سُورَةُ الصافات

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "ฟะซาฮุม" (แล้วพวกเขาจึงจับฉลาก) อัลมุบัรริดกล่าวว่า: หมายถึง แล้วพวกเขาก็จับสลาก (ฟะกอเราะ) โดยกล่าวว่า: รากศัพท์ของคำนี้มาจากคำว่า "อัสสิฮาม" (ลูกศร) ที่ถูกนำมาเสี่ยงทาย ดังนั้น "ฟะกอเราะ" (จับสลาก) จึงมาจากการเสี่ยงทายด้วยลูกศร

"ฟะกานะ มินัลมัดฮิฎีน" (แล้วเขาจึงอยู่ในหมู่ผู้ที่พ่ายแพ้) อัฏ-เฏาะบะรีกล่าวว่า: หมายถึง อยู่ในหมู่ผู้ที่ถูกทำให้พ่ายแพ้ (อัลมัฆลูบีน) อัลฟัรโรอ์กล่าวว่า: "ดะฮิฎัต ฮุจญะตุฮู" (หลักฐานของเขาถูกทำให้ล้มเหลว) และ "อะดะฮิฎะฮัลลอฮุ" (อัลลอฮฺทรงทำให้มันล้มเหลว) รากศัพท์ของมันมาจากความลื่นไถล (อัซซัลก์) กวีได้กล่าวไว้:
"เราฆ่าผู้ที่พ่ายแพ้ (อัลมัดฮิฎีน) ในทุกเส้นทาง
ดวงตาทั้งหลายก็ชุ่มชื่นด้วยการฆ่าพวกเขา"
หมายถึง ผู้ที่พ่ายแพ้ (อัลมัฆลูบีน)

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "แล้วปลาวาฬก็กลืนเขาเข้าไป โดยที่เขาเป็นผู้ถูกตำหนิ" หมายถึง เขาได้กระทำสิ่งที่สมควรถูกตำหนิ
ส่วน "ผู้ถูกตำหนิ" นั้น คือผู้ที่ถูกตำหนิ ไม่ว่าจะสมควรได้รับมันหรือไม่ก็ตาม
และมีคำกล่าวว่า : "ผู้ถูกตำหนิ" หมายถึง ผู้ที่มีข้อบกพร่อง
โดยกล่าวกันว่า : มนุษย์ถูกตำหนิ เมื่อเขากระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แล้วเขาก็กลายเป็นผู้มีข้อบกพร่องเนื่องจากการกระทำนั้น

หากเขาไม่ใช่ผู้ที่อยู่ในหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี (มุซับบิฮีน) อัลกิสาอีกล่าวว่า: "أن" ไม่ถูกทำให้เป็นกรณีอิรอบ (ออกเสียงสระอิที่ตัวอักษร) เนื่องจากลาม (ل) ไม่ได้เป็นของมัน" อัน-นัฮฮาสกล่าวว่า: "เรื่องเป็นดังที่เขากล่าว ลามนั้นอยู่ในส่วนคำตอบของ 'ลาวลา' (หากไม่ใช่)" ดังนั้น "หากเขาไม่ใช่ผู้ที่อยู่ในหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี" หมายถึง ผู้ที่อยู่ในหมู่ผู้ทำละหมาด "เขาจะคงอยู่ในท้องของมัน (ปลาวาฬ) จนถึงวันที่พวกเขาถูกให้ฟื้นคืนชีพ" นั่นคือเป็นการลงโทษเขา โดยให้ท้องของปลาวาฬเป็นหลุมฝังศพของเขาจนถึงวันกิยามะฮ์

และมีความเห็นแตกต่างกันว่าเขา (ยูนุส) พำนักอยู่ในท้องปลาวาฬนานเท่าใด อัส-ซัดดี อัล-กัลบี และ มุก็อติล บิน สุลัยมาน กล่าวว่า: สี่สิบวัน อัฎ-เฎาะฮาก กล่าวว่า: ยี่สิบวัน อัตเฏาะอ์ กล่าวว่า: เจ็ดวัน มุก็อติล บิน ฮัยยาน กล่าวว่า: สามวัน และมีผู้กล่าวว่า: ชั่วโมงเดียว และอัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุด

อัฏ-เฏาะบะรีได้รายงานจากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะฮ์ โดยเขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮ์ - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - กล่าวว่า: เมื่ออัลลอฮ์ตะอาลาผู้ทรงได้รับการกล่าวขานทรงประสงค์ที่จะกักขังยูนุสไว้ในท้องปลาวาฬ อัลลอฮ์ทรงดลใจปลาวาฬว่า "จงเอาเขาไป และอย่าทำให้เนื้อของเขาถลอก หรือทำให้กระดูกของเขาหัก" ดังนั้นมันจึงเอาเขาไป แล้วก็ดำดิ่งลงไปยังที่พำนักของมันในทะเล เมื่อมันพาเขาลงไปถึงก้นทะเล ยูนุสได้ยินเสียงดังหนึ่ง จึงคิดในใจว่า "นี่คือเสียงอะไร?" ดังนั้นอัลลอฮ์ตะบารอกะ วะตะอาลาจึงทรงดลใจแก่เขา ขณะที่เขาอยู่ในท้องปลาวาฬว่า "แท้จริงนี่คือการแซ่ซ้องสดุดีของสัตว์ทั้งหลายแห่งท้องทะเล" เขากล่าวว่า "ดังนั้นเขาจึงแซ่ซ้องสดุดี ขณะที่เขาอยู่ในท้องปลาวาฬ" เขากล่าวว่า "แล้วมะลาอิกะฮ์ได้ยินการแซ่ซ้องสดุดีของเขา พวกเขาจึงกล่าวว่า 'โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงพวกข้าพระองค์ได้ยินเสียงอันแผ่วเบาจากแผ่นดินอันแปลกประหลาด'" เขากล่าวว่า "นั่นคือบ่าวของข้า ยูนุส เขาได้ฝ่าฝืนข้า ดังนั้นข้าจึงกักขังเขาไว้ในท้องปลาวาฬในทะเล" พวกเขากล่าวว่า "คือบ่าวผู้ศรัทธาผู้ซึ่งการงานอันดีงามของเขาจะถูกนำขึ้นมายังพระองค์ในทุกวันและคืนกระนั้นหรือ?" พระองค์ตรัสว่า "ใช่" ดังนั้นพวกเขาจึงชะฟาอะฮ์ (ขอให้อภัยโทษ) แก่เขา ณ ที่นั้น แล้วพระองค์ทรงบัญชาปลาวาฬให้คายเขาขึ้นบนฝั่ง ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงกล่าวว่า "และเขาเป็นผู้ป่วย" และความป่วยของเขาที่อัลลอฮ์ตะอาลาผู้ทรงได้รับการกล่าวขานทรงพรรณนาไว้คือ ปลาวาฬได้คายเขาขึ้นบนฝั่งดุจทารกที่ถูกเป่าลม (ให้มีชีวิต) โดยที่เนื้อและกระดูกถูกแยกออกจากกัน

และมีรายงานว่า: ปลาวาฬได้ว่ายไปพร้อมกับเรือ โดยชูหัวของมันขึ้นเพื่อหายใจให้ยูนุสและเพื่อแซ่ซ้องสดุดี และมันไม่ได้จากพวกเขาไปจนกระทั่งพวกเขาไปถึงฝั่ง แล้วมันจึงคายเขาออกมาอย่างปลอดภัย โดยไม่มีสิ่งใดจากเขาเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นพวกเขาจึงเข้ารับอิสลาม อัซ-ซัมัคชะรีได้กล่าวถึงเรื่องนี้ในตัฟซีรของเขา

และอิบนุ อัล-อะรอบีกล่าวว่า: หลายคนในหมู่สหายของเราได้เล่าแก่ข้าพเจ้าจากอิมามุลฮะรอมัยน์ อบุลมะอาลี อับดุลมาลิก บิน อับดิลลาฮ์ บิน ยูซุฟ อัล-ญุวัยนี ว่า: เขาถูกถามเกี่ยวกับพระผู้สร้าง (อัล-บารี) ว่าทรงอยู่ในทิศทางใดหรือ? เขาตอบว่า: ไม่ใช่ พระองค์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งนั้น มีผู้กล่าวแก่เขาว่า: อะไรคือหลักฐานในเรื่องนั้น? เขากล่าวว่า: หลักฐานในเรื่องนั้นคือคำกล่าวของนะบี - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - ที่ว่า "พวกเจ้าอย่าให้ความประเสริฐแก่ฉันเหนือยูนุส บิน มัตตา" มีผู้กล่าวแก่เขาว่า: แล้วประเด็นหลักฐานในข่าวนี้อยู่ที่ไหน? เขาตอบว่า: "ฉันจะไม่พูดมัน จนกว่าผู้มาเยือนของฉันคนนี้จะได้รับหนึ่งพันดีนาร์ เพื่อใช้ชำระหนี้สิน" ดังนั้นชายสองคนจึงลุกขึ้นและกล่าวว่า "มันเป็นหน้าที่ของพวกเรา" เขากล่าวว่า "มันไม่ควรเป็นหน้าที่ของสองคน เพราะมันจะทำให้เขาลำบากใจ" ดังนั้นชายคนหนึ่งกล่าวว่า "มันเป็นหน้าที่ของฉัน"

ท่าน (อิบนุ อับบาส) กล่าวว่า: แท้จริงยูนุส บุตรของมัตตา ได้โยนตัวเองลงในทะเล แล้วปลาวาฬก็กลืนเขาเข้าไป เขาจึงตกไปอยู่ที่ก้นทะเลในความมืดสามชั้น และเขาได้ร้องเรียกว่า "ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์พระองค์ท่าน แท้จริงฉันคือผู้หนึ่งในหมู่ผู้อุตริ" ดังที่อัลลอฮ์ได้ทรงแจ้งข่าวเกี่ยวกับเขา และมุฮัมมัด - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - นั้น ขณะที่ท่านนั่งบน "อัร-รัฟรัฟ อัล-อัคฎ็อร" (พรมหรือฐานอันเขียว) และได้ถูกทำให้ขึ้นไปสูงขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งไปถึงยังสถานที่ซึ่งท่านได้ยินเสียงการขีดเขียนของบรรดาปากกา และพระเจ้าของท่านได้ทรงสนทนากับท่านด้วยสิ่งที่พระองค์ทรงสนทนา และได้ทรงวะฮีย์แก่ท่านตามที่พระองค์ทรงวะฮีย์ นั้นอยู่ใกล้กับอัลลอฮ์ตะอาลามากกว่ายูนุสที่อยู่ในท้องปลาวาฬในความมืดของทะเล

อัฏ-เฏาะบะรีได้กล่าวไว้ว่า: เมื่อยูนุส - อะลัยฮิสสลาม - ได้ขึ้นเรือ พวกพ้องบนเรือก็ประสบกับลมพายุ พวกเขาจึงกล่าวว่า: นี่เป็นเพราะความผิดบาปของคนหนึ่งในพวกท่าน ยูนุสซึ่งรู้ว่าตนเองคือผู้กระทำผิดจึงกล่าวว่า: นี่เป็นความผิดของฉัน พวกท่านจงโยนฉันลงทะเลเถิด แต่พวกเขาปฏิเสธเขา จนกระทั่งพวกเขาได้จับสลาก พวกเขาจับสลากแล้วเขาก็เป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ถูกสลากเลือก (ถูกจับได้) เขาจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า: ฉันได้บอกพวกท่านแล้วว่าเรื่องนี้เป็นเพราะความผิดของฉัน และพวกเขาก็ยังปฏิเสธเขาอีก จนกระทั่งพวกเขาจับสลากครั้งที่สอง เขาก็เป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ถูกสลากเลือก และพวกเขาก็ยังปฏิเสธที่จะโยนเขาลงทะเล จนกระทั่งพวกเขาทำการจับสลากครั้งที่สาม เขาก็เป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ถูกสลากเลือก เมื่อเขาเห็นเช่นนั้น เขาจึงโยนตัวเองลงทะเล และนั่นเกิดขึ้นในยามค่ำคืน ปลาวาฬจึงกลืนเขาเข้าไป

และมีรายงานว่า เมื่อเขาได้ขึ้นเรือ เขาก็คลุมศีรษะและนอนหลับ พวกเขาแล่นเรือไปไม่ไกลนัก ลมพายุก็มาถึงพวกเขาเกือบทำให้เรือล่ม คนบนเรือจึงชุมนุมกันและวิงวอน พวกเขากล่าวว่า: จงปลุกชายที่นอนหลับอยู่ให้เขาวิงวอนร่วมกับเราเถิด เขาจึงวิงวอนต่ออัลลอฮ์ร่วมกับพวกเขา อัลลอฮ์จึงทรงขจัดลมพายุนั้นไปจากพวกเขา จากนั้นยูนุสก็กลับไปยังที่ของเขาและนอนหลับอีก ลมพายุก็มาอีกเกือบทำให้เรือล่ม พวกเขาจึงปลุกเขาและพวกเขาก็วิงวอนต่ออัลลอฮ์ ลมพายุก็สงบลง

ผู้รายงานกล่าวว่า: ขณะที่พวกเขาอยู่ในสภาพนั้น ทันใดนั้นปลาวาฬตัวมหึมาก็เงยหัวขึ้นมาหาพวกเขา มันต้องการจะกลืนเรือ ยูนุสจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า: โอ้กลุ่มชนของฉัน นี่เป็นเพราะฉัน หากพวกท่านโยนฉันลงทะเล พวกท่านก็จะเดินทางต่อไปได้ และลมพายุกับความหวาดกลัวก็จะหายไปจากพวกท่าน พวกเขากล่าวว่า: เราจะไม่โยนท่านจนกว่าเราจะจับสลากกัน ผู้ใดที่สลากตกถึง เราจะโยนเขาลงทะเล เขากล่าวว่า: พวกเขาจึงจับสลากกัน และสลากก็ตกถึงยูนุส เขาจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า: โอ้กลุ่มชนของฉัน จงโยนฉันเถิด เพราะพวกท่านประสบเหตุนี้ก็เพราะฉัน พวกเขากล่าวว่า: เราจะไม่ทำเช่นนั้นจนกว่าเราจะจับสลากกันอีกครั้ง พวกเขาจึงทำอีก และสลากก็ตกถึงยูนุส เขาจึงกล่าวแก่พวกเขาว่า: โอ้กลุ่มชนของฉัน จงโยนฉันเถิด เพราะพวกท่านประสบเหตุนี้ก็เพราะฉัน นั่นคือคำกล่าวของอัลลอฮ์ - อัซซะวะญัล - ที่ว่า: "แล้วเขาจึงจับสลาก แล้วเขาก็เป็นผู้หนึ่งในหมู่ผู้ถูกสลากเลือก" หมายถึง สลากตกถึงเขา

พวกเขาจึงพาเขาไปที่หัวเรือเพื่อจะโยนเขาลงทะเล ก็ปรากฏว่าปลาวาฬอ้าปากรออยู่ แล้วพวกเขาก็พาเขาไปที่ข้างเรือ ก็ปรากฏว่าปลาวาฬอยู่ที่นั่น แล้วพวกเขาก็พาเขากลับไปอีกข้างหนึ่ง ก็ปรากฏว่าปลาวาฬอ้าปากรออยู่ เมื่อเขาเห็นเช่นนั้น เขาจึงโยนตัวเองลงไป แล้วปลาวาฬก็กลืนเขาเข้าไป อัลลอฮ์ตะอาลาจึงทรงวะฮีย์แก่ปลาวาฬว่า: แท้จริงข้ามิได้ทำให้เขาเป็นปัจจัยยังชีพสำหรับเจ้า แต่ข้าได้ทำให้ท้องของเจ้าเป็นภาชนะสำหรับเขา

แล้วท่านได้พำนักอยู่ในท้องปลาวาฬเป็นเวลาสี่สิบค่ำคืน ท่านจึงร้องเรียกในความมืดมิดว่า “ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ พระองค์ทรงบริสุทธิ์ยิ่งแท้จริงฉันคือผู้หนึ่งในหมู่ผู้อุตริ” แล้วเราก็ได้ตอบรับเขา และเราได้ช่วยเขาให้รอดพ้นจากความทุกข์ระทม และในทำนองเดียวกัน เราจะช่วยผู้ศรัทธาทั้งหลายให้รอดพ้นด้วย และเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้วและจะกล่าวอีกต่อไป

ในเรื่องนี้มีข้อวินิจฉัยทางนิติศาสตร์ว่า การจับสลากนั้นได้ถูกปฏิบัติใช้ในบทบัญญัติของบรรดาชนก่อนหน้าเรา และได้ปรากฏในบทบัญญัติของเราดังที่ได้ผ่านมาแล้วใน (ซูเราะฮ์อาลิอิมรอน) อิบนุ อัลอะรอบี กล่าวว่า : และการจับสลากได้ถูกนำมาใช้ในบทบัญญัติในสามสถานการณ์

ประการแรก : เมื่อนบี - ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม - ต้องการจะเดินทาง ท่านจะจับสลากระหว่างบรรดาภริยาของท่าน ภริยาคนใดที่ได้สลากของเธอออก ท่านก็จะพาเธอเดินทางไปด้วย

ประการที่สอง : มีเรื่องถูกนำขึ้นกราบทูลนบี - ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม - ว่ามีชายคนหนึ่งได้ปล่อยทาสหกคนซึ่งเขาไม่มีทรัพย์สินอื่นนอกจากพวกเขา ท่านจึงจับสลากระหว่างพวกเขา แล้วปล่อยสองคนและคงสถานะเป็นทาสไว้สี่คน

ประการที่สาม : ชายสองคนโต้เถียงกันต่อหน้าท่านในเรื่องมรดกที่ล้าสมัย (หลักฐานเลือนลาง) ท่านจึงกล่าวว่า “เจ้าทั้งสองจงไปและแสวงหาความจริง แล้วจงจับสลาก และให้แต่ละคนในหมู่เจ้าทั้งสองให้อภัยต่ออีกฝ่าย”

นี่คือสามสถานการณ์ และนั่นคือการแบ่งส่วนในเรื่องการสมรส การปล่อยทาส และการแบ่งปัน และการดำเนินการจับสลากในเรื่องเหล่านั้นเพื่อขจัดความคลุมเครือและตัดขาดโรคแห่งการเลือกตามอำเภอใจ

และบรรดานักวิชาการของเราได้มีความเห็นต่างกันเกี่ยวกับการจับสลากระหว่างบรรดาภริยาในการออกศึกเป็นสองทัศนะ ทัศนะที่ถูกต้องในทั้งสองนั้นคือการจับสลาก และทัศนะนี้เป็นที่กล่าวของบรรดานักนิติศาสตร์อิสลามจากเมืองต่างๆ และนั่นเพราะการเดินทางพร้อมด้วยภริยาทั้งหมดนั้นเป็นไปไม่ได้ และการเลือกภริยาคนหนึ่งเป็นการลำเอียง จึงไม่เหลือวิธีอื่นนอกจากจับสลาก

และในทำนองเดียวกันกับกรณีทาสหกคนนั้น เพราะทุกๆ สองคนจากพวกเขาคือหนึ่งในสาม และนั่นคือส่วนที่อนุญาตให้เขาปล่อยทาสในยามป่วยใกล้เสียชีวิตได้ และการกำหนดพวกเขาสองคนด้วยการเลือกตามอำเภอใจนั้นไม่เป็นที่อนุมัติตามบทบัญญัติ จึงไม่เหลือวิธีอื่นนอกจากจับสลาก

และในทำนองเดียวกัน เมื่อเกิดการโต้เถียงกันในตัวทรัพย์สินมรดก ความจริงจะไม่ถูกแยกแยะได้นอกจากด้วยการจับสลาก ดังนั้นมันจึงกลายเป็นหลักพื้นฐานในการกำหนดผู้มีสิทธิเมื่อเกิดความคลุมเครือ

ท่าน (อิบนุ อัลอะรอบี) กล่าวว่า : และความจริงตามทัศนะของฉันคือ มันควรถูกดำเนินในทุกเรื่องที่คลุมเครือ เพราะนั่นจะทำให้มันชัดเจนยิ่งขึ้นและเข้มแข็งขึ้นสำหรับการตัดสินในเรื่องนั้น และจะกระจ่างชัดยิ่งขึ้นในการขจัดความคลุมเครือออกไปจากมัน และด้วยเหตุนี้เราจึงกล่าวว่า : แท้จริงการจับสลากระหว่างบรรดาภริยาในการหย่านั้นเหมือนกับการจับสลากระหว่างบรรดานางทาสในการปล่อยทาส

การจับสลากเพื่อโยนมนุษย์ลงทะเลนั้นไม่เป็นที่อนุมัติ และสิ่งนั้นได้เกิดขึ้นกับยูนุสและในยุคของท่านเพื่อเป็นบทนำสู่การพิสูจน์หลักฐานของท่าน และเป็นการเพิ่มพูนในความศรัทธาของท่าน เพราะไม่เป็นที่อนุมัติสำหรับผู้ที่เป็นผู้ละเมิดว่าจะถูกฆ่าหรือถูกโยนลงไฟหรือทะเล แต่จะมีการดำเนินโทษตามกำหนดและทัณฑ์บนตามขนาดของการละเมิดของเขาเท่านั้น

และบางคนได้เข้าใจว่า หากทะเลคลั่งต่อกลุ่มชนจนพวกเขาจำเป็นต้องลดน้ำหนักเรือ ก็จะมีการจับสลากระหว่างพวกเขา แล้วโยนบางคนลงไปเพื่อลดน้ำหนัก และนี่เป็นความเข้าใจที่ผิด เพราะมัน (เรือ) จะไม่เบาลงด้วยการโยนบางคนลงไป แต่สิ่งนั้น (การทิ้งเพื่อลดน้ำหนัก) เป็นเรื่องของทรัพย์สินต่างหาก แต่พวกเขาจะต้องอดทนต่อกำหนดการของอัลลอฮฺผู้ทรงเกรียงไกร

อัลลอฮฺผู้ทรงเกรียงไกรทรงแจ้งว่ายูนุสนั้นอยู่ในหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี และการแซ่ซ้องสดุดีของท่านเป็นสาเหตุแห่งการรอดพ้นของท่าน และด้วยเหตุนี้จึงมีคำกล่าวว่า : แท้จริงการงานที่ดีงามจะยกระดับผู้กระทำมันเมื่อเขาสะดุดล้ม

อิบนุ อับบาส กล่าวว่า: (จากหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี) หมายถึง จากหมู่ผู้ทำละหมาด
กะตะดะฮ์ กล่าวว่า: เขาได้ทำละหมาดมาก่อนหน้านั้น เนื่องจากการคุ้มครองของอัลลอฮ์ – ผู้ทรงเกรียงไกร – ที่มีต่อเขา พระองค์จึงทรงช่วยเขาให้รอด
อัร-รอบีอ์ บิน อันส์ กล่าวว่า: หากไม่ใช่เพราะว่าเขาเคยมีบรรดาการงานอันดีงามมาก่อน แน่นอนเขาจะต้องพำนักอยู่ในท้องของมัน (ปลาวาฬ) จนถึงวันฟื้นคืนชีพ เขากล่าวว่า: และได้ถูกบันทึกไว้ในอัลฮิกมะฮ์ (หนังสือแห่งปรีชาญาณ) ว่า แท้จริงการงานอันดีงามจะยกระดับผู้กระทำมัน เมื่อเขาสะดุดล้ม
มุก็อติล กล่าวว่า: (จากหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี) หมายถึง จากหมู่ผู้ทำละหมาด ผู้ภักดี ก่อนการทำบาป
วะฮ์บ์ กล่าวว่า: จากหมู่ผู้บูชา
อัล-หะซัน กล่าวว่า: ไม่มีการละหมาดสำหรับเขาในท้องของปลาวาฬ แต่ทว่าเขาได้นำเสนอบรรดาการงานอันดีงามในยามที่สุขสบาย อัลลอฮ์จึงทรงรำลึกถึงเขาด้วยสิ่งนั้นในยามที่ประสบภัยพิบัติ และแท้จริงการงานอันดีงามนั้นจะยกระดับผู้กระทำมัน และเมื่อเขาสะดุดล้ม เขาจะพบที่พึ่งพิง
ฉัน (อัล-กุรฏุบี) กล่าวว่า: และจากความหมายนี้คือคำกล่าวของท่านนะบี – ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม – ที่ว่า: ผู้ใดในหมู่พวกท่านมีความสามารถที่จะมีสิ่งซ่อนเร้นจากการงานอันดีงาม ก็จงกระทำเถิด ดังนั้นบ่าวพึงขวนขวาย และมุ่งมั่นต่อคุณลักษณะหนึ่งจากการงานอันดีงามของเขา โดยเขาให้ความบริสุทธิ์ใจในสิ่งนั้นระหว่างตัวเขากับพระเจ้าของเขา และเก็บสะสมมันไว้สำหรับวันยากลำบากและความขัดสนของเขา และเขาซ่อนเร้นมันด้วยความพยายามของเขา และปกปิดมันจากปวงบ่าวของพระองค์ ประโยชน์ของมันจะไปถึงเขาในยามที่เขาต้องการมันมากที่สุด
และอัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากหะดีษของอิบนุ อุมัร จากเราะสูลุลลอฮ์ – ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม – ว่า ท่านกล่าวว่า: ขณะที่ชายสามคน – ในอีกสำนวนหนึ่ง: จากหมู่ชนก่อนหน้าพวกท่าน – กำลังเดินทาง พวกเขาถูกฝนกระหน่ำ จึงได้เข้าไปหลบในถ้ำแห่งหนึ่งในภูเขา แล้วหินก้อนหนึ่งจากภูเขาก็ตกลงมาปิดปากถ้ำ มันจึงปิดทับพวกเขาไว้ ชายคนหนึ่งในพวกเขาจึงกล่าวแก่กันและกันว่า: พิจารณาดูเถิดถึงบรรดาการงานอันดีงามที่พวกท่านเคยกระทำเพื่ออัลลอฮ์ แล้วจงวิงวอนขอต่ออัลลอฮ์ด้วยสิ่งเหล่านั้น บางทีพระองค์อาจจะทรงเปิดมันออกจากพวกท่าน ... (เนื้อหาหะดีษทั้งหมด) และมันเป็นที่รู้จักกันดี ความโด่งดังของมันทำให้ไม่จำเป็นต้องกล่าวเนื้อหาทั้งหมด
สะอีด บิน จุบัยร์ กล่าวว่า: เมื่อเขา (ยูนุส) กล่าวในท้องปลาวาฬว่า: “ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์พระองค์ แท้จริงฉันคือผู้หนึ่งในหมู่ผู้อธรรม” ปลาวาฬก็คายเขาออกมา
และมีผู้กล่าวว่า: (จากหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี) หมายถึง จากหมู่ผู้ทำละหมาดในท้องปลาวาฬ
ฉัน (อัล-กุรฏุบี) กล่าวว่า: และสิ่งที่ประจักษ์ชัดเจนกว่าคือ มันคือการแซ่ซ้องสดุดีด้วยลิ้นที่สอดคล้องกับหัวใจ และสิ่งนี้ถูกชี้指示โดยหะดีษของอบู ฮุร็อยเราะฮ์ที่ถูกกล่าวมาก่อนหน้านี้ ซึ่งอัฏ-เฏาะบะรีได้กล่าวไว้ เขากล่าวว่า: ดังนั้นเขาจึงแซ่ซ้องสดุดีในท้องปลาวาฬ เขากล่าวว่า: แล้วมะลาอิกะฮ์ก็ได้ยินการแซ่ซ้องสดุดีของเขา พวกเขาจึงกล่าวว่า: โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงพวกข้าพระองค์ได้ยินเสียงอันแผ่วเบาจากแผ่นดินอันแปลกประหลาด และคำว่า “กานา” (ได้เป็น) ตามคำกล่าวนี้จะเป็นคำเพิ่ม หมายถึง หากไม่ใช่เพราะว่าเขาเป็นหนึ่งในหมู่ผู้แซ่ซ้องสดุดี
และในหนังสือของอบู ดาวูด จากสะอัด บิน อบี วักก๊าส จากนะบี – ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม – ท่านกล่าวว่า: คำวิงวอนของซุนนูน (ผู้เป็นของปลา - ยูนุส) ในท้องปลาวาฬว่า “ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์พระองค์ แท้จริงฉันคือผู้หนึ่งในหมู่ผู้อธรรม” ไม่มีชายมุสลิมคนใดวิงวอนด้วยคำนี้ในเรื่องใดเลย นอกจากจะได้รับการตอบรับสำหรับเขา และเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้วในซูเราะฮ์ อัล-อันบิยาอ์ (ซูเราะฮ์ที่ 21) ส่วนยูนุส – อะลัยฮิสสลาม – นั้น ก่อนหน้านี้เขาเป็นผู้ทำละหมาด ผู้แซ่ซ้องสดุดี และในท้องปลาวาฬก็เป็นเช่นนั้น
และในคำรายงาน (หะดีษ/อัษัร) กล่าวว่า: ดังนั้นจึงมีเสียงร้องเรียกไปยังปลาวาฬว่า: แท้จริงเราไม่ได้ทำให้ยูนุสเป็นปัจจัยยังชีพสำหรับเจ้า แต่ทว่าเราได้ทำให้เจ้าเป็นที่ป้องกันและเป็นมัสยิดสำหรับเขา และเรื่องนี้ได้ถูกกล่าวมาก่อนหน้านี้แล้ว

นั่นคือการลงโทษสำหรับเขา; นั่นคือ ท้องของปลาวาฬจะเป็นหลุมฝังศึกจนถึงวันกิยามะฮ์ และมีความเห็นต่างกันว่า เขาพำนักอยู่ในท้องปลาวาฬนานเท่าใด อัส-ซุดดีย์, อัล-กัลบีย์ และ มุก็อติล บิน สุลัยมาน กล่าวว่า: สี่สิบวัน อัฎ-เฎาะฮ์ฮาก กล่าวว่า: ยี่สิบวัน อัฏออ์ กล่าวว่า: เจ็ดวัน มุก็อติล บิน ฮัยยาน กล่าวว่า: สามวัน และมีผู้กล่าวว่า: ชั่วโมงเดียว และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่งกว่า

อัฏ-เฏาะบะรีย์ได้รายงานจากหะดีษของอบู ฮุร็อยเราะฮ์ โดยเขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: “เมื่ออัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงประสงค์ – ทรงให้ยูนุสถูกกักขังอยู่ในท้องปลาวาฬ – อัลลอฮ์ได้ทรงวะฮีย์แก่ปลาวาฬว่า ‘จงเอาเขาไป และอย่าทำให้เนื้อของเขาถลอก หรือทำให้กระดูกของเขาหัก’ ดังนั้นมันจึงเอาเขาไป แล้วก็ดำดิ่งพาเขาไปยังที่พำนักของมันในทะเล เมื่อมันพาเขาลงไปถึงก้นทะเล ยูนุสได้ยินเสียงดังหนึ่ง จึงคิดในใจว่า ‘นี่คือเสียงอะไร?’ ดังนั้นอัลลอฮ์ ตะบารอกะ วะตะอาลา จึงทรงวะฮีย์แก่เขาขณะที่เขาอยู่ในท้องปลาวาฬว่า ‘แท้จริงนี่คือการแซ่ซ้องสดุดีของสัตว์ทั้งหลายแห่งท้องทะเล’ เขากล่าวว่า: ‘ดังนั้นเขาจึงแซ่ซ้องสดุดีขณะที่เขาอยู่ในท้องปลาวาฬ’ เขากล่าวว่า: ‘แล้วมะลาอิกะฮ์ได้ยินการแซ่ซ้องสดุดีของเขา พวกเขาจึงกล่าวว่า ‘โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงพวกข้าพระองค์ได้ยินเสียงอันแผ่วเบาจากแผ่นดินอันแปลกประหลาด’ พระองค์ตรัสว่า ‘นั่นคือบ่าวของข้า ยูนุส เขาได้ฝ่าฝืนข้า ดังนั้นข้าจึงกักขังเขาไว้ในท้องปลาวาฬในทะเล’ พวกเขากล่าวว่า ‘คือบ่าวผู้บริสุทธิ์ ผู้ซึ่งการงานอันดีงามของเขาจะถูกนำขึ้นมายังพระองค์ในทุกวันและคืนกระนั้นหรือ?’ พระองค์ตรัสว่า ‘ใช่’ ดังนั้นพวกเขาจึงชะฟาอะฮ์ (ขอให้อภัยโทษ) แก่เขา ณ ที่นั้น แล้วพระองค์จึงทรงบัญชาให้ปลาวาฬคายเขาขึ้นบนชายฝั่ง ดังที่พระองค์ ตะอาลา ตรัสว่า ‘และเขาเป็นผู้ป่วย’”

และความป่วยของเขาซึ่งอัลลอฮ์ ตะอาลา ทรงพรรณนาไว้นั้น คือ ปลาวาฬได้คายเขาขึ้นบนชายฝั่งดุจเด็กแรกเกิดที่เนื้อและกระดูกถูกแยกออกจากกัน และมีรายงานว่า: ปลาวาฬได้ว่ายไปพร้อมกับเรือ โดยชูหัวของมันขึ้นเพื่อหายใจให้ยูนุสและแซ่ซ้องสดุดี และมันไม่ได้พรากจากพวกเขาจนกระทั่งพวกเขาไปถึงฝั่ง แล้วมันจึงคายเขาออกมาอย่างปลอดภัย โดยไม่มีสิ่งใดจากเขาเปลี่ยนแปลงไป ดังนั้นพวกเขาจึงเข้ารับอิสลาม; อัซ-ซัมัคชะรีได้กล่าวถึงเรื่องนี้ในตัฟซีรของเขา

และอิบนุ อัล-อะร็อบี กล่าวว่า: หลายคนในหมู่สหายของฉันได้เล่าแก่ฉัน จากอิมามุล หะร็อมัยน์ อบุล มะอาลี อับดุล มาลิก บิน อับดิลลาฮ์ บิน ยูซุฟ อัล-ญุวัยนี: ว่าเขาเคยถูกถามเกี่ยวกับพระผู้เป็นเจ้า ว่าทรงอยู่ในทิศทางใดหรือ? เขาจึงตอบว่า: ไม่ใช่ พระองค์ทรงสูงส่งเหนือสิ่งนั้น มีผู้ถามเขาว่า: อะไรคือหลักฐานในเรื่องนั้น? เขาตอบว่า: หลักฐานในเรื่องนั้นคือคำกล่าวของนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่ว่า: “พวกเจ้าอย่าให้ความประเสริฐแก่ฉันเหนือยูนุส บิน มัตตา” ดังนั้นมีผู้ถามเขาว่า: ข้อบ่งชี้ของหลักฐานในข่าวนี้คืออะไร? เขาตอบว่า: ฉันจะไม่พูดมัน จนกว่าผู้มาเยือนของฉันคนนี้จะได้รับหนึ่งพันดีนาร์ เพื่อใช้ชำระหนี้สิน มีชายสองคนลุกขึ้นแล้วกล่าวว่า: มันเป็นหน้าที่ของพวกเรา เขากล่าวว่า: มันไม่ควรเป็นหน้าที่ของสองคน เพราะมันจะทำให้เขาลำบากใจ ดังนั้นชายคนหนึ่งจึงกล่าวว่า: มันเป็นหน้าที่ของฉัน

เขากล่าวว่า: แท้จริงยูนุส บุตรมัตตาได้โยนตัวลงสู่ทะเล แล้วปลาวาฬก็กลืนเขาเข้าไป เขาจึงอยู่ในท้องปลา ณ ก้นทะเลท่ามกลางความมืดสามชั้น และเขาได้ร้องเรียกว่า "ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์พระองค์ แท้จริงฉันอยู่ในหมู่ผู้อุตริ" [อัลอันบิยาอ์: 87] ดังที่อัลลอฮ์ได้ทรงแจ้งเกี่ยวกับเขา และมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ขณะที่ประทับนั่งบนอัรร็อฟร็อฟ (สิ่งปกคลุม) สีเขียว และได้ถูกยกขึ้นสู่เบื้องบน จนกระทั่งท่านไปถึงสถานที่ซึ่งได้ยินเสียงกึกกักของปากกา (บันทึกโองการ) และพระเจ้าของเขาได้ทรงสนทนาอย่างใกล้ชิดกับท่านตามที่ได้ทรงสนทนา และได้ทรงประทานวะฮียฺแก่ท่านตามที่ได้ทรงประทานวะฮียฺนั้น อยู่ใกล้กับอัลลอฮ์ตะอาลามากกว่ายูนุสในท้องปลาท่ามกลางความมืดในทะเล

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "แล้วเราได้โยนท่าน (ยูนุส) ขึ้นบนที่ราบโล่ง ในขณะที่ท่านป่วยอยู่ และเราได้ให้ต้นไม้ชนิดหนึ่งจากต้นยักตีนงอกขึ้นเหนือเขา" มีรายงานว่า ปลาวาฬได้คายท่านออกมาบนชายฝั่งของหมู่บ้านแห่งหนึ่งในเมืองมัรซิล (โมซุล) อิบนุ กุซัยฏ์ได้รายงานจากอบู ฮุร็อยเราะห์ว่า: "ยูนุสถูกทิ้งไว้บนที่ราบโล่ง และอัลลอฮ์ทรงให้ต้นยักตีนงอกขึ้นเหนือท่าน" เราจึงถามว่า: "โอ้ อบู ฮุร็อยเราะห์ ต้นยักตีนคืออะไร?" ท่านตอบว่า: "คือต้นน้ำเต้า (อัด-ดิบาอ์) อัลลอฮ์ทรงจัดเตรียมหญิงแพะป่าตัวหนึ่งให้ท่าน มันกินหญ้าอ่อนๆ (หรือหญ้าแห้งๆ) จากพื้นดิน แล้วมันก็รีดนมให้ท่าน ท่านได้ดื่มนมของมันทุกเช้าและเย็น จนกระทั่งท่านมีเรี่ยวแรงขึ้น"

สะอีด บิน จุบัยร์รายงานจากอิบนุ อับบาสว่า ท่านกล่าวว่า: "ปลาวาฬได้พาท่าน (หมายถึงยูนุส) ออกมาแล้วคายท่านลงบนชายฝั่งทะเล มันทิ้งท่านไว้เหมือนทารกแรกเกิด โดยที่รูปร่างของท่านไม่บกพร่องไปแม้แต่น้อย" และมีรายงานว่า เมื่อปลาวาฬคายยูนุสออกมาบนชายฝั่งทะเล อัลลอฮ์ทรงให้ต้นไม้ชนิดหนึ่งจากต้นยักตีนงอกขึ้นเหนือท่าน ซึ่งตามที่กล่าวกันคือต้นน้ำเต้า (อัล-กัรอ์) มันหยดน้ำนมลงบนท่านจนกระทั่งเรี่ยวแรงของท่านกลับคืนมา

ต่อมา อยู่มาวันหนึ่งท่านกลับไปหาต้นไม้นั้นและพบว่ามันแห้งเหี่ยว ท่านรู้สึกเศร้าและร้องไห้เพราะมัน จึงถูกตำหนิ มีเสียงกล่าวแก่ท่านว่า: "เจ้าเศร้าโศกและร้องไห้เพราะต้นไม้ต้นหนึ่ง แต่เจ้ามิได้เศร้าโศกต่อประชากรหนึ่งแสนกว่าคนแห่งวงศ์วานอิสรออีล ซึ่งเป็นลูกหลานของอิบรอฮีมมิตรสหายของข้า ที่ตกเป็นเชลยในมือศัตรู และเจ้าได้ต้องการให้พวกเขาทั้งหมดพินาศ"

มีรายงานอื่นกล่าวว่า มันคือต้นมะเดื่อ (อัต-ตีน) และมีรายงานว่าคือต้นกล้วย (อัล-เมาซ์) ซึ่งใบของมันปกคลุมท่าน กิ่งก้านของมันให้ร่มเงาแก่ท่าน และท่านได้ละศีลอดด้วยผลของมัน อย่างไรก็ตาม ความเห็นส่วนใหญ่ยืนยันว่ามันคือต้นยักตีน ตามที่กำลังจะกล่าวต่อไป

แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่งได้ทรงคัดเลือกท่าน และทรงทำให้ท่านอยู่ในหมู่ผู้ทรงคุณธรรม ต่อมาพระองค์ทรงใช้ท่านให้ไปหาชนกลุ่มของท่านและแจ้งพวกเขาว่าอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งได้ทรงอภัยโทษให้พวกเขาแล้ว ท่านจึงมุ่งหน้าไปหาพวกเขา จนกระทั่งพบกับคนเลี้ยงแกะคนหนึ่ง ท่านได้ถามเขาถึงกลุ่มชนของยูนุสและสภาพของพวกเขา ว่าพวกเขาอยู่กันอย่างไร เขาได้แจ้งท่านว่าพวกเขาอยู่ในสภาพดี และพวกเขายังมีความหวังว่าทูตของพวกเขาจะกลับมาหาพวกเขา ท่าน (ยูนุส) จึงกล่าวแก่เขา (คนเลี้ยงแกะ) ว่า: "ถ้าเช่นนั้น จงไปบอกพวกเขาว่าฉันได้พบกับยูนุสแล้ว" เขาถามว่า: "แล้วมีอะไรอีก?" ท่านตอบ: "และพื้นที่แห่งนี้ที่ท่านยืนอยู่จะเป็นพยานให้ท่านว่าท่านได้พบกับยูนุส" เขาถามอีก: "แล้วมีอะไรอีก?" ท่านตอบ: "และต้นไม้นี้จะเป็นพยานให้ท่านว่าท่านได้พบกับยูนุส"

และเมื่อคนเลี้ยงแกะนั้นกลับไปหาชนกลุ่มของเขาและแจ้งพวกเขาว่าเขาได้พบกับยูนุส พวกเขาก็ปฏิเสธเขาและคิดจะทำร้ายเขา เขาจึงกล่าวว่า: "อย่ารีบร้อนต่อฉัน จนกว่าจะถึงรุ่งเช้า" เมื่อรุ่งเช้า เขาก็นำพวกเขาไปยังพื้นที่ที่เขาได้พบกับยูนุส เขาได้ขอให้พื้นที่นั้นพูด มันก็ได้แจ้งพวกเขาว่าเขาได้พบกับยูนุส และเขาได้ขอให้แกะและต้นไม้พูด พวกมันก็ได้แจ้งพวกเขาว่าเขาได้พบกับยูนุส หลังจากนั้น ยูนุสก็ได้มาหาพวกเขา อัต-ฏอบารี (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) ได้บันทึกเรื่องเล่านี้และเรื่องก่อนหน้านี้ไว้

**"ฟานับซานาฮุ" (แล้วเราได้โยนท่าน):** หมายถึง เราได้ทิ้งท่านไว้ มีรายงานว่า หมายถึง เราได้ปล่อยท่านไว้
**"บิลอะรออ์" (บนที่ราบโล่ง):** หมายถึง ในทะเลทราย ตามที่อิบนุล อะอ์รอบีกล่าว อัล-อัคฟัชกล่าวว่า: ในที่ว่างเปล่า อบู อุบัยดะฮ์กล่าวว่า: ที่ดินอันกว้างใหญ่ อัล-ฟัรเราะอ์กล่าวว่า: อัล-อะรออ์ คือสถานที่ที่ว่างเปล่า

อัลกุรฏุบีกล่าวว่า: และอบู อุบัยดะฮ์ได้กล่าวว่า: "อัล-อะรออ์" หมายถึง พื้นผิวของแผ่นดิน และเขาได้นำบทกวีของชายชาวคอซาอะฮ์มาอ้างว่า:
"และข้าได้ยกเท้าขึ้น โดยไม่หวาดกลัวต่อการสะดุดของมัน และข้าได้โยนเสื้อผ้าของข้าทิ้งไว้ ณ พื้นดินอันว่างเปล่า"

และอัล-อัคฟัชได้เล่าถึงคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "และเขาป่วย" ว่า: รูปพหูพจน์ของ "ซะกีม" (ป่วย) คือ "ซะก็อมา" และ "ซะกามา" และ "ซะกามา" และในซูเราะฮ์นี้ (อัลศ็อฟฟาต) พระองค์ตรัสว่า: "แล้วเราก็โยนเขาทิ้งไว้ ณ ที่ว่างเปล่า" และในซูเราะฮ์ "นูน" (อัลกะลัม) พระองค์ตรัสว่า: "หากมิใช่เพราะความโปรดปรานจากพระเจ้าของเขาได้มาถึงเขาแล้ว แน่นอนเขาก็จะถูกโยนทิ้งไว้ ณ ที่ว่างเปล่า โดยที่เขาถูกตำหนิ"

และคำตอบคือ: แท้จริงอัลลอฮ์ – ผู้ทรงเกรียงไกร – ในที่นี้ทรงแจ้งว่า พระองค์ทรงโยนเขา (ยูนุส) ทิ้งไว้ ณ ที่ว่างเปล่า โดยที่เขาไม่ถูกตำหนิ และหากมิใช่เพราะความเมตตาของอัลลอฮ์ – ผู้ทรงเกรียงไกร – แล้ว แน่นอนเขาก็จะถูกโยนทิ้งไว้ ณ ที่ว่างเปล่า โดยที่เขาถูกตำหนิ ดังที่อัน-นะห์ฮาสได้กล่าวไว้

และคำกล่าวของพระองค์: "และเราได้ให้ต้นไม้ชนิดหนึ่งจากพืชตระกูลยักตีนงอกเงยขึ้นมาแก่เขา" หมายถึง "แก่เขา" นั้นคือ ใกล้ๆ ตัวเขา เช่นเดียวกับคำกล่าวของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "และพวกเขามีบาปอยู่ที่ฉัน" หมายถึง อยู่ที่ฉัน (ใกล้ฉัน) และมีผู้กล่าวว่า "แก่เขา" ในความหมายว่า "สำหรับเขา"

"ต้นไม้ชนิดหนึ่งจากพืชตระกูลยักตีน" : อัล-ยักตีน หมายถึง ต้นไม้ตระกูลน้ำเต้า (อัด-ดิบาอ์) และมีผู้กล่าวหมายถึงอย่างอื่น ดังที่อิบนุล อะอ์รอบีได้บันทึกไว้ และในหะดีษมีว่า: "(น้ำเต้าและแตงโมนั้นมาจากสวรรค์)" ซึ่งเราได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้แล้วในหนังสือ "อัต-ตัซกีเราะฮ์" (หนังสือรำลึก)

อัล-มุบัรริดกล่าวว่า: ทุกต้นไม้ที่ไม่มีลำต้นหลัก และใบของมันแผ่ราบไปตามพื้นดิน เรียกว่า "ยักตีนะฮ์" เช่น พวกน้ำเต้า แตงโม และฮันซอล (มะระขี้นก) แต่ถ้ามันมีลำต้นหลักที่คอยพยุงมันไว้ ก็เรียกว่า "ต้นไม้" (ชะญะเราะฮ์) เท่านั้น และถ้ามันตั้งตรง (ด้วยรากที่แผ่กระจาย) มันคือ [หน้า 117] "ดวงดาว" (นะญ์มะฮ์) และพหูพจน์คือ "ดวงดาว" (นุญูม) พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "และดวงดาวและต้นไม้ต่างสุญูด" และมีรายงานในทำนองเดียวกันจากอิบนุ อับบาส อัล-หะซัน และมุก็อติล พวกเขากล่าวว่า: พืชทุกชนิดที่ทอดยาวและแผ่ราบไปตามพื้นดิน ไม่ตั้งตรง และไม่มีลำต้นหลัก เช่น แตงกวา แตงโม ฟักทอง และฮันซอล (มะระขี้นก) นั่นคือ "ยักตีน"

และสะอีด บิน จุบัยร์กล่าวว่า: มันคือทุกสิ่งที่งอกเงยขึ้นมาแล้วตายในปีเดียวกัน ซึ่งสิ่งนี้รวมถึงกล้วยด้วย ข้าพเจ้า (อัล-กุรฏุบี) กล่าวว่า: และกล้วยนั้นเป็นสิ่งที่(มีลักษณะคล้าย)มีลำต้น

อัล-เญาฮะรีกล่าวว่า: และ "อัล-ยักตีน" คือสิ่งที่ไม่มีลำต้นหลัก เช่น ต้นไม้ตระกูลฟักทองและสิ่งที่คล้ายคลึงกัน

อัซ-ซุญาจญ์กล่าวว่า: รากศัพท์ของ "อัล-ยักตีน" มาจากคำว่า "กะฏินะ บิล-มะกาน" (พำนักอยู่ในสถานที่) เมื่อเขาพำนักอยู่ที่นั่น ดังนั้นมันจึงเป็นรูป "ยัฟอีล" (จากน้ำหนัก فعيل) และมีผู้กล่าวว่า: มันเป็นชื่อที่มาจากภาษาอื่น (ไม่ใช่ภาษาอาหรับ) และมีผู้กล่าวว่า: ที่ระบุเฉพาะ "อัล-ยักตีน" นั้น เพราะมันไม่มีแมลงวันมาตอม และมีผู้กล่าวว่า: อะไรก็ตามที่เป็น "ยักตีน" นั้น พระเจ้าทรงให้มันงอกเงยขึ้นมาในทันที

อัล-กุชัยรีกล่าวว่า: และในโองการนี้มีสิ่งที่บ่งชี้ว่ามัน (ต้นไม้นั้น) ถูกแผ่ขยายออกเพื่อให้เป็นร่มเงาแก่เขา

อัษ-ษะอ์ลับีกล่าวว่า: มันเคยให้ร่มเงาแก่เขา เขาเห็นความเขียวชอุ่มของมันแล้วชอบใจ มันก็เหี่ยวแห้งไป เขาจึงเศร้าโศกเสียใจเพราะมัน มีเสียงกล่าวแก่เขาว่า: โอ้ยูนุสเอ๋ย เจ้าผู้ซึ่งไม่ได้สร้าง ไม่ได้รดน้ำ และไม่ได้ให้มันงอกเงย กลับเศร้าโศกเสียใจต่อต้นไม้เล็กๆ ต้นหนึ่ง ส่วนข้าผู้สร้างผู้คนนับแสนหรือมากกว่านั้น เจ้าต้องการให้ข้าขจัดพวกเขาให้สิ้นซากในชั่วโมงเดียว โดยที่พวกเขากลับเนื้อกลับตัวแล้ว และข้าก็ได้ทรงอภัยโทษให้แก่พวกเขาแล้ว ดังนั้น ความเมตตาของข้าล่ะอยู่ที่ไหน โอ้ยูนุส? ข้าคือผู้ทรงเมตตายิ่งในหมู่ผู้เมตตาทั้งหลาย

และมีรายงานจากท่านนบี - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - ว่า ท่านเคยรับประทานขนมปังแช่น้ำซุปกับเนื้อและฟักทอง และท่านชอบฟักทองและกล่าวว่า: แท้จริงมันคือต้นไม้ของพี่น้องของฉัน ยูนุส และอนัสกล่าวว่า: มีน้ำซุปที่มีน้ำเต้าและเนื้อแห้ง (ก็อดีด) ถูกนำมาให้ท่านนบี - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - และท่านก็คอยตามหาชิ้นน้ำเต้ารอบๆ จาน อนัสกล่าวว่า: ดังนั้น ตั้งแต่วันนั้นมา ข้าพเจ้าก็ชอบน้ำเต้าเรื่อยมา อิมามต่างๆ ได้บันทึกเรื่องนี้ไว้

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งว่า: "และเราได้ส่งเขาไปยังหนึ่งแสนคนหรือมากกว่านั้น" นั้น ได้มีรายงานมาก่อนหน้านี้จากอิบนุ อับบาสว่า การเป็นศาสนทูตของยูนุส - อะลัยฮิสสลาม - นั้นเกิดขึ้นหลังจากที่ปลาวาฬได้คายท่านออกมาแล้ว โดยรายงานนี้ไม่มีสายรายงานอื่นนอกจากจาก ชะฮ์ร์ บิน ฮัวชับ

อัน-นะฮ์ฮาส กล่าวว่า: และสิ่งที่สายรายงานดีกว่าและถูกต้องยิ่งกว่าที่ได้นั้น คือสิ่งที่อะลี บิน อัล-ฮุซัยน์ได้เล่าให้เราฟังว่า: อัล-ฮะซัน บิน มุฮัมมัดได้เล่าให้เราฟังว่า: อัมร์ บิน อัล-อานักซีได้เล่าให้เราฟังว่า: อิสเรอีลได้เล่าจาก อบู อิสฮาก จาก อัมร์ บิน มัยมูน ว่า: อับดุลลอฮ์ บิน มัสอูดได้เล่าในสถานที่เก็บทรัพย์สิน (บัยตุลมาล) เกี่ยวกับยูนุส นะบี - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - ว่า:

แท้จริงยูนุสได้สัญญาการลงโทษแก่กลุ่มชนของท่าน และแจ้งแก่พวกเขาว่ามันจะเกิดขึ้นกับพวกเขาภายในสามวัน ดังนั้นพวกเขาจึงแยกแม่ออกจากลูก และออกมา (จากเมือง) แล้วร้องขอต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกร และขออภัยโทษ อัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงเกรียงไกรจึงทรงระงับการลงโทษนั้นไปจากพวกเขา และรุ่งเช้ายูนุส - อะลัยฮิสสลาม - ก็คอยเฝ้ารอ [หน้าที่ 118] การลงโทษ แต่ท่านไม่เห็นสิ่งใดเลย - และในขณะนั้นผู้ใดโกหกและไม่มีหลักฐานยืนยันจะถูกฆ่า - ดังนั้นยูนุสจึงออกไปด้วยความโกรธเคือง แล้วท่านได้ไปพบกลุ่มชนกลุ่มหนึ่งบนเรือลำหนึ่ง พวกเขาจึงให้ท่านขึ้นเรือและรู้จักท่าน เมื่อท่านขึ้นเรือแล้ว เรือนั้นก็หยุดนิ่งอยู่กับที่ ในขณะที่เรืออื่นๆแล่นไปทางขวาและซ้าย พวกเขาจึงกล่าวว่า: "เกิดอะไรขึ้นกับเรือของพวกท่าน?" พวกเขาตอบว่า: "เราไม่รู้" ยูนุส - อะลัยฮิสสลาม - จึงกล่าวว่า: "แท้จริงในเรือนี้มีบ่าวคนหนึ่งที่หนีจากพระเจ้าของเขา - ผู้ทรงเกียรติและทรงสูงส่ง - และมันจะไม่แล่นไปจนกว่าพวกท่านจะโยนเขาลงไป" พวกเขากล่าวว่า: "ส่วนท่าน โอ้นะบีของอัลลอฮ์นั้น พวกเราจะไม่โยนท่านลงไปแน่นอน" ท่านกล่าวว่า: "ดังนั้นจงจับสลากกันเถิด ผู้ใดถูกสลากจงถูกโยนลงไป" พวกเขาจึงจับสลาก และสลากก็ตกแก่ยูนุส แต่พวกเขาปฏิเสธที่จะทิ้งท่าน ท่านกล่าวว่า: "จงจับสลากสามครั้งเถิด ผู้ใดถูกสลากจงถูกโยนลงไป" พวกเขาจึงจับสลาก และสลากก็ตกแก่ยูนุสสามครั้ง หรือท่านกล่าวว่า สามครั้ง ท่านจึงถูกโยนลงไป

และอัลลอฮ์ - ผู้ทรงเกียรติและทรงสูงส่ง - ได้ทรงกำหนดปลาวาฬตัวหนึ่งให้คอยท่าน แล้วมันก็กลืนท่านลงไป ขณะที่มันดำดิ่งลงไปกับท่านสู่ก้นทะเลลึก ยูนุส - อะลัยฮิสสลาม - ได้ยินเสียงการแซ่ซ้องสดุดีของก้อนกรวด (ในท้องปลา) "ท่านจึงร้องเรียกในความมืดทึบว่า 'ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากพระองค์ มหาบริสุทธิ์พระองค์ท่าน แท้จริงข้าพระองค์คือผู้หนึ่งในหมู่ผู้อธรรม'" ท่านกล่าวว่า: นั่นคือความมืดของกลางคืน ความมืดของท้องทะเล และความมืดของท้องปลาวาฬ ท่านกล่าวว่า: "แล้วเราได้โยนท่านขึ้นบนที่โล่งแจ้งในสภาพที่อ่อนแอ" ท่านกล่าวว่า: ดุจดังลูกนกที่ถูกถอนขนซึ่งไม่มีขนปกคลุมร่างกาย ท่านกล่าวว่า: และอัลลอฮ์ได้ทรงให้ต้นไม้ชนิดหนึ่งจากตระกูลมะระ (หรือพืชคล้ายฟักทอง) งอกขึ้นเหนือท่าน มันจึงงอกขึ้น และท่านได้ใช้มันเป็นร่มเงาและรับประทานจากมัน แล้วมันก็เหี่ยวแห้งตาย ท่านจึงร้องไห้เพราะมัน ดังนั้นอัลลอฮ์ - ผู้ทรงเกียรติและทรงสูงส่ง - จึงทรงวะฮีแก่ท่านว่า: "เจ้าต้องร้องไห้เพราะต้นไม้ที่เหี่ยวแห้งตาย แต่เจ้าจะไม่ร้องไห้เพราะหนึ่งแสนคนหรือมากกว่านั้น ซึ่งเจ้าต้องการให้พวกเขาพินาศกระนั้นหรือ?" ท่านกล่าวว่า: และท่านยูนุส ผู้เป็นรอซูลได้ออกเดินทาง แล้วท่านก็พบกับเด็กเลี้ยงสัตว์คนหนึ่ง ท่านกล่าวว่า: "โอ้เด็กเอ๋ย เจ้าคือใคร?" เขาตอบว่า: "จากกลุ่มชนของยูนุส" ท่านกล่าวว่า: "เมื่อเจ้าไปหาพวกเขา จงแจ้งพวกเขาว่าเจ้าได้พบกับยูนุสแล้ว" เขากล่าวว่า: "หากท่านคือยูนุสจริง ท่านก็ย่อมรู้ดีว่าผู้ใดโกหกจะถูกฆ่า หากเขาไม่มีหลักฐานยืนยัน แล้วใครจะเป็นพยานให้ฉันเล่า?" ท่านกล่าวว่า: "ต้นไม้นี้ และพื้นที่แห่งนี้" ท่านกล่าวว่า: ท่านจึงสั่งทั้งสองสิ่งนั้น แล้วยูนุสกล่าวแก่ทั้งสองว่า: "เมื่อเด็กคนนี้มาหาทั้งสองเจ้า จงเป็นพยานให้เขา" ทั้งสองตอบว่า: "ใช่"

เขากล่าวว่า: แล้วเด็กหนุ่มก็กลับไปหาชนกลุ่มของตน ซึ่งเขามีที่พึ่งและมีพี่น้อง จากนั้นเขาก็ไปหากษัตริย์และกล่าวว่า "แท้จริงข้าพเจ้าได้พบกับยูนุส และเขาได้กล่าวสลามแด่ท่าน" กษัตริย์จึงมีคำสั่งให้ประหารเขา ผู้คนจึงกล่าวว่า "แท้จริงเขามีหลักฐาน" พวกเขาจึงส่งคนไปกับเขา เขาได้ไปยังต้นไม้และพื้นที่นั้น แล้วกล่าวแก่ทั้งสองว่า "ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงอำนาจ ท่านทั้งสองจะยืนยันให้ข้าหรือไม่ว่า ข้าได้พบกับยูนุสจริง?" ทั้งสองกล่าวว่า "ใช่" เขากล่าวว่า: แล้วคณะผู้คนก็กลับไปด้วยความหวาดกลัว พูดกับเขาว่า "ต้นไม้และแผ่นดินได้เป็นพยานให้เขาแล้ว" พวกเขาจึงไปหากษัตริย์และแจ้งให้ทราบถึงสิ่งที่พวกเขาได้เห็น อับดุลลอฮ์ (อิบนุอับบาส) กล่าวว่า: กษัตริย์จึงจับมือเด็กหนุ่มและให้เขานั่งบนบัลลังก์ของพระองค์ แล้วกล่าวว่า "ท่านเหมาะสมกับตำแหน่งนี้มากกว่าข้า" อับดุลลอฮ์กล่าวว่า: แล้วเด็กหนุ่มคนนั้นก็ปกครองกิจการของพวกเขามาเป็นเวลาสี่สิบปี

อบูญะอ์ฟัร อัน-นะฮ์ฮาส กล่าวว่า: แท้จริงได้ประจักษ์ชัดในหะดีษนี้ว่า ยูนุสได้ถูกส่งมาก่อนที่ปลาจะกลืนเขา ด้วยสายรายงานนี้ซึ่งไม่อาจนำมาวิเคราะห์ด้วยกิยาส (การเทียบเคียง) และในหะดีษนี้ยังมีข้อประโยชน์ว่า กลุ่มชนของยูนุสได้ศรัทธาและสำนึกผิดก่อนที่พวกเขาจะเห็นการลงโทษ เพราะในหะดีษระบุว่า เขาได้แจ้งแก่พวกเขาว่า การลงโทษจะมาถึงพวกเขาภายในสามวัน ดังนั้นพวกเขาจึงแยกแม่ทุกคนออกจากลูกของนาง และพวกเขาได้ร้องคร่ำครวญด้วยเสียงเดียวกันต่ออัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจ และนี่คือสิ่งที่ถูกต้องในเรื่องนี้ และแท้จริงพระบัญชาของอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจต่อพวกเขา ไม่ได้เป็นเช่นพระบัญชาของพระองค์ต่อผู้อื่น ดังที่ปรากฏในพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงอำนาจที่ว่า "ดังนั้นการศรัทธาของพวกเขาจึงมิได้อำนวยประโยชน์ใดๆ แก่พวกเขา เมื่อพวกเขาได้เห็นการลงโทษของเรา" และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงอำนาจที่ว่า "และมิใช่การเตาบะฮ์สำหรับบรรดาผู้กระทำความชั่วทั้งหลาย จนกระทั่งเมื่อความตายได้มาปรากฏแก่คนหนึ่งคนใดในพวกเขา" อายะฮ์

และนักวิชาการบางท่านกล่าวว่า: แท้จริงพวกเขาได้เห็นสัญญาณเริ่มต้นของการลงโทษ แล้วพวกเขาจึงเตาบะฮ์ และสิ่งนี้ไม่ขัดแย้ง และได้ผ่านมาก่อนแล้วถึงสิ่งที่นักวิชาการมีในเรื่องนี้ในซูเราะฮ์ (ยูนุส) ดังนั้นจงพิจารณาที่นั่น

พระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "หรือมากกว่านั้น" ได้ผ่านมาก่อนแล้วใน (ซูเราะฮ์อัล-บะกอเราะฮ์) ถึงความหมายต่างๆ ของ "أَوْ" (หรือ) ในพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "หรือแข็งกระด้างยิ่งกว่า" อัล-ฟัรเราะอ์กล่าวว่า: "أَوْ" (หรือ) มีความหมายว่า "بَلْ" (ทว่า/แต่) และผู้อื่นกล่าวว่า: แท้จริงมันมีความหมายเหมือน "وَ" (และ) และจากนั้นคือคำพูดของกวีที่ว่า:
"เมื่อกิจการสงครามในหมู่เรารุนแรงขึ้น เราก็มองหาลมหรือฝน"
หมายถึง: และฝน และนี่ก็เช่นเดียวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และเรื่องวันกิยามะฮ์นั้นมิใช่สิ่งใด นอกจากดังการพริบตาหรือใกล้ยิ่งกว่านั้น" และญะอ์ฟัร บิน มุฮัมมัด ได้อ่านว่า "إلى مائة ألف ويزيدون" (ถึงหนึ่งแสนและพวกเขายิ่งเพิ่มขึ้น) โดยไม่มีฮัมซะฮ์ ดังนั้น "يزيدون" (พวกเขายิ่งเพิ่มขึ้น) อยู่ในตำแหน่งเป็นเคบัร (ภาคแสดง) เนื่องจากเป็นข่าวของมุบตะดาอ์ (ภาคประธาน) ที่ถูกละไว้ หมายถึง: และพวกเขายิ่งเพิ่มขึ้น

อัน-นะฮ์ฮาส กล่าวว่า: และทัศนะทั้งสองนี้ไม่ถูกต้องตามทัศนะของชาวบัศเราะฮ์ และพวกเขาปฏิเสธการที่ "أَوْ" (หรือ) จะมีความหมายว่า "بَلْ" (ทว่า/แต่) และมีความหมายว่า "وَ" (และ) เพราะ "بَلْ" (ทว่า/แต่) ใช้สำหรับละทิ้งสิ่งแรกและยืนยันสิ่งที่ตามมา และอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงอำนาจทรงสูงส่งยิ่งเหนือสิ่งนั้น หรือเป็นการออกจากสิ่งหนึ่งไปสู่อีกสิ่งหนึ่ง และนี่ไม่ใช่ตำแหน่งของสิ่งนั้น และ "وَ" (และ) มีความหมายที่ขัดแย้งกับความหมายของ "أَوْ" (หรือ) หากว่าสิ่งหนึ่งมีความหมายเหมือนอีกสิ่งหนึ่งแล้ว ความหมายทั้งหลายก็จะสูญสิ้น และหากอนุญาตเช่นนั้นแล้ว ก็จะกลายเป็นว่า "และเราได้ส่งเขาไปยังมากกว่าสองแสนคน" นั้นจะกระชับกว่า

และอัลมุบัรริดได้กล่าวว่า: ความหมายคือ: และเราได้ส่งเขาไปยังกลุ่มชนหนึ่ง ซึ่งหากพวกเจ้าได้เห็นพวกเขา พวกเจ้าก็จะกล่าวว่า พวกเขามีหนึ่งแสนคนหรือมากกว่านั้น แต่ทว่าการถูกกล่าวแก่ปวงบ่าวนั้นเป็นไปตามสิ่งที่พวกเขารู้จักกัน
และมีผู้กล่าวว่า: มันเป็นเช่นเดียวกับที่เจ้าพูดว่า: ซัยด์หรืออัมร์ได้มาหาฉัน ทั้งที่เจ้ารู้ดีว่าในสองคนนั้น ใครคือผู้ที่มาหาเจ้า เว้นแต่เจ้าได้ทำให้มันคลุมเครือต่อผู้ที่ถูกกล่าวถึง
และอัลอัคฟัชและอัซซุญาจได้กล่าวว่า: หมายถึง: หรือมากกว่านั้น ตามการประมาณการของพวกเจ้า
อิบนุ อับบาสได้กล่าวว่า: พวกเขาได้เพิ่มขึ้นจากหนึ่งแสนเป็นหนึ่งแสนสองหมื่นคน และมีรายงานจากอุบัย อิบนุ กะอับในลักษณะมัรฟูอ์
และจากอิบนุ อับบาสเช่นกัน (มีรายงานว่า): หนึ่งแสนสามหมื่นคน
อัลฮะซันและอัรเราะบีอ์ได้กล่าวว่า: หลายหมื่นสามหมื่นคน (ประมาณสามหมื่นกว่าคน)
และมุก็อติล อิบนุ ฮัยยานได้กล่าวว่า: เจ็ดหมื่นคน

ดังนั้นพวกเขาจึงศรัทธา แล้วเราก็ให้พวกเขาได้รับความสุขสำราญจนถึงช่วงเวลาหนึ่ง หมายถึง จนถึงวาระสุดท้ายแห่งอายุขัยของพวกเขา

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า "ดังนั้น จงถามพวกเขาเถิด" หลังจากที่ได้กล่าวถึงข่าวคราวของชนรุ่นก่อน เพื่อเป็นการปลอบประโลมท่านนบี - ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม - โดยทรงใช้เป็นข้อพิสูจน์แก่พวกปฏิเสธกุเรช เกี่ยวกับคำกล่าวของพวกเขาที่ว่า แท้จริงมะลาอิกะฮฺนั้นเป็นบุตรีของอัลลอฮฺ พระองค์จึงตรัสว่า "ดังนั้น จงถามพวกเขาเถิด" ซึ่งเป็นประโยคที่เชื่อมโยงกับประโยคที่คล้ายกันในตอนต้นของซูเราะฮฺ แม้ว่าระยะห่างระหว่างทั้งสองประโยคจะห่างไกลกันก็ตาม ความหมายคือ โอ้มุฮัมมัดเอ๋ย จงถามชาวมักกะฮฺเถิดว่า "สำหรับพระเจ้าของพวกท่านนั้น (มีแต่) บุตรีทั้งนั้นหรือ?" ทั้งนี้เนื่องจากพวกญุฮัยนะฮฺ, คุซาอะฮฺ, บะนู มุลีห, บะนู สะละมะฮฺ และอับดุดดาร อ้างอิงว่าแท้จริงมะลาอิกะฮฺนั้นเป็นบุตรีของอัลลอฮฺ และนี่คือการถามเพื่อเป็นการตำหนิติเตียน

หรือว่าเราได้สร้างมะลาอิกะฮ์เป็นเพศหญิง โดยที่พวกเขาอยู่เป็นพยาน หมายถึง พวกเขาประจักษ์อยู่ในการสร้างของเราที่ทำให้พวกเขาเป็นเพศหญิง และนี่ดังที่อัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรตรัสว่า: และพวกเขาได้ทำให้มะลาอิกะฮ์ ผู้เป็นบ่าวของอัลลอฮ์ผู้ทรงกรุณาปรานีเป็นเพศหญิง พวกเขาได้อยู่เป็นพยานในการสร้างของพวกเขาด้วยหรือ?

แล้วพระองค์ตรัสว่า: พึงรู้เถิดว่าแท้จริงพวกเขาอยู่ในการกล่าวเท็จของพวกเขา และมันคือการโกหกที่เลวร้ายที่สุด

"เพื่อพวกเขาจะได้กล่าวว่า อัลลอฮฺทรงมีบุตร" และแท้จริงพวกเขานั้นเป็นผู้กล่าวเท็จในการที่พวกเขากล่าวว่า แท้จริงอัลลอฮฺทรงมีบุตร และพระองค์คือผู้ที่ไม่ทรงให้กำเนิดและไม่ทรงถูกให้กำเนิด
และคำว่า "إن" หลังจาก "ألا" นั้นต้องอ่านด้วยสระอิ (อิ้น) เนื่องจากมันเป็นคำที่เริ่มประโยค (มุบตะดะอ์) อัส-ซีบะวัยฮ์ได้รายงานไว้ว่า มันสามารถเกิดขึ้นหลังคำว่า "أما" ได้ทั้งแบบอ่านด้วยสระอะ (อันนะ) หรือสระอิ (อินนะ) โดยการอ่านด้วยสระอะ (อันนะ) นั้น เมื่อ "أما" มีความหมายว่า "แท้จริง" (ฮักกัน) และการอ่านด้วยสระอิ (อินนะ) นั้น เมื่อ "أما" มีความหมายว่า "ألا" (อะลาอ์) อัน-นัฮฮาสกล่าวว่า: ฉันได้ยินอะลี บิน สุลัยมานกล่าวว่า: อนุญาตให้อ่านมันด้วยสระอะ (อันนะ) หลังจาก "ألا" ได้ โดยเปรียบเทียบกับ "أما" แต่สำหรับในโองการนี้ ไม่อนุญาตให้อ่านนอกจากด้วยสระอิ (อินนะ) เท่านั้น เพราะหลังจากมันเป็นกรณีของอัร-เราะฟอฺ (การอ่านแบบเน้นเสียงขึ้น) และประโยคที่สมบูรณ์คือ: "เป็นผู้กล่าวเท็จ"

จากนั้นได้เริ่มต้นด้วย "أصطفى" ในความหมายของการตำหนิและประณาม ราวกับจะกล่าวว่า: วิบัติแก่พวกเจ้า! พระองค์ทรงเลือกบรรดาลูกสาว (หมายถึง: พระองค์ทรงเลือกลูกสาวและละทิ้งลูกชาย) และการอ่านของชาวส่วนใหญ่คือ "أصطفى" โดยตัดอักษรอลิฟ (ออกเสียงเป็น อัศ-ตะฟา) เนื่องจากนั่นคืออลิฟแห่งการถาม (ฮัมซะตุล อิสติฟฮาม) ที่เข้ามารวมกับอลิฟแห่งการเชื่อม (ฮัมซะตุล วัศล) ดังนั้นจึงได้ละอลิฟแห่งการเชื่อมไว้ และอลิฟแห่งการถามยังคงเปิดและตัดตามสภาพเดิม เช่นเดียวกับในตัวอย่าง: "أَطَّلَعَ الْغَيْبَ" (ได้ทรงทราบสิ่งเร้นลับ) ตามที่ได้ผ่านมาแล้ว ส่วนอบูญะอ์ฟัร, ชัยบะฮ์, นาฟิอ์ และฮัมซะฮ์ อ่านว่า "اصطفى" โดยเชื่อมอักษรอลิฟ (ออกเสียงเป็น อิศ-ตะฟา) ในฐานะข้อความบอกเล่าโดยไม่มีการถาม และเมื่อเริ่มต้น (ด้วยคำนี้) จะทำการกัซร์ (ใส่สระอิ) ที่ฮัมซะฮ์ และอบูฮาติมได้อ้างว่าไม่มีความหมายสำหรับมัน (การอ่านแบบเชื่อม) เพราะหลังจากนั้นมีข้อความว่า "ما لكم كيف تحكمون" (มีอะไรเกิดขึ้นกับพวกเจ้า? พวกเจ้าตัดสินกันอย่างไร?) ดังนั้นคำพูดจึงดำเนินไปในทางประณามจากสองแง่มุม: แง่มุมหนึ่งคือเป็นการชี้แจงและอธิบายสิ่งที่พวกเขาได้กล่าวเท็จไว้ และทำให้ "ما لكم كيف تحكمون" เป็นส่วนที่ตัดขาดจากสิ่งที่มาก่อนมัน และแง่มุมที่สองคือ นักไวยากรณ์ได้รายงานมา – ในจำนวนนั้นมีอัล-ฟัรเราะอ์ – ว่าการประณามสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งด้วยการถามและโดยไม่มีการถาม ดังที่พระองค์ – ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงสูงส่ง – ทรงกล่าวว่า: "أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا" (พวกเจ้าได้ใช้สิ่งดีๆ ของพวกเจ้าในชีวิตดุนยาของพวกเจ้าแล้ว) และมีรายงานว่า มันอยู่บนการละ "قول" (คำว่า "กล่าวว่า") ไว้ในนัย กล่าวคือ: และพวกเขากล่าวว่า "اصطفى البنات" (พระองค์ทรงเลือกลูกสาว) หรืออาจเป็นการแทนที่คำกล่าวของพระองค์ที่ว่า: "ولد الله" (อัลลอฮฺทรงมีบุตร) [หน้า 121] เพราะการให้กำเนิดลูกสาวและการยึดถือพวกนางเป็น "การเลือก" สำหรับพวกนาง ดังนั้นจึงได้แทนที่รูปกริยาอดีตด้วยรูปกริยาอดีตอีกรูปหนึ่ง ดังนั้นจึงไม่หยุด (วากฟ์) ในที่นี้ที่ "لَكَاذِبُونَ" (พวกเขาเป็นผู้กล่าวเท็จ)

คำพูดนี้ดำเนินไปในเชิงการตำหนิจากสองแง่มุม: แง่มุมหนึ่งคือเป็นการชี้แจงและอธิบายถึงสิ่งที่พวกเขากล่าวเท็จ และประโยค "พวกเจ้ามีอะไรกัน พวกเจ้าตัดสินเช่นนั้นได้อย่างไร" นั้นเป็นประโยคที่แยกขาดจากสิ่งที่มาก่อนหน้า และอีกแง่มุมหนึ่งคือ นักไวยากรณ์ (ในจำนวนนั้นมีอัล-ฟัรอา) ได้เล่าถึงว่าการตำหนิสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งด้วยประโยคคำถามและไม่ใช่ประโยคคำถาม ดังที่พระองค์ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่งตรัสว่า "พวกเจ้าได้ใช้สอยสิ่งดีๆ ของพวกเจ้าในชีวิตดุนยาของพวกเจ้าไปแล้วหรือ" (ซูเราะฮ์อัล-อัคก๊าฟ: 20) และมีผู้กล่าวว่า: มันอยู่บนการละไว้ในฐานที่เข้าใจของคำพูด กล่าวคือ และพวกเขากล่าวว่า "พระองค์ทรงคัดเลือกลูกสาว" หรืออาจเป็นการแทนที่คำพูดของพวกเขาที่ว่า "อัลลอฮ์ทรงมีบุตร" เพราะการให้กำเนิดลูกสาวและการยึดถือพวกนางเป็นการคัดเลือกพวกนาง ดังนั้นจึงได้แทนที่รูปกริยาอดีตด้วยรูปกริยาอดีต จึงไม่หยุดที่ประโยคนี้ที่คำว่า "พวกเขาเป็นผู้กล่าวเท็จ"

พวกเจ้าไม่พิจารณาไตร่ตรองดอกหรือว่า ไม่เป็นการสมควรที่พระองค์จะมีพระบุตร

หรือว่าพวกท่านมีหลักฐานอันชัดแจ้ง (คือ) เหตุผลและข้อพิสูจน์

ดังนั้นพวกเจ้าจงนำคัมภีร์ของพวกเจ้ามาเถิด หมายถึงนำหลักฐานของพวกเจ้ามา หากพวกเจ้าเป็นผู้สัตย์จริงในคำพูดของพวกเจ้า

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "และพวกเขาได้ตั้งเครือญาติระหว่างพระองค์กับญิน" (อัลอันอาม: 100)
นักตัฟซีรส่วนใหญ่เห็นว่า "อัลญินนะฮฺ" ในที่นี้หมายถึงมะลาอิกะฮฺ อิบนุ อะบี นะญีฮฺได้รายงานจากมุญาฮิดว่า เขากล่าวว่า: พวกเขา – หมายถึงพวกปฏิเสธกุเรช – กล่าวว่า "มะลาอิกะฮฺเป็นบุตรสาวของอัลลอฮฺ" พระองค์ทรงสูงส่งยิ่ง อบูบักร อัศศิดดีก – เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ – จึงกล่าวว่า: "แล้วแม่ของพวกนางเป็นใครล่ะ?" พวกเขาตอบว่า: "คือหญิงสูงศักดิ์แห่งญิน"
และนักนิรุกติศาสตร์กล่าวว่า: พวกเขา (มะลาอิกะฮฺ) ถูกเรียกว่า "ญินนะฮฺ" เพราะพวกเขาไม่ถูกมองเห็น (จากมนุษย์) และมุญาฮิดกล่าวว่า: แท้จริงพวกเขาเป็นกลุ่มหนึ่งจากกลุ่มต่างๆ ของมะลาอิกะฮฺ เรียกว่า "อัลญินนะฮฺ" และมีรายงานจากอิบนุ อับบาสด้วย
และอิสรออีลได้รายงานจากอัสซุดดีย์ จากอบู มาลิกว่า: ที่พวกเขาถูกเรียกว่า "ญินนะฮฺ" ก็เพราะพวกเขาเป็นผู้รักษาสวนสวรรค์ (อัลญันนาต) และมะลาอิกะฮฺทั้งหมดคือ "ญินนะฮฺ" (ในแง่ของการปกปิดจากสายตา)
"นัสบัน" (เครือญาติ): หมายถึง การแต่งงานสร้างสายสัมพันธ์ (การเป็นเครือญาติทางสมรส)
กะอฺตาดะฮฺ อัลกัลบีย์ และมุก็อติลกล่าวว่า: พวกยิว – อัลลอฮฺทรงละอ์นัตพวกเขา – กล่าวว่า: แท้จริงอัลลอฮฺทรงสมรสกับญิน ดังนั้นมะลาอิกะฮฺจึงเกิดจากระหว่างพวกเขา
และมุญาฮิด อัสซุดดีย์ และมุก็อติล (อีกครั้ง) กล่าวว่า: ผู้กล่าวคำพูดนี้คือเผ่ากินานะฮฺและคุซาอะฮฺ พวกเขากล่าวว่า: แท้จริงอัลลอฮฺทรงสู่ขอต่อหัวหน้าของญิน แล้วทรงอภิเษกสมรสกับหญิงสูงศักดิ์แห่งบุตรสาวของพวกเขา ดังนั้นมะลาอิกะฮฺจึงเป็นบุตรสาวของอัลลอฮฺจากหญิงสูงศักดิ์แห่งบุตรสาวของญิน
และอัลหะซันกล่าวว่า: พวกเขาได้ตั้งภาคีชัยฏอนในการเคารพภักดีต่ออัลลอฮฺ นั่นคือการเป็นเครือญาติที่พวกเขาได้ตั้งขึ้น
ฉัน (อัลกุรฏุบี) กล่าวว่า: คำกล่าวของอัลหะซันในเรื่องนี้ประเสริฐที่สุด หลักฐานคือพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "เมื่อพวกเขาเทียบเท่าพวกเจ้ากับพระเจ้าแห่งสากลโลก" (อัชชุอะรออ์: 98) หมายถึง ในการเคารพภักดี
และอิบนุ อับบาส อัฎเฎาะฮฺฮาก และอัลหะซัน (อีกครั้ง) กล่าวว่า: นั่นคือคำพูดของพวกเขาที่ว่า: แท้จริงอัลลอฮฺผู้ทรงสูงส่งและอิบลีสเป็นพี่น้องกัน – พระองค์ผู้ทรงสูงส่งทรงอยู่สูงยิ่งจากคำพูดของพวกเขา
พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "และโดยแน่นอน ญิน (มะลาอิกะฮฺ) ได้รู้แล้วว่า..." (อัศศ็อฟฟาต: 158)
หมายถึง มะลาอิกะฮฺรู้แล้วว่า พวกเขา – หมายถึงผู้กล่าวคำพูดนี้ – แน่นอนจะถูกนำมาปรากฏต่อหน้าในนรก ดังที่กะอฺตาดะฮฺกล่าวไว้
และมุญาฮิดกล่าวว่า: เพื่อการชำระสอบสวน (อัลหิสาบ)
อัษษะอฺลาบีกล่าวว่า: ความเห็นแรกประเสริฐกว่า เพราะการ "ถูกนำมาปรากฏ" (อัลอิห์ฎ็อร) ถูกกล่าวซ้ำในซูเราะฮฺนี้ และอัลลอฮฺมิได้ทรงหมายถึงสิ่งอื่นนอกจากการลงโทษ

มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮฺจากสิ่งที่พวกเขากล่าวอ้าง (ซุบฮานัลลอฮิ อัมมา ยัซิฟูน) หมายถึง การทรงบริสุทธิ์ของอัลลอฮฺจากสิ่งที่พวกเขากล่าวพรรณนา

เว้นแต่ปวงบ่าวของอัลลอฮฺผู้มีความบริสุทธิ์ใจ (มุคลิศีน) แท้จริงพวกเขานั้นเป็นผู้รอดพ้นจากไฟนรก