นความผิดพลาดอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะข่าวรายงานนี้ไม่มีผู้ใดรายงานนอกจากจากอิบนุ มัสอูด และกุรดูสก็ไม่มีการกล่าวว่าเขาได้รายงานจากอิบนุ อับบาส และข่าวรายงานนี้ก็ไม่มีผู้ใดในบรรดาหนังสือต่างๆ ที่อ้างถึงผู้รายงานอื่นนอกจากอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด และกุรดูส คือ "กุรดูส บิน อับบาส อัษ-ษะอ์ลาบี" ดังที่ได้ผ่านมาแล้วในคำอธิบายหมายเลข: 13255 และในต้นฉบับลายมือได้เขียนคำว่า "จาก" ระหว่าง "กุรดูส บิน อับบาส" จากด้านบน ดังนั้นราวกับว่าเป็นส่วนเพิ่มเติมจากผู้คัดลอก และข่าวรายงานนี้ อบู ญะอ์ฟัรได้รายงานมา โดยไม่ยกขึ้นถึงอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด ดังนั้นฉันไม่ทราบว่าผู้คัดลอกเข้าใจผิดและได้ตัดทอนไป หรือว่ารายงานเป็นเช่นนี้
(36) ในสิ่งตีพิมพ์: "จากบรรดาผู้ที่อ่อนแอในหมู่ผู้ศรัทธา" ซึ่งแตกต่างจากที่มีในต้นฉบับลายมือ
(37) อัล-อะษัร (รายงาน): 13258
"อัล-หะสัน บิน อัมร์ บิน มุฮัมมัด อัล-อุนกุรี" เป็นผู้ที่อ่อนแอ (เฎาะอีฟ) เลินเล่อ (ลายยิน) ได้ผ่านมาแล้วด้วยหมายเลข: 1625, 1883, 6139, 8035
และบิดาของเขาคือ "อัมร์ บิน มุฮัมมัด อัล-อุนกุรี" เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) ซึ่งยอมรับฮะดีษได้ (ญาอิซุล-หะดีษ) ได้ผ่านมาแล้วด้วยหมายเลข: 6139

และ "อัสบาฏ" คือ "อัสบาฏ บิน นัศร์ อัลฮัมดานี" อะหมัดถือว่าเขาเป็นผู้ضعيف (ไม่น่าเชื่อถือ) แต่พี่ชายของฉันให้ความสำคัญกับการوثيق (การยืนยันความน่าเชื่อถือ) ของเขา ดังที่ได้ผ่านมาแล้วในคำอธิบายต่ออัษัรหมายเลข 168 ส่วน "อัสซุดดี" คือ "อิสมาอีล บิน อับดุรเราะห์มาน บิน อะบี กะรีมะฮ์ อัสซุดดี" เขาเป็นผู้ثقّة (น่าเชื่อถือ) ผ่านมาแล้วเช่นกันในหมายเลข 168 และ "อะบู ซะอีด อัลอัซดี" ผู้อ่าน (กอรี) แห่งอัซด์ คือ "อะบู ซะอัด อัลอัรฮะบี" หรือ "อะบู ซะอีด อัลอัรฮะบี" ดังที่จะปรากฏในอัษัรถัดไป อิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในบรรดาผู้ثقّة ผ่านมาแล้วในหมายเลข 8700 ในสิ่งตีพิมพ์ที่นี่เขียนว่า "อะบู ซะอีด" และฉันได้ยืนยันตามที่อยู่ในต้นฉบับลายมือ ส่วน "อะบูลกะนูด อัลอัซดี" มีความแตกต่างในชื่อของเขา บ้างกล่าวว่า "อับดุลลอฮ์ บิน อามิร" บ้างกล่าวว่า "อับดุลลอฮ์ บิน อิมรอน" และอื่นๆ อิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในบรรดาผู้ثقّة ไม่มีผู้ใดรายงานจากเขานอกจากอิบนุ มาญะฮ์ จากบรรดาผู้ประพันธ์หนังสือหกเล่ม (อัศหาบุลกุตุบ อัสซิตตะฮ์) เขาได้รายงานข่าวนี้เอง มีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ และข่าวนี้อิบนุ มาญะฮ์ได้รายงานจากสายรายงานเดียวกันนี้ โดยมีคำเพิ่มเติมเล็กน้อยในถ้อยคำของเขา ในสุนันของเขา หน้า 1382 หมายเลข 4127 และเขากล่าวในอัซ-ซะวาอิด: "สายรายงานของมันเศาะฮีห์ (ถูกต้อง) และบรรดาผู้รายงานของมันเป็นผู้ثقّة และมุสลิม อัน-นะซาอี และผู้ประพันธ์ (อิบนุ มาญะฮ์) ได้รายงานบางส่วนของมันจากหะดีษของสะอ์ด บิน อะบี วักกอศ" ส่วนอิบนุ กะษีร เขากล่าวในตัฟซีรของเขา และได้กล่าวถึงข่าวจากตัฟซีรของอิบนุ อะบี ฮาติม จากสายรายงานเดียวกันนี้ (3: 315, 316): "และหะดีษนี้เป็นเฆาะรีบ (แปลก ประหลาด) เพราะแท้จริงอายะฮ์นี้เป็นมักกียะฮ์ (ประทานลงที่มักกะฮ์) และอัลอักเราะอ์ บิน ฮาบิส และอุยัยนะฮ์นั้น แท้จริงพวกเขาอิสลามหลังจากฮิจเราะฮ์เป็นเวลานาน" และนี่คือความจริง อินชาอัลลอฮ์ (หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์) และอัส-ซัยูฏีได้นำมันออกมาใน อัด-ดุรร์ อัล-มันษูร 3:13 และได้เพิ่มการอ้างอิงของมันไปยังอิบนุ อะบี ชัยบะฮ์ อะบี ยะอ์ลา อะบี นุอัยม์ ใน อัล-ฮิลยะฮ์ อิบนุ อัล-มุนซิร อะบี อัช-ชัยค์ อิบนุ มัรดะวัยฮ์ และอัล-บัยฮะกี ใน อัด-ดะลาอิล
(38) อัษัร: 13259 - "อะบู ซะอีด อัลอัซดี" คือ "อะบู ซะอีด อัล-อัรฮะบี" และเขาคือผู้ที่ได้ผ่านมาแล้วในอัษัรก่อนหน้า และเขาคือ "อะบู ซะอัด" ที่นั่น แต่ที่นี่คือ "อะบู ซะอีด" และทั้งสองถูกต้องดังที่ฉันได้ผ่านมาแล้ว
(39) อัษัร: 13263 - "สุฟยาน" คือ อัษ-เษารี (สุฟยาน อัษ-เษารี)
"อัล-มิกดาม บิน ชุรัยห์ บิน ฮานิอ์ บิน ยาซีด อัล-ฮาริษี" ผู้ثقّة มีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ
และพ่อของเขา "ชุรัยห์ บิน ฮานิอ์ บิน ยาซีด อัล-ฮาริษ" เขาได้ทันสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แต่ไม่ได้พบเห็นท่าน และเขาได้รายงานจากพ่อของเขา อุมัร อะลี บิลาล สะอ์ด และอะบี ฮุร็อยเราะฮ์ อิบนุ สะอ์ดได้กล่าวถึงเขาในชั้นที่หนึ่งของตาบิอีน (ผู้ตามรุ่นหลัง) แห่งชาวกูฟะฮ์ มีชีวประวัติในอัต-ตัฮซีบ และ "สะอ์ด" คือ "สะอ์ด บิน อะบี วักกอศ" สหายของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และในสิ่งตีพิมพ์และต้นฉบับลายมือเขียนว่า "สะอีด" และนั่นเป็นความผิดพลาด และข่าวนี้มุสลิมได้รายงานในเศาะฮีห์ของเขา 15:187 จากสองสายรายงาน จากสายรายงานของสุฟยาน จากอัล-มิกดาม บิน ชุรัยห์ = และจากสายรายงานของอิสรออีล จากอัล-มิกดาม

และอิบนุ มาญะฮฺได้บันทึกไว้ในสุนันของเขา หน้า 1383 เลขที่: 4128 จากทางกัยส์ บิน อัร-รอบีอฺ จากอัล-มิกดาม บิน ชุรัยฮฺ ด้วยเนื้อหาเดียวกัน แต่ไม่ใช่วลีนี้ และอัส-ซุยูฏีย์ได้นำเสนอไว้ใน อัด-ดุรฺ อัล-มันษูร 3: 13 และเพิ่มการอ้างอิงถึงอะหมัด อัล-ฟุรยาบีย์ อับด์ บิน ฮุมัยด์ อัน-นะซาอีย์ อิบนุ อัล-มุนซิร อิบนุ อบี ฮาติม อิบนุ ฮิบบาน อบุช-ชัยค์ อิบนุ มัรดะวัยฮฺ อัล-ฮากิม อบู นุอัยมฺ ใน อัล-ฮิลยะฮฺ และอัล-บัยฮะกีย์ ใน อัด-ดะลาอิล (40) "อัล-อุซะฟาอ์" เป็นพหูพจน์ของ "อุซัยฟ์" หมายถึงทาสและลูกจ้างที่ถูกดูแคลน (41) ในฉบับพิมพ์: "และพวกเขาคือบิลาล... และซาลิม... และศุบัยฮ์" ในรูปกรรตุการก ดังที่ปรากฏใน อัด-ดุรฺ อัล-มันษูร และอิบนุ กะษีร แต่สิ่งที่ถูกต้องดีคือสิ่งที่อยู่ในต้นฉบับโบราณ นี่หากรายงานนี้ถูกต้องจริง มิฉะนั้นฉันพบใน อัล-อิศอบะฮฺ ในชีวประวัติของ "ศุบัยฮ์" นี้ โดยระบุว่า: "จากฮัจญาจ จากอิบนุ จุรัยจ์ และในนั้นมีว่า: พวกเขามีสามคน คือ อัมมาร บิน ยาซิร และซาลิม มawlā ของอบี ฮุซัยฟะฮฺ และศุบัยฮ์" หากเรื่องนี้ถูกต้อง การกล่าวว่า "บิลาล" นั้นผิด และที่ถูกต้องคือ "สามคน" แต่ฉันไม่สามารถยืนยันเรื่องนั้นได้ในขณะนี้ (42) อะษัร: 13264 - "มัสอูด บิน อัล-กอรีย์" คือ "มัสอูด บิน รอบีอะฮฺ บิน อัมร์ อัล-กอรีย์" ถูกเรียกตาม "กอเราะฮฺ" และเขาเป็นพันธมิตรของบะนู ซุฮ์เราะฮฺ และ "วากิด บิน อับดิลลาฮฺ อัล-ฮันซะลีย์ อัต-ตะมีมี" พันธมิตรของบะนู อะดี บิน กะอฺบ และ "อัมร์ บิน อับดิ อัมร์ บิน ฟัฎละฮฺ อัล-คุซาอีย์" "ซุช-ชิมาลัยนฺ" พันธมิตรของบะนู ซุฮ์เราะฮฺ และมีรายงานว่าอัมมารกล่าวว่า: "มีสามคนอยู่กับเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่เป็นอัฎบัฏฺทั้งหมด คือ ซุช-ชิมาลัยนฺ อุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ และอบู ลัยลา" และ "อัฎบัฏฺ" หมายถึงผู้ที่ทำงานได้ด้วยมือทั้งสองข้าง (43) คำกล่าวของท่าน: "และซุวีย์ฮิม" หมายถึง เพื่อนและผู้คล้ายคลึงกับพวกเขา และฉันได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ในภาค 3: 261 หมายเหตุ: 2 ว่าบรรดานักไวยากรณ์มีคำพูดมากมาย และอ้างว่าการเติม "ซู" กับสรรพนามนั้นเกิดขึ้นในกรณีจำเป็นของบทกวี และฉันได้กล่าวว่ามันปรากฏในร้อยแก้วโบราณ และข่าวนี้เป็นหนึ่งในหลักฐานตามที่ฉันได้กล่าวไว้ (44) ในฉบับพิมพ์: "อัศ-เศาะลาวาต อัล-มักตูบะฮฺ" และฉันได้ยืนยันสิ่งที่อยู่ในต้นฉบับโบราณ (45) ในฉบับพิมพ์และต้นฉบับโบราณมีว่า: "และแม้ว่าจะกล่าวว่า อัล-ก็อศศาศ" โดยละ "มา" ซึ่งเป็นความผิดพลาด "อัล-ก็อศศาศ" เป็นพหูพจน์ของ "ก็อศ" หมายถึงผู้ที่นำหน้าในมัสยิดหรือที่อื่น ๆ แล้วเริ่มตักเตือนผู้คนและเล่าเรื่องราวของคนในอดีตให้พวกเขาฟัง บางครั้งเรื่องเล่าของเขาอาจมีการเพิ่มเติมและตัดทอน และด้วยเหตุนี้จึงมีในหะดีษว่า: "ผู้เล่าเรื่อง (อัล-ก็อศศ) กำลังรอการถูกฆ่า" และในหะดีษ: "แท้จริงเมื่อวงศ์วานอิสรออีลเล่าเรื่อง พวกเขาก็พินาศ" หมายถึง เมื่อพวกเขาเพิ่มเติมในข่าวและหะดีษและโกหก และนี่คือความชั่วของการกระทำ แต่สิ่งที่วงศ์วานอิสรออีลได้เข้าไปเกี่ยวข้อง อัลลอฮฺก็ได้ลงโทษพวกเขาและทำลายพวกเขาด้วยสิ่งนั้น และเราได้เข้าไปเกี่ยวข้องด้วยความพยายามของเรา ดังนั้นอัลลอฮฺจึงได้ลงโทษเราด้วยการแตกแยกของกิจการของเรา ความอ่อนแอของนักวิชาการของเรา และการสูญเสียความเกรงขามของเราจากหัวใจของศัตรูของเรา โอ้อัลลอฮฺ โปรดชี้แนะเราไปสู่ทางอันเที่ยงตรงของพระองค์

จากนั้นจงพิจารณาอะษัร (คำรายงาน) หมายเลข 13270 ต่อมา และอะษัรหมายเลข 132277, 13282
(46) อะษัรหมายเลข 13270 - "มุฮัมมัด บิน มูซา บิน อับดุรเราะฮฺมาน อัล-กินดี" เป็นชัยค์ (ครู) ของอัฏ-ฏอบะรี ฉันไม่พบข้อมูลใดๆ เกี่ยวกับเขา ในสำเนาที่ตีพิมพ์ตรงนี้เขียนว่า "มูซา บิน อับดุรเราะฮฺมาน อัล-กินดี" ซึ่งแตกต่างจากต้นฉบับลายมือ โดยมีการตัด "มุฮัมมัด บิน" ออกไป นี่เป็นการกระทำที่บกพร่องและไม่เหมาะสมอย่างยิ่ง ส่วน "ฮุซัยน์ อัล-ญุอฺฟี" คือ "ฮุซัยน์ บิน อะลี บิน อัล-วะลีด อัล-ญุอฺฟี" ซึ่งได้ผ่านมาแล้วหลายครั้ง แต่ในสำเนาที่ตีพิมพ์เขียนว่า "ฮะซัน อัล-ญุอฺฟี" ซึ่งเป็นความผิดพลาดโดยสิ้นเชิง และ "ฮัมซะฮฺ บิน อัล-มุฆีเราะฮฺ บิน นะชีฏ อัล-มัคซูมี" ผู้เป็นอับิด (ผู้บำเพ็ญตน) ได้ผ่านมาแล้วที่หมายเลข 184
ส่วน "ฮัมซะฮฺ บิน อีซา" นั้น ฉันไม่พบผู้รายงานท่านใดที่มีชื่อเช่นนี้ และฉันเชื่อว่าผู้คัดลอกได้ทำผิดพลาด โดยเขียนคำว่า "ฮัมซะฮฺ" ซ้ำอีกครั้ง ทำให้ชื่อสับสน จะไม่สามารถแก้ไขให้ถูกต้องได้ เว้นแต่จะพบในที่อื่น
(47) อะษัรหมายเลข 13274 - อัส-ซัยูฏีได้บันทึกไว้ใน อัด-ดุรฺ อัล-มันษูร เล่ม 4 หน้า 219 และเพิ่มการอ้างอิงถึง อิบนุ อัล-มุนซิร, อิบนุ อบี ฮาติม และอิบนุ มัรดะวัยฮ์ และสายรายงานนี้เป็นสายรายงานที่เศาะฮีหฺ (ถูกต้อง)
(48) ในสำเนาที่ตีพิมพ์เขียนว่า "مَا أَسْرَعَهُمْ إِلَى هَذَا الْمَجْلِسِ" (พวกเขารีบมาที่มัจลิสนี้เร็วเหลือเกิน) ส่วนในต้นฉบับลายมือเขียนว่า "مَا أَسْرَعَ إِلَى هَذَا الْمَجْلِسِ" (เขารีบมาที่มัจลิสนี้เร็วเหลือเกิน) ฉันจึงเห็นว่าสิ่งที่ถูกต้องคือสิ่งที่ฉันได้ยืนยันไว้ (คือแบบในต้นฉบับลายมือ)
(49) อะษัรหมายเลข 13278 - "อับดุรเราะฮฺมาน บิน อบี อุมะเราะฮฺ บิน มุฮัศศิน บิน ซะอฺละบะฮฺ อัล-อันศอรีย์" เขารายงานจากบิดาของเขา, อุสมาน บิน อัฟฟาน และอุบาดะฮฺ บิน อัศ-ศามิต อิบนุ ซะอัดกล่าวว่า "เขาเป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ มีหะดีษมาก" มีประวัติใน อัต-ตัฮฺซีบ
และเรื่องนี้จะมาอย่างละเอียดที่หมายเลข 13282
(50) อะษัรหมายเลข 13282 คืออะษัรก่อนหน้าที่หมายเลข 13278 ซึ่งมีเนื้อหายาว คำกล่าวที่ว่า "انثال عليه الناس" : พวกเขาต่างรีบรุดมาหาเขาและหลั่งไหลมาจากทุกทิศทุกทาง
และข่าวรายงานนี้ เป็นหลักฐานถึงความถูกต้องของการรู้จักของบรรดาอิมาม (ผู้นำทางวิชาการ) ในยุคก่อนของเราต่อสิทธิของศาสนาของพวกเขา และสิทธิของคัมภีร์ของพวกเขาที่ถูกประทานลงมายังพวกเขาจากพระเจ้าของพวกเขา = และยังเป็นหลักฐานถึงความเสียหายของสิ่งที่เกิดขึ้นกับบรรดานักวิชาการและนักเขียนของเรา และผู้ที่ในหมู่เราที่เข้าถึงคัมภีร์ของอัลลอฮฺด้วยอารมณ์ตัณหา จนกระทั่งสิ่งที่ถูกปฏิเสธนี้ซึ่งบรรดาอิมามได้ปฏิเสธ กลับกลายเป็นหลักฐานที่บรรดาผู้โง่เขลาจากกลุ่มซูฟียะฮฺและพวกชอบอวดอ้างวิลายะฮฺ (การเป็นวะลี) และการอ้างการกะรามาต (ความวิเศษ) นำมาใช้เป็นข้ออ้าง ดังนั้น โอ้อัลลอฮฺ ขอพระองค์ทรงให้เราห่างไกลจากความโง่เขลา และทรงนำเราไปสู่ทางที่เที่ยงตรง
* * *
ข้อสังเกต: ข่าวรายงานเหล่านี้ซึ่งท่าน (อัฏ-ฏอบะรี) ได้กล่าวไว้ที่นี่ และได้อธิบายโองการจากซูเราะฮฺอัล-กะฮฺฟิ (ที่มา: 28) นั้น ส่วนใหญ่ท่านไม่ได้รายงานไว้ในตอนตัฟซีร "ซูเราะฮฺอัล-กะฮฺฟิ" นี้ และนี่คือบาบ (บท) บทหนึ่งจากบรรดาบาบแห่งการย่อความของอบู ญะอฺฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) ในการตัฟซีรของท่านเล่มนี้
(51) ในสำเนาที่ตีพิมพ์เขียนว่า "قال كان يقرئهم القرآن النبي صلى الله عليه وسلم" (เขากล่าวว่า: นบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เคยสอนอัล-กุรอานแก่พวกเขา) ซึ่งส่วนนี้ได้ถูกลบออกไปจากต้นฉบับลายมือ

สิ่งที่ข้าพเจ้าได้ยืนยันไว้: "ผู้ใดเล่าที่จะเล่าเรื่องให้" จากนั้นได้เชื่อมคำพูด จึงทำให้เสียและทรยศและบ่อนทำลาย!! และคำพูดนี้เป็นสองประโยคที่แยกจากกัน ประโยคแรก: "เขาเคยสอนอัลกุรอานแก่พวกเขา" และอีกประโยคคือคำถาม: "ผู้ใดเล่าที่จะเล่าเรื่องให้ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม" และทั้งสองประโยคนี้เป็นการตอบโต้ผู้ที่ตีความอายะฮ์ โดยเข้าใจว่ามุ่งหมายถึงผู้เล่าเรื่อง (นักเทศน์) ดังที่ปรากฏจากอัษัรต่างๆ: 13267, 13270, 13277, 13282 และว่าท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เคยสอนอัลกุรอานแก่บุคคลเหล่านี้ ดังนั้นจึงมีพระบัญชาให้ท่านอดทนร่วมกับพวกเขา และหากอายะฮ์นี้มุ่งหมายถึงนักเทศน์ ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ก็คงได้รับบัญชาให้อดทนร่วมกับผู้ที่นั่งเทศน์สอนท่านและรำลึกถึงอัลลอฮ์แก่ท่าน – ขอพ่อแม่ของข้าพเจ้าถวายเป็นเครื่องบูชาท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม! ด้วยเหตุนี้จึงกล่าวว่า: "ผู้ใดเล่าที่จะเล่าเรื่องให้ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม!" หมายความว่า: ผู้ใดกันเล่าที่จะเทศน์สอนท่านรอซูลุลลอฮ์และรำลึกถึงอัลลอฮ์และวันทั้งหลายของอัลลอฮ์แก่ท่าน?! และนี่คือหลักฐานอันชัดเจนถึงความบกพร่องของผู้ที่ตีความอายะฮ์ในทางที่ไม่ถูกต้อง ซึ่งหลักฐานทั้งหลายได้ร่วมกันยืนยันไว้

(52) อายะฮ์นี้ได้ปรากฏเช่นนี้ในต้นฉบับลายมือและฉบับพิมพ์ และข้าพเจ้าเกือบจะยืนยันได้ว่าเป็นความผิดพลาด เนื่องจากการเผลอของผู้นำรายงานหรือการเผลอของอบูญะอ์ฟัรเอง และข้าพเจ้าเชื่อว่าท่านหมายถึงอายะฮ์ "ซูเราะฮ์ฆอฟิร: 66 {จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพภักดีต่อผู้ที่พวกเจ้าวิงวอนอื่นจากอัลลอฮ์}" ส่วนอายะฮ์ที่ถูกนำมาแทนที่นั้นไม่อาจถูกต้องได้ที่คำว่า "ดุอาอ์" ในนั้นจะหมายถึงการเคารพภักดี

(53) ในฉบับพิมพ์และต้นฉบับลายมือ: "และผู้ที่พระองค์ทรงพอพระทัยและผู้ปฏิบัติงานสำหรับพระองค์คือผู้เคารพภักดีต่อพระองค์" ซึ่งไม่ถูกต้อง และดูเหมือนว่าสิ่งที่ข้าพเจ้ายืนยันไว้นั้นคือสิ่งที่ถูกต้อง

(54) ในฉบับพิมพ์และต้นฉบับลายมือ: "ผู้คงอยู่ตลอดกาล" และข้าพเจ้าเชื่อว่าสิ่งที่ข้าพเจ้ายืนยันไว้นั้นคือสิ่งที่ถูกต้อง

อายะห์ที่ ๕๓

وَكَذَٲلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولُوٓاْ أَهَـٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ‌ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَعْلَمَ بِٱلشَّـٰكِرِينَ ۝ ٥٣

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และในทำนองนั้นเราได้ทดสอบบางคนของพวกเขาด้วยอีกบางคน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า ชนเหล่านี้กระนั้นหรือที่อัลลอฮฺทรงกรุณาแก่พวกเขา ในระหว่างพวกเรา อัลลอฮฺนั้นมิใช่เป็นผู้ทรงรู้ยิ่งต่อบรรดาผู้ที่กตัญญูดอกหรือ

{ وَكَذَلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِيَقُولُوا أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا } "และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮฺทรงโปรดปรานจากท่ามกลางเรา'" ความหมายคือ: นี่คือการทดสอบของอัลลอฮฺที่มีต่อปวงบ่าวของพระองค์ โดยที่พระองค์ทรงทำให้บางคนเป็นคนมั่งคั่ง และบางคนเป็นคนยากจน บางคนมีเกียรติสูงส่ง และบางคนต่ำต้อย ดังนั้น เมื่ออัลลอฮฺทรงประทานความโปรดปรานด้วยการศรัทธาแก่ผู้ที่ยากจนหรือต่ำต้อย นั่นก็เป็นสถานที่แห่งการทดสอบสำหรับผู้ที่มั่งคั่งและมีเกียรติ หากเขามุ่งมั่นสู่สัจธรรมและปฏิบัติตาม เขาก็จะศรัทธาและนอบน้อม (ต่ออัลลอฮฺ) และสิ่งนั้นจะไม่ยับยั้งเขาจากการที่เห็นผู้ที่เขามองว่าด้อยกว่าด้วยความมั่งคั่งหรือเกียรติยศ แต่หากเขาไม่มีความจริงใจในการแสวงหาสัจธรรม สิ่งนี้ก็จะเป็นอุปสรรคที่กีดกันเขาจากการปฏิบัติตามสัจธรรม และพวกเขา (ผู้หยิ่งยโส) ได้กล่าวด้วยการดูถูกผู้ที่พวกเขามองว่าด้อยกว่า: { أَهَؤُلَاءِ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِنَا } "เหล่านี้หรือที่อัลลอฮฺทรงโปรดปรานจากท่ามกลางเรา" ดังนั้น สิ่งนี้จึงยับยั้งพวกเขาจากการปฏิบัติตามสัจธรรม เนื่องจากขาดความบริสุทธิ์ใจ (ในจิตใจ) อัลลอฮฺตรัสตอบคำพูดของพวกเขาซึ่งบ่งบอกถึงการคัดค้านต่ออัลลอฮฺในการชี้นำทางแก่บุคคลเหล่านั้น และการที่พระองค์มิได้ชี้นำทางแก่พวกเขาเองว่า: { أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِالشَّاكِرِينَ } "มิใช่อัลลอฮฺนั้นทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้ขอบคุณดอกหรือ" (หมายถึง) บรรดาผู้ที่รู้จักซึ่งความโปรดปราน และยอมรับมัน และปฏิบัติตามสิ่งที่ความโปรดปรานนั้นเรียกร้อง นั่นคือการงานอันดี ดังนั้น พระองค์จึงทรงประทานความโปรดปรานและความกรุณาของพระองค์แก่พวกเขา ไม่ใช่แก่ผู้ที่ไม่เป็นผู้ขอบคุณ แท้จริงอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งนั้นทรงปรีชาญาณ พระองค์จะไม่ประทานความโปรดปรานของพระองค์แก่ผู้ที่ไม่สมควรได้รับมัน และบรรดาผู้ที่คัดค้านด้วยลักษณะเช่นนี้ (คือไม่ขอบคุณ) นั้น แตกต่างจากผู้ที่อัลลอฮฺทรงโปรดปรานด้วยการศรัทธา จากบรรดาผู้ยากจนและอื่นๆ เพราะแท้จริงพวกเขาเหล่านั้นคือผู้ขอบคุณ

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน" หมายถึง เราได้ให้ประสบการณ์ เราได้ทดสอบ และเราได้ทดลองบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน "เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากท่ามกลางพวกเรา?'" และนั่นคือเพราะแท้จริงแล้ว รอซูลของอัลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ในช่วงแรกเริ่มของการแต่งตั้งของท่านนั้น ผู้ที่ติดตามท่านส่วนใหญ่เป็นผู้ที่อ่อนแอในสังคม ทั้งจากบรรดาชายและหญิง ทาสชายและทาสหญิง และมีเพียงไม่กี่คนจากบรรดาผู้มีเกียรติสูงศักดิ์ที่ได้ติดตามท่าน ดังที่กลุ่มชนของนูห์ได้กล่าวแก่นูห์ว่า "และเรามิเห็นผู้ใดติดตามท่าน นอกจากบรรดาผู้ที่ต่ำต้อยในหมู่เรา โดยชัดแจ้งในการพิจารณา" อายะฮ์ดังกล่าว และดังที่จักรพรรดิเฮรคิวลิสแห่งโรมันได้ถามอบูซุฟยาน เมื่อเขาซักถามเขาถึงคำถามเหล่านั้น โดยกล่าวแก่เขาว่า: "แล้วบรรดาผู้มีเกียรติสูงศักดิ์ในหมู่ผู้คนเป็นผู้ติดตามเขาหรือว่าบรรดาผู้ที่อ่อนแอ?" เขาตอบว่า: "ทว่าเป็นบรรดาผู้ที่อ่อนแอต่างหาก" เขาจึงกล่าวว่า: "พวกเขาเหล่านั้นคือผู้ติดตามบรรดารอซูล"

และจุดประสงค์คือว่า บรรดามุชริกีนแห่งกุร็อยช์นั้น พวกเขาล้อเลียนผู้ศรัทธาจากกลุ่มผู้ที่อ่อนแอในหมู่พวกเขา และทรมานผู้ที่พวกเขาสามารถทำได้ในหมู่พวกเขา และพวกเขากล่าวว่า "เหล่านี้หรือคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา?" หมายความว่า อัลลอฮ์จะไม่ทรงแนะนำทางแก่บุคคลเหล่านี้สู่ความดี หากสิ่งที่พวกเขาได้มาถึงนั้นเป็นความดี และทรงปล่อยเราไว้ ดังเช่นคำพูดของพวกเขาที่ว่า "หากมันเป็นความดี พวกเขาก็คงไม่มาก่อนเรา" และดังเช่นพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า "และเมื่อบรรดาโองการอันชัดแจ้งของเราถูกอ่านแก่พวกเขา บรรดาผู้ที่ปฏิเสธศรัทธากล่าวแก่บรรดาผู้ศรัทธาว่า ฝ่ายใดในสองฝ่ายนี้มีตำแหน่งที่ดีกว่าและมีชุมนุมที่ดีกว่า" อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ตรัสไว้ในการตอบคำถามนั้นว่า "และกี่มากน้อยแล้วที่เราได้ทำลายประชาชาติก่อนหน้าพวกเขา ซึ่งพวกเขามีข้าวของเครื่องใช้และรูปลักษณ์ที่ดีกว่า" และพระองค์ตรัสในการตอบพวกเขา เมื่อพวกเขากล่าวว่า "เหล่านี้หรือคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา? อัลลอฮ์มิใช่ผู้ทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณดอกหรือ?" หมายความว่า พระองค์มิใช่ผู้ทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณต่อพระองค์ ด้วยคำพูดและการกระทำและความลึกซึ้งในใจของพวกเขาดอกหรือ? แล้วพระองค์ก็จะทรงประสาทความสำเร็จแก่พวกเขา และทรงแนะนำพวกเขาสู่ทางแห่งความปลอดภัย และทรงนำพวกเขาออกจากความมืดมิดสู่แสงสว่างด้วยพระอนุมัติของพระองค์ และทรงแนะนำพวกเขาสู่ทางอันเที่ยงตรง ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า "และบรรดาผู้ต่อสู้ดิ้นรนในทางของเรา แน่นอนเราจะแนะนำพวกเขาสู่ทางทั้งหลายของเรา และแท้จริงอัลลอฮ์ทรงอยู่ร่วมกับผู้ทำดี" และในหะดีษเศาะฮีห์มีว่า "แท้จริงอัลลอฮ์ไม่ทรงมองไปที่รูปร่างของพวกเจ้า และไม่ทรงมองไปที่สีผิวของพวกเจ้า แต่ทรงมองไปที่หัวใจของพวกเจ้าและการงานของพวกเจ้า" และอิบนุ จะรีรกล่าวว่า: อัล-กอซิมได้เล่าแก่เรา, อัล-ฮุซัยน์ได้เล่าแก่เราจาก ฮุญญาจ จาก อิบนุ จุเรจ จาก อิกฺริมะฮ์ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้ บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกรวบรวมไปยังพระเจ้าของพวกเขา" จนจบโองการ เขากล่าวว่า อุตบะฮ์ บิน เราะบีอะฮ์, ชัยบะฮ์ บิน เราะบีอะฮ์, มุฏอิม บิน อะดี, อัล-ฮาริษ บิน เนาฟัล และ กุร็อฎฮะฮ์ บิน อับด อัมร์ บิน เนาฟัล พร้อมด้วยหัวหน้าชนชั้นสูงจากวงศ์วานอับดุล มะนาฟ ซึ่งเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา ได้มาหาอะบี ฏอลิบ แล้วกล่าวว่า: โอ้อะบี ฏอลิบ หากลูกพี่ลูกน้องของท่านคือมุฮัมมัด ขับไล่พวกทาสและพันธมิตรของเราออกไปจากเขา เพราะพวกเขาเป็นเพียงทาสของเราและอิสระของเรา มันก็จะยิ่งทำให้จิตใจของเรายอมรับมากขึ้น และทำให้เขามีความเชื่อฟังต่อเรามากขึ้น และใกล้เคียงกับการที่เราจะปฏิบัติตามเขาและเชื่อถือเขา เขากล่าวว่า ดังนั้น อะบี ฏอลิบจึงมาหานบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วเล่าเรื่องนั้นให้ท่านฟัง อุมัร บิน อัล-ค็อฏฏอบ เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ กล่าวว่า: หากท่านทำเช่นนั้น จนกว่าท่านจะได้เห็นสิ่งที่พวกเขาต้องการ และสิ่งที่พวกเขาจะนำไปสู่จากคำพูดของพวกเขา แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงสูงส่งก็ได้ประทานโองการนี้ลงมา "และจงเตือนด้วยอัลกุรอานนี้ บรรดาผู้ที่กลัวว่าจะถูกรวบรวมไปยังพระเจ้าของพวกเขา" จนถึงพระดำรัสที่ว่า "อัลลอฮ์มิใช่ผู้ทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณดอกหรือ?" เขากล่าวว่า และพวกเขาเหล่านั้นคือ บิลาล, อัมมาร บิน ยาซิร, สาลิม มawlาของอะบี ฮุซัยฟะฮ์, ศุบัยห์ มawlาของอุซัยด์ และจากบรรดาพันธมิตรคือ อิบนุ มัสอูด, อัล-มิกดาด บิน อัมร์, มัสอูด บิน อัล-กอรีย์, วากิด บิน อับดิลลาฮ์ อัล-ฮันซะลี, อัมร์ บิน อับด อัมร์, ซุชชิมาลัยน์, มุรษิด บิน อะบี มุรษิด และอะบี มุรษิด อัล-เฆาะนะวี พันธมิตรของฮัมซะฮ์ บิน อับดิลมุฏฏอลิบ และผู้ที่คล้ายคลึงกับพวกเขาจากบรรดาพันธมิตร แล้วโองการนี้ก็ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับบรรดาผู้นำแห่งการปฏิเสธศรัทธาจากกุร็อยช์ และบรรดาทาสและพันธมิตร "และในทำนองนั้น เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า เหล่านี้หรือคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา?" จนจบโองการ เมื่อโองการนี้ถูกประทานลงมา อุมัร เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ ก็รีบมาหานบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วขออภัยจากคำพูดของเขา

พระองค์ตรัสว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา' แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณ"

คำกล่าวของพระองค์: "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยอีกบางส่วน" หมายถึง: ดังเช่นที่เราได้ทดสอบบรรดาชนก่อนหน้าท่าน (มุฮัมมัด) ในทำนองเดียวกัน เราก็ได้ทดสอบกลุ่มชนเหล่านี้ด้วย และคำว่า "อัล-ฟิตนะฮ์" หมายถึงการทดสอบ; กล่าวคือ เราได้ปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยการปฏิบัติแบบผู้ถูกทดสอบ

"เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า" เป็นการขึ้นต้นด้วย "ลาม" แห่ง "กัย" (เพื่อว่า) หมายถึงบรรดาผู้มีเกียรติและผู้มั่งคั่ง "เหล่านี้หรือ" หมายถึงบรรดาผู้อ่อนแอและผู้ยากจน "ที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา" อัน-นัฮฮาสกล่าวว่า: และนี่เป็นหนึ่งในข้อความที่เข้าใจยาก เพราะมีคำถามว่า: พวกเขาถูกทดสอบเพื่อให้พวกเขากล่าวคำพูดนี้ได้อย่างไร? เพราะหากเป็นการปฏิเสธ นั่นก็คือการปฏิเสธศรัทธาจากพวกเขา และในเรื่องนี้มีสองคำตอบ: ข้อแรก: ความหมายคือ เราได้ทดสอบบรรดาผู้มั่งคั่งด้วยบรรดาผู้ยากจน โดยที่ฐานะของพวกเขาเท่าเทียมกัน ณ ที่นะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวในเชิงคำถาม ไม่ใช่ในเชิงปฏิเสธว่า "เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา" และอีกคำตอบหนึ่ง: เมื่อพวกเขาถูกทดสอบด้วยสิ่งนี้ ผลสุดท้ายก็ลงเอยที่พวกเขากล่าวคำพูดนี้ในเชิงปฏิเสธ และกลายเป็นเช่นเดียวกับพระดำรัสที่ว่า: "แล้ววงศ์วานของฟิรเอาน์ก็เก็บเขาไป เพื่อให้เขาเป็นศัตรูและความเศร้าโศกแก่พวกเขา" "แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณ" หมายถึง ในหมู่ผู้ที่พระองค์ทรงประทานความศรัทธาให้ ไม่ใช่บรรดาผู้นำที่อัลลอฮ์ทรงรู้ว่ามีการปฏิเสธศรัทธาจากพวกเขา และนี่เป็นคำถามเพื่อยืนยัน และเป็นคำตอบต่อคำกล่าวของพวกเขาที่ว่า: "เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานจากพวกเรา" และมีผู้กล่าวว่า: ความหมายคือ อัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งกว่า ต่อผู้ที่ขอบคุณอิสลามเมื่อพระองค์ทรงชี้แนะทางนั้นแก่เขา

นี่คือส่วนที่ 1/2 ของตัฟซีรอัฏ-ฏอบะรี แปลเป็นภาษาไทยให้ลื่นไหลต่อเนื่อง:

**คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ที่ว่า):** "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยบางส่วน เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขาท่ามกลางเรา?' แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณทั้งหลาย" (อายะฮ์ 53)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่งทรงหมายถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยบางส่วน" หมายถึง และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบและได้ให้ประสบการณ์ (แก่มนุษย์) เช่นเดียวกับที่...
- 13289 - มุฮัมมัด บิน อับดุลอะอ์ลาได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน เษาร์ได้รายงานแก่เรา จาก มะอ์มัร (และในสายรายงานหนึ่ง) อัล-ฮุซัยน์ บิน ยะห์ยาได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อับดุรเราะซซากได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: มะอ์มัรได้แจ้งแก่เรา จาก กะตาดะฮ์ เกี่ยวกับ "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยบางส่วน" เขากล่าวว่า: เราได้ให้บางส่วนของพวกเขาเผชิญประสบการณ์ (การทดสอบ) ด้วยบางส่วน

* * *

และโดยแน่นอน เราได้ชี้แจงความหมายของ "อัล-ฟิตนะฮ์" (การทดสอบ) ไว้แล้วในส่วนก่อนหน้าของหนังสือเล่มนี้ ว่ามันหมายถึงการทดสอบและการให้ประสบการณ์ ซึ่งเพียงพอแล้วที่จะไม่ต้องกล่าวซ้ำอีกในที่นี้ (1)

* * *

และแท้จริง การที่พระผู้ทรงสูงส่งทรงทดสอบบ่าวบางส่วนของพระองค์ด้วยบางส่วนนั้น คือการที่พระองค์ทรงทำให้พวกเขาขัดแย้งกันในสิ่งที่พระองค์ทรงแบ่งปันให้แก่พวกเขาในเรื่องปัจจัยยังชีพและอุปนิสัย ดังนั้นพระองค์จึงทรงทำให้บางส่วนร่ำรวยและบางส่วนยากจน บางส่วนแข็งแรงและบางส่วนอ่อนแอ ซึ่งทำให้บางส่วนจำเป็นต้องพึ่งพาบางส่วน ทั้งนี้เพื่อเป็นการทดสอบพวกเขาด้วยสิ่งนั้น

* * *

และกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้รู้ด้านการอธิบาย (ตัฟซีร) ก็ได้กล่าวในทำนองเดียวกับที่เราได้กล่าวไว้ในเรื่องนี้ ดังที่มีผู้รายงานที่กล่าวเช่นนั้น:
13290 - อัลมุษันนาได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: มุอาวิยะฮ์ บิน ศอลิห์ได้รายงานแก่ฉัน จาก อะลี บิน อบี ฏอลหะฮ์ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า "และในทำนองนั้นแหละ เราได้ทดสอบบางส่วนของพวกเขาด้วยบางส่วน" หมายความว่า พระองค์ทรงทำให้บางส่วนของพวกเขาร่ำรวยและบางส่วนยากจน ดังนั้นบรรดาผู้ร่ำรวยจึงกล่าวแก่บรรดาผู้ยากจนว่า "เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขาท่ามกลางเรา" หมายถึง อัลลอฮ์ทรงชี้แนะทางแก่พวกเขา และแท้จริงพวกเขาได้กล่าวเช่นนั้นด้วยการเยาะเย้ยและประชดประชัน (2)

* * *

และส่วนพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า 'เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขาท่ามกลางเรา?'" นั้น พระผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: เราได้ทดสอบมนุษย์ด้วยความร่ำรวยและความยากจน ความมีเกียรติและความต่ำต้อย ความแข็งแรงและความอ่อนแอ การชี้นำทางและความหลงผิด เพื่อที่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงให้เขาหลงทางและทรงทำให้เขาตาบอดจากทางแห่งสัจธรรม จะได้กล่าวแก่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงชี้นำทางและทรงประสาทความสำเร็จแก่พวกเขาว่า "เหล่านี้หรือที่อัลลอฮ์ทรงโปรดปรานแก่พวกเขา" ด้วยการชี้นำทางและความถูกต้อง ทั้งที่พวกเขาเป็นผู้ยากจน อ่อนแอ ต่ำต้อย (3) "ท่ามกลางเรา" ทั้งที่เรานั้นร่ำรวย แข็งแรง? ทั้งนี้เป็นการเยาะเย้ยพวกเขา และเป็นการเป็นศัตรูต่ออิสลามและผู้ศรัทธา

พระผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "แท้จริงอัลลอฮ์นั้นทรงรู้ดียิ่งต่อผู้ขอบคุณทั้งหลาย" และนี่คือการตอบกลับจากพระผู้ทรงสูงส่งแก่กลุ่มมุชริกีนเหล่านั้น ผู้ปฏิเสธว่าอัลลอฮ์จะทรงชี้นำทางผู้ขัดสนและอ่อนแอสู่สัจธรรม และทรงทอดทิ้งพวกเขา (มุชริกีนผู้ร่ำรวย) ให้ห่างจากมัน และเป็นการยืนยันแก่พวกเขาว่า: เราเป็นผู้ทรงรู้ดียิ่งว่าในหมู่บ่าวของเราผู้ใดเป็นผู้ขอบคุณต่อความโปรดปรานของเรา และผู้ใดเป็นผู้ปฏิเสธมัน

ดังนั้น ข้าพระองค์จึงได้ประทานความโปรดปรานแก่ผู้ที่ข้าพระองค์ได้ทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขาจากหมู่พวกเขา ด้วยการชี้นำทางที่ถูกต้อง เป็นการตอบแทนการขอบคุณของพวกเขาต่อข้าพระองค์ สำหรับความโปรดปรานของข้า และข้าพระองค์ได้ทรงให้ผู้ที่ข้าพระองค์ได้ทรงปล่อยให้หลงผิดจากหมู่พวกเขา หลงทางจากแนวทางที่ถูกต้อง เป็นการลงโทษ เนื่องจากการปฏิเสธความโปรดปรานของข้าพระองค์ของพวกเขา มิใช่เพราะความมั่งคั่งของคนมั่งคั่งในหมู่พวกเขา หรือเพราะความยากจนของคนยากจนในหมู่พวกเขา ทั้งนี้เพราะการตอบแทนและการลงโทษนั้น ไม่มีผู้ใดสมควรได้รับ เว้นแต่เป็นการตอบแทนสำหรับการงานที่เขาได้กระทำไว้ มิใช่เพราะความมั่งคั่งหรือความยากจนของเขา เนื่องจากความมั่งคั่ง ความยากจน ความอ่อนแอ และความแข็งแกร่งนั้น มิใช่เป็นการกระทำของปวงบ่าวของข้าพระองค์

-----------------เชิงอรรถ :
(1) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-ฟิตนะฮ์" ที่ผ่านมา หน้า 297, หมายเหตุ 2 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น
(2) ในฉบับพิมพ์: "ซัคเรียะฮ์" และได้ยืนยันตามที่ปรากฏในต้นฉบับลายมือ
(3) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-มันน์" ที่ผ่านมา เล่ม 7: 369/9 : 71

อายะห์ที่ ๕๔

وَإِذَا جَآءَكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِـَٔـايَـٰتِنَا فَقُلْ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ‌ۖ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ‌ۖ أَنَّهُۥ مَنْ عَمِلَ مِنكُمْ سُوٓءَۢا بِجَهَـٰلَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُۥ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ۝ ٥٤

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเราได้มาหาเจ้า (มุฮัมมัด) ก็จงกล่าวเถิดว่าขอความปลอดภัยจงมีแต่พวกท่านเถิด พระเจ้าของพวกเจ้าได้กำหนดการเอ็นดูเมตตาไว้บนตัวของพระองค์ว่า ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วโดยไม่รู้แล้วเขาสำนึกผิดกลับเนือกลับตัวหลังจากนั้นและปรับปรุงแก้ไขแล้ว แท้จริงพระองค์คือผู้ทรงอภัยโทษ ผู้ทรงเอ็นดูเมตตา

และเมื่ออัลลอฮฺทรงห้ามเราะสูลของพระองค์จากการขับไล่ผู้ศรัทธาผู้ภักดี พระองค์ก็ทรงบัญชาให้ท่านปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยการให้เกียรติและยกย่อง เคารพและให้ความสำคัญ โดยตรัสว่า: { وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ } หมายความว่า: และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธามาหาท่าน ก็จงกล่าวทักทายพวกเขา ต้อนรับพวกเขา และกล่าวคำอวยพรและสลามจากท่านแก่พวกเขา และจงแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาถึงสิ่งที่กระตุ้นความมุ่งมั่นและจิตวิญญาณของพวกเขา นั่นคือความเมตตาของอัลลอฮฺ และความกว้างขวางแห่งความเอื้อเฟื้อและความกรุณาของพระองค์ และจงชักชวนพวกเขาให้ปฏิบัติตามทุกสาเหตุและแนวทางที่นำไปสู่สิ่งนั้น และจงทำให้พวกเขากลัวต่อการคงอยู่ในการทำบาป และจงสั่งใช้พวกเขาให้สำนึกผิดกลับตัวจากการฝ่าฝืน เพื่อที่พวกเขาจะได้รับอภัยโทษจากพระเจ้าของพวกเขาและความเอื้อเฟื้อของพระองค์ ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสว่า: { كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ } หมายความว่า: ดังนั้น ควบคู่กับการละทิ้งบาป การเลิกทำ และการสำนึกผิดต่อบาปเหล่านั้น จึงจำเป็นต้องมีการปรับปรุงการงาน ปฏิบัติตามสิ่งที่อัลลอฮฺทรงกำหนด และแก้ไขสิ่งที่เสียหายจากการงานทั้งภายนอกและภายใน เมื่อพบว่ามีสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดครบถ้วน { فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ } หมายความว่า: พระองค์ก็จะทรงหลั่งลงมาเหนือพวกเขาซึ่งการอภัยโทษและความเมตตาของพระองค์ ตามสัดส่วนที่พวกเขาได้ปฏิบัติตามสิ่งที่พระองค์ทรงสั่งใช้พวกเขา

ดังนั้น อัลลอฮฺผู้ทรงเกรียงไกรจึงได้ทรงประทานลงมาว่า "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามายังเจ้า..." (อัลกุรอาน 6:54) และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามายังเจ้า ก็จงกล่าวเถิดว่า 'ศานติจงมีแด่พวกท่าน'" นั่นคือ จงให้เกียรติพวกเขาโดยการตอบรับการให้ศานติแก่พวกเขา และจงแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาด้วยความเมตตาของอัลลอฮฺอันกว้างขวางและครอบคลุมพวกเขา และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า "พระเจ้าของพวกเจ้าได้ทรงกำหนดไว้บนพระองค์เองซึ่งความเมตตา" นั่นคือ พระองค์ทรงกำหนดมันไว้บนพระองค์เองผู้ทรงสูงส่ง โดยความโปรดปราน ความกรุณา และความเอื้อเฟื้อจากพระองค์ "ว่าผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วโดยไม่รู้" บรรดาซอลิฟบางท่านกล่าวว่า ทุกผู้ที่ฝ่าฝืนอัลลอฮฺนั้นคือผู้ไม่รู้ และมุอ์ตะมัร บิน สุลัยมานได้รายงานจากอัล-ฮะกัม จาก อะบาน จาก อิกฺรีมะฮฺ เกี่ยวกับพระดำรัสที่ว่า "ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วโดยไม่รู้" เขากล่าวว่า โลกดุนยานี้ทั้งหมดคือความไม่รู้ อิบนุ อบี ฮาติมได้บันทึกไว้ "แล้วเขาสำนึกผิดหลังจากนั้นและปรับปรุงแก้ไข" นั่นคือ เขากลับออกจากสิ่งที่เขาเคยปฏิบัติอยู่แห่งการฝ่าฝืน และเขาละทิ้ง และตั้งใจว่าจะไม่หวนกลับไปกระทำอีก และปรับปรุงการงานในอนาคต "แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตา" อิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้รายงานแก่เราจากอับดุรเราะซซาก ได้รายงานแก่เราจากมัอ์มัร จาก ฮัมมาม บิน มุนับบิฮฺ เขากล่าวว่า นี่คือสิ่งที่อบูฮุร็อยเราะฮฺได้เล่าให้เราฟัง เขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า "เมื่ออัลลอฮฺทรงกำหนดเรื่องการสร้างสรรค์ พระองค์ได้ทรงบันทึกไว้ในคัมภีร์เล่มหนึ่ง ซึ่งอยู่ ณ ที่พระองค์ เหนือบัลลังก์ (อัรช์) ว่า แท้จริงความเมตตาของข้านั้นชนะความกริ้วโกรธของข้า" ทั้งสอง (บุคอรีและมุสลิม) ได้บันทึกไว้ในสองเศาะฮีหฺ และเช่นเดียวกัน อัล-อะอ์มัชได้รายงานจาก อบู ศอลิห์ จาก อบู ฮุร็อยเราะฮฺ และมูซาได้รายงานจาก อุกบะฮฺ จาก อัล-อะอ์ร็อจ จาก อบู ฮุร็อยเราะฮฺ และเช่นเดียวกัน อัล-ลัยษ์และอื่นๆ ได้รายงานจาก มุฮัมมัด บิน อัจญ์ลาน จาก บิดาของเขา จาก อบู ฮุร็อยเราะฮฺ จากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ด้วยเรื่องดังกล่าว และอิบนุ มัรดะวัยห์ได้รายงานจากสายรายงานของ อัล-ฮะกัม บิน อะบาน จาก อิกฺรีมะฮฺ จาก อิบนุ อับบาส เขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า "เมื่ออัลลอฮฺทรงตัดสินระหว่างปวงบ่าวเสร็จสิ้น พระองค์จะทรงนำคัมภีร์เล่มหนึ่งออกมาจากใต้บัลลังก์ (อัรช์) ว่า แท้จริงความเมตตาของข้านั้นมาก่อนความกริ้วโกรธของข้า และข้าเป็นผู้ทรงเมตตายิ่งในหมู่ผู้เมตตาทั้งหลาย แล้วพระองค์จะทรงหยิบขึ้นมาหนึ่งกำมือหรือสองกำมือ แล้วจะทรงนำกลุ่มชนจำนวนหนึ่งออกมาจากไฟนรก ซึ่งพวกเขาไม่เคยทำความดีใดๆ เลย โดยมีข้อความเขียนไว้ระหว่างหน้าผากของพวกเขาว่า 'ผู้ที่อัลลอฮฺทรงปลดปล่อย'" และอับดุรเราะซซากกล่าวว่า: ได้แจ้งแก่เราจากมัอ์มัร จาก อาศิม บิน สุลัยมาน จาก อบู อุษมาน อัน-นุฮ์ดี จาก สุลัยมาน เกี่ยวกับพระดำรัสที่ว่า "พระเจ้าของพวกเจ้าได้ทรงกำหนดไว้บนพระองค์เองซึ่งความเมตตา" เขากล่าวว่า: แท้จริงพวกเราพบในคัมภีร์เตารอตว่า มีการเอียงสองครั้ง แท้จริงอัลลอฮฺทรงสร้างบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดิน และทรงสร้างความเมตตาหนึ่งร้อยอย่าง หรือทรงกำหนดความเมตตาหนึ่งร้อยอย่าง ก่อนที่พระองค์จะทรงสร้างปวงบ่าว แล้วพระองค์ทรงสร้างปวงบ่าว แล้วทรงวางไว้ระหว่างพวกเขาซึ่งความเมตตาหนึ่งอย่าง และทรงเก็บรักษาไว้ ณ ที่พระองค์ซึ่งความเมตตาอีกเก้าสิบเก้าอย่าง เขากล่าวว่า ด้วยความเมตตานี้แหละพวกเขาจึงเมตตาซึ่งกันและกัน และด้วยมันพวกเขาจึงมีความรักใคร่ปรองดองกัน และด้วยมันพวกเขาจึงให้กัน และด้วยมันพวกเขาจึงเยี่ยมเยือนกัน และด้วยมันอูฐแม่ลูกอ่อนจึงร้องเรียก และด้วยมันวัวจึงร้อง และด้วยมันแกะจึงร้อง และด้วยมันนกจึงบินตามกันเป็นฝูง และด้วยมันปลาจึงว่ายตามกันเป็นฝูงในทะเล ดังนั้น เมื่อวันกิยามะฮฺมาถึง อัลลอฮฺจะทรงรวบรวมความเมตตานั้นเข้ากับสิ่งที่อยู่ ณ ที่พระองค์ และความเมตตาของพระองค์นั้นประเสริฐที่สุดและกว้างขวางที่สุด และเรื่องนี้ได้ถูกรายงานในลักษณะมัรฟูอฺ (สายรายงานที่ขึ้นถึงท่านนบี) จากสายรายงานอื่น และจะยังมีหะดีษมากมายที่สอดคล้องกับเรื่องนี้ในภายหน้า ณ พระดำรัสที่ว่า "และความเมตตาของข้านั้นครอบคลุมทุกสิ่ง" (อัลกุรอาน 7:156) และจากหะดีษที่สอดคล้องกับโองการนี้เช่นกัน คือคำกล่าวของท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แก่มุอาซ บิน ญะบัล ว่า "เจ้ารู้ไหมว่าสิทธิของอัลลอฮฺเหนือปวงบ่าวคืออะไร? คือพวกเขาจะต้องเคารพภักดีต่อพระองค์ และจะต้องไม่ตั้งภาคีใดๆ ต่อพระองค์" แล้ว...

ท่าน (รอซูล) กล่าวว่า "ท่านรู้ไหมว่าสิทธิของปวงบ่าวที่มีต่ออัลลอฮ์ เมื่อพวกเขากระทำเช่นนั้นคืออะไร? คือการที่พระองค์จะไม่ทรงลงโทษพวกเขา" และรายงานนี้ได้ถูกบันทึกโดยอิมามอะหมัดผ่านสายรายงานของกะมีล บิน ซิยาด จากอบูฮุร็อยเราะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามายังเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดไว้บนตัวของพระองค์เองซึ่งความเมตตา ว่า ผู้ใดในหมู่พวกท่านที่กระทำความชั่วด้วยความไม่รู้ แล้วเขาสำนึกผิดหลังจากนั้น และปรับปรุงแก้ไข แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ"

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามายังเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน" คำว่า "อัสสลาม" (ความศานติ) และ "อัสสละมะฮ์" (ความปลอดภัย) มีความหมายเดียวกัน และความหมายของ "สลามุน อะลัยกุม" (ความศานติจงมีแด่พวกท่าน) คือ ขออัลลอฮฺทรงให้พวกท่านปลอดภัยในศาสนาและตัวตนของพวกท่าน โองการนี้ประทานลงมาเกี่ยวกับบรรดาผู้ที่อัลลอฮฺทรงห้ามนะบีของพระองค์ (ขอความสันติและความโปรดปรานจงมีแด่ท่าน) จากการขับไล่พวกเขา ดังนั้น เมื่อท่านรอซูล (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) เห็นพวกท่าน ท่านจึงเริ่มทักทายพวกเขาด้วยการกล่าวสลาม และกล่าวว่า "การสรรเสริญเป็นของอัลลอฮฺ ผู้ทรงทำให้มีในประชาชาติของฉัน บุคคลที่พระองค์ทรงใช้ให้ฉันเริ่มทักทายพวกเขาด้วยการกล่าวสลาม" ตามนัยนี้ การกล่าวสลามนั้นมาจากท่านนะบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) และมีรายงานกล่าวว่า แท้จริงมันมาจากอัลลอฮฺ (ซ.บ.) กล่าวคือ จงบอกพวกเขาถึงการทักทายสลามจากเรา และไม่ว่าตามทัศนะใดก็ตาม ในโองการนี้มีหลักฐานถึงความประเสริฐของพวกเขาและฐานะของพวกเขา ณ ที่อัลลอฮฺ (ซ.บ.)

ในเศาะฮีหฺของมุสลิม จากอัยด์ บิน อัมร์ ว่า : อบูซุฟยานได้มาพบสลมาน, ศุฮัยบ์, บิลาล และกลุ่มหนึ่ง (จากบรรดาเศาะหาบะฮฺ) พวกเขากล่าวว่า "ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ดาบของอัลลอฮฺยังไม่ได้จัดการกับศัตรูของอัลลอฮฺอย่างที่มันควรจะจัดการ" เขา (ผู้รายงาน) กล่าวว่า : อบูบักร (ร.ฎ.) จึงกล่าวว่า "พวกท่านพูดเช่นนี้กับผู้อาวุโสของกุเรชและหัวหน้าของพวกเขาดอกหรือ?!" แล้วเขาก็ไปหาท่านนะบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) และแจ้งให้ท่านทราบ ท่านจึงกล่าวว่า "โอ้ อบูบักร บางทีเจ้าอาจทำให้พวกเขาโกรธ หากเจ้าได้ทำให้พวกเขาโกรธ แน่นอนเจ้าได้ทำให้พระเจ้าของเจ้าโกรธ" อบูบักรจึงไปหาพวกเขาและกล่าวว่า "โอ้ พี่น้องของฉัน ฉันทำให้พวกท่านโกรธหรือ?" พวกเขากล่าวว่า "ไม่ ขออัลลอฮฺทรงอภัยให้ท่าน โอ้ พี่น้องของฉัน" นี่คือหลักฐานถึงความสูงส่งของฐานะของพวกเขาและความคุ้มครองของพวกเขา ดังที่เราได้อธิบายไว้ในความหมายของโองการ และจากเรื่องนี้สามารถนำไปสู่การให้เกียรติผู้ทรงคุณธรรม และการหลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้พวกเขาโกรธหรือทำให้พวกเขาเจ็บปวด เพราะในการนั้นมีพระพิโรธของอัลลอฮฺ กล่าวคือ การลงโทษของพระองค์จะประสบแก่ผู้ที่ทำร้ายผู้ใดก็ตามจากบรรดาวะลี (ผู้เป็นที่รัก) ของพระองค์

และอิบนุ อับบาส (ร.ฎ.) กล่าวว่า : โองการนี้ประทานลงมาเกี่ยวกับอบูบักร, อุมัร, อุษมาน และอะลี (ร.ฎ. กับพวกเขาทั้งหมด) และอัล-เฟาะฎล์ บิน อิยาฎ กล่าวว่า : มีกลุ่มชนจากบรรดามุสลิมมายังท่านนะบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) และกล่าวว่า "แท้จริงพวกเราได้ทำบาปไว้ ขอท่านจงขออภัยโทษให้แก่พวกเราด้วย" แล้วท่านก็ผินหลังให้พวกเขา ดังนั้นโองการนี้จึงถูกประทานลงมา และมีรายงานจากอันัส บิน มาลิก (ร.ฎ.) ในทำนองเดียวกัน

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดไว้บนตัวของพระองค์เองซึ่งความเมตตา" หมายถึง พระองค์ทรงกำหนดสิ่งนั้นด้วยคำพูดอันจริงของพระองค์ และสัญญาอันเที่ยงจริงของพระองค์ ดังนั้นปวงบ่าวจึงถูกกล่าวด้วยสิ่งที่พวกเขารู้กันดี นั่นคือ ผู้ใดที่กำหนดสิ่งใดไว้ แน่นอนเขากำหนดสิ่งนั้นไว้บนตัวของเขาเอง และมีรายงานกล่าวว่า : พระองค์ทรงกำหนดสิ่งนั้นไว้ใน Lawh Mahfuz (แผ่นบันทึกที่ถูกพิทักษ์รักษา)

"ว่า ผู้ใดในหมู่พวกท่านที่กระทำความชั่วด้วยความไม่รู้" หมายถึง การทำบาปโดยไม่เจตนา มุญาฮิดกล่าวว่า : เขาไม่รู้ว่าอะไรคือฮะลาล (อนุมัติ) อะไรคือหะรอม (ต้องห้าม) และด้วยความไม่รู้ของเขา เขาจึงกระทำสิ่งนั้น ทุกผู้ที่กระทำบาป เขาก็เป็นผู้ไม่รู้ในบาปนั้น และความหมายนี้ได้ผ่านมาแล้วในซูเราะฮฺอัน-นิสาอ์ และมีรายงานกล่าวว่า : ผู้ที่เลือกสิ่งปัจจุบัน (โลกนี้) แทนสิ่งสุดท้าย (อาคิเราะฮฺ) นั่นคือผู้ไม่รู้

"แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ" อิบนุ อามิร และอาศิม อ่านด้วยการเปิด (ฟัตหะฮฺ) บนคำว่า "อัน" ในคำว่า "ฟะอันนะฮู" (فأنه) และเช่นเดียวกันในคำว่า "อันนะฮู มิน อะมิละ" (أنه من عمل) และนาฟิอ์เห็นพ้องกับทั้งสองในคำว่า "อันนะฮู มิน อะมิละ"

และผู้ที่เหลือได้อ่านทั้งสองคำด้วยการกัสร์ (เสียงอิ) ในคำว่า (فَأَنَّهُ) และ (غَفُورٌ) ดังนั้นผู้ที่อ่านกัสร์ถือเป็นการเริ่มประโยคใหม่ และประโยคนั้นเป็นการอธิบายความหมายของ "ความเมตตา" และเมื่อ (إِنَّ) เข้ามานำหน้าประโยคก็จะอ่านกัสร์ และกฎสำหรับสิ่งที่ตามหลัง (فَاء) คือการเริ่มต้นและแยกประโยคใหม่ จึงอ่านกัสร์ด้วยเหตุนี้ ส่วนผู้ที่อ่านฟัตฮะห์ (เสียงอะ) ในทั้งสองคำนั้น สำหรับคำแรกให้อยู่ในสถานะนะศับ (กรรม) ในฐานะเป็น البدل (คำแทน) ของ "ความเมตตา" โดยเป็นการแทนที่สิ่งหนึ่งด้วยอีกสิ่งหนึ่งซึ่งก็คือสิ่งเดียวกันนั่นเอง ดังนั้นจึงให้คำว่า (كَتَبَ) ทำงานครอบคลุมมัน ราวกับว่าได้กล่าวว่า "พระเจ้าของพวกเจ้าได้กำหนดแก่ตัวของพระองค์ว่า ผู้ใดกระทำ..." ส่วนคำว่า (فَأَنَّهُ غَفُورٌ) ที่อ่านฟัตฮะห์นั้น มีสองทัศนะ: ทัศนะหนึ่ง คือ ให้อยู่ในสถานะเราะฟะอ์ (ประธาน) โดยเป็นอัลมุบตะดะอ์ (ภาคประธาน) และมีอัลค็อบรุ (ภาคแสดง) ซ่อนอยู่ ราวกับว่าได้กล่าวว่า "ดังนั้นสำหรับเขานั้น แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงอภัย ทรงเมตตา" เพราะสิ่งที่ตามหลัง (فَاء) เป็นอัลมุบตะดะอ์ กล่าวคือ "ดังนั้นสำหรับเขาคือการอภัยโทษของอัลลอฮ์" อีกทัศนะหนึ่ง คือ ให้ซ่อนอัลมุบตะดะอ์ไว้ โดยให้ (أَنَّ) และสิ่งที่มันทำงานอยู่เป็นอัลค็อบรุของมัน โดยมีความหมายว่า "ดังนั้นเรื่องของเขาคือการอภัยโทษของอัลลอฮ์แก่เขา" และนี่คือสิ่งที่อัส-สีบะวัยห์เลือกไว้ และเขาไม่อนุญาตตามทัศนะแรก ส่วนอบู ฮาติมได้อนุญาตตามทัศนะนั้น และมีรายงานว่าแท้จริงคำว่า (كَتَبَ) ได้ทำงานครอบคลุมมัน กล่าวคือ "พระเจ้าของพวกเจ้าได้กำหนดว่า แท้จริงพระองค์เป็นผู้ทรงอภัย ทรงเมตตา" และมีรายงานจากอะลี บิน ศอลิห์ และอิบนุ ฮุรมุซ ว่าอ่านคำแรกด้วยการกัสร์ในฐานะเป็นการเริ่มประโยคใหม่ และอ่านคำที่สองด้วยฟัตฮะห์ในฐานะที่เป็นอัลมุบตะดะอ์ หรือเป็นอัลค็อบรุของอัลมุบตะดะอ์ หรือเป็นสิ่งที่คำว่า (كَتَبَ) ทำงานครอบคลุมตามที่ได้กล่าวมาแล้ว ส่วนผู้ที่อ่านฟัตฮะห์ในคำแรก – ซึ่งคือนาฟิอ์ – นั้น เขาทำให้มันเป็น البدلของ "ความเมตตา" และเริ่มประโยคใหม่สำหรับคำที่สองเพราะมันอยู่หลัง (فَاء) และนี่คือการอ่านที่ชัดเจน

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (อัลลอฮ์) ที่ว่า: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา ว่าผู้ใดในหมู่พวกท่านที่กระทำความชั่วด้วยความไม่รู้ แล้วเขาสำนึกผิดหลังจากนั้นและปรับปรุงแก้ไข แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ" (อัลครอาน 6:54)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: บรรดาผู้รู้ด้านตัฟซีรมีความเห็นต่างกันเกี่ยวกับกลุ่มบุคคลที่พระผู้เป็นเจ้า (ซ.บ.) ทรงหมายถึงในโองการนี้

บางกลุ่มกล่าวว่า: พระองค์ทรงหมายถึงบรรดาผู้ที่พระผู้เป็นเจ้าทรงห้ามท่านนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) จากการขับไล่พวกเขา และได้มีรายงาน (ฮะดีษ) เกี่ยวกับเรื่องนี้จากผู้กล่าวเช่นนั้นมาก่อนแล้ว

และอีกกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า: พระองค์ทรงหมายถึงกลุ่มชนหนึ่งที่มาขอคำชี้ขาด (ฟัตวา) แก่ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) เกี่ยวกับบาปใหญ่หลวงที่พวกเขาได้กระทำลงไป และพระผู้เป็นเจ้ามิได้ทรงทำให้พวกเขาหมดหวังจากการเตาบะฮ์ (การกลับเนื้อกลับตัว)

* การระบุถึงผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:
13291 – มุฮัมมัด บิน บัชชารได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: ยะห์ยา บิน ซะอีดได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: สุฟยานได้รายงานแก่เรา จาก มัจญ์มะอ์ โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยิน มาฮาน กล่าวว่า: มีกลุ่มชนหนึ่งมายังท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) โดยพวกเขาได้กระทำบาปใหญ่หลวงไว้ มาฮานกล่าวว่า: และฉันไม่คิดว่า ท่าน (นบี) จะได้ตอบอะไรแก่พวกเขาเลย มาฮานกล่าวว่า: แล้วพระผู้เป็นเจ้า (ซ.บ.) ก็ได้ทรงประทานลงมา ซึ่งโองการนี้: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน" จนจบโองการ

13292 – ฮันนาดได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: กะบีเซาะฮ์ได้รายงานแก่เรา จาก สุฟยาน จาก มัจญ์มะอ์ จาก มาฮาน: ว่ามีกลุ่มชนหนึ่งมายังท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) แล้วกล่าวว่า: โอ้มุฮัมมัด แท้จริงพวกเราได้กระทำบาปใหญ่หลวงไว้! และฉันไม่คิดว่า ท่าน (นบี) จะได้ตอบอะไรแก่พวกเขาเลย พวกเขาจึงจากไป แล้วพระผู้เป็นเจ้า (ซ.บ.) ก็ได้ทรงประทานลงมาซึ่ง (โองการ): "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา" มาฮานกล่าวว่า: แล้วท่าน (นบี) ก็ได้เรียกพวกเขามา และอ่านโองการนั้นแก่พวกเขา

13293 – อัลมุษันนาได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: อบู นุอัยม์ได้รายงานแก่เรา โดยกล่าวว่า: สุฟยานได้รายงานแก่เรา จาก มัจญ์มะอ์ อัต-ตะมีมี โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยิน มาฮาน กล่าวว่า: แล้วเขาก็ได้กล่าวเรื่องที่คล้ายกันนี้

* * *

และอีกกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า: แต่ทว่า พระองค์ทรงหมายถึงกลุ่มชนหนึ่งจากบรรดาผู้ศรัทธา ซึ่งพวกเขาได้แนะนำท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ให้ขับไล่กลุ่มชนที่พระผู้เป็นเจ้าทรงห้ามท่านจากการขับไล่พวกเขา ดังนั้น การกระทำนั้นของพวกเขาจึงเป็นความผิด (คอฏีอะฮ์) หนึ่ง แล้วพระผู้เป็นเจ้าก็ได้ทรงอภัยมันให้แก่พวกเขา และทรงยกโทษให้แก่พวกเขา และทรงสั่งให้ท่านนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) เมื่อพวกเขามาหาท่าน ให้ท่านแจ้งข่าวดีแก่พวกเขาว่า แท้จริงพระองค์ได้ทรงอภัยให้แก่พวกเขาแล้ว ซึ่งความผิดของพวกเขาที่ได้ล่วงเลยไปแล้ว เนื่องมาจากคำแนะนำของพวกเขาที่มีต่อท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ให้ขับไล่กลุ่มชนที่พวกเขาได้แนะนำท่านให้ขับไล่ นั่นคือคำกล่าวของ อิกฺริมะฮ์ และ อับดุรเราะฮ์มาน บิน ซัยด์ และเราได้กล่าวถึงรายงานจากทั้งสองท่านเกี่ยวกับเรื่องนี้มาก่อนแล้ว

* * *

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: และคำกล่าวที่สมควรที่สุดในเรื่องนี้ ตามทัศนะของฉันต่อการตีความ (ตัอ์วีล) โองการ คือ คำกล่าวของผู้ที่กล่าวว่า: บรรดาผู้ที่ถูกหมายถึงในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน" นั้น ไม่ใช่บรรดาผู้ที่พระผู้เป็นเจ้าทรงห้ามท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) จากการขับไล่พวกเขา

เนื่องจากพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า" นั้น เป็นประโยคบอกเล่า (คำกล่าว) ที่เริ่มขึ้นใหม่ หลังจากที่ประโยคบอกเล่า (คำกล่าว) เกี่ยวกับบรรดาผู้ที่พระผู้เป็นเจ้าทรงห้ามท่านนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) จากการขับไล่พวกเขา ได้สิ้นสุดลงแล้ว

และหากพวกเขาเป็นกลุ่มเดียวกัน ก็ย่อมจะกล่าวว่า "และเมื่อพวกเขามาหาเจ้า จงกล่าวว่า ศานติจงมีแด่พวกท่าน" และในการที่อัลลอฮฺทรงเริ่มเล่าเรื่องราวของกลุ่มชนเหล่านี้ และทรงปล่อยให้คำพูดนั้นไม่เชื่อมต่อกับการเล่าเรื่องของกลุ่มแรกนั้น มีสิ่งที่บ่งชี้ว่าพวกเขาเป็นคนละกลุ่มกัน

ดังนั้น ความหมายของโองการ เมื่อสถานการณ์เป็นดังที่เราได้บรรยายมา คือ และเมื่อมีกลุ่มชนมาหาเจ้า โอ้มุฮัมมัด ซึ่งศรัทธาต่อการประทานลงมาของเรา และต่อหลักฐานทั้งหลายและข้อพิสูจน์ทั้งหลายของเรา แล้วพวกเขายืนยันสิ่งนั้นทั้งทางวาจาและการปฏิบัติ โดยขอคำแนะนำจากเจ้าเกี่ยวกับบรรดาความผิดของพวกเขาที่ได้ล่วงเลยไปแล้ว ระหว่างข้ากับพวกเขา ว่าพวกเขามีทางกลับเนื้อกลับตัวจากความผิดเหล่านั้นหรือไม่? ดังนั้นเจ้าอย่าได้ทำให้พวกเขาหมดหวังจากมัน และจงกล่าวแก่พวกเขาว่า "ศานติจงมีแด่พวกท่าน" นี่คือการคุ้มครองของอัลลอฮฺแก่พวกท่านจากบรรดาความผิดของพวกท่าน ที่พระองค์จะไม่ทรงลงโทษพวกท่าน หลังจากที่พวกท่านได้กลับเนื้อกลับตัวจากมัน "พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา" หมายถึง พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดความเมตตาไว้สำหรับปวงบ่าวของพระองค์ "แท้จริงผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วด้วยความไม่รู้ แล้วเขากลับเนื้อกลับตัวหลังจากนั้น และปรับปรุงแก้ไข (ตนเอง) แท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาเสมอ"

* * *
นักอ่าน (กุรอาน) มีความเห็นต่างกันในการอ่านข้อนี้:
นักอ่านส่วนใหญ่จากมะดีนะฮฺอ่านว่า (أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا) โดยทำให้ "อันนะ" เป็นคำที่ถูกกะระ (ในรูปมันศูบ) เนื่องจากเป็นการขยายความมาจากคำว่า "อัร-เราะฮฺมะฮฺ" (ความเมตตา) และอ่านว่า (ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ) โดยให้ "อินนะฮุ" เริ่มขึ้นใหม่หลังคำว่า "ฟา" (ฟาอ์) จึงอ่านด้วยสระอิ (กัซร์) และถือว่ามันเป็นเพียงเครื่องหมาย (ฮะรฟ์) ที่ไม่มีตำแหน่งทางไวยากรณ์ โดยมีความหมายว่า: ดังนั้น พระองค์ทรงเป็นผู้ทรงอภัย ผู้ทรงเมตตาแก่เขา หรือ: ดังนั้น สำหรับเขาคือการอภัยและความเมตตา

* * *
นักอ่านบางส่วนจากกูฟะฮฺอ่านทั้งสองคำด้วยการเปิดสระอา (ฟัตฮะฮฺ) ทั้งคู่ โดยมีความหมายว่า: พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา แล้วจึงขยายความด้วยพระดำรัสของพระองค์ว่า: แท้จริงผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วด้วยความไม่รู้... อันเป็นคำขยายความของ "ความเมตตา" และอ่านว่า (فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ) โดยให้ "อันนะฮุ" ที่สองเชื่อมโยง (อะฏัฟ) กับ "อันนะฮุ" แรก และถือว่าทั้งสองเป็นคำนามที่ถูกกะระ (มันศูบ) ตามที่ได้อธิบายไว้

* * *
นักอ่านบางส่วนจากมักกะฮฺ และนักอ่านส่วนใหญ่จากชาวอิรัก ทั้งจากกูฟะฮฺและบัศเราะฮฺ อ่านคำว่า "อินนะฮุ" ทั้งสองคำด้วยสระอิ (กัซร์) โดยถือเป็นการเริ่มประโยคใหม่ และถือว่าทั้งสองเป็นเพียงเครื่องหมาย (ฮะรฟ์) ที่ไม่มีตำแหน่งทางไวยากรณ์

* * *
อบูญะอฺฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: และการอ่านที่ฉันเห็นว่าถูกต้องเหมาะสมที่สุดในเรื่องนี้ คือ การอ่านของผู้อ่านทั้งสองคำด้วยสระอิ (กัซร์) คือ (كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ إِنَّهُ) โดยถือเป็นการเริ่มประโยคใหม่ และถือว่าประโยคหลักสิ้นสุดลงที่คำว่า "พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดแก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา" แล้วจึงเริ่มเล่าเรื่องใหม่เกี่ยวกับสิ่งที่พระผู้ทรงสูงส่งจะทรงปฏิบัติต่อผู้ที่กระทำความชั่วด้วยความไม่รู้ แล้วกลับเนื้อกลับตัวและปรับปรุงแก้ไข (ตนเอง) หลังจากนั้น

* * *
และความหมายของพระดำรัสที่ว่า "แท้จริงผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วด้วยความไม่รู้" คือ แท้จริงผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำบาป โดยที่เขาไม่รู้ตัวขณะกระทำมัน แล้วเขากลับเนื้อกลับตัวและปรับปรุงแก้ไข (ตนเอง) "ดังนั้นแท้จริงพระองค์นั้นเป็นผู้ทรงอภัย" ต่อบาปของเขา เมื่อเขากลับเนื้อกลับตัวและหันกลับสู่พระองค์ และกลับมาปฏิบัติตามพระบัญชาของอัลลอฮฺ และละเว้นจากการกลับไปทำเช่นนั้นอีก พร้อมทั้งสำนึกผิดในสิ่งที่ได้พลาดพล้ำไป "ผู้ทรงเมตตาเสมอ" ต่อผู้กลับเนื้อกลับตัว โดยที่พระองค์จะไม่ทรงลงโทษเขาต่อบาปของเขา หลังจากที่เขาได้กลับเนื้อกลับตัวจากมันแล้ว

และตามที่เราได้กล่าวไว้ในเรื่องนั้น ก็มีกลุ่มหนึ่งจากบรรดาผู้ตีความ (อัลกุรอาน) ได้กล่าวเช่นเดียวกัน * ต่อไปนี้คือรายชื่อผู้ที่ได้กล่าวเช่นนั้น:

13294 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อบู คอลิด อัล-อัฮมัรได้เล่าถึงเรา จาก อุษมาน จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับโองการ "ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วด้วยความเขลา" (ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม 54) เขากล่าวว่า: (หมายถึง) ผู้ที่เขลา คือผู้ที่ไม่รู้ว่าอะไรคือสิ่งที่อนุมัติ (ฮะลาล) และอะไรคือสิ่งที่ต้องห้าม (ฮะรอม) และเนื่องมาจากความเขลาของเขา เขาจึงได้กระทำสิ่งนั้น

13295 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อบู คอลิดได้เล่าถึงเรา จาก ญุวัยบิร จาก อัฎ-เฎาะฮาก ก็เช่นเดียวกัน

13296 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าถึงเรา จาก ลัยษ จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับโองการ "พวกเขากระทำความชั่วด้วยความเขลา" (ซูเราะฮฺ อัน-นิซาอ์ 17) เขากล่าวว่า: ผู้ใดที่กระทำการฝ่าฝืนอัลลอฮฺ นั่นคือความเขลาจากเขา จนกว่าเขาจะกลับเนื้อกลับตัว

13297 - อัล-ฮาริษได้เล่าถึงฉัน โดยกล่าวว่า: อับดุลอะซีซได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: บักร์ บิน คุนัยสได้เล่าถึงเรา จาก ลัยษ จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ผู้ใดในหมู่พวกเจ้ากระทำความชั่วด้วยความเขลา" เขากล่าวว่า: ทุกผู้ที่กระทำบาป เขาก็เป็นผู้เขลาในบาปนั้น

13298 - อัล-ฮาริษได้เล่าถึงฉัน โดยกล่าวว่า: อับดุลอะซีซได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: คอลิด บิน ดีนาร อบู คอลดะฮ์ ได้กล่าวว่า: เมื่อพวกเราเข้าไปหาอะบู อัล-อาลิยะฮ์ เขามักจะกล่าวว่า: "และเมื่อบรรดาผู้ศรัทธาต่อบรรดาโองการของเรามาหาเจ้า (มุฮัมมัด) จงกล่าวเถิดว่า ความศานติจงมีแด่พวกท่าน พระเจ้าของพวกท่านได้ทรงกำหนดไว้แก่พระองค์เองซึ่งความเมตตา" (ซูเราะฮฺ อัล-อันอาม 54)

----------------
เชิงอรรถ:
(4) ดูสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว หมายเลข: 13258 และต่อจากนั้น
(5) หลักฐานรายงาน: 13291 - 13293 - "สุฟยาน" คือ อิบนุ อุยัยนะฮ์
และ "มุญัมมะอ์" คือ "มุญัมมะอ์ บิน ศ็อมมาน" อบู ฮัมซะฮ์ อัต-ตะมีมี เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) ได้ผ่านมาแล้วในหมายเลข: 12710
และ "มาฮาน อัล-ฮันฟี" อบู ซาลิม อัล-อะอ์วัร ผู้ทรงคุณธรรม (อัล-อาบิด) ได้ผ่านมาแล้วในหมายเลข: 3226
(6) ดูสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว หมายเลข: 13264, 13265
(7) ดูการอธิบายคำว่า "ศาลาม" (ความศานติ) ในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว เล่ม 10: 145 และดูรากศัพท์ (สลม) ในดัชนีภาษา
(8) ดูการอธิบายคำว่า "กะตะบะ" (ทรงกำหนด) ในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว หน้า: 273, หมายเหตุ: 2 และดูแหล่งอ้างอิงที่นั่น
(9) ดู มะอานี อัล-กุรอาน ของอัล-ฟัรเราะอ์ เล่ม 1: 336, 337
(10) ดูสิ่งที่อบู ญะอ์ฟัรได้กล่าวไว้ในการอธิบายการอ่าน (กีรออะฮ์) นี้ ในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว หน้า: 278 - 280
(11) ดู มะอานี อัล-กุรอาน ของอัล-ฟัรเราะอ์ เล่ม 1: 336, 337
(12) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-ญะฮาละฮ์" (ความเขลา) ในสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว เล่ม 8: 89 - 93 ซึ่งเป็นการอธิบายที่ดีมาก
(13) หลักฐานรายงาน: 13297 - "บักร์ บิน คุนัยส อัล-กูฟี" ผู้ทรงคุณธรรม (อัล-อาบิด) มีการรายงานจาก ลัยษ บิน อบี สุลัยม์, อับดุรเราะฮ์มาน บิน ซิยาด, อิสมาอีล บิน อบี คอลิด, และ อัฏออ์ บิน อบี รอบาฮ์ อิบนุ อัดดีย์กล่าวว่า: "เขาเป็นผู้ที่บันทึกหะดีษของเขาได้ และเขาได้รายงานหะดีษที่น่าเคลือบแคลงจากกลุ่มคนที่ไม่มีปัญหาใดๆ (ในตัวพวกเขา) และตัวเขาเองเป็นชายผู้ทรงคุณธรรม แต่ว่าบรรดาผู้ทรงคุณธรรมนั้น หะดีษมักจะคลุมเครือสำหรับพวกเขา และบางครั้งพวกเขาก็รายงานด้วยการคาดคะเน และหะดีษของเขาอยู่ในหมวดหมู่ของผู้ที่อ่อนแอ (ฎออีฟ) และเขาไม่ใช่ผู้ที่สามารถนำหะดีษของเขามาเป็นหลักฐานได้" และมีคำกล่าวเกี่ยวกับเขาที่รุนแรงกว่านี้ มีชีวประวัติใน อัต-ตัฮษีบ
(14) หลักฐานรายงาน: 13298 - "คอลิด บิน ดีนาร อัต-ตะมีมี อัส-สะอ์ดี" "อบู คอลดะฮ์" เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิกะฮ์) ได้ผ่านมาแล้วในหมายเลข: 44, 12239

อายะห์ที่ ๕๕

وَكَذَٲلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْأَيَـٰتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ ٱلْمُجْرِمِينَ ۝ ٥٥

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และในทำนองนั้นเราจะแจกแจงโองการทั้งหลาย และเพื่อที่วิถีทางของผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการอย่างชัดเจน และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด" พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า: "และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการอย่างชัดเจน" การแจกแจง (อัต-ตัฟศีล) คือการอธิบายให้ชัดเจนซึ่งทำให้ความหมายต่างๆ ปรากฏออกมา และความหมายคือ: และดังเช่นที่เราได้แจกแจงให้ท่าน (มุฮัมมัด) อย่างชัดเจนในซูเราะฮ์นี้ ซึ่งบรรดาหลักฐานและข้อโต้แย้งของเรากับพวกตั้งภาคี ในทำนองเดียวกัน เราจะแจกแจงบรรดาโองการแก่พวกท่านในทุกสิ่งที่พวกท่านจำเป็นต้องรู้ในเรื่องศาสนา และเราจะอธิบายบรรดาหลักฐานและข้อพิสูจน์ของเราแก่พวกท่านในทุกความจริงที่บรรดาผู้ยึดถือความเท็จปฏิเสธ และอัล-ก็อตบีได้กล่าวว่า: "เราจะแจกแจงบรรดาโองการ" หมายถึง เราจะนำมันมาเป็นสิ่งๆ ไป และเราจะไม่ประทานมันลงมาเป็นชุดเดียวกันต่อเนื่องกัน

"และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด" มีการกล่าวว่า: พยัญชนะ ลาม (ل) นี้เชื่อมกับกริยา ดังนั้นกริยาที่มันเชื่อมอยู่ที่ไหน? ดังนั้นพวกกูฟะฮ์จึงกล่าวว่า: มันถูกกำหนดไว้โดยนัย หมายถึง: และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรด้าโองการ เพื่อเราจะได้อธิบายแก่พวกท่าน และเพื่อทางนั้นจะได้ประจักษ์ชัด อัน-นัห์ฮาสกล่าวว่า: และการละเว้น (กริยา) ทั้งหมดนี้ไม่จำเป็นต้องมี และการกำหนดความหมายโดยนัยคือ: "และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการ เราได้แจกแจงมันแล้ว" และมีผู้กล่าวว่า: แท้จริงการเข้ามาของวาว (وَ) เพื่อเชื่อมความหมาย หมายถึง: เพื่อความจริงจะได้ปรากฏ และเพื่อมันจะได้ประจักษ์ชัด มีการอ่านด้วย ยา (ي) และ ตา (ت)

"سبيل" (ทาง) อ่านโดยการเราะฟะอ์ (ขึ้น) ลาม และนัซบ์ (ลง) ของมัน และการอ่านด้วย ตา (ت) เป็นการกล่าวแก่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม หมายถึง: และเพื่อท่าน (มุฮัมมัด) จะได้ประจักษ์ชัดซึ่งทางของบรรดาผู้กระทำผิด หากมีผู้กล่าวว่า: แท้จริงท่านนบี อะลัยฮิสสลาม ได้ประจักษ์ชัดทางนั้นแล้วมิใช่หรือ? ดังนั้นคำตอบตามอัซ-ซัจญาจ คือ การกล่าวแก่ท่านนบี อะลัยฮิสสลาม เป็นการกล่าวแก่ประชาชาติของท่าน ดังนั้นความหมายคือ: และเพื่อพวกท่านจะได้ประจักษ์ชัดซึ่งทางของบรรดาผู้กระทำผิด หากมีผู้กล่าวว่า: แล้วทำไมจึงไม่กล่าวถึงทางของผู้ศรัทธาเล่า? ในเรื่องนี้มีสองคำตอบ หนึ่ง: มันเป็นเช่นพระดำรัสที่ว่า: "เสื้อผ้าที่จะปกป้องพวกท่านจากความร้อน" ความหมายคือ: และปกป้องพวกท่านจากความหนาว แล้วจึงถูกละไว้ และในทำนองเดียวกัน ความหมายนี้อาจเป็น: "และเพื่อทางของผู้ศรัทธาจะได้ประจักษ์ชัด" แล้วจึงถูกละไว้ และอีกคำตอบหนึ่ง: คือจะกล่าวว่า: สิ่งใดสิ่งหนึ่งได้ประจักษ์ชัด (อิสตะบานา) และฉันได้ทำให้มันประจักษ์ชัด (อิสตะบันตุฮุ) และเมื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดได้ประจักษ์ชัด ทางของผู้ศรัทธาก็ย่อมประจักษ์ชัด และคำว่า อัส-สะบีล (ทาง) ถูกใช้ทั้งเป็นเพศชายและเพศหญิง ชนเผ่าตะมีมใช้มันเป็นเพศชาย และชาวฮิญาซใช้มันเป็นเพศหญิง และในอัลกุรอานมีทั้ง "และหากพวกเขาเห็นทางแห่งการชี้นำที่ถูกต้อง" เป็นเพศชาย และ "(ทำไมพวกเจ้าจึงขัดขวางจากทางของอัลลอฮ์)" เป็นเพศหญิง และในทำนองเดียวกัน มีการอ่าน "และเพื่อมันจะได้ประจักษ์ชัด" ด้วย ยา (ي) และ ตา (ت) ดังนั้นการอ่านด้วย ตา (ت) เป็นการกล่าวแก่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และความมุ่งหมายคือประชาชาติของท่าน

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (และเช่นนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการอย่างชัดเจน และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด) (55)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงเกียรติผู้ทรงจำแนกแจกแจง ทรงหมายถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเช่นนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการอย่างชัดเจน" หมายความว่า และดังเช่นที่เราได้แจกแจงให้แก่เจ้าในซูเราะฮ์นี้ตั้งแต่เริ่มต้นและเปิดบทของมัน โอ้มุฮัมมัด จนถึงตำแหน่งนี้ ซึ่งเป็นหลักฐานของเราต่อบรรดาผู้ตั้งภาคีผู้บูชาเจว็ด และหลักฐานต่างๆ ของเรา และเราได้แยกแยะและอธิบายมันให้แก่เจ้า เช่นนั้นแหละ เราจะแจกแจงสัญญาณและหลักฐานต่างๆ ของเราแก่เจ้าในทุกๆ สิทธิ์ที่บรรดาผู้ยึดถือความเท็จจากหมู่ชนศาสนาอื่นๆ นอกเหนือจากพวกเขาปฏิเสธ แล้วเราจะอธิบายมันให้แก่เจ้า จนกระทั่งสิทธิ์ของมันจากความเท็จ และสิ่งที่ถูกต้องของมันจากสิ่งที่บกพร่องของมัน จะประจักษ์ชัดแก่เจ้า

* * *

และบรรดาผู้รู้การอ่าน (กุรอาน) มีความเห็นต่างกันในการอ่านพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด"

โดยทั่วไปของบรรดาผู้รู้การอ่านชาวมะดีนะฮ์ได้อ่านคำว่า (وَلِتَسْتَبِينَ) ด้วยตัว "ตาอ์" (لِتَسْتَبِينَ) และอ่านคำว่า (سَبِيلَ الْمُجِرمِينَ) โดยให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นกรณีกรรม (นัศบ์) ตามที่คำว่า "ตะสตะบีนุ" เป็นการพูดกับท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ราวกับว่าความหมายตามที่พวกเขาเห็นคือ และเพื่อเจ้าจะได้ประจักษ์ชัด โอ้มุฮัมมัด ซึ่งทางของบรรดาผู้กระทำผิด

* * *

และอิบนุ ซัยด์ ได้ตีความความหมายนั้นว่า และเพื่อเจ้าจะได้ประจักษ์ชัด โอ้มุฮัมมัด ซึ่งทางของบรรดาผู้กระทำผิด ผู้ที่ขอให้เจ้าขับไล่กลุ่มชนที่พวกเขาขอให้เจ้าขับไล่พวกเขาออกไปจากเจ้า จากบรรดาเศาะหาบะฮ์ของเจ้า

13299 - ยูนุสได้รายงานแก่ฉัน โดยกล่าวว่า อิบนุ วะฮ์บ์ได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า อิบนุ ซัยด์ได้กล่าวว่า "และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัด" เขากล่าวว่า คือบรรดาผู้ที่สั่งให้เจ้าขับไล่คนเหล่านี้

* * *

และบางส่วนของชาวมักกะฮ์และบางส่วนของชาวบัศเราะฮ์ได้อ่านคำนั้นว่า (وَلِتَسْتَبِينَ) ด้วยตัว "ตาอ์" (لِتَسْتَبِينَ) และอ่านคำว่า (سَبِيلُ الْمُجِرمِينَ) โดยให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นกรณีประธาน (เราะฟะอ์) ตามที่การกระทำมุ่งไปที่ "อัส-ซะบีล" แต่พวกเขาให้มันเป็นเพศหญิง (มุอันนัษ) = และราวกับว่าความหมายของคำพูดตามที่พวกเขาเห็นคือ และเช่นนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการอย่างชัดเจน และเพื่อทางของบรรดาผู้กระทำผิดจะได้ประจักษ์ชัดแก่เจ้าและแก่บรรดาผู้ศรัทธา

* * *

และโดยทั่วไปของบรรดาผู้รู้การอ่านชาวกูฟะฮ์ได้อ่านคำนั้นว่า (وَلِيَسْتَبِينَ) ด้วยตัว "ยาอ์" (لِيَسْتَبِينَ) และอ่านคำว่า (سَبِيلُ الْمُجِرمِينَ) โดยให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นกรณีประธาน (เราะฟะอ์) ตามที่การกระทำเป็นของ "อัส-ซะบีล" แต่พวกเขาให้มันเป็นเพศชาย (มุซักกัร) = และความหมายของกลุ่มคนเหล่านี้ในคำพูดนี้ และความหมายของกลุ่มที่อ่านคำนั้นด้วยตัว "ตาอ์" ในคำว่า "และเพื่อมันจะได้ประจักษ์ชัด" (لِتَسْتَبِينَ) และให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นกรณีประธาน (เราะฟะอ์) นั้น เป็นอันเดียวกัน แท้จริงแล้วความแตกต่างระหว่างพวกเขาอยู่ที่การให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นเพศชายหรือเพศหญิง (15)

* * *

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: และการอ่านที่สมควรยิ่งต่อความถูกต้องตามความเห็นของฉันในคำว่า "อัส-ซะบีล" คือการอ่านให้เป็นกรณีประธาน (เราะฟะอ์) เพราะว่าอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกียรติผู้ทรงจำแนกแจกแจง ทรงแจกแจงบรรดาโองการของพระองค์ในคัมภีร์ของพระองค์และในการประทานลงมาของพระองค์ เพื่อที่สัจธรรมจะได้ประจักษ์ชัดด้วยมันจากความเท็จ แก่ทั้งหมดผู้ที่ถูกกล่าวถึงด้วยมัน ไม่ใช่บางส่วนโดยปราศจากบางส่วน

และผู้ที่อ่านคำว่า "อัส-ซะบีล" โดยให้เป็นกรณีกรรม (นัศบ์) นั้น แท้จริงเขาได้ทำให้การประจักษ์ชัดของสิ่งนั้นถูกจำกัดอยู่เฉพาะท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม

ส่วนการอ่านในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเพื่อมันจะได้ประจักษ์ชัด" (وَلِتَسْتَبِينَ) นั้น ไม่ว่าจะอ่านด้วยตัว "ตาอ์" หรือด้วยตัว "ยาอ์" ก็ย่อมเหมือนกัน เพราะว่าจากหมู่ชาวอาหรับนั้น มีกลุ่มที่ให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นเพศชาย (มุซักกัร) = และพวกเขาคือเผ่าเฏาะมีมและชาวนะญด์ = และจากพวกเขามีกลุ่มที่ให้คำว่า "อัส-ซะบีล" เป็นเพศหญิง (มุอันนัษ) = และพวกเขาคือชาวฮิญาซ

และทั้งสองนั้นเป็นสำเนียงการอ่านที่แพร่หลายในการอ่านของชาวเมืองสำคัญ และเป็นสำเนียงภาษาที่มีชื่อเสียงในหมู่สำเนียงภาษาอาหรับ และในการอ่านเช่นนั้นด้วยสำเนียงหนึ่งก็ไม่ขัดแย้งกับการอ่านด้วยอีกสำเนียงหนึ่ง และไม่มีเหตุผลที่จะเลือกสำเนียงหนึ่งเหนืออีกสำเนียงหนึ่ง = หลังจากที่ยก "ทาง" ขึ้น = เนื่องจากเหตุผลที่เราได้กล่าวไว้ (16)* * *
และในทำนองที่เราได้กล่าวในการตีความคำกล่าวของพระองค์ว่า "نفصل الآيات" (เราจะแจกแจงบรรดาโองการ) บรรดาผู้รู้ตัฟซีรก็ได้กล่าวไว้เช่นเดียวกัน
13300 - มุษันนาได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า อิสฮากได้เล่าถึงเรา เขากล่าวว่า อับดุรเราะซากได้เล่าถึงเรา เขากล่าวว่า มะอ์มัรได้แจ้งเราจากกะตาดะฮ์เกี่ยวกับ "وَكَذَلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ" (และในทำนองนั้นแหละ เราจะแจกแจงบรรดาโองการ) หมายถึง เราจะทำให้ชัดเจน
13301 - ยูนุสได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า อิบนุ วะฮับได้แจ้งเรา เขากล่าวว่า อิบนุ ซัยด์กล่าวเกี่ยวกับ "نفصل الآيات" (เราจะแจกแจงบรรดาโองการ) หมายถึง เราจะอธิบายให้ชัดเจน
--------------เชิงอรรถ :
(15) ดู มะอานิลกุรอาน ของอัลฟัรเราะ 1: 337
(16) ดูการตีความ "อัสสะบีล" (ทาง) ในดัชนีคำศัพท์ (สะบิล) ที่ผ่านมา = และการตีความ "อิสตะบาน" (ชัดเจน) ในหมวด (บัยน) ของดัชนีคำศัพท์

อายะห์ที่ ๕๖

قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ‌ۚ قُل لَّآ أَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ‌ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَآ أَنَا۟ مِنَ ٱلْمُهْتَدِينَ ۝ ٥٦

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพสักการะ บรรดาผู้ที่พวกท่านวิงวอนกันอยู่ อื่นจากอัลลอฮฺ จงกล่าวเถิด ฉันจะไม่ปฏิบัติตามความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกเจ้า ถ้าเช่นนั้นแน่นอน ฉันก็ย่อมหลงผิดไปด้วย และฉันก็จะไม่ใช่เป็นคนหนึ่งในหมู่ผู้ได้รับคำแนะนำ

อัลลอฮฺ ตะอาลา ตรัสแก่ท่านนบีของพระองค์ ﷺ ว่า: { จงกล่าวเถิด } แก่บรรดาผู้ตั้งภาคีเหล่านั้น ผู้ซึ่งวิงวอนขอต่อสิ่งอื่นจากอัลลอฮฺ: { แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพภักดีต่อบรรดาผู้ที่พวกท่านวิงวอนขออื่นจากอัลลอฮฺ } ซึ่งได้แก่บรรดาพันธมิตรและเจว็ดทั้งหลาย ที่ไม่อาจครอบครองคุณหรือโทษใดๆ ไม่มีอำนาจเหนือความตาย ความเป็น และการฟื้นคืนชีพ ดังนั้น การตั้งภาคีนี้คือความเท็จ และพวกท่านไม่มีหลักฐานใดๆ ในเรื่องนี้แม้แต่น้อย ไม่มีแม้แต่ข้อสงสัย และไม่ใช่การปฏิบัติตามอารมณ์ต่ำ ซึ่งการปฏิบัติตามมันคือความหลงผิดที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า { จงกล่าวเถิด ฉันจะไม่ปฏิบัติตามอารมณ์ต่ำของพวกท่าน แน่นอนฉันก็ย่อมหลงทางแล้ว } หมายความว่า หากฉันปฏิบัติตามอารมณ์ต่ำของพวกท่าน { และฉันก็จะไม่อยู่ในหมู่ผู้ได้รับคำแนะนำ } ไม่ว่าจะในทางใดก็ตาม ส่วนสิ่งที่ฉันยึดมั่นอยู่ คือการให้เอกภาพต่ออัลลอฮฺ และการมุ่งความบริสุทธิ์ใจในการงานเพื่อพระองค์นั้น แท้จริงมันคือสัจธรรมที่หลักฐานและข้อพิสูจน์อันชัดแจ้งทั้งหลายยืนยันอยู่

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพภักดีต่อบรรดาที่พวกท่านวิงวอนอื่นจากอัลลอฮ์ จงกล่าวเถิด ฉันจะไม่ปฏิบัติตามความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกท่าน แน่นอนฉันจะหลงทางหากเป็นเช่นนั้น และฉันจะไม่อยู่ในหมู่ผู้ได้รับคำแนะนำ"
พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพภักดีต่อบรรดาที่พวกท่านวิงวอนอื่นจากอัลลอฮ์" มีการกล่าวว่า: "พวกท่านวิงวอน" หมายถึง "พวกท่านเคารพภักดี" และมีผู้กล่าวว่า: พวกท่านวิงวอนต่อพวกเขา (คือสิ่งอื่นจากอัลลอฮ์) ในเรื่องสำคัญต่างๆ ของพวกท่าน ในลักษณะของการเคารพภักดี พระองค์ทรงหมายถึงรูปปั้นเหล่านั้นด้วย "จงกล่าวเถิด ฉันจะไม่ปฏิบัติตามความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกท่าน" ในสิ่งที่พวกท่านเรียกร้องให้เคารพภักดีสิ่งเหล่านี้ และในการขับไล่ผู้ที่พวกท่านต้องการจะขับไล่ "แน่นอนฉันจะหลงทางหากเป็นเช่นนั้น" หมายถึง แน่นอนฉันจะหลงทางหากฉันปฏิบัติตามความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกท่าน "และฉันจะไม่อยู่ในหมู่ผู้ได้รับคำแนะนำ" หมายถึง บนทางแห่งความถูกต้องและคำแนะนำ
และมีการอ่าน "ضللت" (ฉันจะหลงทาง) ทั้งด้วยการเปิดลาม (ضَلَلْتُ) และการกัสร์ลาม (ضِلِلْتُ) ซึ่งทั้งสองเป็นสำนวนทางภาษา อบูอัมร์ บิน อัล-อะลา กล่าวว่า: การอ่าน "ضِلِلْتُ" ด้วยการกัสร์ลาม เป็นสำนวนของเผ่าเฏาะมีม และเป็นการอ่านของยะห์ยา บิน วะษ็อบ, และเฏาะลฮะฮ์ บิน มุศ็อรริฟ ส่วนการอ่านแบบแรก (ضَلَلْتُ) นั้นถูกต้องและสละสลวยกว่า เพราะเป็นสำนวนของชาวฮิญาซ และเป็นการอ่านของมวลชนส่วนใหญ่ (กุรรอ) และอัล-เญาฮะรี กล่าวว่า: อัด-เฎาะลาล และอัด-เฎาะลาละฮ์ เป็นคำตรงข้ามของอัร-รุชด์ (ความถูกต้อง) และ "ضَلَلْتُ أَضِلُّ" (ฉันหลงทาง ฉันทำให้หลงทาง) ดังที่อัลลอฮ์ (ซ.บ.) ตรัสว่า: "จงกล่าวเถิด หากฉันหลงทางแท้จริงฉันจะหลงทางเฉพาะตัวของฉันเอง" นี่เป็นสำนวนของนัจด์ ซึ่งเป็นสำนวนที่สละสลวย ส่วนชาวอัล-อาลียะฮ์ (ชาวเมืองสูง) พูดว่า "ضِلِلْتُ أَضِلُّ" ด้วยการกัสร์ลาม

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันถูกห้ามมิให้เคารพภักดีต่อบรรดาสิ่งที่พวกท่านวิงวอนอื่นจากอัลลอฮฺ จงกล่าวเถิด ฉันจะไม่ปฏิบัติตามความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกท่าน หากฉันทำเช่นนั้น แน่นอนฉันย่อมหลงผิด และฉันก็จะไม่อยู่ในหมู่ผู้ได้รับคำแนะนำ" (ซูเราะฮฺอัลอันอาม: 56)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการกล่าวรำลึกถึงพระองค์นั้นทรงความหมาย ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ว่า: จงกล่าวเถิด โอ้มุฮัมมัด แก่กลุ่มมุชริกีนแห่งกลุ่มชนของเจ้า ผู้ตั้งภาคีต่อพระเจ้าของพวกเขา โดยให้มีพระเจ้าอื่นร่วมกับพระองค์ ทั้งเจว็ดและสิ่งเทียบเคียง ซึ่งพวกเขากำลังเชิญชวนเจ้าให้เห็นพ้องกับศาสนาของพวกเขา และการเคารพภักดีเจว็ดเหล่านั้นว่า: แท้จริงอัลลอฮฺทรงห้ามฉันมิให้เคารพภักดีต่อบรรดาสิ่งที่พวกท่านวิงวอนขออื่นจากพระองค์ ดังนั้น ฉันจะไม่ปฏิบัติตามพวกท่านในสิ่งที่พวกท่านเชิญชวนฉันไปสู่สิ่งนั้น และฉันจะไม่เห็นพ้องกับพวกท่านในเรื่องนั้น และฉันจะไม่ตอบสนองความปรารถนาและความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกท่านในเรื่องนี้ หากฉันกระทำเช่นนั้น แน่นอนฉันก็ได้ละทิ้งทางนำแห่งสัจธรรม และได้เดินบนทางอื่นจากคำแนะนำที่ถูกต้อง แล้วฉันก็จะกลายเป็นผู้หลงผิดเช่นเดียวกับพวกท่าน โดยปราศจากความเที่ยงตรง

* * *
สำหรับภาษาอาหรับในการอ่านคำว่า "ضَلَلْتُ" (ฉันหลงผิด) นั้นมีสองสำนวน (ลุเฆาะฮฺ): การเปิดลาม (ضَلَلْتُ) และการกัซร์ลาม (ضَلِلْتُ) โดยสำนวนที่ถูกต้องและเป็นที่รู้จักแพร่หลายคือการเปิดลาม (ضَلَلْتُ) และด้วยสำนวนนี้เองที่นักอ่าน (กุรรออ์) ส่วนใหญ่จากเมืองต่าง ๆ ได้อ่าน และเราก็อ่านด้วยสำนวนนี้ เนื่องจากเป็นสำนวนที่แพร่หลายในหมู่ชาวอาหรับ ส่วนสำนวนการกัซร์ลาม (ضَلِلْتُ) นั้นไม่เป็นที่แพร่หลายในการพูดของพวกเขา และผู้ที่อ่านด้วยสำนวนนี้มีน้อย ดังนั้น ผู้ที่กล่าวว่า "ضَلَلْتُ" (ฉันหลงผิด) จะกล่าวในรูปอนาคตว่า "أَضِلُّ" (ฉันจะหลงผิด) ส่วนผู้ที่กล่าวว่า "ضَلِلْتُ" จะกล่าวในรูปอนาคตว่า "أَضَلُّ" เช่นเดียวกันกับการอ่านของเราในอัลกุรอานตอนอื่น เช่น พระดำรัสที่ว่า "وَقَالُوا أَئِذَا ضَلَلْنَا" (และพวกเขากล่าวว่า เมื่อเราหลงผิดแล้ว) [ซูเราะฮฺอัสซัจดะฮฺ: 10] ด้วยการเปิดลาม

----------------
เชิงอรรถ:
(17) ดูคำอธิบาย "อัฎ-ฎอลาล" (การหลงผิด) ในดัชนีภาษา (ฎอลาล) ที่ได้ผ่านมาแล้ว

อายะห์ที่ ๕๗

قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ‌ۚ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ‌ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ‌ۖ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ‌ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَـٰصِلِينَ ۝ ٥٧

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดเจน จากพระเจ้าของฉัน ในขณะเดียวกันพวกเจ้าก็ปฏิเสธหลักฐานนั้น ที่ฉันนั้นไม่มีสิ่งที่พวกเจ้าเร่งรีบกันดอก แท้จริงการชี้ขาดนั้นมิใช่สิทธิของใครอื่น นอกจากเป็นสิทธิของอัลลอฮฺเท่านั้น โดยที่พระองค์จะทรงแจ้งความจริง และพระองค์เป็นผู้ที่เยี่ยมที่สุดในบรรดาผู้ชี้ขาด

และฉัน { عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي } หมายถึง อยู่บนหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระเจ้าของฉัน ซึ่งเป็นความแน่ชัดที่ประจักษ์ในความถูกต้องของมัน และความเท็จของสิ่งอื่นนอกจากนั้น และนี่คือคำให้การของเราะสูล ﷺ ที่หนักแน่นมั่นคง ไม่ยอมรับความลังเลสงสัย และท่านคือพยานผู้เที่ยงธรรมที่สุดโดยไม่มีข้อโต้แย้ง ดังนั้นบรรดาผู้ศรัทธาจึงเชื่อในคำให้การนี้ และความถูกต้องและความจริงของมันก็ประจักษ์ชัดแก่พวกเขา ตามที่อัลลอฮฺทรงประทานแก่พวกเขา { وَ } แต่พวกท่าน โอ้บรรดาผู้ตั้งภาคี – { كَذَّبْتُمْ بِهِ } ทั้งที่มันไม่สมควรได้รับสิ่งนี้จากพวกท่าน และไม่เหมาะสมกับมันนอกจากความเชื่อมั่น และหากพวกท่านยังคงดื้อดึงในการปฏิเสธของพวกท่าน ก็จงรู้เถิดว่า การลงโทษจะประสบแก่พวกท่านอย่างแน่นอน และมันอยู่ที่อัลลอฮฺ พระองค์คือผู้ทรงลงโทษพวกท่าน เมื่อพระองค์ทรงประสงค์ และตามที่พระองค์ทรงประสงค์ และหากพวกท่านเร่งรีบขอให้มันเกิดขึ้น ฉันก็ไม่มีอำนาจในเรื่องนี้แต่อย่างใด { إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ } ดังนั้น เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงเป็นผู้กำหนดกฎบัญญัติทางชัรอียะฮฺ โดยทรงใช้และทรงห้าม พระองค์ก็จะทรงกำหนดกฎตัดสินตอบแทน โดยจะทรงตอบแทนและทรงลงโทษ ตามที่พระปรีชาญาณของพระองค์กำหนด ดังนั้น การคัดค้านต่อการตัดสินของพระองค์โดยสิ้นเชิงจึงถูกปฏิเสธ และพระองค์ทรงได้ชี้แจงแนวทางไว้อย่างชัดเจนแล้ว และทรงเล่าความจริงแก่ปวงบ่าวของพระองค์อย่างครบถ้วน ซึ่งได้ตัดข้ออ้างของพวกเขา และหลักฐานของพวกเขาก็สิ้นสุดลง เพื่อผู้ที่พินาศจะได้พินาศด้วยหลักฐานอันชัดแจ้ง และผู้ที่มีชีวิตจะได้มีชีวิตด้วยหลักฐานอันชัดแจ้ง { وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ } ระหว่างปวงบ่าวของพระองค์ ทั้งในโลกดุนยาและโลกอาคิเราะฮฺ ดังนั้นพระองค์จะทรงตัดสินระหว่างพวกเขาด้วยการตัดสินที่แม้แต่ผู้ที่ถูกตัดสินลงโทษก็ต้องสรรเสริญพระองค์ในเรื่องนั้น และความจริงก็หันไปทางพระองค์

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระเจ้าของฉัน" หมายถึง ฉันอยู่บนความกระจ่างแจ้งจากบทบัญญัติของอัลลอฮฺ ซึ่งอัลลอฮฺได้ทรงประทานวะฮียูมาให้แก่ฉัน "และพวกท่านได้ปฏิเสธมัน" หมายถึง ปฏิเสธสัจธรรมที่มายังฉันจากอัลลอฮฺ "สิ่งที่พวกท่านเร่งรัดนั้น ฉันมิได้มีมันอยู่เลย" หมายถึง การลงโทษนั้น "การตัดสินมิใช่สิทธิของใครอื่นนอกจากอัลลอฮฺ" หมายถึง แท้จริงการตัดสินในเรื่องนั้นย่อมกลับไปหาอัลลอฮฺ หากพระองค์ทรงประสงค์ พระองค์ก็จะเร่งให้พวกท่านได้รับสิ่งที่พวกท่านเรียกร้องในเรื่องนั้น และหากพระองค์ทรงประสงค์ พระองค์ก็จะทรงผ่อนผันและกำหนดวาระให้พวกท่าน ตามที่พระองค์ทรงมีในเรื่องนั้นซึ่งพระปรีชาญาณอันยิ่งใหญ่ และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสว่า "พระองค์ทรงเล่าความจริง และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยม" หมายถึง และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินคดีความที่ดีเยี่ยม และทรงเป็นผู้ชี้ขาดที่ดีเยี่ยมในการตัดสินระหว่างปวงบ่าวของพระองค์

พระองค์ตรัสว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดเจนจากพระเจ้าของฉัน และพวกท่านได้ปฏิเสธมัน (อัลกุรอาน) ฉันไม่มีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดให้เกิดขึ้น การตัดสินนั้นมิใช่สิทธิของใครนอกจากอัลลอฮฺเท่านั้น พระองค์ทรงเล่าความจริง และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด"
คำตรัสของอัลลอฮฺ: "จงกล่าวเถิด แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดเจนจากพระเจ้าของฉัน" หมายถึง อยู่บนการชี้นำ, ความแน่ชัด, หลักฐานและข้อพิสูจน์ มิใช่อยู่บนอารมณ์ต่ำต้อย; คำว่า "อัล-บัยยินะฮฺ" (หลักฐานชัดแจ้ง) ก็มาจากรากศัพท์นี้ เพราะมันทำให้ความจริงกระจ่างและเผยให้เห็น
"และพวกท่านได้ปฏิเสธมัน" หมายถึง ปฏิเสธหลักฐานชัดแจ้งนั้น เพราะมันอยู่ในความหมายของการทำให้ชัดเจน ดังที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้านี้ (หน้า 344) เช่นในคำตรัส: "และเมื่อญาติใกล้ชิด และเด็กกำพร้า และผู้ขัดสน ได้มาปรากฏตัว ณ การแบ่งมรดก ก็จงให้ปัจจัยยังชีพแก่พวกเขาจากมรดกนั้น" และมีทัศนะว่า สรรพนาม "มัน" ในที่นี้ย้อนกลับไปหาพระเจ้า หมายถึง พวกท่านปฏิเสธพระเจ้าของฉัน เพราะพระองค์ถูกกล่าวถึงมาก่อน และมีทัศนะว่า หมายถึงปฏิเสธการลงโทษ และมีทัศนะว่า หมายถึงปฏิเสธอัลกุรอาน
ในความหมายของโองการนี้และโองการก่อนหน้านี้ มีสิ่งที่มุศอับ บิน อับดิลลาฮฺ บิน อัซ-ซุบัยร์ ได้ประพันธ์ขึ้นเพื่อตนเอง (เขาเป็นนักกวีผู้มีความสามารถ) ความว่า:
"ฉันจะนั่งอยู่หลังจากกระดูกของฉันสั่นเทา และความตายเป็นสิ่งที่ใกล้ตัวฉันที่สุดกระนั้นหรือ?
ฉันจะโต้แย้งกับทุกผู้คัดค้านที่เป็นศัตรู และทำให้ศาสนาของเขาเป็นเป้าหมายของศาสนาของฉันกระนั้นหรือ?
แล้วฉันจะทิ้งสิ่งที่ฉันรู้ให้กับความคิดเห็นของผู้อื่น ทั้งที่ความคิดเห็นย่อมไม่เหมือนกับความรู้อันแน่ชัด
และฉันจะทำการโต้เถียง ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกหันเหไปทางซ้ายและขวากระนั้นหรือ?
และแนวทางอันเที่ยงตรงได้ถูกกำหนดไว้ให้แก่เราแล้ว โดยเรา (ยึดถือมัน) ในทุกทางแคบหรือทางกว้าง
และความจริงนั้นไม่มีความคลุมเครือใดๆ มันเปล่งประกายดุจความสว่างไสวแห่งรุ่งอรุณอันแจ่มแจ้ง
และแนวทางของญะฮฺม (บิน ศ็อฟวาน) จะมาแทนที่แนวทางของบุตรแห่งอามินะฮฺ (ท่านนบี) ที่น่าเชื่อถือได้อย่างไร?
ส่วนสิ่งที่ฉันรู้แล้วนั้น มันก็เพียงพอสำหรับฉันแล้ว และสิ่งที่ฉันไม่รู้ ก็จงปล่อยให้ห่างจากฉันเถิด"
คำตรัสของอัลลอฮฺ: "ฉันไม่มีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดให้เกิดขึ้น" หมายถึง การลงโทษ; เพราะพวกเขา เนื่องจากการปฏิเสธอย่างรุนแรงของพวกเขา ได้เร่งเร้าให้มันเกิดขึ้นโดยการเยาะเย้ย เช่น คำพูดของพวกเขาที่ว่า: "หรือว่าเธอจะทำให้ฟากฟ้าถล่มลงมาบนเราเป็นชิ้นๆ ตามที่เธออ้างจริงหรือ?" และเมื่อพวกเขากล่าวว่า: "โอ้อัลลอฮฺ หากนี่คือสัจธรรมจากที่พระองค์ ก็ขอทรงให้หินจากฟากฟ้าตกลงมาบนเราเถิด" และมีทัศนะว่า หมายถึง ฉันไม่มีสัญญาณต่างๆ (มุอ์ญิซาต) ที่พวกท่านเรียกร้องให้เกิดขึ้น
"การตัดสินนั้นมิใช่สิทธิของใครนอกจากอัลลอฮฺเท่านั้น" หมายถึง การตัดสินใจที่จะเลื่อนการลงโทษออกไปหรือเร่งให้มันเกิดขึ้นนั้น เป็นสิทธิของอัลลอฮฺแต่เพียงผู้เดียว และมีทัศนะว่า หมายถึง การตัดสินชี้ขาดระหว่างความจริงกับความเท็จเป็นสิทธิของอัลลอฮฺ
"(พระองค์ทรงเล่าความจริง)" หมายถึง พระองค์ทรงเล่าเรื่องราวอันจริง; ด้วยโองการนี้ บรรดาผู้ห้ามใช้การตีความเชิงเปรียบเทียบ (อัล-มาญาซ) ในอัลกุรอานจึงใช้เป็นหลักฐาน และนี่คือการอ่านของนะฟิอ์, อิบนุ กะษีร, อาชิม, มุญาฮิด, อัล-อะอฺร็อจ และอิบนุ อับบาส; อิบนุ อับบาสกล่าวว่า: อัลลอฮฺ อัซซะวะญัลล์ ตรัสว่า: "เราเล่าเรื่องราวที่ดีเลิศแก่เจ้า" ส่วนนักอ่านท่านอื่นๆ อ่านว่า "ยักฎิ อัล-ฮักกะ" (ด้วยตัวฎอที่จุด) และนี่คือการอ่านของท่านอะลี (เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ), อะบู อับดิรเราะฮฺมาน อัส-สุละมี และสะอีด บิน อัล-มุซัยยับ และในมุศฮัฟเขียนไว้โดยไม่มีตัวยาอ์ (เป็น "ยักศุ" ไม่ใช่ "ยากิศศุ") และไม่ควรหยุดอ่านที่คำนี้ (โดยให้ต่อกับคำว่า "อัล-ฮักกะ") และมันมาจากรากศัพท์ "อัล-กะฎออ์" (การตัดสิน) สิ่งที่บ่งชี้ถึงความหมายนี้คือคำหลังจากมันว่า "และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด" และการตัดสิน (อัล-ฟัศล์) ย่อมเกิดขึ้นได้ด้วยการชี้ขาด (กะฎออ์) มิใช่ด้วยการเล่าเรื่องราว และสิ่งที่เสริมความหมายนี้ให้แข็งแรงคือคำตรัสก่อนหน้านั้นว่า: "การตัดสินนั้นมิใช่สิทธิของใครนอกจากอัลลอฮฺเท่านั้น" และสิ่งที่เสริมความหมายนี้ให้แข็งแรงอีกคือ การอ่านของอิบนุ มัสอูด ซึ่งอ่านว่า "إن الحكم إلا لله يقضي بالحق" ("การตัดสินนั้นมิใช่สิทธิของใครนอกจากอัลลอฮฺ พระองค์ทรงตัดสินด้วยความจริง") การมีบุศรพบท "บา" เข้ามาเสริมยืนยันความหมายของการชี้ขาด (อัล-กะฎออ์)

อันนะฮฺฮาสกล่าวว่า: สิ่งนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น (คือไม่จำเป็นต้องอ่านเป็น "يَقْضِي" ด้วย "ص") เพราะความหมายของ "يَقْضِي" นั้นหมายถึง เข้ามาและกระทำ ดังนั้นความหมายจึงเป็น: ความจริง (อัลฮักก์) จะปรากฏขึ้น และเป็นที่อนุญาตให้ความหมายเป็น: พระองค์ทรงตัดสินด้วยการตัดสินอันเที่ยงธรรม [หน้าที่ 345] มะกีย์กล่าวว่า: และการอ่านด้วยตัว "ص" (يَقْضِي) นั้นเป็นที่ชอบยิ่งกว่าสำหรับฉัน เนื่องจากชาวมักกะฮ์และมะดีนะฮ์ (อัลฮะรอมัยน์) รวมทั้งอาศิมเห็นพ้องต้องกันในเรื่องนั้น และเพราะหากมันมาจาก (รากศัพท์) อัลกอฎออ์ (การตัดสิน) แล้วไซร้ แน่นอนจะต้องมีตัว "บาอ์" (ب) อยู่ในนั้น ดังที่ปรากฏในการอ่านของอิบนุ มัสอูด อันนะฮฺฮาสกล่าวว่า: และข้ออ้างนี้ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น เพราะตัว "บาอ์" (ب) ในทำนองนี้ มักถูกละไว้เป็นจำนวนมาก

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ซ.บ.) ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระเจ้าของฉัน และพวกท่านได้ปฏิเสธมัน สิ่งที่อยู่ที่ฉันนั้น ไม่ใช่สิ่งที่พวกท่านเร่งรีบให้มันเกิดขึ้น แท้จริงการตัดสินนั้นมิใช่สิทธิ์ของใครอื่นนอกจากอัลลอฮฺเท่านั้น พระองค์จะทรงบรรยายความจริง และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด" (ซูเราะฮฺอัลอันอาม: 57)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงเกียรติที่ทรงเอ่ยพระนามตรัสแก่ท่านนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ว่า: "จงกล่าวเถิด" โอ้มุฮัมมัด แก่บรรดาผู้ตั้งภาคีต่อพระเจ้าของพวกเขา ผู้เรียกร้องเชิญชวนเจ้าให้ตั้งภาคีต่อพระเจ้าของเจ้านั้นว่า "แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดแจ้งจากพระเจ้าของฉัน" หมายถึง แท้จริงฉันอยู่บนหลักฐานอันชัดเจนที่ฉันได้เข้าใจชัด และหลักฐานอันแจ่มแจ้งที่ได้ประจักษ์แก่ฉันแล้ว "จากพระเจ้าของฉัน" ตรัสว่า จากหลักแห่งการให้เอกภาพต่อพระองค์ และสิ่งที่ฉันยึดมั่นในการมุ่งมั่นในการเป็นบ่าวต่อพระองค์โดยไม่ตั้งภาคีสิ่งใดต่อพระองค์

* * *

และในทำนองเดียวกัน ชาวอาหรับกล่าวว่า "ฟุลานอยู่บนหลักฐานจากเรื่องนี้" เมื่อเขาอยู่บนความชัดเจนในเรื่องนั้น และจากเรื่องนี้คือคำกล่าวของกวี:

"พวกท่านยังแสวงหาหลักฐานอีกหรือ หลังจากคำยอมรับของเขา
และคำพูดของสุวัยด์ ฉันก็ได้ช่วยพวกท่านให้พ้นจากความชั่วแล้ว"

* * *

"และพวกท่านได้ปฏิเสธมัน" ตรัสว่า และพวกท่านได้ปฏิเสธพระเจ้าของพวกท่าน และ "ฮา" ในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "ปฏิเสธมัน" นั้นมาจากการกล่าวถึงพระผู้เป็นเจ้า ผู้ทรงเกียรติผู้ทรงอำนาจ "สิ่งที่อยู่ที่ฉันนั้น ไม่ใช่สิ่งที่พวกท่านเร่งรีบให้มันเกิดขึ้น" ตรัสว่า สิ่งใดเล่าที่พวกท่านเร่งรีบให้มีการลงโทษและการลงอาญาของอัลลอฮฺเกิดขึ้นโดยมือของฉัน และฉันก็มิได้มีความสามารถในเรื่องนั้น

และนั่นคือเมื่อพวกเขาได้กล่าว ขณะที่อัลลอฮฺทรงส่งท่านนบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) มาโดยให้เอกภาพต่อพระองค์ พระองค์จึงทรงเรียกร้องเชิญชวนพวกเขาสู่อัลลอฮฺ และแจ้งแก่พวกเขาว่าเขาเป็นรอซูลของพระองค์มายังพวกเขานั้น: "นี่มิใช่อื่นใดนอกจากมนุษย์เช่นเดียวกับพวกท่าน พวกท่านจะมายังการเวทมนตร์ในขณะที่พวกท่านมองเห็นกันอยู่กระนั้นหรือ?" (ซูเราะฮฺอัลอันบิยาอ์: 3) และพวกเขาได้กล่าวเกี่ยวกับอัลกุรอานว่า: มันคือความฝันที่สับสน และบางคนในหมู่พวกเขากล่าวว่า: ทว่า มันคือการกุเรื่องขึ้นที่เขากุขึ้นมา และอีกบางคนกล่าวว่า: ทว่า มุฮัมมัดเป็นกวี ดังนั้นจงนำสัญญาณหนึ่งมายังเรา ดังที่บรรดารอซูลรุ่นก่อนๆ ได้ถูกส่งมา

ดังนั้น อัลลอฮฺจึงตรัสแก่ท่านนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ว่า: จงตอบพวกเขาเถิดว่า สัญญาณต่างๆ นั้นอยู่ที่พระหัตถ์ของอัลลอฮฺ มิใช่ที่มือของเจ้า และแท้จริงเจ้านั้นเป็นเพียงรอซูล และไม่มีหน้าที่ใดเหนือเจ้านอกจากการเผยแพร่สิ่งที่เจ้าถูกส่งมา และแท้จริงอัลลอฮฺจะทรงตัดสินด้วยความจริงในหมู่พวกเขาและในตัวเจ้า และจะทรงชี้ขาดด้วยสิ่งนั้นระหว่างเจ้ากับพวกเขา ดังนั้นผู้ที่พูดจริงในหมู่พวกเจ้ากับผู้ที่พูดเท็จก็จะประจักษ์ชัด "และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด" หมายถึง และพระองค์ทรงเป็นผู้ที่ดีที่สุดที่ชี้แจงและจำแนกระหว่างผู้พูดจริงกับผู้พูดเท็จ และทรงเป็นผู้ที่เที่ยงธรรมที่สุดในหมู่พวกเขา เพราะในการตัดสินและการชี้ขาดของพระองค์นั้น จะไม่มีการอธรรมต่อผู้ใด เนื่องด้วยการมีช่องทางของเขาไปยังพระองค์ หรือเนื่องด้วยความเป็นญาติ หรือความสัมพันธ์ใดๆ และในการชี้ขาดของพระองค์นั้นจะไม่มีความอยุติธรรม เพราะพระองค์ไม่ทรงรับสินบนในการตัดสิน แล้วจึงอยุติธรรม ดังนั้นพระองค์จึงทรงเป็นผู้ตัดสินที่เที่ยงธรรมที่สุด และทรงเป็นผู้ตัดสินที่ดีเยี่ยมที่สุด

และได้มีรายงานแก่เราในการอ่านของอับดุลลอฮฺ (อิบนุมัสอูด) ว่า: "และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่รวดเร็วที่สุด"

13302 - มุฮัมมัด บิน บัชชารได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน ญะอ์ฟัรได้รายงานแก่เรา เขากล่าวว่า: ชุอ์บะฮฺได้รายงานแก่เรา จากอบี บิชร์ จากสะอีด บิน ญุบัยร์: ว่าเขาได้กล่าว: ในการอ่านของอับดุลลอฮฺ (อิบนุมัสอูด) ว่า: "พระองค์จะทรงชี้ขาดด้วยความจริง และพระองค์ทรงเป็นผู้ตัดสินที่รวดเร็วที่สุด"

* * *

และบรรดาผู้รู้การอ่าน (กุรอาน) มีความเห็นต่างกันในการอ่านพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "พระองค์จะทรงบรรยายความจริง"

(24) โดยทั่วไปชาวมักกะฮ์และมะดีนะฮ์ และบางส่วนของชาวกูฟะฮ์และบัศเราะฮ์อ่านว่า: "إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقُصُّ الْحَقَّ" โดยใช้ตัว "ศอด" (يَقُصُّ) ซึ่งหมายถึง "การเล่าเรื่อง" และพวกเขาได้ตีความในเรื่องนี้ตามพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ตรัสว่า: "نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ" (ซูเราะฮ์ยูซุฟ: 3) และได้รายงานเรื่องนี้จากอิบนุ อับบาส
13303 - อิบนุ วะกีอฺได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ อุยัยนะฮ์ได้เล่าถึงเรา จากอัมร์ บิน ดีนาร จากอัฏออ์ จากอิบนุ อับบาส กล่าวว่า: "يَقُصُّ الْحَقَّ" และกล่าวว่า: "نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ"
* * *
และกลุ่มหนึ่งจากชาวกูฟะฮ์และบัศเราะฮ์ได้อ่านโองการนั้นว่า: "إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ يَقْضِي الْحَقَّ" โดยใช้ตัว "ฎอด" (يَقْضِي) จากคำว่า "อัลกอฎออ์" (การตัดสิน) ซึ่งหมายถึงการตัดสินและการชี้ขาดด้วยการกอฎออ์ (25) และพวกเขาได้ถือว่าความถูกต้องของสิ่งนี้ด้วยพระดำรัสที่ว่า: "وَهُوَ خَيْرُ الْفَاصِلِينَ" และว่า "การตัดสิน" ระหว่างผู้ที่ขัดแย้งกันนั้นย่อมเกิดขึ้นด้วยการกอฎออ์ (การชี้ขาด) มิใช่ด้วยการกอศ็อศ (การเล่าเรื่อง)
* * *
และการอ่านนี้ (يَقْضِي) ตามทัศนะของเรา เป็นการอ่านที่สมควรกว่าอีกการอ่านหนึ่ง เนื่องจากเหตุผลที่เราได้กล่าวถึงสำหรับผู้ยึดถือการอ่านนั้น
* * *
ดังนั้น ความหมายของโองการจึงเป็นว่า: การตัดสินในสิ่งที่พวกท่าน (โอ้ผู้ตั้งภาคี) กำลังเร่งรีบขอให้มีขึ้น (คือการลงโทษ) จากอัลลอฮ์ และในสิ่งที่อยู่ระหว่างฉันกับพวกท่านนั้น ไม่ใช่ของใครอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งไม่ทรงอธรรมในการตัดสินของพระองค์ และการสร้างบังเกิดและบัญชาการอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ พระองค์จะทรงชี้ขาดด้วยความจริงระหว่างฉันกับพวกท่าน และพระองค์คือผู้ชี้ขาดที่ดีที่สุดระหว่างเราด้วยการชี้ขาดและการตัดสินของพระองค์
----------------------
เชิงอรรถ:
(18) ในฉบับพิมพ์: "توحيده" (การให้เอกภาพต่อพระองค์) แต่ฉันได้ยึดตามที่ปรากฏในต้นฉบับลายมือ
(19) ในฉบับพิมพ์: "عبوديته" (การเป็นบ่าวของพระองค์) แต่ฉันได้ยึดตามที่ปรากฏในต้นฉบับลายมือ
(20) ดูการอธิบาย "อัล-บัยยินะฮ์" (หลักฐานอันชัดแจ้ง) ในดัชนีภาษา (บัยนะ) ที่ผ่านมาแล้ว
(21) ฉันไม่ทราบผู้กล่าวคำพูดนี้
(22) มะญาซุลกุรอาน ของอบู อุบัยดะฮ์ เล่ม 1 หน้า 193
(23) ดูการอธิบาย "อัล-ฟัศล์" (การตัดสิน) ที่ผ่านมาแล้ว 5: 338
(24) ในฉบับพิมพ์และต้นฉบับลายมือ: "يَقْضِي الْحَقَّ" ซึ่งเป็นความผิดพลาด ณ ที่นี้ และสิ่งที่ถูกต้องคือสิ่งที่ฉันได้ยึดถือ
(25) ดูการอธิบาย "กอฎอ" (ชี้ขาด) ที่ผ่านมาแล้ว 2: 542, 543 และดัชนีภาษาอื่นๆ

อายะห์ที่ ๕๘

قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ‌ۗ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ۝ ٥٨

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ว่า หากที่ฉันมีสิ่ง (อำนาจ) ที่พวกเจ้าเร่งรีบกันแล้ว แน่นอนกิจการทั้งหลายก็ถูกชี้ขาดระหว่างฉันกับพวกท่านแล้วและอัลลอฮฺเป็นผู้ทรงรู้ยิ่งต่อผู้อธรรมทั้งหลาย

{จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด)} แก่บรรดาผู้เร่งรีบให้มีการลงโทษ เนื่องด้วยความโง่เขลา การดื้อดึง และการอธรรมของพวกเขา {หากว่าที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรีบให้มันเกิดขึ้น แน่นอนกิจการระหว่างฉันกับพวกท่านก็จะถูกตัดสินลงแล้ว} แล้วฉันก็จะให้มันประสบแก่พวกท่าน และไม่มีสิ่งใดดีงามสำหรับพวกท่านในการนั้น แต่ทว่าการตัดสินนั้นอยู่ที่พระผู้ทรงหนักแน่น ผู้ทรงอดทน ผู้ซึ่งบรรดาผู้ฝ่าฝืนฝ่าฝืนพระองค์ และบรรดาผู้กล้าทำก็กล้าทำต่อพระองค์ ขณะที่พระองค์ทรงอภัยให้พวกเขา ทรงประทานปัจจัยยังชีพแก่พวกเขา และทรงประทานความโปรดปรานของพระองค์ ทั้งที่เปิดเผยและที่เร้นลับ แก่พวกเขา {และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรม} ไม่มีสิ่งใดจากสภาพการณ์ของพวกเขาเร้นลับต่อพระองค์ ดังนั้นพระองค์จึงทรงประวิงเวลาให้พวกเขา และพระองค์มิได้ทรงละเลยพวกเขา

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) หากที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดกันอยู่ การงานระหว่างฉันกับพวกท่านก็คงถูกตัดสินไปแล้ว" หมายถึง หากการตัดสินลงโทษนั้นขึ้นอยู่กับฉัน ฉันก็คงทำให้สิ่งที่พวกท่านสมควรได้รับนั้นประสบแก่พวกท่านแล้ว "และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรมเหล่านั้น"
หากมีผู้ถามว่า จะประสานระหว่างอายะฮ์นี้กับสิ่งที่บันทึกไว้ในเศาะฮีฮฺทั้งสอง (อัล-บุคอรียฺและมุสลิม) อย่างไร โดยมีสายรายงานจากอิบนุ วะฮับ จากยูนุส จากอัซ-ซุฮ์รียฺ จากอุรวะฮฺ จากอาอิชะฮฺ เราะฎิยัลลอฮฺ อันฮา ว่าเธอกล่าวแก่ท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัมว่า "โอ้ท่านรอซูลุลลอฮฺ มีวันใดบ้างที่ประสบแก่ท่านซึ่งหนักหนากว่าวันอุฮุด?" ท่านจึงตอบว่า "แท้จริงฉันได้ประสบจากกลุ่มชนของท่าน (ชาวกุเรช) และสิ่งที่หนักหนาที่สุดที่ฉันประสบจากพวกเขาคือ ณ วันอัล-อะกอบะฮฺ (ขณะที่ท่านไปเชิญชวนชาวฏออิฟ) เมื่อฉันเสนอตัวฉันต่ออิบนุ อับดิ ยาลีล อิบนุ อับดิ กิลาล (หัวหน้าชนเผ่าในฏออิฟ) แต่เขาไม่ตอบรับฉันตามที่ฉันต้องการ ฉันจึงจากไปในสภาพที่ทุกข์ใจบนใบหน้าของฉัน และฉันไม่รู้สึกตัวดีจนกระทั่งถึงกุรนุษ-ษะอ์ลาบ (ชื่อสถานที่) ฉันจึงเงยหน้าขึ้นมอง และนั่นคือฉันอยู่ใต้ร่มเงาของเมฆก้อนหนึ่ง ฉันจึงมองดู และนั่นคือญิบรีล อะลัยฮิสสลาม อยู่ในนั้น ท่านจึงเรียกฉันและกล่าวว่า 'แท้จริงอัลลอฮฺได้ทรงฟังคำพูดของกลุ่มชนของท่านที่มีต่อท่าน และสิ่งที่พวกเขาตอบกลับท่าน และพระองค์ได้ส่งมะลักแห่งขุนเขามายังท่าน เพื่อท่านจะได้สั่งเขาในสิ่งที่ท่านประสงค์ต่อพวกเขา' จากนั้นมะลักแห่งขุนเขาก็เรียกฉันและให้สลามแก่ฉัน แล้วกล่าวว่า 'โอ้มุฮัมมัด แท้จริงอัลลอฮฺได้ทรงฟังคำพูดของกลุ่มชนของท่านที่มีต่อท่าน และพระเจ้าของท่านได้ส่งข้าพระองค์มายังท่าน เพื่อท่านจะได้สั่งข้าพระองค์ตามคำสั่งของท่านในสิ่งที่ท่านประสงค์ หากท่านประสงค์ ข้าพระองค์จะทับพวกเขาด้วยอัล-อัคชะบัยน์ (ภูเขาสองลูก)'" แล้วท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า "มิใช่ แต่ว่าฉันหวังว่าอัลลอฮฺจะทรงให้มีผู้ที่ออกมาจากกระดูกสันหลังของพวกเขา ผู้ที่จะเคารพภักดีต่ออัลลอฮฺโดยไม่ตั้งภาคีต่อพระองค์สิ่งใดเลย" และนี่คือสำนวนของมุสลิม
แท้จริงได้มีการเสนอต่อท่านให้ลงโทษพวกเขาและกำจัดพวกเขาอย่างสิ้นเชิง แต่ท่านได้ผัดผ่อนให้พวกเขา และขอให้มีการเลื่อนออกไปสำหรับพวกเขา ด้วยหวังว่าอัลลอฮฺจะทรงให้มีผู้ที่ออกมาจากกระดูกสันหลังของพวกเขา ผู้ที่ไม่ตั้งภาคีต่อพระองค์สิ่งใดเลย แล้วจะประสานระหว่างเรื่องนี้กับพระดำรัสของอัลลอฮฺ ตะอาลา ในอายะฮ์นี้ได้อย่างไร ที่ว่า "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) หากที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดกันอยู่ การงานระหว่างฉันกับพวกท่านก็คงถูกตัดสินไปแล้ว และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรมเหล่านั้น"
คำตอบ และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งว่า อายะฮ์นี้ได้บ่งชี้ว่า หากการลงโทษที่พวกเขาขอให้เกิดขึ้นนั้นขึ้นอยู่กับท่าน ในขณะที่พวกเขากำลังเรียกร้องมัน ท่านก็คงทำให้มันประสบแก่พวกเขาแล้ว ส่วนในหะดีษนั้น ไม่ได้ระบุว่าพวกเขาได้ขอให้ท่านลงโทษพวกเขา แต่มะลักแห่งขุนเขาได้เสนอต่อท่านว่า หากท่านประสงค์ เขาจะทับพวกเขาด้วยอัล-อัคชะบัยน์ ซึ่งได้แก่ภูเขาสองลูกของมักกะฮฺที่โอบล้อมมันอยู่ทางทิศใต้และทิศเหนือ ด้วยเหตุนี้ท่านจึงผัดผ่อนให้พวกเขา และขอให้มีการผ่อนปรนสำหรับพวกเขา

พระองค์ตรัสว่า: จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) หากที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดกันอยู่ แน่นอนการตัดสินก็คงสิ้นสุดลงระหว่างฉันกับพวกท่านแล้ว และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรม
พระดำรัสของอัลลอฮฺที่ว่า: จงกล่าวเถิด หากที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดกันอยู่ หมายถึง หากฉันมีสิ่งนั้น ซึ่งได้แก่การลงโทษ ฉันก็จะนำมันลงมาแก่พวกท่าน จนกว่าการตัดสินจะสิ้นสุดลงจนถึงที่สุด และการเร่งรัดนั้น คือการรีบเรียกร้องสิ่งหนึ่งก่อนถึงเวลาอันควรของมัน และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรม หมายถึง ต่อบรรดาผู้ตั้งภาคี และต่อเวลาการลงโทษพวกเขา
ส่วนที่หกของตัฟซีรอัลกุรฏุบีได้เสร็จสิ้นแล้ว
โดยจะตามด้วย ส่วนที่เจ็ด ด้วยความประสงค์ของอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่ง ซึ่งเริ่มต้นด้วยพระดำรัสของอัลลอฮฺที่ว่า: และที่พระองค์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ

คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) หากที่ฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดให้เกิดขึ้น แน่นอนการตัดสินระหว่างฉันกับพวกท่านก็ย่อมสิ้นสุดลงแล้ว และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งต่อบรรดาผู้อธรรม" (อัล-อันอาม: 58)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์นั้นสูงส่ง ตรัสแก่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า: จงกล่าวเถิด โอ้มุฮัมมัด แก่บรรดาผู้ตั้งภาคีต่อพระเจ้าของพวกเขา ด้วยบรรดาพระเจ้าและเจว็ดต่างๆ ผู้ปฏิเสธเจ้าในสิ่งที่เจ้านำมายังพวกเขา ผู้ขอให้เจ้านำสัญญาณ (หมายถึงการลงโทษ) มาให้พวกเขา อันเนื่องมาจากการเร่งรีบของพวกเขาต่อการลงโทษว่า: หากที่มือของฉันมีสิ่งที่พวกท่านเร่งรัดให้เกิดขึ้น นั่นคือการลงโทษ แน่นอน "การตัดสินระหว่างฉันกับพวกท่านก็ย่อมสิ้นสุดลงแล้ว" โดยการตัดสินนั้นจะถูกตัดสินอย่างรวดเร็วที่สุด ด้วยการที่ฉันเร่งให้พวกท่านได้รับสิ่งที่พวกท่านขอจากฉันและเร่งรัดมัน แต่ว่าสิ่งนั้นอยู่ที่พระหัตถ์ของอัลลอฮฺ ผู้ทรงรู้ดียิ่งถึงเวลาที่พระองค์จะส่งมันลงมายังบรรดาผู้อธรรม ผู้วางการเคารพภักดีของพวกเขา ซึ่งไม่ควรจะเป็นเพื่อผู้ใดนอกจากอัลลอฮฺ ไว้ในที่ไม่ใช่ที่ของมัน โดยพวกเขาเคารพภักดีบรรดาพระเจ้าและรูปปั้นอื่นๆ จากพระองค์ และพระองค์ทรงรู้ดียิ่งถึงเวลาการลงโทษจากพวกเขา และสภาพการตัดสินระหว่างฉันกับพวกเขา

* * *

และได้มีผู้กล่าวว่า: ความหมายของพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "แน่นอนการตัดสินระหว่างฉันกับพวกท่านก็ย่อมสิ้นสุดลงแล้ว" นั้น คือ การเชือดความตาย

(รายงานที่ 13304) : อิบนุ วะกีอ์ได้บอกเล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อบูคอลิด อัล-อัฮมัร ได้บอกเล่าแก่เรา จากอิบนุ จุร็อยจ์ โดยกล่าวว่า: ได้มีเรื่องราวถึงฉันเกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "แน่นอนการตัดสิน...ก็ย่อมสิ้นสุดลงแล้ว" เขากล่าวว่า: (หมายถึง) การเชือดความตาย

* * *

และฉันคิดว่าผู้กล่าวคำพูดนี้ ได้อ้างอิงไปยังพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และจงเตือนพวกเขาให้ระลึกถึงวันแห่งความเสียใจ เมื่อการตัดสินได้สิ้นสุดลงแล้ว และพวกเขาอยู่ในสภาพที่เผลอเรอ" (มัรยัม: 39) เพราะได้มีรายงานจากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เกี่ยวกับเรื่องนั้น ซึ่งมีเรื่องราวที่บ่งชี้ถึงความหมายที่ผู้กล่าวคนนี้ได้กล่าวไว้เกี่ยวกับ "การสิ้นสุดลงของการตัดสิน" และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "แน่นอนการตัดสินระหว่างฉันกับพวกท่านก็ย่อมสิ้นสุดลงแล้ว" นั้น ไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องนั้นแต่อย่างใด แต่ทว่า นี่คือพระบัญชาของอัลลอฮฺ ผู้ทรงสูงส่ง ผู้ซึ่งการรำลึกถึงพระองค์นั้นสูงส่ง แก่ท่านนบีมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ให้กล่าวแก่ผู้ที่เร่งรีอให้เขาตัดสินระหว่างเขากับพวกเขา จากคำพูดของพวกเขาเกี่ยวกับสัญญาณที่เขาจะนำมายังพวกเขาว่า: หากการลงโทษและสัญญาณต่างๆ อยู่ที่มือของฉันและที่ฉัน แน่นอนฉันก็จะเร่งให้พวกท่านได้รับสิ่งที่พวกท่านขอจากฉันในเรื่องนั้น แต่ว่าสิ่งนั้นอยู่ที่พระหัตถ์ของพระผู้ทรงรู้ดียิ่งถึงสิ่งที่เหมาะสมสำหรับปวงบ่าวของพระองค์ มากกว่าฉันและมากกว่าปวงบ่าวทั้งหมดของพระองค์

อายะห์ที่ ๕๙

۞ وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ‌ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ‌ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ ۝ ٥٩

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และที่พระองค์นั้นมีบรรดากุญแจแห่งความเร้นลับ โดยที่ไม่มีใครรู้กุญแจเหล่านั้น นอกจากพระองค์เท่านั้น และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในแผ่นดิน และในทะเล และไม่มีใบไม้ใด ร่วงหล่นลงนอกจากพระองค์จะทรงรู้มัน และไม่มีเมล็ดพืชใดซึ่งอยู่ในบรรดาความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งที่อ่อนนุ่มใด และสิ่งที่แห้งใด นอกจากจะอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง

อายะฮฺอันยิ่งใหญ่นี้ เป็นหนึ่งในอายะฮฺที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในการแจกแจงถึงความรู้ของพระองค์ที่ครอบคลุม และว่าความรู้นั้นครอบคลุมบรรดาสิ่งเร้นลับทั้งหลาย ซึ่งพระองค์ทรงเปิดเผยสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์จากสิ่งเหล่านั้นแก่ปวงบ่าวของพระองค์ และสิ่งเร้นลับมากมายนั้น พระองค์ทรงปกปิดความรู้เกี่ยวกับสิ่งเหล่านั้นจากมะลาอิกะฮฺผู้ใกล้ชิด และบรรดานะบีผู้ถูกส่งมา โดยไม่ต้องกล่าวถึงผู้อื่นจากหมู่ปวงโลก และว่าพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในท้องทุ่งและทะเลทรายอันแห้งแล้ง จากบรรดาสัตว์ และต้นไม้ ทั้งทราย กรวด และผงดิน และสิ่งที่อยู่ในท้องทะเล จากสัตว์น้ำทั้งหลาย แร่ธาตุต่างๆ ปลานานาชนิด และอื่นๆ จากสิ่งที่บรรจุอยู่ในพื้นที่อันกว้างใหญ่ของมัน และสิ่งที่น้ำของมันครอบคลุมไว้ { และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่น } จากต้นไม้ทั้งในแผ่นดินและท้องทะเล ทั้งในเมืองและในถิ่นทุรกันดาร ทั้งในโลกดุนยาและโลกอาคิเราะฮฺ เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน { และไม่มีเมล็ดพืชใดในความมืดของแผ่นดิน } จากเมล็ดของผลไม้และพืชพันธุ์ และเมล็ดพันธุ์ที่มนุษย์หว่านลง และเมล็ดของพืชป่าที่พระองค์ทรงให้งอกเงยขึ้นจากมันซึ่งพันธุ์พืชนานาชนิด { และไม่มีสิ่งใดที่ชื้นและแห้ง } นี่คือความหมายทั่วไปหลังจากความหมายเฉพาะ { เว้นแต่มีอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง } และนั่นคือ "อัล-ลาวฮุล มัฮฟูซ" (บันทึกที่ถูกพิทักษ์) ซึ่งได้บันทึกมันไว้ และครอบคลุมมัน และบางส่วนจากสิ่งที่ถูกกล่าวมานี้ ทำให้จิตใจของบรรดาผู้มีสติปัญญาต้องตะลึง และทำให้หัวใจของบรรดาผู้มีเกียรติต้องมึนงง ดังนั้น สิ่งนี้จึงเป็นข้อพิสูจน์ถึงความยิ่งใหญ่ของพระเจ้าผู้ทรงเกรียงไกร และความกว้างขวางของพระองค์ในบรรดาคุณลักษณะทั้งหลายของพระองค์ และว่าบรรดามัคลูก – ตั้งแต่คนแรกจนถึงคนสุดท้าย – หากพวกเขารวมตัวกันเพื่อจะให้ความรอบรู้ครอบคลุมถึงบางส่วนจากคุณลักษณะของพระองค์ พวกเขาก็ย่อมไม่มีพลังความสามารถและทางที่จะทำเช่นนั้นได้ ดังนั้น พระเจ้าผู้ทรงเกรียงไกร ผู้ทรงกว้างขวาง ผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงได้รับการสรรเสริญ ผู้ทรงเกียรติ ผู้ทรงเป็นพยาน ผู้ทรงรอบรู้ จงทรงบริสุทธิ์ ผู้เป็นพระเจ้าผู้ทรงสูงส่ง ไม่มีผู้ใดสามารถนับคำสรรเสริญที่มีต่อพระองค์ได้ ทว่าคำสรรเสริญที่มีต่อพระองค์นั้นเป็นดังที่พระองค์ทรงสรรเสริญพระองค์เอง และเหนือกว่าที่ปวงบ่าวของพระองค์จะสรรเสริญพระองค์ได้ ดังนั้น อายะฮฺนี้จึงเป็นข้อพิสูจน์ถึงความรู้ของพระองค์ที่ครอบคลุมทุกสรรพสิ่ง และบันทึกของพระองค์ที่ครอบคลุมทุกเหตุการณ์

และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงสุดที่ว่า "และที่พระองค์นั้นคือกุญแจทั้งหลายแห่งสิ่งเร้นลับ ไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากพระองค์" อัล-บุคอรียฺได้บันทึกไว้ โดยกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ อับดุลอะซีซ บิน อับดิลลาฮฺ ได้เล่าถึงเราคือ อิบรอฮีม บิน ซะอฺดฺ จาก อิบนุ ชิฮาบ จาก ซาลิม บิน อับดิลลาฮฺ จาก บิดาของเขา (อับดุลลอฮฺ บิน อุมัร) ว่า ท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวว่า "กุญแจทั้งหลายแห่งสิ่งเร้นลับนั้นมีห้าประการ ไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากอัลลอฮฺ (ตามที่พระองค์ตรัสว่า) 'แท้จริงอัลลอฮฺนั้น ณ ที่พระองค์คือความรู้แห่งวันกิยามะฮฺ และพระองค์ทรงให้ฝนตกลงมา และทรงรู้สิ่งที่อยู่ในมดลูก และชีวิตใดจะรู้ได้ว่าพรุ่งนี้ตนจะแสวงหาสิ่งใด และชีวิตใดจะรู้ได้ว่าตนจะตาย ณ แผ่นดินใด แท้จริงอัลลอฮฺนั้นเป็นผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักดี'" และในหะดีษของอุมัร (ที่บันทึกโดยอัล-บุคอรียฺและมุสลิม) ว่า เมื่อญิบรีลปรากฏตัวต่อท่านในรูปของชาวอาหรับชนบท แล้วถามเกี่ยวกับอีมาน อิสลาม และอิฮฺซาน ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวแก่เขาในสิ่งที่กล่าวนั้นว่า "ห้าประการ ไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากอัลลอฮฺ" แล้วท่านก็ได้อ่านอายะฮฺที่ว่า "แท้จริงอัลลอฮฺนั้น ณ ที่พระองค์คือความรู้แห่งวันกิยามะฮฺ..." จนจบอายะฮฺ

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในแผ่นดินและในทะเล" หมายถึง ความรู้อันทรงเกียรติของพระองค์นั้นห้อมล้อมบรรดาสิ่งที่มีอยู่ทั้งหมด ทั้งที่อยู่บนบกและในทะเล ไม่มีสิ่งใดจากสิ่งเหล่านั้นที่เร้นลับต่อพระองค์ แม้แต่เพียงน้ำหนักของอะตอมหนึ่งในแผ่นดินหรือในชั้นฟ้า ก็ไม่เร้นลับต่อพระองค์ และคำกล่าวของอัศ-ศอรศอรียฺนั้นช่างไพเราะยิ่งนักว่า:
"และไม่มีแม้แต่มดตัวเล็กซ่อนเร้นจากพระองค์ ไม่ว่าจะปรากฏแก่สายตาหรือหลบซ่อนอยู่"

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่น เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน" หมายถึง และพระองค์ทรงรู้การเคลื่อนไหว แม้กระทั่งจากสิ่งไม่มีชีวิต แล้วท่านจะคิดอย่างไรกับสิ่งมีชีวิตเล่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งบรรดาผู้ที่ต้องรับผิดชอบในหมู่พวกเขา ทั้งจากญินและมนุษย์ ดังที่พระองค์ผู้ทรงสูงสุดได้ตรัสว่า "พระองค์ทรงรู้สายตาที่ทรยศ และสิ่งที่หัวอกทั้งหลายปิดบังไว้"

และอิบนุ อบี ฮาติมได้กล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าถึงเรา คือ อัล-หะสัน บิน อัร-รอบีอฺ ได้เล่าถึงเรา คือ อบุลอะฮฺวัศ จาก ซะอีด บิน มัสรูก ได้เล่าถึงเรา คือ หัสซาน อัน-นุมะรียฺ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่น เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน" ท่าน (อิบนุ อับบาส) กล่าวว่า: ไม่มีต้นไม้ใดในแผ่นดินหรือในทะเล เว้นแต่จะมีมะลาอิกะฮฺผู้ถูกมอบหมายให้ดูแลมัน คอยบันทึกสิ่งที่ร่วงหล่นจากมัน" อิบนุ อบี ฮาติมได้บันทึกสายรายงานนี้

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และไม่มีเมล็ดพืชใดในความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งใดที่ชื้นและแห้ง เว้นแต่จะอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง" อิบนุ อบี ฮาติมได้กล่าวว่า: อับดุลลอฮฺ บิน มุฮัมมัด บิน อับดุรเราะฮฺมาน บิน อัล-มัสวัร อัซ-ซุฮฺรียฺ ได้เล่าถึงเรา คือ มาลิก บิน ซุอัยร์ ได้เล่าถึงเรา คือ อัล-อะอฺมัช จาก ยะซีด บิน อบี ซียาด จาก อับดุลลอฮฺ บิน อัล-หาริษ กล่าวว่า: ไม่มีสิ่งใดในแผ่นดิน ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้หรือแม้แต่ตำแหน่งที่แทงปลายเข็ม เว้นแต่จะมีมะลาอิกะฮฺผู้ถูกมอบหมายประจำอยู่บนมัน นำความรู้นั้นมายังอัลลอฮฺ ทั้งความชุ่มชื้นของมันเมื่อมันชื้น และความแห้งของมันเมื่อมันแห้ง" และในทำนองเดียวกัน อิบนุ ญะรีรได้บันทึกสายรายงานนี้ จาก อบิลค็อฏฏาบ ซียาด บิน อับดิลลาฮฺ อัล-หะซานียฺ จาก มาลิก บิน ซุอัยร์ ด้วยสายรายงานนี้

จากนั้น อิบนุ อบี ฮาติม ได้กล่าวไว้ โดยบันทึกจาก อบี ฮุซัยฟะฮ์ว่า: เขาเล่าว่า สุฟยาน ได้เล่าจาก อัมร์ บิน กอยส์ จากชายคนหนึ่ง จาก สะอีด บิน จุบัยร์ จาก อิบนุ อับบาส ว่า: อัลลอฮ์ทรงสร้าง "อัน-นูน" ซึ่งคือที่ใส่หมึก และทรงสร้างบรรดาแผ่นบันทึก แล้วทรงบันทึกไว้ในนั้นถึงกิจการทั้งหลายของโลกดุนยา จนกว่าสิ่งที่ถูกกำหนดไว้จะสิ้นสุดลง ไม่ว่าจะเป็นการสร้างสิ่งที่ถูกสร้าง หรือการให้ปัจจัยยังชีพทั้งที่ฮาลาลและฮะรอม หรือการงานทั้งที่เป็นความดีหรือความชั่ว และเขา (อิบนุ อับบาส) ได้อ่านอายะฮ์นี้ว่า: "และไม่มีการร่วงหล่นของใบไม้ใดๆ เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน" จนจบอายะฮ์

มุฮัมมัด บิน อิสฮาก ได้เล่าจาก ยะห์ยา บิน อัน-นัฎร์ จากบิดาของเขา ว่า: ฉันได้ยิน อับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ บิน อัล-อาศ กล่าวว่า: แท้จริง ภายใต้แผ่นดินชั้นที่สามและเหนือแผ่นดินชั้นที่สี่นั้น มีญินกลุ่มหนึ่ง ซึ่งหากพวกเขาปรากฏกายออกมา – หมายถึงแก่พวกท่าน – พวกท่านก็จะไม่เห็นแสงสว่างใดๆ ร่วมกับพวกเขาเลย บนทุกมุมของบรรดามุมแห่งแผ่นดินนั้น มีแหวนตราจากบรรดาแหวนตราของอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกร และบนทุกแหวนตรานั้นมีมะลาอิกะฮ์องค์หนึ่งจากบรรดามะลาอิกะฮ์ อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรจะทรงส่งมะลาอิกะฮ์จากพระองค์มายังเขา (มะลาอิกะฮ์ผู้รักษา) ในทุกวัน โดยมีพระบัญชาว่า: จงรักษาสิ่งที่อยู่ ณ เจ้าไว้ให้ดี

และที่พระองค์ทรงมีนั้นคือกุญแจทั้งหลายแห่งสิ่งเร้นลับ ไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากพระองค์ และมีรายงานฮะดีษว่า เมื่ออายะฮ์นี้ถูกประทานลงมา ก็มีมะลาอิกะฮ์สิบสองพันองค์ลงมาพร้อมด้วย และอัล-บุคอรีย์ได้รายงานจากอิบนุ อุมัร จากนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า ท่านกล่าวว่า “กุญแจแห่งสิ่งเร้นลับนั้นมีห้าประการ ไม่มีผู้ใดรู้ว่าท้อง (มดลูก) จะลดระดับ (ให้กำเนิด) อะไรนอกจากอัลลอฮ์ และไม่มีผู้ใดรู้ว่าพรุ่งนี้จะมีอะไรเกิดขึ้นนอกจากอัลลอฮ์ และไม่มีผู้ใดรู้ว่าฝนจะตกเมื่อไหร่นอกจากอัลลอฮ์ และไม่มีชีวิตใดรู้ว่าตนจะตาย ณ แผ่นดินใดนอกจากอัลลอฮ์ และไม่มีผู้ใดรู้ว่าวันกิยามะฮ์จะเกิดขึ้นเมื่อไหร่นอกจากอัลลอฮ์” และในเศาะฮีฮฺของมุสลิม จากอาอิชะฮ์ กล่าวว่า ผู้ใดอ้างว่ารอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม บอกเล่าสิ่งที่จะเกิดขึ้นในวันพรุ่งนี้ แน่นอนเขาได้กล่าวร้ายต่ออัลลอฮ์อย่างมหันต์ และอัลลอฮ์ตะอาลาทรงกล่าวว่า “จงกล่าวเถิด (มุฮัมมัด) ไม่มีผู้ใดในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินรู้ในสิ่งเร้นลับนอกจากอัลลอฮ์” (อัน-นัมลฺ: 65) และคำว่า “มะฟาติฮุ” เป็นพหูพจน์ของ “มิฟตะฮุน” นี่คือภาษาอาหรับที่สละสลวย และมีผู้กล่าวว่า “มิฟตาฮุน” และมีพหูพจน์ว่า “มะฟาตีฮุ” และนี่คือการอ่านของอิบนุ อัส-ซัมมีกออ์ (อ่านว่า) “มะฟาตีฮุ” และคำว่า “อัล-มิฟตะฮุ” หมายถึง ทุกสิ่งที่ใช้ไข (เปิด) สิ่งที่ปิดล็อกไว้ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่จับต้องได้ เช่น กุญแจสำหรับบ้าน หรือสิ่งที่เข้าใจได้ เช่น การพิจารณา และอิบนุ มาญะฮ์ได้รายงานในสุนันของท่าน และอบู ฮาติม อัล-บุสตีย์ในเศาะฮีฮฺของท่าน จากอันัส บิน มาลิก กล่าวว่า รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า “แท้จริง ในหมู่มนุษย์นั้นมีผู้ที่เป็นกุญแจสู่ความดี เป็นตัวล็อกความชั่ว และแท้จริง ในหมู่มนุษย์นั้นมีผู้ที่เป็นกุญแจสู่ความชั่ว เป็นตัวล็อกความดี ดังนั้น ความสุขสวัสีจงมีแด่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงทำให้กุญแจแห่งความดีอยู่ที่มือของเขา และความวิบัติจงมีแด่ผู้ที่อัลลอฮ์ทรงทำให้กุญแจแห่งความชั่วอยู่ที่มือของเขา” และในอายะฮ์นี้เป็นการใช้สำนวนเปรียบเทียบ (อิสติอาระฮ์) เกี่ยวกับการเข้าถึงสิ่งเร้นลับ ดังเช่นในการเปรียบเทียบสิ่งที่เป็นหลักฐาน (อัช-ชาฮิด) ว่าใช้กุญแจเพื่อเข้าถึงสิ่งที่ถูกปิดบังจากมนุษย์ ดังนั้น บางท่านจึงกล่าวว่า มันมาจากคำพูดของคนที่ว่า “ช่วยเปิดเรื่องนี้ให้ฉันด้วย” หมายถึง จงให้หรือสอนฉันในสิ่งที่ฉันจะใช้เป็นทางเข้าถึงสิ่งนั้น ดังนั้น อัลลอฮ์ตะอาลาทรงมีความรู้ในสิ่งเร้นลับ และทางทั้งหลายที่นำไปสู่สิ่งนั้นอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ไม่มีผู้ใดครอบครองมันนอกจากพระองค์ ดังนั้น ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จะให้เขารู้สิ่งนั้น พระองค์ก็จะให้เขารู้ และผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จะปิดบังเขาจากสิ่งนั้น พระองค์ก็จะปิดบังเขา และการนั้นจะไม่เกิดขึ้นจากการประทานของพระองค์ นอกจากแก่บรรดารอซูลของพระองค์ โดยมีหลักฐานจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ตะอาลาที่ว่า “และอัลลอฮ์จะไม่ทรงให้พวกเจ้ารู้ในสิ่งเร้นลับเป็นอันขาด แต่ทว่าอัลลอฮ์จะทรงเลือกผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จากบรรดารอซูลของพระองค์” (อาลิ อิมรอน: 179) และพระองค์ตรัสว่า “(พระองค์คือ) ผู้ทรงรอบรู้สิ่งเร้นลับ ดังนั้นพระองค์จะไม่ทรงเปิดเผยสิ่งเร้นลับของพระองค์แก่ผู้ใด นอกจากแก่ผู้ที่พระองค์ทรงพอพระทัยจากบรรดารอซูล” (อัล-ญินน์: 26-27) อายะฮ์ และมีผู้กล่าวว่า สิ่งที่หมายถึงโดย “อัล-มะฟาติฮุ” (กุญแจทั้งหลาย) นั้นคือคลังแห่งปัจจัยยังชีพ ตามความเห็นของอัส-ซุดดีย์ และอัล-หะซัน ส่วนมุก็อติล และอัฎ-เฎาะฮ์ฮาก กล่าวว่า คือคลังแห่งแผ่นดิน และนี่คือการกล่าวเชิงเปรียบเทียบ (มาญาซ) โดยใช้สิ่งที่ใช้เป็นทางเข้าถึงสิ่งนั้นมาเป็นสำนวนแทน และมีผู้กล่าวว่า นอกเหนือจากนี้ ซึ่งสิ่งที่บรรจุอยู่ในความหมายของฮะดีษ หมายถึง ณ พระองค์นั้นมีกำหนดอายุและเวลาสิ้นสุดของมัน และมีผู้กล่าวว่า คือบั้นปลายแห่งอายุขัยและบทสรุปแห่งการงาน จนถึงคำกล่าวอื่นๆ ที่นอกเหนือจากนี้ และคำกล่าวแรก (ที่ว่าหมายถึงกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับห้าประการ) เป็นที่เลือกไว้ และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง บรรดานักวิชาการของเราได้กล่าวว่า พระผู้ทรงสูงส่งได้ทรงให้การรู้ในสิ่งเร้นลับเป็นของพระองค์ในหลายอายะฮ์จากคัมภีร์ของพระองค์ นอกจากแก่ผู้ที่พระองค์ทรงคัดเลือกจากปวงบ่าวของพระองค์ ดังนั้น ผู้ใดกล่าวว่า พระองค์จะทรงให้ฝนตกลงมาในวันพรุ่งนี้ และกล่าวยืนยันมั่นใจ เขาผู้นั้นเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา ไม่ว่าเขาจะบอกเล่ามันโดยอ้างถึงสัญญาณใดๆ หรือไม่ก็ตาม

และในทำนองเดียวกัน ผู้ที่กล่าวว่า แท้จริงเขา (ดวงดาว) รู้สิ่งที่อยู่ในครรภ์ เขาผู้นั้นก็เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) ส่วนหากเขาไม่กล่าวยืนยันอย่างแน่นอน แต่กล่าวว่า แท้จริงการขึ้นของดาวฤกษ์ (อัน-นาอฺ) นั้น โดยปกติแล้ว อัลลอฮฺจะทรงให้น้ำฝนตกลงมาเพราะมัน และมันเป็นสาเหตุของน้ำฝนตามที่พระองค์ทรงกำหนดและล่วงรู้ไว้ในพระญาณของพระองค์แล้วนั้น เขาก็ไม่เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา แต่อย่างไรก็ตาม เป็นที่ควรสำหรับเขาที่จะไม่พูดถึงสิ่งนั้น เนื่องจากในนั้นมีลักษณะคล้ายคลึงกับถ้อยคำของพวกปฏิเสธศรัทธา และเป็นการไม่รู้ในความละเอียดอ่อนแห่งพระปรีชาญาณของพระองค์ เพราะแท้จริงพระองค์จะทรงให้น้ำฝนตกลงมาเมื่อใดที่พระองค์ทรงประสงค์ บางครั้งก็เนื่องกับการขึ้นของดาวฤกษ์นั้นๆ และบางครั้งก็ไม่เกี่ยวกับการขึ้นของดาวฤกษ์ อัลลอฮฺ ตะอาลา ตรัสว่า : "(มีผู้ศรัทธาต่อข้า และมีผู้ปฏิเสธต่อดาวฤกษ์)" ตามที่จะมีคำอธิบายในซูเราะฮฺอัล-วากิอะฮฺ (ซูเราะฮฺที่ 56) อินชาอัลลอฮฺ

อิบนุ อัล-อะรอบี กล่าวว่า : และในทำนองเดียวกัน คำพูดของแพทย์ที่ว่า หากเต้านมข้างขวามีหัวนมสีคล้ำ ทารกนั้นเป็นชาย และหากอยู่ที่เต้านมข้างซ้าย ทารกนั้นเป็นหญิง หรือหากหญิงผู้นั้นรู้สึกว่าข้างขวาหนักกว่า ทารกนั้นเป็นหญิง และเขาอ้างว่านั่นเป็นปกติวิสัย ไม่ใช่กฎตายตัวในการสร้างสรรค์ เขาก็ไม่เป็นผู้ปฏิเสธศรัทธาและไม่เป็นผู้ฝ่าฝืน

ส่วนผู้ที่อ้างว่า (ตนสามารถ) หาผลประโยชน์ (กัซบ์) จากอนาคตของชีวิตได้ เขาผู้นั้นเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธา หรือผู้ที่แจ้งข่าวเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นทั้งในภาพรวมหรือรายละเอียด ว่าจะเกิดขึ้นก่อนที่มันจะเกิดขึ้นจริง ก็ไม่ต้องสงสัยเลยในการปฏิเสธศรัทธาของเขาด้วยเช่นกัน

ส่วนผู้ที่แจ้งข่าวเกี่ยวกับการคราสของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์นั้น นักวิชาการของเราได้กล่าวว่า : เขาจะถูกลงโทษทางวินัย (ตักเตือน/ตี) แต่จะไม่ถูกจำคุก
สาเหตุที่เขาไม่ถูกตัดสินว่าเป็นผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น เนื่องจากมีกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า แท้จริงมันเป็นเรื่องที่สามารถรู้ได้ด้วยการคำนวณและการประมาณตำแหน่งของดวงดาว ตามที่อัลลอฮฺได้ทรงแจ้งไว้ในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า : "และดวงจันทร์นั้น เราได้กำหนดให้มันมีตำแหน่งต่างๆ" (ยาซีน : 39)
ส่วนสาเหตุที่พวกเขาถูกลงโทษทางวินัยนั้น เนื่องจากพวกเขาได้นำความสงสัยมาสู่ประชาชนทั่วไป เพราะพวกเขา (ประชาชน) ไม่สามารถแยกแยะความแตกต่างระหว่างเรื่องนี้กับเรื่องอื่นๆ ได้ พวกเขาจึงทำให้ความเชื่อของประชาชนสับสน และทำให้พวกเขาละทิ้งหลักการอันแน่วแน่ของพวกเขา ดังนั้นพวกเขาจึงถูกลงโทษทางวินัย เพื่อที่พวกเขาจะได้เก็บเรื่องนั้นเป็นความลับเมื่อพวกเขารู้ และไม่เปิดเผยมัน

ข้าพเจ้า (อัล-กุรฏุบี) กล่าวว่า : และจากหมวดนี้เช่นเดียวกัน คือสิ่งที่ปรากฏในเศาะฮีหฺของมุสลิม จากบางส่วนของบรรดาภริยาของนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า แท้จริงนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า : "ผู้ใดที่ไปหาผู้ทำนาย (อัรราฟ) แล้วถามเขาเกี่ยวกับสิ่งใด การละหมาดของเขาจะไม่ถูกยอมรับเป็นเวลาสี่สิบคืน"
และ "อัรราฟ" นั้นคือผู้ทำนาย (อัล-ฮาซิร) และนักโหราศาสตร์ (อัล-มุนัจญิม) ผู้ที่อ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับ (อัล-เฆาะยิบ)
คำว่า "อัเราะฟะฮฺ" มาจากคำว่า "อัล-อิรอฟะฮฺ" (การทำนาย) และผู้ที่ทำก็คือ "อัรราฟ" ซึ่งเป็นผู้ที่ใช้เหตุผลหาข้อสรุปในเรื่องต่างๆ ด้วยสาเหตุและปัจจัยนำเข้าที่เขาอ้างว่ารู้จัก
และบางคนในศาสตร์แขนงนี้อาจเสริมกำลัง (ความเชื่อมั่น) ในเรื่องนั้นด้วยการทำนายจากนก (อัซ-ซัจรฺ) เส้นทาง (อัฏ-ฏุรุกฺ) และดวงดาว พร้อมกับสาเหตุต่างๆ ที่เป็นปกติวิสัยในเรื่องนั้น
และศาสตร์แขนงนี้คือ "อัล-อิยาฟะฮฺ" (การทำนายจากเท้าบินของนก)
และทั้งหมดนี้ถูกเรียกด้วยชื่อว่า "อัล-กิฮานะฮฺ" (การทำนาย/โหราศาสตร์) ดังที่อัล-กอฎี อิยาฎ กล่าวไว้
และ "อัล-กิฮานะฮฺ" คือการอ้างว่ารู้สิ่งเร้นลับ
อบู อุมัร อิบนุ อับดิลบัร กล่าวในหนังสือ "อัล-กาฟี" ว่า : บางส่วนจากอาชีพที่บรรดานักวิชาศาสตร์ร่วมกันเห็นชอบในการห้าม ได้แก่ ดอกเบี้ย (ริบา) ค่าตอบแทนของหญิงโสเภณี สิ่งต้องห้าม (สุฮฺต) การติดสินบน การรับค่าตอบแทนจากการคร่ำครวญโศก (อัน-นียาฮะฮฺ) และการขับร้อง (อัล-เฆินาอฺ) และการรับค่าตอบแทนจากการทำนาย (อัล-กิฮานะฮฺ) การอ้างรู้สิ่งเร้นลับและการแจ้งข่าวจากฟากฟ้า และการรับค่าตอบแทนจากการเป่าปี่ (อัซ-ซุมร์) การละเล่น (อัล-ละอฺบฺ) และสิ่งไร้สาระทั้งปวง

บรรดานักวิชาการของเราได้กล่าวว่า : สภาพการณ์ในยุคสมัยนี้ได้พลิกผันไปด้วยการไปหาพวกโหรและพวกหมอดู โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตอียิปต์ ; เพราะการยึดถือพวกโหรได้แพร่หลายในหมู่ผู้นำ ผู้ตาม และบรรดาผู้ปกครองของพวกเขา กระทั่งผู้ที่อ้างตนว่าศึกษาฟิกฮฺและศาสนาจำนวนมากก็ถูกหลอกลวง พวกเขาจึงมาหาพวกหมอดูและนักทำนายเหล่านี้ แล้วพวกหมอดูก็ได้พูดจาโอ้อวดเรื่องเหลวไหลแก่พวกเขา และได้ชักนำเอาทรัพย์สินจากพวกเขา พวกเขาจึงได้รับจากคำพูดของพวกหมอดูเพียงภาพลวงและความทุกข์ร้อน และได้รับจากศาสนาของพวกหมอดูเพียงความเสียหายและการหลงผิดเท่านั้น และทั้งหมดนั้นเป็นบาปใหญ่ทั้งสิ้น เนื่องจากคำกล่าวของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัมที่ว่า : "(อัลลอฮฺ) จะไม่รับศีลอดของเขาเป็นเวลาสี่สิบคืน" แล้วผู้ที่ยึดถือพวกเขาและจ่ายเงินให้พวกเขาโดยอาศัยคำพูดของพวกเขาจะเป็นเช่นไรเล่า?

มุสลิม ร่อฮิมะฮุลลอฮฺ ได้รายงานจากท่านหญิงอาอิชะฮฺ เราะฎิยัลลอฮุอันฮา ท่านกล่าวว่า : มีกลุ่มคนได้สอบถามท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม เกี่ยวกับพวกหมอดู ท่านจึงกล่าวว่า : "แท้จริงพวกเขาไม่มีความหมายอันใดเลย" พวกเขาจึงกล่าวว่า : โอ้ท่านรอซูลุลลอฮฺ แท้จริงพวกเขาบางครั้งเล่าเรื่องบางอย่างให้เราฟัง แล้วมันก็เป็นความจริง! ท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จึงกล่าวว่า : "นั่นคือคำพูดหนึ่งจากความจริงซึ่งญินได้ขโมยฟังมา แล้วมันก็กระซิบคำนั้นลงในหูของมิตรของมัน (หมอดู) เสียงกระซิบเบาๆ เหมือนเสียงร้องของแม่ไก่ แล้วพวกเขาก็ผสมคำโกหกร้อยคำเข้าไปพร้อมกับมัน"

อัลฮุมัยดีกล่าวว่า : ฉันไม่มีรายงานจากยะห์ยา บิน อุรวะฮฺ จากบิดาของเขา จากอาอิชะฮฺ ในอัศเศาะฮีฮฺ นอกเหนือจากเรื่องนี้ และอัลบุคอรียังได้รายงานมันอีกทางหนึ่งจากหะดีษของอบุลอัสวัด มุฮัมมัด บิน อับดุรเราะฮฺมาน จากอุรวะฮฺ จากอาอิชะฮฺ ว่า ท่านได้ยินท่านรอซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า : "แท้จริงมะลาอิกะฮฺจะลงมาในอัลอะนาน (ซึ่งหมายถึงเมฆ) แล้วกล่าวถึงกิจการที่ถูกกำหนดในชั้นฟ้า ดังนั้นชัยฏอนจึงแอบขโมยฟัง แล้วมันได้ยินสิ่งนั้น แล้วมันก็จะกระซิบสิ่งนั้นแก่พวกหมอดู แล้วพวกเขาก็จะโกหกร้อยคำจากตัวของพวกเขาเองผสมเข้าไปด้วย" และความหมายนี้จะมาอีกในซูเราะฮ์ "สะบะอ์" อินชาอัลลอฮฺตะอาลา

**وَیَعۡلَمُ مَا فِی ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ**
และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่บนบกและในทะเล
พระองค์ทรงเจาะจงทั้งสองสิ่งนี้ด้วยการกล่าวถึง เพราะทั้งสองเป็นสิ่งถูกสร้างที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่อยู่ใกล้ชิดมนุษย์ หมายถึง พระองค์ทรงรู้สิ่งที่พินาศในบกและทะเล และมีผู้กล่าวว่า : พระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่บนบก เช่น พืชพันธุ์ เมล็ดพืช และเมล็ดในผลไม้ และสิ่งที่อยู่ในทะเล เช่น สัตว์ต่างๆ และปัจจัยยังชีพของสิ่งที่อยู่ในนั้น "และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่นลงมา เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน" ยาซีด บิน ฮารูนได้รายงานจากมุฮัมมัด บิน อิสฮาก จากนาฟิอ์ จากอิบนุ อุมัร จากท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ท่านกล่าวว่า : "ไม่มีพืชผลใดบนแผ่นดิน ไม่มีผลไม้ใดบนต้นไม้ และไม่มีเมล็ดพืชใดในความมืดของแผ่นดิน เว้นแต่จะมีเขียนบนมันว่า ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ เป็นปัจจัยยังชีพของฟูลาน บุตรของฟูลาน" และนั่นคือพระดำรัสของพระองค์ในคัมภีร์ที่ชัดแจ้งของพระองค์ที่ว่า
**وَمَا تَسۡقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا یَعۡلَمُهَا وَلَا حَبَّةࣲ فِی ظُلُمَـٰتِ ٱلۡأَرۡضِ وَلَا رَطۡبࣲ وَلَا یَابِسٍ**
และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่นลงมา เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน และไม่มีเมล็ดพืชใดในความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งใดที่ชื้นและแห้ง
อันนะกกาชได้เล่าจากญะอ์ฟัร บิน มุฮัมมัดว่า คำว่า "ใบไม้" นั้น หมายถึงสิ่งที่ตกหล่นจากลูกหลานของอาดัม (การแท้ง) และคำว่า "เมล็ดพืช" นั้น หมายถึงผู้ที่ไม่ใช่สิ่งที่ตกหล่น (ทารกที่คลอดครบกำหนด) และคำว่า "ชื้น" นั้น หมายถึงสิ่งที่มีชีวิต และคำว่า "แห้ง" นั้น หมายถึงสิ่งที่ตายแล้ว

อิบนุ อัตติยะฮ์กล่าวว่า: นี่คือคำกล่าวที่ดำเนินไปตามวิธีการเชิงสัญลักษณ์ (รหัสยะ) และไม่ถูกต้องที่รายงานจากญะอ์ฟัร บิน มุฮัมมัด และไม่ควรให้ความสนใจต่อคำกล่าวนั้น
และมีผู้กล่าวว่า: ความหมายของ "และไม่มีการร่วงหล่นของใบไม้ใดๆ" หมายถึงใบไม้จากต้นไม้ เว้นแต่พระองค์ทรงรู้ว่าเมื่อใดมันจะร่วงหล่น และที่ใดมันจะร่วงหล่น และมันจะหมุนวนในอากาศมากน้อยเพียงใด และไม่มีเมล็ดพืชใด เว้นแต่พระองค์ทรงรู้ว่าเมื่อใดมันจะงอก และมันจะงอกมากน้อยเพียงใด และผู้ใดจะกินมัน "และในความมืดทั้งหลายของแผ่นดิน" หมายถึงภายในของแผ่นดิน และนี่คือความหมายที่ถูกต้องมากกว่า เพราะสอดคล้องกับหะดีษ และเป็นสิ่งที่โองการบ่งชี้ไว้ และอัลลอฮ์คือผู้ทรงประสาทความสำเร็จสู่ทางนำ
และมีผู้กล่าวว่า: "ในความมืดทั้งหลายของแผ่นดิน" หมายถึงหินผาซึ่งอยู่ใต้แผ่นดินชั้นที่เจ็ด
"และไม่มีสิ่งใดที่ชื้นและแห้ง" (อ่านด้วยการลงอิอ์รอบ) โดยเป็นคำที่เชื่อมต่อกับถ้อยคำก่อนหน้า และอิบนุ อัส-ซัมมีกออ์ อัล-หะซัน และอื่นๆ อ่านด้วยการขึ้นเสียง (ร็อฟะอ์) ในทั้งสองคำ โดยเชื่อมต่อกับตำแหน่งของ "จากใบไม้" ดังนั้น "มิน" (จาก) ในที่นี้จึงเป็นการย้ำความ
"เว้นแต่จะอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง" หมายถึงอยู่ใน Lawh Mahfuz (แผ่นบันทึกที่ถูกพิทักษ์) เพื่อให้มะลาอิกะฮ์ได้พิจารณาใคร่ครวญด้วยสิ่งนั้น มิใช่เพราะพระองค์ทรงบันทึกสิ่งนั้นไว้เนื่องจากความหลงลืมที่อาจเกิดขึ้นกับพระองค์ พระองค์ทรงสูงส่งยิ่งจากสิ่งนั้น
และมีผู้กล่าวว่า: พระองค์ทรงบันทึกมันในขณะที่พระองค์ทรงรู้มัน เพื่อเป็นการให้ความสำคัญแก่เรื่องนั้น หมายถึง จงรู้เถิดว่า สิ่งนี้ซึ่งไม่มีผลตอบแทนและการลงโทษนั้นยังถูกบันทึกไว้ แล้วสิ่งที่มีผลตอบแทนและการลงโทษจะถูกบันทึกไว้อย่างไรเล่า

คำอธิบายความหมายของพระดำรัสที่ว่า: "และที่พระองค์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ ไม่มีผู้ใดรู้สิ่งเหล่านั้นนอกจากพระองค์ และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในแผ่นดินและในท้องทะเล" (อัลกุรอาน 6:59)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระดำรัสหมายความว่า "และที่อัลลอฮ์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ" (29)
คำว่า "مفاتح" (มะฟาติห์) เป็นพหูพจน์ของ "مفتح" (มิฟตัฮ์) ซึ่งสามารถกล่าวได้ทั้ง "مفتح" (มิฟตัฮ์) และ "مفتاح" (มิฟตาฮ์) ผู้ที่กล่าวว่า "مفتح" (มิฟตัฮ์) จะใช้พหูพจน์ว่า "مفاتح" (มะฟาติห์) ส่วนผู้ที่กล่าวว่า "مفتاح" (มิฟตาฮ์) จะใช้พหูพจน์ว่า "مفاتيح" (มะฟาตียฺ)

* * *

และความหมายของพระดำรัสที่ว่า "และที่พระองค์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ" หมายถึง ขุมคลังแห่งสิ่งเร้นลับ ดังที่ปรากฏในรายงานต่อไปนี้:
- 13305 – มุฮัมมัด บิน อัล-ฮุซัยน์ได้รายงานแก่ฉันว่า เขากล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัล-มุเฎาะลล์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อัสบาฏได้รายงานแก่เรา จากอัส-ซุดดีย์ เกี่ยวกับพระดำรัส "และที่พระองค์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ" เขากล่าวว่า: หมายถึง ขุมคลังแห่งสิ่งเร้นลับ
13306 – อิบนุ วะกีอ์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: บิดาของฉันได้รายงานแก่เรา จาก มิสอัร จาก อัมร์ บิน มุรเราะฮ์ จาก อับดุลลอฮ์ บิน สะละมะฮ์ จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า: ศาสนทูตของพวกท่านได้รับทุกสิ่งทุกอย่าง ยกเว้นกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ (30)
13307 – อัล-กอซิมได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อัล-ฮุซัยน์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: ฮัจญาจได้รายงานแก่ฉัน จาก อิบนุ จุเรจ จาก อัฏอ์ อัล-คุรอซานีย์ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัส "และที่พระองค์นั้นมีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ" เขากล่าวว่า: สิ่งเหล่านั้นมีห้าประการ (ตามที่กล่าวในอายะฮ์): "แท้จริงอัลลอฮ์นั้น ณ ที่พระองค์มีความรู้เรื่องวันกิยามะฮ์ และทรงให้ฝนตกลงมา..." จนถึง "...แท้จริงอัลลอฮ์นั้นเป็นผู้ทรงรอบรู้ ผู้ทรงตระหนักยิ่ง" (สูเราะฮ์ลุกมาน: 34)

* * *

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: ดังนั้นความหมายของพระดำรัสจึงเป็นดังนี้: และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งถึงบรรดาผู้อธรรมจากปวงบ่าวของพระองค์ ถึงสิ่งที่พวกเขาสมควรได้รับ และสิ่งที่พระองค์จะทรงกระทำต่อพวกเขา เพราะแท้จริง ณ ที่พระองค์นั้นมีความรู้ในสิ่งที่เร้นลับซึ่งปวงบ่าวของพระองค์ไม่รู้ พวกเขาไม่ได้รับรู้และไม่สามารถหยั่งถึงสิ่งนั้น และพวกเขาจะไม่มีวันรู้และไม่มีวันหยั่งถึงสิ่งนั้นได้ (31)
ส่วนพระดำรัสที่ว่า "และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่อยู่ในแผ่นดินและในท้องทะเล" หมายความว่า: และ ณ ที่พระองค์นั้นมีความรู้ในสิ่งที่ไม่ได้เร้นลับจากพวกท่านด้วย เพราะสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินและในท้องทะเลนั้นเป็นสิ่งที่ตาเห็นได้ ปวงบ่าวก็รู้สิ่งเหล่านั้น ดังนั้น ประโยคนี้จึงมีความหมายว่า: และ ณ ที่อัลลอฮ์นั้นมีความรู้ในสิ่งที่เร้นลับจากพวกท่าน โอ้มนุษย์ทั้งหลาย ซึ่งพวกท่านไม่รู้และจะไม่มีวันรู้ได้ อันเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงสงวนความรู้ไว้เฉพาะพระองค์เอง และพระองค์ยังทรงรู้ทุกสิ่งที่พวกท่านทั้งหมดรู้ร่วมกันอีกด้วย ไม่มีสิ่งใดที่เร้นลับจากพระองค์ เพราะไม่มีสิ่งใดเลยนอกจากสิ่งที่เร้นลับจากมนุษย์หรือสิ่งที่ไม่ได้เร้นลับจากพวกเขา ดังนั้น อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงแจ้งให้ทราบว่า ณ ที่พระองค์นั้นมีความรู้ในทุกสิ่งทุกอย่าง ทั้งสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วและสิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้น และสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้นในอนาคต และนั่นคือสิ่งเร้นลับ

(32) *** คำอธิบายพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่น เว้นแต่พระองค์ทรงรู้มัน และไม่มีเมล็ดพืชใดในความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งใดที่สดและแห้ง เว้นแต่มีอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง" (ซูเราะฮ์อัลอันอาม: 59)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: และไม่มีใบไม้ใดร่วงหล่นในทะเลทรายและที่รกร้าง หรือในเมืองและหมู่บ้านใด เว้นแต่อัลลอฮ์ทรงรู้มัน = "และไม่มีเมล็ดพืชในความมืดของแผ่นดิน และไม่มีสิ่งใดที่สดและแห้ง เว้นแต่มีอยู่ในบันทึกอันชัดแจ้ง" หมายถึง: และไม่มีสิ่งใดในบรรดาสิ่งที่มีอยู่ หรือสิ่งที่จะมีในอนาคตและยังไม่ปรากฏ เว้นแต่สิ่งนั้นจะถูกบันทึกไว้ใน 'อัล-เลาฮุล มะหฺฟูซ' (แผ่นบันทึกที่ถูกพิทักษ์) โดยถูกจารึกไว้ในนั้น และจำนวน ขอบเขต เวลาที่มันจะปรากฏ และสภาพที่มันจะดับสูญ ก็ถูกกำหนดไว้แล้ว

และความหมายของพระดำรัสที่ว่า "ชัดแจ้ง" นั้น หมายถึง มันจะชี้แจงถึงความถูกต้องของสิ่งที่บันทึกไว้ ด้วยการปรากฏของสิ่งที่ถูกกำหนดไว้ตามที่ได้ถูกกำหนด

(33) *** หากมีผู้ถามว่า: การบันทึกสิ่งซึ่งไม่เร้นลับต่อพระองค์ไว้ใน 'อัล-เลาฮุล มะหฺฟูซ' และบันทึกอันชัดแจ้งนั้น มีจุดประสงค์อย่างไร? ในเมื่อพระองค์ทรงรอบรู้ทุกสิ่งโดยรวม และไม่มีความกลัวว่าพระองค์จะทรงลืม?

จงตอบเขาว่า: อัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งทรงกระทำสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ เป็นไปได้ว่าสิ่งนั้นเป็นการทดสอบจากพระองค์ต่อบรรดาผู้บันทึก (มะลาอิกะฮ์) และเป็นการทดสอบบรรดาผู้มอบหมาย (ให้บันทึกการงานของพวกเขา) เพราะตามที่มีการกล่าวไว้ พวกเขา (มะลาอิกะฮ์) ได้รับคำสั่งให้บันทึกการงานของปวงบ่าว จากนั้นจึงนำมาเทียบกับสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงบันทึกไว้ใน 'อัล-เลาฮุล มะหฺฟูซ' จนกระทั่งสิ่งที่ถูกบันทึกไว้ในนั้นในแต่ละวันได้รับการยืนยัน และมีคำกล่าวว่า นี่คือความหมายของพระดำรัสที่ว่า: "แท้จริงเราได้คัดลอกสิ่งที่พวกเจ้ากระทำไว้" (ซูเราะฮ์อัลญาซิยะฮ์: 29) และเป็นไปได้ว่าสิ่งนั้นมีเหตุผลอื่นซึ่งพระองค์ทรงรู้ดีกว่า ไม่ว่าจะเป็นเพื่อเป็นหลักฐานที่พระองค์จะทรงใช้กับมะลาอิกะฮ์บางกลุ่ม หรือกับลูกหลานอาดัม และอื่นๆ

และได้มีรายงานว่า:
- 13308 - ซิยาด บิน ยะห์ยา อัล-หัสซานี (อบุลค็อฏฏาบ) ได้เล่าถึงฉันว่า: มาลิก บิน สุอัยร์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อัล-อะอ์มัชได้เล่าถึงเรา จาก ยะซีด บิน อบี ซิยาด จาก อับดุลลอฮ์ บิน อัล-หาริษ กล่าวว่า: บนแผ่นดินนี้ไม่มีต้นไม้ใดหรือแม้แต่จุดที่ปลายเข็มปักลง เว้นแต่จะมีมะลัก (มะลาอิกะฮ์) ที่ถูกมอบหมายให้ดูแลมัน นำความรู้เกี่ยวกับมันมายังอัลลอฮ์: (34) ความแห้งของมันเมื่อมันแห้ง และความชื้นของมันเมื่อมันชื้น

(35) ***

--------------- หมายเหตุ:
(29) ในฉบับพิมพ์: "ตรัสว่า: และที่พระองค์มีกุญแจแห่งสิ่งเร้นลับ" แต่สิ่งที่ถูกต้องคือตามที่อยู่ในต้นฉบับลายมือ
(30) รายงานหะดีษหมายเลข 13306 - "อับดุลลอฮ์ บิน สะละมะฮ์ อัล-มุราดี" เป็นตาบิอีนที่เชื่อถือได้ เป็นหนึ่งในนักนิติศาสตร์แห่งกูฟะฮ์หลังสมัยเศาะหาบะฮ์ ได้ถูกกล่าวถึงก่อนหน้านี้แล้วในหมายเลข 12398
และนี่คือสายรายงานของข่าวนี้ อะหมัดได้รายงานไว้ในมุสนัดของท่าน: 3659 โปรดดูคำอธิบายของท่านอะห์มัด อัช-ชัยค์ อัส-ซัยยิดสำหรับรายงานนี้ที่นั่น
(31) ในฉบับพิมพ์: "และพวกเขามิได้รู้มัน และจะไม่มีวันบรรลุถึงมัน" ส่วนในต้นฉบับลายมือ: "และพวกเขามิได้รู้มันและจะไม่บรรลุถึงมัน" สิ่งที่ถูกต้องตามบริบทคือสิ่งที่เราได้บันทึกไว้
(32) โปรดดูคำอธิบาย "อัล-เฆย์บ" (สิ่งเร้นลับ) ที่ผ่านมาแล้วในหน้า 371 หมายเหตุ: 1 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น
(33) โปรดดูคำอธิบาย "มุบีน" (ชัดแจ้ง) ที่ผ่านมาแล้วในดัชนีภาษา (บัยยิน)

(34) ในฉบับตีพิมพ์: "อัลลอฮฺจะทรงให้มันมาโดยทรงรู้ว่ามันแห้ง" และฉันยืนยันตามที่อยู่ในต้นฉบับ ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกต้อง และนี่เป็นการเล่นไปเรื่อยจากผู้จัดพิมพ์
(35) อัษัร: 13308 - "ซิยาด บิน ยะห์ยา บิน ซิยาด บิน ฮัสซาน อัล-ฮะซานี อัน-นุกะรี" อบุลค็อฏฏอบ เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ หกท่าน (ผู้รวบรวมหะดีษหลัก) ได้รายงานจากเขา มีชีวประวัติใน อัต-ตัฮซีบ และใน อิบนุ อบี ฮาติม 1/2/549
นี่ และได้มีมาในต้นฉบับและในตัฟซีรของอิบนุ กะษีรว่า "ซิยาด บิน อับดิลลาฮ์ อัล-ฮะซานี อบุลค็อฏฏอบ" ซึ่งเป็นความผิดพลาดอย่างไม่ต้องสงสัย เพราะผู้ที่รายงานจาก "มาลิก บิน ซุอัยร์" นั้นคือ "ซิยาด บิน ยะห์ยา อัล-ฮะซานี อบุลค็อฏฏอบ" ยิ่งไปกว่านั้น ไม่มีในบรรดาผู้รายงานคนใดที่ชื่อ "ซิยาด บิน อับดิลลาฮ์ อัล-ฮะซานี อบุลค็อฏฏอบ"
และ "มาลิก บิน ซุอัยร์ บิน อัล-คัมส อัต-ตะมีมี" อบู ซุรอ์อะฮ์ และ อบู ฮาติม กล่าวว่า: "ศ่อดู้ก (พูดจริง)" ส่วนอบู ดาวูดได้ทำให้เขาเป็นผู้ضعيف (ฎออีฟ) และอิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในบรรดาผู้ที่น่าเชื่อถือ (อัส-ษิก็อต) เขามีชีวประวัติใน อัต-ตัฮซีบ และอัล-บุคอรีย์ใน อัล-กะบีร 4/1/315 โดยไม่ได้กล่าวถึงการติเตียน (ญัรห์) ใดๆ เกี่ยวกับเขา และใน อิบนุ อบี ฮาติม 4/1/209
และ "ยะซีด บิน อบี ซิยาด อัล-กุร็อยชี อัล-ฮาชิมี" เขาคือลูกทาสของ "อับดิลลาฮ์ บิน อัล-ฮาริษ" ได้ผ่านมาแล้วหลายครั้ง ครั้งสุดท้ายเลขที่: 12740
และ "อับดิลลาฮ์ บิน อัล-ฮาริษ บิน เนาฟัล บิน อัล-ฮาริษ บิน อับดุลมุฏ็อลลิบ บิน ฮาชิม" เขาคือ "บับบะฮ์" เป็นผู้ที่น่าเชื่อถือ (ษิเกาะฮ์) ได้ผ่านมาแล้วด้วยเลขที่: 12740
และข่าวรายงานนี้ อิบนุ กะษีรได้กล่าวถึงในตัฟซีรของเขา จากทางสายรายงานของอิบนุ อบี ฮาติม จาก อับดิลลาฮ์ บิน มุฮัมมัด บิน อับดิรเราะฮ์มาน บิน อัล-มิสวัร อัซ-ซุฮ์รี จาก มาลิก บิน ซุอัยร์ โดยมีเนื้อหาเช่นเดียวกัน
และอัส-ซุยูฏีได้นำเสนอไว้ใน อัด-ดุรฺ อัล-มันษูร 3: 15 และได้เพิ่มการอ้างอิงถึงอิบนุ อบี ชัยบะฮ์ และ อบู ชัยค์

อายะห์ที่ ๖๐

وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّـٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌ مُّسَمًّى‌ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ۝ ٦٠

🇹🇭

คำแปลภาษาไทย

และพระองค์คือผู้ที่ทรงให้พวกเจ้าตาย ในเวลากลางคืน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำขึ้นในเวลากลางวัน แล้วก็ทรงให้พวกเจ้าฟื้นคืนชีพในเวลานั้น เพื่อว่าเวลาแห่งอายุที่ถูกกำหนดไว้นั้นจะได้ถูกใช้ให้หมดไป แล้วยังพระองค์นั้นคือการกลับไปของพวกเจ้า แล้วพระองค์จะทรงบอกแก่พวกเจ้าในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำกัน

ทั้งหมดนี้เป็นการยืนยันความเป็นพระเจ้าของพระองค์ และเป็นการโต้แย้งต่อบรรดาผู้ตั้งภาคีด้วยหลักฐานนี้ ทั้งยังเป็นการชี้แจงว่าพระองค์ผู้ทรงสูงส่งนั้นทรงเป็นผู้เดียวที่สมควรแก่การรัก การเทิดทูน การให้เกียรติ และการให้ความเคารพ พระองค์จึงทรงแจ้งว่าพระองค์ผู้เดียวทรงเป็นผู้จัดการดูแลปวงบ่าวของพระองค์ทั้งในยามตื่นและยามหลับ และพระองค์ทรงรับวิญญาณของพวกเขาในยามค่ำคืนด้วยการรับวิญญาณแห่งการนอนหลับ ทำให้การเคลื่อนไหวของพวกเขาสงบลง ร่างกายของพวกเขาได้พักผ่อน แล้วพระองค์ทรงปลุกพวกเขาให้ตื่นจากการหลับใหลในยามตื่น เพื่อให้พวกเขาดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในเรื่องศาสนาและโลกดุนยาของพวกเขา และพระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเขาได้กระทำและสิ่งที่พวกเขาได้แสวงหาจากบรรดาการงานเหล่านั้น แล้วพระองค์ผู้ทรงสูงส่งก็ยังคงทรงจัดการดูแลพวกเขาอย่างนี้ต่อไป จนกว่าพวกเขาจะครบกำหนดอายุขัยของตน ดังนั้น ด้วยการจัดการดูแลเช่นนี้จึงได้กำหนดกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้ ซึ่งก็คือ กำหนดเวลาแห่งชีวิต และกำหนดเวลาสุดท้ายหลังจากนั้น ซึ่งก็คือ การฟื้นคืนชีพหลังความตาย ด้วยเหตุนี้พระองค์จึงตรัสว่า {ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ} "แล้วยังพระองค์คือการกลับคืนของพวกเจ้า" ไม่ใช่กลับไปยังผู้อื่น {ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ} "แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเจ้าถึงสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้" ทั้งความดีและความชั่ว

พระองค์ตรัสว่า แท้จริงพระองค์ทรงรับวิญญาณของปวงบ่าวของพระองค์ในยามค่ำคืนขณะที่พวกเขาหลับนอน และนี่คือการรับวิญญาณขั้นเล็กน้อย ดังที่พระองค์ตรัสว่า "จงรำลึกขณะที่อัลลอฮฺตรัสว่า โอ้อีซา แท้จริงข้าจะให้เจ้าเสียชีวิต และจะยกเจ้าขึ้นยังข้า" และพระองค์ตรัสว่า "อัลลอฮฺทรงรับวิญญาณเมื่อถึงเวลาตายของมัน และสำหรับที่ยังไม่ตายในยามหลับของมัน แล้วพระองค์ทรงยึดวิญญาณที่พระองค์ทรงกำหนดความตายแก่มัน และทรงปล่อยอีกวิญญาณหนึ่งจนถึงวาระที่กำหนด" ดังนั้นในโองการนี้จึงได้กล่าวถึงการรับวิญญาณทั้งสองประเภท คือขั้นใหญ่และขั้นเล็ก และในที่นี้ก็เช่นเดียวกัน ได้กล่าวถึงบทบัญญัติของการรับวิญญาณทั้งสองประเภท โดยเริ่มจากขั้นเล็กแล้วตามด้วยขั้นใหญ่ โดยพระองค์ตรัสว่า "และพระองค์คือผู้ทรงรับวิญญาณของพวกเจ้าในเวลากลางคืน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าแสวงหาในเวลากลางวัน" หมายถึง และพระองค์ทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้ประกอบขึ้นจากบรรดาการงานในเวลากลางวัน และนี่เป็นประโยคที่แทรกเข้ามา ซึ่งบ่งบอกถึงความรอบรู้ของพระองค์ต่อปวงบ่าวของพระองค์ ทั้งในยามค่ำคืนและยามกลางวัน ทั้งในขณะที่พวกเขาหยุดนิ่งและขณะที่พวกเขาเคลื่อนไหว ดังที่พระองค์ตรัสว่า "ไม่แตกต่างกันในหมู่พวกเจ้า ผู้ที่พูดอย่างลับๆ และผู้ที่พูดอย่างเปิดเผย และผู้ที่ซ่อนตัวในเวลากลางคืนและผู้ที่ออกไปในเวลากลางวัน" และดังที่พระองค์ตรัสว่า "และด้วยความเมตตาของพระองค์ พระองค์ทรงทำให้มีกลางคืนและกลางวันสำหรับพวกเจ้า เพื่อพวกเจ้าจะได้พักผ่อนในนั้น" หมายถึง ในเวลากลางคืน "และเพื่อพวกเจ้าจะได้แสวงหาจากความโปรดปรานของพระองค์" หมายถึง ในเวลากลางวัน ดังที่พระองค์ตรัสว่า "และเราได้ทำให้กลางคืนเป็นเครื่องนุ่งห่ม และเราได้ทำให้กลางวันเป็นเวลาแห่งการแสวงหาปัจจัย" และด้วยเหตุนี้ พระองค์จึงตรัสในที่นี้ว่า "และพระองค์คือผู้ทรงรับวิญญาณของพวกเจ้าในเวลากลางคืน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าแสวงหาในเวลากลางวัน" หมายถึง สิ่งที่พวกเจ้าได้ประกอบขึ้นจากบรรดาการงานในเวลากลางวัน "แล้วพระองค์ทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในนั้น" หมายถึง ในเวลากลางวัน ดังที่มุญาฮิด กะตาดะฮฺ และอัส-ซุดดีย์ได้กล่าวไว้ และอิบนุ จุรัยจ์ได้รายงานจากอับดุลลอฮฺ อิบนุ กะษีรว่า หมายถึง ในยามหลับนอน แต่ความหมายแรกนั้นชัดเจนกว่า และได้มีรายงานจากอิบนุ มัรดะวัยฮ์ด้วยสายสืบของท่าน จากอัฎ-เฎาะฮฺฮาก จากอิบนุ อับบาส จากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า "ทูตสวรรค์ตนหนึ่งอยู่ร่วมกับมนุษย์ทุกคน เมื่อเขาหลับ ทูตสวรรค์นั้นจะรับวิญญาณของเขา แล้วส่งคืนให้เขา หากอัลลอฮฺทรงอนุมัติให้รับวิญญาณของเขา ทูตสวรรค์ก็จะรับมันไป มิฉะนั้นก็จะส่งคืนให้เขา" นั่นคือความหมายของพระดำรัสที่ว่า "และพระองค์คือผู้ทรงรับวิญญาณของพวกเจ้าในเวลากลางคืน" และพระดำรัสที่ว่า "เพื่อจะทรงให้ครบกำหนดอันถูกกำหนด" หมายถึง กำหนดอายุของแต่ละบุคคล "แล้วยังพระองค์คือการกลับไปของพวกเจ้า" หมายถึง ในวันกิยามะฮ์ "แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเจ้า" หมายถึง จะทรงบอกแก่พวกเจ้า "ถึงสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้" หมายถึง และพระองค์จะทรงตอบแทนพวกเจ้าตามนั้น หากเป็นความดีก็ตอบแทนด้วยความดี หากเป็นความชั่วก็ตอบแทนด้วยความชั่ว

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า "และพระองค์คือผู้ทรงรับชีวิตของพวกเจ้าในเวลากลางคืน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าแสวงหาในเวลากลางวัน แล้วทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในเวลานั้น เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้ แล้วยังพระองค์คือการกลับไปของพวกเจ้า แล้วพระองค์จะทรงแจ้งแก่พวกเจ้าถึงสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้" พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งว่า "และพระองค์คือผู้ทรงรับชีวิตของพวกเจ้าในเวลากลางคืน" หมายถึง ทรงให้พวกเจ้านอนหลับ แล้วทรงรับจิตวิญญาณของพวกเจ้า ซึ่งด้วยมันพวกเจ้าจึงมีความรู้สึกตัว และนั่นไม่ใช่ความตายโดยแท้จริง แต่เป็นการรับจิตวิญญาณจากการเคลื่อนไหวโดยการนอนหลับ ดังเช่นที่ทรงรับมันด้วยความตาย และ "อัต-เตาฟี" (การรับ) คือการรับเอาในสิ่งที่ครบถ้วน และ "เตาฟาฟัล-มัยยิต" (การรับชีวิตของผู้ตาย) คือเขาได้รับจำนวนวันแห่งอายุขัยของเขาครบถ้วนแล้ว และผู้ที่นอนหลับนั้นประหนึ่งว่าเขาได้รับครบถ้วนแล้วซึ่งการเคลื่อนไหวของเขาในขณะตื่น และ "อัล-เวาะฟาต" (การรับ) คือความตาย และ "เอาฟัยตุกัล-มาล" (ฉันได้มอบเงินให้แก่ท่านครบถ้วนแล้ว) และ "เตาฟัยตุฮู" (ฉันได้มอบมันให้แก่เขาครบถ้วนแล้ว) และ "อิสเตาฟัยตุฮู" (ฉันได้รับมันมาครบถ้วนแล้ว) เมื่อฉันได้รับมันทั้งหมด และกวีได้กล่าวว่า "แท้จริงวงศ์วานของอัล-อัดรัดนั้นมิใช่ใครจากผู้ใด และกุร็อยช์ก็มิได้รับพวกเขาในจำนวน" และมีผู้กล่าวว่า แท้จริงจิตวิญญาณเมื่อออกจากร่างกายในการนอนหลับนั้น ชีวิตยังคงอยู่ในร่างกาย ด้วยเหตุนี้จึงมีการเคลื่อนไหวและการหายใจอยู่ในร่างกาย หากเมื่ออายุขัยของเขาได้สิ้นสุดลง จิตวิญญาณของเขาก็ออกไป และชีวิตของเขาก็ขาดสะบั้น และเขาก็กลายเป็นผู้ตายที่ไม่เคลื่อนไหวและไม่หายใจ และบางคนกล่าวว่า มันไม่ได้ออกจากเขา ซึ่งจิตวิญญาณ แต่สิ่งที่ออกจากเขาคือสติสัมปชัญญะ และมีผู้กล่าวว่า นี่เป็นเรื่องที่ไม่มีใครรู้ความจริงของมันนอกจากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งเท่านั้น และนี่คือคำกล่าวที่ถูกต้องที่สุด และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง

"แล้วทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในเวลานั้น" หมายถึง ในเวลากลางวัน และหมายถึง การตื่นนอน "เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้" หมายถึง เพื่อให้แต่ละบุคคลได้รับครบถ้วนซึ่งกำหนดเวลาที่ถูกกำหนดไว้สำหรับเขา และอบู รุญาอ์ และเฏาะลฮะฮ์ บิน มุศ็อรริฟ ได้อ่านว่า "แล้วทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในเวลานั้น เพื่อพระองค์จะได้ทรงครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้" หมายถึง ณ ที่พระองค์ และ "กร็อจญุม" (พวกเจ้าแสวงหา) คือพวกเจ้าได้แสวงหา และได้ผ่านมาก่อนแล้วในซูเราะฮ์อัล-มาอิดะฮ์

และในโองการนี้มีการนำมาก่อนและมาหลัง ความหมายตามลำดับคือ "และพระองค์คือผู้ทรงรับชีวิตของพวกเจ้าในเวลากลางคืน แล้วทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในเวลากลางวัน และทรงรู้สิ่งที่พวกเจ้าแสวงหาในเวลานั้น" โดยได้นำสิ่งที่สำคัญซึ่งเพราะมันการฟื้นขึ้นในเวลากลางวันจึงเกิดขึ้นมาก่อน และอิบนุ จุรัยจ์กล่าวว่า "แล้วทรงให้พวกเจ้าฟื้นขึ้นในเวลานั้น" หมายถึง ในการนอนหลับ และความหมายของโองการคือ แท้จริงการที่พระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงประวิงเวลาให้แก่ผู้ปฏิเสธศรัทธานั้น มิใช่เพราะความเผลอเรอต่อการปฏิเสธศรัทธาของพวกเขา เนื่องจากพระองค์ทรงนับทุกสิ่งทุกอย่างด้วยจำนวนและทรงรู้มันและทรงบันทึกมันไว้ แต่เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้จากปัจจัยยังชีพและชีวิต แล้วพวกเขาจะกลับไปยังพระองค์ แล้วพระองค์จะทรงตอบแทนพวกเขา และได้บ่งชี้ถึงการชุมนุมและการฟื้นคืนชีพด้วยการให้ฟื้นขึ้น เนื่องจากการสร้างครั้งที่สองนั้น สถานะของมันหลังจากครั้งแรกนั้น เสมือนสถานะของการตื่นนอนหลังจากนอนหลับ ในแง่ที่ว่าผู้ทรงอำนาจเหนือสิ่งหนึ่งในสองสิ่งนั้น ย่อมเป็นผู้ทรงอำนาจเหนืออีกสิ่งหนึ่งด้วย

คำอธิบายความหมายของพระดำรัสของพระองค์ (ที่ว่า): "และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" (ซูเราะฮ์อัลอันอาม: 60)

อบูญะอ์ฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: พระผู้ทรงสูงส่ง ผู้ทรงได้รับการกล่าวขาน ตรัสแก่ศาสนทูตของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) ว่า: และจงกล่าวแก่พวกเขาเถิด โอ้มุฮัมมัด (และอัลลอฮฺทรงรู้ดียิ่งถึงผู้ที่อธรรม) และอัลลอฮฺนั้นคือผู้ทรงให้วิญญาณของพวกเจ้าตายในเวลากลางคืน โดยทรงรับมันจากร่างกายของพวกเจ้า = "และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" หมายถึง และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้แสวงหามาจากการงานต่างๆ ในเวลากลางวัน

และความหมายของ "อัต-เตาฟฟี" (การทำให้ครบ, การรับไปครบ) ในภาษาของชาวอาหรับนั้นคือ การทำให้จำนวนครบถ้วน (1) ดังที่นักกวีได้กล่าวไว้: (2)
"แท้จริงวงศ์วานของอัล-อัดรัมนั้นมิได้มาจากผู้ใดเลย
และกุเรชก็มิได้นับพวกเขาให้ครบในจำนวน" (3)
หมายความว่า: กุเรชมิได้รวมพวกเขาเข้าในจำนวน

* * *

ส่วน "อัล-อิจติราฮ" (การกระทำ, การแสวงหา) ในความเข้าใจของชาวอาหรับนั้น คือ การงานของบุคคลด้วยมือของเขา หรือเท้าของเขา หรือปากของเขา และสิ่งเหล่านี้คือ "อัล-ญะวาริฮฺ" (อวัยวะต่างๆ) ในความเข้าใจของพวกเขา หมายถึงอวัยวะของร่างกายตามที่ได้รายงานมาจากพวกเขา ต่อมาจึงเรียกผู้แสวงหาการงานทุกคนว่า "ญาริฮฺ" (ผู้กระทำ) เนื่องจากการใช้คำนี้ของชาวอาหรับสำหรับ "อัล-ญะวาริฮฺ" เหล่านี้ ต่อมาคำนี้ก็ถูกใช้อย่างแพร่หลายในภาษาพูด จนกล่าวเรียกผู้แสวงหาสิ่งใดๆ ก็ตาม ไม่ว่าจะแสวงหาด้วยอวัยวะส่วนใดของร่างกายของเขา ว่า "มุจตะริฮฺ" (ผู้กระทำ, ผู้แสวงหา) (4)

* * *

และตามแนวทางที่เราได้กล่าวไว้ในเรื่องนี้ ผู้รู้ด้านตัฟซีร (ตัฟซีร) ก็ได้กล่าวไว้เช่นเดียวกัน

* บันทึกคำกล่าวของผู้ที่ได้กล่าวเช่นนั้น:

13309 – มุฮัมมัด บิน อัล-ฮุซัยน์ได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัล-มุเฟาะฎฎ็อลได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏ ได้เล่าจาก อัส-ซุดดีย์ เกี่ยวกับ "และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" ว่า: ส่วน "ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน" นั้น หมายถึงในการนอนหลับ = และส่วน "ทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" นั้น หมายถึง สิ่งที่พวกเจ้าได้แสวงหามาจากความผิดบาป

13310 – อัล-มุษันนาได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า: อับดุลลอฮฺ บิน ศอลิห์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: มุอาวิยะฮฺ บิน ศอลิห์ได้เล่าถึงฉัน จาก อะลี บิน อบี ฏอลฮะฮฺ จาก อิบนุ อับบาส เกี่ยวกับ "และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" หมายถึง สิ่งที่พวกเจ้าได้แสวงหามาจากความผิดบาป

13311 – มุฮัมมัด บิน อับดิลอะอ์ลาได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน เษาร์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: มะอ์มัรได้เล่าจาก กะอ์ดะฮฺ เกี่ยวกับ "สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" กล่าวว่า: สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน

13312 – อัล-ฮะซัน บิน ยะห์ยาได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อับดุรเราะซซากได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: มะอ์มัรได้แจ้งแก่เรา จาก กะอ์ดะฮฺ ในทำนองเดียวกัน

13313 – บิชร์ บิน มุอาซได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ยะซีด บิน ซุรัยอ์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าจาก กะอ์ดะฮฺ เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน" หมายถึง การนอนหลับของพวกเจ้า = "และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" หมายถึง สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำจากความผิดบาป พระองค์ทรงรอบรู้มัน ไม่มีสิ่งใดจากสิ่งนั้นจะเร้นลับต่อพระองค์

13314 – อัล-มุษันนาได้เล่าถึงฉันว่า เขากล่าวว่า: อบู ฮุซัยฟะฮฺได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ชิบล์ได้เล่าจาก อิบนุ อบี นุญัยฮฺ จาก มุญาฮิด เกี่ยวกับ "และพระองค์คือผู้ทรงให้พวกเจ้าตายในเวลากลางคืน และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" กล่าวว่า: ส่วนการที่พระองค์ทรงให้พวกเขาตายในเวลากลางคืนนั้น คือ การนอนหลับของพวกเขา = และส่วน "สิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำในเวลากลางวัน" นั้น หมายถึง สิ่งที่พวกเจ้าได้แสวงหาในเวลากลางวัน

**อัลลอฮฺตรัสว่า:** "และพระองค์คือผู้ทรงรับชีวิตของพวกเจ้าในเวลากลางคืน และทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้าแสวงหาในเวลากลางวัน แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้ แล้วยังพระองค์คือการกลับไปของพวกเจ้า แล้วพระองค์จะทรงแจ้งให้พวกเจ้าทราบในสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้" (อัลกุรอาน 6:60)

**อบูญะอฺฟัร (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า:** แม้ว่าพระดำรัสนี้จะเป็นข่าวจากอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งเกี่ยวกับพระเดชานุภาพและความรู้ของพระองค์ แต่ในนั้นยังมีข้อโต้แย้งต่อกลุ่มผู้ตั้งภาคี (มุชริกีน) ผู้ปฏิเสธพระเดชานุภาพของพระองค์ในการให้พวกเขาฟื้นคืนชีพหลังความตาย และการให้พวกเขาฟื้นขึ้นหลังการดับสูญ ดังนั้นพระผู้ทรงสูงส่งจึงตรัสด้วยการโต้แย้งพวกเขาว่า: "(وَهُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَى أَجَلٌ مُسَمًّى)" หมายความว่า: ดังนั้นผู้ทรงรับวิญญาณของพวกเจ้าในเวลากลางคืนและทรงปลุกพวกเจ้าในเวลากลางวัน เพื่อพวกเจ้าจะได้บรรลุถึงกำหนดอันถูกกำหนดไว้ และพวกเจ้าเห็นสิ่งนั้นและรู้ถึงความถูกต้องของมัน โดยไม่ปฏิเสธพระเดชานุภาพในการรับวิญญาณของพวกเจ้าและการทำลายพวกเจ้า แล้วทรงส่งคืนมันสู่ร่างกายของพวกเจ้า และทรงให้พวกเจ้าเกิดขึ้นหลังความตายของพวกเจ้า แท้จริงสิ่งนั้นก็เหมือนกับสิ่งที่พวกเจ้ามองเห็นและเป็นพยาน และไม่ปฏิเสธสำหรับผู้ทรงอานุภาพเหนือสิ่งที่พวกเจ้ามองเห็นจากสิ่งนั้น ว่าทรงมีพระเดชานุภาพเหนือสิ่งที่พวกเจ้ายังไม่เห็น และแท้จริงสิ่งที่พวกเจ้ายังไม่เห็นและยังไม่มองเห็นจากสิ่งนั้น ก็คล้ายคลึงกับสิ่งที่พวกเจ้าได้เห็นและได้มองเห็น

**คำอธิบายพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า:** "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَى أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้ แล้วยังพระองค์คือการกลับไปของพวกเจ้า แล้วพระองค์จะทรงแจ้งให้พวกเจ้าทราบในสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้)

**อบูญะอฺฟัร กล่าวว่า:** พระผู้ทรงสูงส่งทรงหมายถึงว่า: "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้น) หมายถึง พระองค์ทรงปลุกพวกเจ้าและทรงให้พวกเจ้าตื่นจากหลับใหลของพวกเจ้า "فِيهِ" (ในเวลากลางวันนั้น) หมายถึง ในเวลากลางวัน และ "ฮาอ์" ( ضمير ) ในคำว่า "فِيهِ" (ในนั้น) หมายถึง "เวลากลางวัน" "لِيُقْضَى أَجَلٌ مُّسَمًّى" (เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้) หมายความว่า เพื่ออัลลอฮฺจะได้ทรงให้ครบกำหนดที่พระองค์ทรงกำหนดไว้สำหรับชีวิตของพวกเจ้า และนั่นคือความตาย เพื่อให้บรรลุถึงระยะเวลาและจุดสิ้นสุดของมัน "ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ" (แล้วยังพระองค์คือการกลับไปของพวกเจ้า) หมายความว่า แล้วยังอัลลอฮฺคือการกลับไปและจุดหมายปลายทางของพวกเจ้า "ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ" (แล้วพระองค์จะทรงแจ้งให้พวกเจ้าทราบในสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้) หมายความว่า แล้วพระองค์จะทรงแจ้งให้พวกเจ้าทราบถึงสิ่งที่พวกเจ้าได้กระทำไว้ในชีวิตดุนยาของพวกเจ้า แล้วพระองค์จะทรงตอบแทนพวกเจ้าตามสิ่งนั้น หากเป็นความดีก็ตอบแทนด้วยความดี หากเป็นความชั่วก็ตอบแทนด้วยความชั่ว

และบรรดาผู้รู้ตัฟซีร (อะฮ์ลุต-ตะอ์วีล) ได้กล่าวในเรื่องนี้เช่นเดียวกับที่เราได้กล่าว

**รายชื่อผู้ที่กล่าวเช่นนั้น:**
- รายงานจากมุฮัมมัด บิน อัมร์ กล่าวว่า: อบูอาศิมได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อีซาได้รายงานแก่เราจากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับ "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น) เขากล่าวว่า: ในเวลากลางวัน
- รายงานจากมุฮัมมัด บิน อับดิลอะอ์ลา กล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน เษาร์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: มะอ์มัรได้รายงานแก่เราจากกะตาดะฮ์ เกี่ยวกับ "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น) หมายถึง ในเวลากลางวัน และ "อัล-บะอ์ษ" (การปลุก) หมายถึง การตื่นนอน
- รายงานจากอัล-หะสัน บิน ยะห์ยา กล่าวว่า: อับดุรเราะซซากได้แจ้งแก่เรา กล่าวว่า: มะอ์มัรได้แจ้งแก่เราจากกะตาดะฮ์ เช่นเดียวกัน
- รายงานจากมุฮัมมัด บิน อัล-หุซัยน์ กล่าวว่า: อะหฺมัด บิน อัล-มุเฎาะฎ็อลได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: อัสบาฏได้รายงานแก่เราจันอัส-ซุดดีย์ เกี่ยวกับ "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น) เขากล่าวว่า: ในเวลากลางวัน
- รายงานจากอัล-กาซิม กล่าวว่า: อัล-หุซัยน์ได้รายงานแก่เรา กล่าวว่า: หุญญาจได้รายงานแก่เราจากอิบนุ ญุรัยจ์ กล่าวว่า: อับดุลลอฮฺ บิน กะษีร กล่าวเกี่ยวกับ "ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ" (แล้วพระองค์ก็ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นขึ้นในเวลากลางวันนั้น) กล่าวว่า: พระองค์ทรงปลุกพวกเจ้าให้ตื่นจากการนอนหลับ

**เกี่ยวกับ "لِيُقْضَى أَجَلٌ مُّسَمًّى" (เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้)** และนั่นคือความตาย

* บรรดาผู้กล่าวเช่นนั้นได้กล่าวว่า:
13320 - อัลมุษันนาได้เล่าถึงฉัน โดยกล่าวว่า: อบูฮุซัยฟะฮ์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ชิบล์ได้เล่าถึงเรา จากอิบนุ อบี นะญีฮ์ จากมุญาฮิด (เกี่ยวกับโองการ) "เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้" นั่นคือความตาย
13321 - มุฮัมมัด อิบนุล ฮุซัยน์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อะห์มัด อิบนุ มุฟัฎเฎาะลได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้เล่าถึงเรา จากอัส-ซุดดีย์ (เกี่ยวกับโองการ) "เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้" เขากล่าวว่า: นั่นคือกำหนดอายุขัยจนถึงความตาย
13321 - อัลกอซิมได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: อัลฮุซัยน์ได้เล่าถึงเรา โดยกล่าวว่า: ฮัจญาจได้เล่าถึงฉัน จากอิบนุ จุรัยจ์ โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ อิบนุ กะษีรได้กล่าว (เกี่ยวกับโองการ) "เพื่อจะได้ครบกำหนดอันถูกกำหนดไว้" เขากล่าวว่า: ระยะเวลาของพวกเขา

-------------------
เชิงอรรถ:
(1) ดูการอธิบายคำว่า "อัต-เตาฟี" (การรับไป) ในส่วนที่ผ่านมา 6: 455, 456/8: 73/9: 100/11: 239
(2) เขาคือ มันซูร อัล-วับรี
(3) อัล-ลิซาน (คำว่า วะฟา) และจะปรากฏในการอธิบาย 21: 61 (บุลาก) และในฉบับพิมพ์ที่นี่เขียนว่า "อิน บะนี อัล-อาดัม" และในอัล-ลิซานเขียนว่า "อิน บะนี อัล-อัดรัด" ทั้งสองเป็นข้อผิดพลาด ที่ถูกต้องคือสิ่งที่ปรากฏในการอธิบายต่อไป และ "บะนู อัล-อัดรุม" คือลูกหลานของ "ตัยม์ บิน ฆอลิบ บิน ฟิฮร์ บิน มาลิก" และพวกเขาเป็นกลุ่มกุเรชซอวาฮิร (กุเรชชั้นนอก) ไม่ใช่กุเรชอัล-อะบาฏิฮ์ (กุเรชชั้นใน) และกวีเราะญัซท่านนี้กำลังกล่าวตำหนิพวกเขาว่า กุเรชผู้เป็นชาวอะบาฏิฮ์นั้น ไม่ถือว่าบะนู อัล-อัดรุม (ผู้เป็นกุเรชซอวาฮิร) เป็นส่วนหนึ่งของจำนวนพวกเขาโดยสมบูรณ์ และไม่นับพวกเขาให้ครบเมื่อพวกเขานับจำนวน
(4) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-ญะวาริฮ์" (อวัยวะ) และ "อัล-อิจติราฮ์" (การแสวงหาบาป) ในส่วนที่ผ่านมา 9: 543, 544
(5) ตกหล่นในฉบับพิมพ์และต้นฉบับลายมือ: "แล้วพระองค์จะทรงให้พวกท่านฟื้นคืนชีพในวันนั้น" ซึ่งเป็นข้อความของการอ่าน
(6) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-บะอ์ษ" (การฟื้นคืนชีพ) ในส่วนที่ผ่านมา 2: 84, 85/5: 457/10: 229
(7) ในฉบับพิมพ์และต้นฉบับลายมือ: "และสรรพนามในนั้นย้อนกลับ" โดยละ "ใน" ไว้ ซึ่งที่ถูกต้องคือต้องมีมันอยู่
(8) ดูการอธิบายคำว่า "อัจญัล มุซั่มมา" (กำหนดอันถูกกำหนดไว้) ในส่วนที่ผ่านมา 6: 43/11: 259
(9) ดูการอธิบายคำว่า "อัล-มัรญิอ์" (การกลับไป) ในส่วนที่ผ่านมา 6: 464/10: 391/11: 154
(10) ดูการอธิบายคำว่า "อัน-นาบาอ์" (ข่าวสำคัญ) ในส่วนที่ผ่านมา หน้า: 335 หมายเหตุ: 2 และเอกสารอ้างอิงที่นั่น
(11) ในฉบับพิมพ์: "ในเวลากลางวัน" และฉันได้ยืนยันตามที่อยู่ในต้นฉบับลายมือ

❖ ❖ ❖ ❖

✶

سُورَةُ الأنعام

อัล-อันอาม · 165 อายะห์ · มักกียะห์

بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِن شَآءَ وَتَنسَوْنَ مَا تُشْرِكُونَ ۝ ٤١ وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰٓ أُمَمٍ مِّن قَبْلِكَ فَأَخَذْنَـٰهُم بِٱلْبَأْسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ ۝ ٤٢ فَلَوْلَآ إِذْ جَآءَهُم بَأْسُنَا تَضَرَّعُواْ وَلَـٰكِن قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ۝ ٤٣ فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ أَبْوَٲبَ كُلِّ شَىْءٍ حَتَّىٰٓ إِذَا فَرِحُواْ بِمَآ أُوتُوٓاْ أَخَذْنَـٰهُم بَغْتَةً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ ۝ ٤٤ فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ‌ۚ وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ ۝ ٤٥ قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ ٱللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصَـٰرَكُمْ وَخَتَمَ عَلَىٰ قُلُوبِكُم مَّنْ إِلَـٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِهِ‌ۗ ٱنظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ ٱلْأَيَـٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ ۝ ٤٦ قُلْ أَرَءَيْتَكُمْ إِنْ أَتَـٰكُمْ عَذَابُ ٱللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا ٱلْقَوْمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ۝ ٤٧ وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ‌ۖ فَمَنْ ءَامَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ۝ ٤٨ وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔـايَـٰتِنَا يَمَسُّهُمُ ٱلْعَذَابُ بِمَا كَانُواْ يَفْسُقُونَ ۝ ٤٩ قُل لَّآ أَقُولُ لَكُمْ عِندِى خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعْلَمُ ٱلْغَيْبَ وَلَآ أَقُولُ لَكُمْ إِنِّى مَلَكٌ‌ۖ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَىَّ‌ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلْأَعْمَىٰ وَٱلْبَصِيرُ‌ۚ أَفَلَا تَتَفَكَّرُونَ ۝ ٥٠ وَأَنذِرْ بِهِ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَن يُحْشَرُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمْ‌ۙ لَيْسَ لَهُم مِّن دُونِهِۦ وَلِىٌّ وَلَا شَفِيعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ۝ ٥١ وَلَا تَطْرُدِ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٲةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ‌ۖ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِم مِّن شَىْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِم مِّن شَىْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ ٱلظَّـٰلِمِينَ ۝ ٥٢ وَكَذَٲلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُم بِبَعْضٍ لِّيَقُولُوٓاْ أَهَـٰٓؤُلَآءِ مَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْهِم مِّنۢ بَيْنِنَآ‌ۗ أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَعْلَمَ بِٱلشَّـٰكِرِينَ ۝ ٥٣ وَإِذَا جَآءَكَ ٱلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِـَٔـايَـٰتِنَا فَقُلْ سَلَـٰمٌ عَلَيْكُمْ‌ۖ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَىٰ نَفْسِهِ ٱلرَّحْمَةَ‌ۖ أَنَّهُۥ مَنْ عَمِلَ مِنكُمْ سُوٓءَۢا بِجَهَـٰلَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنۢ بَعْدِهِۦ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُۥ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ۝ ٥٤ وَكَذَٲلِكَ نُفَصِّلُ ٱلْأَيَـٰتِ وَلِتَسْتَبِينَ سَبِيلُ ٱلْمُجْرِمِينَ ۝ ٥٥ قُلْ إِنِّى نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ ٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ‌ۚ قُل لَّآ أَتَّبِعُ أَهْوَآءَكُمْ‌ۙ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَآ أَنَا۟ مِنَ ٱلْمُهْتَدِينَ ۝ ٥٦ قُلْ إِنِّى عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَكَذَّبْتُم بِهِۦ‌ۚ مَا عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦٓ‌ۚ إِنِ ٱلْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ‌ۖ يَقُصُّ ٱلْحَقَّ‌ۖ وَهُوَ خَيْرُ ٱلْفَـٰصِلِينَ ۝ ٥٧ قُل لَّوْ أَنَّ عِندِى مَا تَسْتَعْجِلُونَ بِهِۦ لَقُضِىَ ٱلْأَمْرُ بَيْنِى وَبَيْنَكُمْ‌ۗ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِٱلظَّـٰلِمِينَ ۝ ٥٨ ۞ وَعِندَهُۥ مَفَاتِحُ ٱلْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ إِلَّا هُوَ‌ۚ وَيَعْلَمُ مَا فِى ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ‌ۚ وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْأَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍ مُّبِينٍ ۝ ٥٩ وَهُوَ ٱلَّذِى يَتَوَفَّـٰكُم بِٱلَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُم بِٱلنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضَىٰٓ أَجَلٌ مُّسَمًّى‌ۖ ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ ۝ ٦٠

อายะห์ 41–60 จาก 165

อายะห์ที่ 41-60 จาก 165 อายะห์

← ก่อนหน้า 1 2 3 4 … 9 ถัดไป →

ก่อนหน้า อัล-มาอิดะห์

📖 รายชื่อ

ถัดไป อัล-อะอ์รอฟ

✅