1
อายะห์ที่ ๑
ٱ
กำลังโหลดคำแปลคำต่อคำ...
ยังไม่มีข้อมูลคำต่อคำสำหรับอายะฮ์นี้
🇹🇭
คำแปลภาษาไทย
วันกิยามะฮ์ ได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก
"อัซซาอะฮฺ (วันกิยามะฮฺ) ได้ใกล้เข้ามาแล้ว" คือวันฟื้นคืนชีพได้ใกล้เข้ามา "และดวงจันทร์ได้แตกออก" คือได้แยกออกเป็นสองส่วนที่ภูเขาอะบีกุบัยส์และกัยกะอาน เป็นสัญญาณหนึ่งสำหรับท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม โดยท่านเคยถูกถามถึงเรื่องนี้ ท่านจึงกล่าวว่า "พวกท่านจงเป็นพยานเถิด" ซึ่งรายงานโดยอัชชัยค์อัยน์ (บุคอรีและมุสลิม)
อัลลอฮฺทรงแจ้งว่า วันกิยามะฮฺนั้นใกล้เข้ามาแล้ว และถึงเวลาที่มันจะเกิดขึ้นแล้ว ถึงเวลาที่มันจะมาถึงแล้ว กระนั้นก็ตาม พวกปฏิเสธเหล่านี้ก็ยังคงปฏิเสธมันอยู่ ไม่เตรียมพร้อมสำหรับการมาของมัน และอัลลอฮฺทรงแสดงให้พวกเขาเห็นซึ่งสัญญาณอันยิ่งใหญ่ที่บ่งบอกถึงการเกิดขึ้นของมัน สิ่งที่มนุษย์ควรศรัทธาต่อสิ่งที่คล้ายคลึงกับมัน ดังนั้น ในบรรดาสัญญาณที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่บ่งบอกถึงความถูกต้องของสิ่งที่มุฮัมมัด บิน อับดิลลอฮฺ ﷺ นำมานั้น คือเมื่อพวกปฏิเสธเรียกร้องให้ท่านแสดงให้พวกเขาเห็นซึ่งสิ่งมหัศจรรย์เหนือธรรมชาติที่บ่งบอกถึง [ความถูกต้องของสิ่งที่ท่านนำมาและ] ความสัตย์จริงของท่าน ท่าน ﷺ ได้ชี้ไปยังดวงจันทร์ด้วยอนุมัติของอัลลอฮฺ มันจึงแตกออกเป็นสองซีก ซีกหนึ่งอยู่บนภูเขาอะบีกุบัยสฺ และอีกซีกหนึ่งอยู่บนภูเขากุอัยกิอาน โดยพวกมุชริกและผู้อื่นได้เห็นสัญญาณอันยิ่งใหญ่นี้ ซึ่งเกิดขึ้นในโลกเบื้องบน สิ่งที่ปวงบ่าวไม่สามารถปลอมแปลงหรือทำให้เป็นภาพลวงตาได้
ซูเราะฮ์อัลก็อมัร: ได้มีมาก่อนแล้วในหะดีษของอบูวากิดว่า รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม เคยอ่าน (ซูเราะฮ์) ก๊าฟ และ "อักตะร็อบะติสซาอะฮ์" (ซูเราะฮ์อัลก็อมัร) ในวันอีดุลอัฎฮาและอีดุลฟิฏร์ และท่านเคยอ่านทั้งสองซูเราะฮ์นี้ในที่ชุมนุมใหญ่ๆ เนื่องจากทั้งสองซูเราะฮ์ครอบคลุมถึงการกล่าวถึงสัญญา (สวรรค์) และการขู่เตือน (นรก) การเริ่มต้นการสร้างสรรพสิ่งและการสร้างมันขึ้นใหม่ การยืนยันความเป็นเอกะ และการยืนยันบรรดาการเป็นนะบี และอื่นๆ จากเป้าหมายอันยิ่งใหญ่ทั้งหลาย
พระองค์ทรงแจ้งให้ทราบถึงการใกล้เข้ามาของวันกิยามะฮ์ และการสิ้นสุดลงของโลกดุนยาที่จะหมดไป ดังที่พระองค์ตรัสว่า "กิจการของอัลลอฮ์ได้มาแล้ว ดังนั้นพวกเจ้าอย่าเร่งรีบมัน" และพระองค์ตรัสว่า "การชำระบัญชีของมนุษย์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว ขณะที่พวกเขาอยู่ในการเผลอเร่อล่า"
และได้มีหะดีษต่างๆ มาถึงในเรื่องนี้ อัลหาฟิษ อบูบักร์ อัลบัซซาร กล่าวว่า ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน อัลมุษันนา และ อัมร์ บิน อะลี ทั้งสองกล่าวว่า ได้เล่าถึงเรา คอลัฟ บิน มูซา ได้เล่าถึงฉัน บิดาของฉัน จาก กะตาดะฮ์ จาก อนัส ว่า รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮ์แก่สหายของท่านในวันหนึ่ง ขณะที่ดวงอาทิตย์เกือบจะลับขอบฟ้าแล้ว ไม่เหลือจากมันนอกจากเพียงเล็กน้อย ท่านกล่าวว่า "ขอสาบานต่อพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ไม่มีอะไรเหลือจากโลกดุนยาในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน นอกจากเช่นเดียวกับที่เหลือจากวันของพวกท่านในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน" และเราไม่เห็นจากดวงอาทิตย์นอกจากเพียงเล็กน้อย
ฉัน (อิบนุ กะษีร) กล่าวว่า: นี่คือหะดีษที่สายรายงานของมันอยู่บน คอลัฟ บิน มูซา บิน คอลัฟ อัลอัมมี จากบิดาของเขา และอิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในกลุ่มผู้ที่น่าเชื่อถือ และกล่าวว่า บางครั้งเขาอาจผิดพลาด
"อีกหะดีษหนึ่งซึ่งสนับสนุนหะดีษก่อนหน้าและอธิบายมัน" อิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา อัลเฟาะฎล์ บิน ดุกัยน์ ได้เล่าถึงเรา ชะรีก ได้เล่าถึงเรา สะละมะฮ์ บิน กุฮัยล์ จาก มุญาฮิด จาก อิบนุ อุมัร กล่าวว่า: เรานั่งอยู่กับนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม และดวงอาทิตย์อยู่บนกุอัยกิอาน หลังเวลาอัศร์ ท่านกล่าวว่า "อายุขัยของพวกท่านในอายุขัยของผู้ที่ล่วงลับไปแล้วนั้น ไม่เป็นอื่นใดนอกจากเช่นเดียวกับที่เหลือจากเวลากลางวันในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน"
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา ฮุซัยน์ ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน มุฏ็อรริฟ จาก อบู ฮาซิม จาก ซะฮ์ล บิน ซะอัด กล่าวว่า: ฉันได้ยินรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "ฉันถูกส่งมาและวันกิยามะฮ์เช่นนี้" และท่านทำสัญลักษณ์ด้วยสองนิ้วของท่านคือนิ้วชี้และนิ้วกลาง ทั้งสองท่าน (อัลบุคอรีย์และมุสลิม) ได้บันทึกจากหะดีษของ อบู ฮาซิม สะละมะฮ์ บิน ดีนาร
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน อุบัยด์ ได้แจ้งแก่เรา อัลอะอ์มัช จาก อบู คอลิด จาก วะฮ์บ อัสซุวาอี กล่าวว่า: รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "ฉันถูกส่งมาและวันกิยามะฮ์เช่นนี้จากสิ่งนี้ มันเกือบจะแซงหน้าฉันแล้ว" และอัลอะอ์มัชได้รวมนิ้วชี้และนิ้วกลาง (ทำสัญลักษณ์)
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา อบู อัลมุฆีเราะฮ์ ได้เล่าถึงเรา อัลเอาซาอี ได้เล่าถึงฉัน อิสมาอีล บิน อุบัยดุลลอฮ์ กล่าวว่า: อนัส บิน มาลิก ได้มายังอัลวะลีด บิน อับดุลมะลิก เขาจึงถามเขาว่า ท่านได้ยินอะไรจากรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ที่ท่านกล่าวถึงวันกิยามะฮ์? เขาจึงกล่าวว่า ฉันได้ยินรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "พวกท่านและวันกิยามะฮ์เช่นสองสิ่งนี้" อะหมัด เราะฮิมะฮุลลอฮ์ เป็นผู้บันทึกโดยลำพัง
และหลักฐานสำหรับเรื่องนี้ยังมีในเศาะฮีห์ (อัลบุคอรีย์และมุสลิม) เกี่ยวกับพระนามของรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ว่าท่านคือ อัลฮาชิร (ผู้รวบรวม) ผู้ที่จะรวบรวมมนุษย์บนรอยเท้าของท่าน
และอิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ บะฮฺซฺ บิน อะซัด ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ สุลัยมาน บิน อัล-มุฆีเราะฮฺ ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ ฮุมัยด์ บิน ฮิลาล จากคอลิด บิน อุมัยร์ กล่าวว่า: อุตบะฮฺ บิน ฆ็อซวาน ได้กล่าวคุฏบะฮฺ (สุนทรพจน์) โดย บะฮฺซฺ กล่าวว่า: ก่อนหน้านี้ ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา ท่านกล่าวว่า: ดังนั้น ท่านได้สรรเสริญอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง และสดุดีพระองค์ แล้วกล่าวว่า: "อัมมาบะอฺดุ (ส่วนหลังจากนี้) แท้จริงดุนยา (โลกนี้) ได้ส่งสัญญาณการตัดขาด และได้จากไปอย่างรวดเร็ว และไม่เหลือจากมันนอกจากเพียงเล็กน้อย เหมือนหยดน้ำที่เหลืออยู่ในภาชนะ ซึ่งผู้เป็นเจ้าของมันจะดื่มมัน และแท้จริงพวกเจ้าจะย้ายจากมันไปสู่สถานที่พำนักซึ่งไม่มีการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นพวกเจ้าจงย้ายจากมันด้วยสิ่งที่ดีที่สุดที่อยู่กับพวกเจ้า" แท้จริงได้มีผู้เล่าแก่เราว่า หินก้อนหนึ่งจะถูกโยนจากขอบนรกญะฮันนัม แล้วมันจะตกลงไปในนั้นเป็นเวลาเจ็ดสิบปี โดยมันยังไม่ถึงก้นบึ้งของมัน และขอสาบานต่ออัลลอฮ์ มันจะถูกเติมให้เต็ม พวกเจ้าจึงประหลาดใจหรือ? และขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงได้มีผู้เล่าแก่เราว่า ระหว่างบานประตูทั้งสองของสวนสวรรค์นั้น มีระยะทางเดินสี่สิบปี และจะมีวันหนึ่งที่มันจะแน่นขนัดไปด้วยผู้คนแออัด และได้กล่าวถึงหะดีษนี้โดยสมบูรณ์ ซึ่งมุสลิมบันทึกไว้แต่เพียงผู้เดียว และอบูญะอ์ฟัร บิน ญะรีร กล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือ ยะอ์กูบ ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือ อิบนุ อุละยะฮฺ ได้มีผู้บอกแก่เราคือ อัตอา บิน อัส-ซาอิบ จาก อบู อับดิรเราะฮ์มาน อัส-ซุลัมมี กล่าวว่า: เราได้มาถึงอัล-มะดาอิน (เมือง) และเราอยู่ห่างจากมันหนึ่งฟัรซัค (ประมาณ 5.4 กม.) แล้ววันศุกร์ก็มาถึง บิดาของฉันได้มาปรากฏตัว และฉันก็มาพร้อมกับท่าน แล้วฮุซัยฟะฮ์ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์ตรัสว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดุนยาได้ส่งสัญญาณการจากลาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการตัดสิน ฉันจึงกล่าวแก่บิดาของฉันว่า: "ผู้คนจะแข่งขันกันในวันพรุ่งนี้จริงหรือ?" ท่านกล่าวว่า: "ลูกเอ๋ย แท้จริงเจ้านั้นไม่รู้เรื่อง มันคือการแข่งขันด้วยบรรดาการงานต่างหาก" แล้ววันศุกร์อีกวันก็มาถึง เราก็ได้มาปรากฏตัว แล้วฮุซัยฟะฮ์ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดุนยาได้ส่งสัญญาณการจากลาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการตัดสิน พึงรู้เถิดว่า จุดหมายปลายทางคือนรก และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์ และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออก" นั้น แท้จริงสิ่งนี้ได้เกิดขึ้นในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ดังที่ได้มีรายงานมาในบรรดาหะดีษมุตะวาติร (หะดีษที่รายงานต่อกันมาอย่างกว้างขวาง) ด้วยสายสัญญาณที่เศาะฮีฮ์ (ถูกต้อง)
และมีหลักฐานที่ถูกต้องในอัศ-เศาะฮีหฺ จากอิบนุ มัสอูดว่าเขาได้กล่าวว่า "ห้าสิ่งได้ผ่านพ้นไปแล้ว คือ อัร-รูม (โรม), อัด-ดุคาน (ควัน), อัล-ลิซาม, อัล-บัฏชะฮ์ และอัล-ก็อมัร (ดวงจันทร์)" และนี่เป็นเรื่องที่บรรดานักวิชาการเห็นพ้องต้องกัน กล่าวคือ การแตกของดวงจันทร์ได้เกิดขึ้นในสมัยของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และมันเป็นหนึ่งในมุอ์ญิซาต (ปาฏิหาริย์) อันชัดเจนยิ่ง
**การกล่าวถึงหะดีษต่างๆ ที่รายงานมาในเรื่องนี้**
**รายงานของอันัส บิน มาลิก**
อิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ อับดุรเราะซซาก, ได้เล่าถึงเราคือ มะอ์มัร, จากก็อตาดะฮ์, จากอันัส บิน มาลิก เขากล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (มุอ์ญิซะฮ์) ดังนั้นดวงจันทร์จึงแตกออกที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วท่านก็กล่าวว่า "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" และมุสลิมได้รายงานจากมุฮัมมัด บิน รอฟิอ์ จากอับดุรเราะซซาก
และอัล-บุคอรีย์ได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงฉันคือ อับดุลลอฮ์ บิน อับดิลวะฮ์ฮาบ, ได้เล่าถึงเราคือ บิชร์ บิน อัล-มุฟัฎเฎาะล, ได้เล่าถึงเราคือ ซะอีด บิน อบี อุร็อบะฮ์, จากก็อตาดะฮ์, จากอันัส บิน มาลิก ว่า ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้เราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่งแก่พวกเขา แล้วท่านก็ได้แสดงให้พวกเขาเห็นดวงจันทร์แตกเป็นสองส่วน จนพวกเขาเห็นภูเขาฮิรออ์อยู่ระหว่างทั้งสองส่วน
และทั้งสองท่าน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ได้รายงานมันจากหะดีษของยูนุส บิน มุฮัมมัด อัล-มุอัดดิบ จากชัยบาน จากก็อตาดะฮ์ และมุสลิมยังได้รายงานจากหะดีษของอบู ดาวูด อัฏ-ฏัยาลิสีย์ และยะห์ยา อัล-ก็อฏฏาน และอื่นๆ จากชุอ์บะฮ์ จากก็อตาดะฮ์ ด้วยเช่นกัน
**รายงานของญุบัยร์ บิน มุฏอิม เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ**
อิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ มุฮัมมัด บิน กะษีร, ได้เล่าถึงเราคือ สุลัยมาน บิน กะษีร, จากฮุศ็อยน์ บิน อับดิรเราะฮ์มาน, จากมุฮัมมัด บิน ญุบัยร์ บิน มุฏอิม, จากบิดาของเขา เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มันจึงกลายเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขาลูกนี้ และอีกส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขาอีกลูกหนึ่ง แล้วพวกเขา (ผู้ปฏิเสธ) ก็กล่าวว่า "มุฮัมมัดได้ทำให้เราต้องมนต์" แล้วบางคนก็กล่าวว่า "หากเขาทำให้เราต้องมนต์ เขาก็ย่อมไม่สามารถทำให้มนต์ครอบคลุมคนทั้งหมดได้" อิมามอะหมัดรายงานหะดีษนี้โดยลำพังจากสายรายงานนี้ และอัล-บัยฮะกีย์ได้รายงานมันด้วยสายสืบ (มุสนัด) ในหนังสือ อัด-ดะลาอิล จากทางมุฮัมมัด บิน กะษีร จากพี่ชายของเขาคือ สุลัยมาน บิน กะษีร จากฮุศ็อยน์ บิน อับดิรเราะฮ์มาน และเช่นเดียวกัน อิบนุ ญะรีรได้รายงานจากหะดีษของมุฮัมมัด บิน เฟาะฎีล และอื่นๆ จากฮุศ็อยน์ ด้วยเช่นกัน และอัล-บัยฮะกีย์ยังได้รายงานจากทางอิบรอฮีม บิน ฏุฮ์มาน และฮุชัยม์ ทั้งสองจากฮุศ็อยน์ จากญุบัยร์ บิน มุฮัมมัด บิน ญุบัยร์ บิน มุฏอิม จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา แล้วก็ได้กล่าวถึงมัน
**รายงานของอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุมา**
อัล-บุคอรีย์ได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ ยะห์ยา บิน กะษีร, ได้เล่าถึงเราคือ บักร จากญะอ์ฟัร จาก อุร็อก บิน มาลิก จาก อุบัยดุลลอฮ์ บิน อับดิลลอฮ์ บิน อุตบะฮ์ จากอิบนุ อับบาส เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุมา เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และอัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากหะดีษของบักร บิน มุด็อร จากญะอ์ฟัร บิน เราะบีอะฮ์ จาก อุร็อก ด้วยเช่นกัน
และอิบนุ ญะรีรได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ อิบนุ มุษันนา, ได้เล่าถึงเราคือ อับดุลอะอ์ลา, ได้เล่าถึงเราคือ ดาวูด บิน อบี ฮินด์ จาก อะลี บิน อบี ฏอลฮะฮ์ จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "วันอวสานใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก และหากพวกเขาเห็นสัญญาณอันใด พวกเขาก็ผินหลังให้และกล่าวว่า นี่คือมายากลที่สืบเนื่องกัน" (อัล-ก็อมัร: 1-2) เขากล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว มันเกิดขึ้นก่อนการอพยพ (ฮิจเราะฮ์) ดวงจันทร์ได้แตกออกจนพวกเขาเห็นสองส่วนของมัน
และอัล-เอาฟีย์ได้รายงานจากอิบนุ อับบาสในทำนองนี้ และอัฏ-เฏาะบะรานีย์ได้กล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัมร์ อัล-บัซซารได้เล่าให้เราฟัง, มุฮัมมัด บิน ยะห์ยา อัล-กัฏอีได้เล่าให้เราฟัง, มุฮัมมัด บิน ชุกร์ได้เล่าให้เราฟัง, อิบนุ จุเรจได้เล่าให้เราฟัง จาก อัมร์ บิน ดีนาร์ จาก อิกฺริมะฮ์ จาก อิบนุ อับบาส กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้ถูกแยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม พวกเขาจึงกล่าวว่า "ดวงจันทร์ถูกทำให้เป็นเวทมนตร์" ดังนั้นอายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "อัล-กิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก... จนถึงคำกล่าวของพระองค์ว่า... สิ่งที่ดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง"
**รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร**
อัล-หาฟิซ อบู บักร์ อัล-บัยฮะกีย์กล่าวว่า: อบู อับดิลลาฮ์ อัล-หาฟิซ และ อบู บักร์ อะห์มัด บิน อัล-หะซัน อัล-กอฎีย์ได้แจ้งแก่เรา โดยทั้งสองกล่าวว่า: อบู อัล-อับบาส อัล-อัศมัมได้เล่าให้เราฟัง, อัล-อับบาส บิน มุฮัมมัด อัด-ดูรีได้เล่าให้เราฟัง, วะฮ์บ บิน จะรีรได้เล่าให้เราฟัง จาก ชุอ์บะฮ์ จาก อัล-อะอ์มัช จาก มุญาฮิด จาก อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลาที่ว่า: "อัล-กิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก" เขากล่าวว่า: และแน่นอนสิ่งนั้นได้เกิดขึ้นในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม โดยดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งอยู่ด้านหน้ากำแพงภูเขา และอีกส่วนหนึ่งอยู่ด้านหลังกำแพงภูเขา แล้วนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "โอ้อัลลอฮ์ โปรดทรงเป็นพยานด้วยเถิด"
และเช่นเดียวกัน อิมามมุสลิมและอัต-ติรมีซีย์ได้รายงานจากหลายสายสืบ จาก ชุอ์บะฮ์ จาก อัล-อะอ์มัช จาก มุญาฮิด ด้วยสายรายงานนี้ อิมามมุสลิมกล่าวว่า: เช่นเดียวกับรายงานของมุญาฮิด จาก อบู มะอ์มัร จาก อิบนุ มัสอูด และอัต-ติรมีซีย์กล่าวว่า: ฮะซัน เศาะฮีห์
**รายงานจากอับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสอูด**
อิมามอะห์มัดกล่าวว่า: สุฟยานได้เล่าให้เราฟัง จาก อิบนุ อบี นุญัยฮ์ จาก มุญาฮิด จาก อบู มะอ์มัร จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เป็นสองส่วน จนพวกเขาได้มองดูมัน แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "จงเป็นพยานกันเถิด"
และเช่นเดียวกัน อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากหะดีษของสุฟยาน บิน อุยัยนะฮ์ ด้วยสายรายงานนี้ และทั้งสองท่าน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ได้รายงานจากหะดีษของอัล-อะอ์มัช จาก อิบรอฮีม จาก อบู มะอ์มัร อับดุลลอฮ์ บิน ซัคบะเราะฮ์ จาก อิบนุ มัสอูด ด้วยสายรายงานนี้
และอิบนุ จะรีรกล่าวว่า: อีซา บิน อุษมาน บิน อีซา อัร-รัมลีได้เล่าให้ฉันฟัง, ลุงของฉัน ยะห์ยา บิน อีซาได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-อะอ์มัช จาก อิบรอฮีม จาก ชายคนหนึ่ง จาก อับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: เราอยู่กับเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มินา แล้วดวงจันทร์ก็แยกออก กลุ่มหนึ่งจึงอยู่ด้านหลังกำแพงภูเขา แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "จงเป็นพยาน จงเป็นพยาน"
อัล-บุคอรีย์กล่าวว่า: และอบู อัฎ-เฎาะฮาได้รายงานจาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ ที่มักกะฮ์
และอบู ดาวูด อัฏ-ฏัยาลิซีกล่าวว่า: อบู อะวานะฮ์ได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-มุฆีเราะฮ์ จาก อบู อัฎ-เฎาะฮา จาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ดังนั้นชาวกุเรชจึงกล่าวว่า "นี่คือเวทมนตร์ของบุตรของอบี กับชะฮ์" เขากล่าวว่า: ดังนั้นพวกเขาจึงกล่าวว่า "จงดูสิ่งที่บรรดาผู้เดินทางนำมาถึงพวกท่าน เพราะมุฮัมมัดไม่สามารถจะร่ายเวทมนตร์แก่ผู้คนทั้งหมดได้" เขากล่าวว่า: แล้วบรรดาผู้เดินทางก็มาถึง และพวกเขาได้กล่าวเช่นนั้น
และอัล-บัยฮะกีย์กล่าวว่า: อบู อับดิลลาฮ์ อัล-หาฟิซได้แจ้งแก่เรา, อบู อัล-อับบาส มุฮัมมัด บิน ยะอ์กูบได้แจ้งแก่เรา, อัล-อับบาส บิน มุฮัมมัด อัด-ดูรีได้เล่าให้เราฟัง, สะอีด บิน สุลัยมานได้เล่าให้เราฟัง, ฮิชามได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-มุฆีเราะฮ์ จาก อบู อัฎ-เฎาะฮา จาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกที่มักกะฮ์ จนกลายเป็นสองส่วน ดังนั้นบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจากกุเรชชาวมักกะฮ์จึงกล่าวว่า "นี่คือเวทมนตร์"
พวกเขากล่าวว่า: นี่คือเวทมนตร์ที่อิบนุอบีกับชะฮ์ (หมายถึงท่านนบี) ได้ร่ายมนตร์มายังพวกท่าน จงสังเกตดูบรรดาผู้เดินทาง (ที่มาจากต่างเมือง) หากพวกเขาเห็นเช่นเดียวกับที่พวกท่านเห็น แสดงว่าเขาได้พูดจริง แต่หากพวกเขาไม่เห็นเช่นที่พวกท่านเห็น แสดงว่านี่คือเวทมนตร์ที่เขาร่ายมายังพวกท่าน เขากล่าวว่า: ดังนั้นพวกเขาจึงสอบถามบรรดาผู้เดินทาง ซึ่งพวกเขาได้เดินทางมาจากทุกทิศทุกทาง พวกเขากล่าวว่า: พวกเราได้เห็น (ดวงจันทร์แยกออกเป็นสองส่วน) และอิบนุญะรีรได้รายงานจากหะดีษของอัลมุฆีเราะฮ์เช่นเดียวกัน และได้เพิ่มเติมว่า: แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรก็ได้ทรงประทานลงมาว่า "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสอง" ต่อจากนั้นอิบนุญะรีรกล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือยะอ์กูบ บิน อิบรอฮีม ได้เล่าแก่เราคืออิบนุ อุลัยยะฮ์ ได้แจ้งแก่เราคืออัยยูบ จากมุฮัมมัด (คืออิบนุ สีรีน) กล่าวว่า: มีผู้บอกเล่าแก่ฉันว่า อิบนุ มัสอูด เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ มักจะกล่าวว่า: แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสอง และอิบนุญะรีรยังกล่าวอีกว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือมุฮัมมัด บิน อุมาเราะฮ์ ได้เล่าแก่เราคืออัมร์ บิน ฮัมมัด ได้เล่าแก่เราคืออัสบาฏ จากสะมาก จากอิบรอฮีม จากอัลอัสวัด จากอับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: แท้จริงฉันได้เห็นภูเขาจากช่องว่างของดวงจันทร์ขณะที่มันแตกออก และอิมามอะหมัดได้รายงานจากมุอัมมัล จากอิสรออีล จากสะมาก จากอิบรอฮีม จากอัลอัสวัด จากอับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จนฉันได้เห็นภูเขาจากระหว่างสองส่วนของดวงจันทร์ และลัยษ์ได้รายงานจากมุญาฮิดว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จนกลายเป็นสองส่วน แล้วท่านนบีได้กล่าวกับอบูบักร์ว่า "จงเป็นพยานเถิด โอ้อะบูบักร์" แล้วพวกมุชริกีนกล่าวว่า: นี่คือการร่ายมนตร์ดวงจันทร์จนมันแตกออก
พระองค์ทรงแจ้งให้ทราบถึงการใกล้เข้ามาของวันกิยามะฮ์ และการสิ้นสุดลงของโลกดุนยาที่จะหมดไป ดังที่พระองค์ตรัสว่า "กิจการของอัลลอฮ์ได้มาแล้ว ดังนั้นพวกเจ้าอย่าเร่งรีบมัน" และพระองค์ตรัสว่า "การชำระบัญชีของมนุษย์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว ขณะที่พวกเขาอยู่ในการเผลอเร่อล่า"
และได้มีหะดีษต่างๆ มาถึงในเรื่องนี้ อัลหาฟิษ อบูบักร์ อัลบัซซาร กล่าวว่า ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน อัลมุษันนา และ อัมร์ บิน อะลี ทั้งสองกล่าวว่า ได้เล่าถึงเรา คอลัฟ บิน มูซา ได้เล่าถึงฉัน บิดาของฉัน จาก กะตาดะฮ์ จาก อนัส ว่า รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮ์แก่สหายของท่านในวันหนึ่ง ขณะที่ดวงอาทิตย์เกือบจะลับขอบฟ้าแล้ว ไม่เหลือจากมันนอกจากเพียงเล็กน้อย ท่านกล่าวว่า "ขอสาบานต่อพระผู้ซึ่งชีวิตของฉันอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ ไม่มีอะไรเหลือจากโลกดุนยาในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน นอกจากเช่นเดียวกับที่เหลือจากวันของพวกท่านในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน" และเราไม่เห็นจากดวงอาทิตย์นอกจากเพียงเล็กน้อย
ฉัน (อิบนุ กะษีร) กล่าวว่า: นี่คือหะดีษที่สายรายงานของมันอยู่บน คอลัฟ บิน มูซา บิน คอลัฟ อัลอัมมี จากบิดาของเขา และอิบนุ ฮิบบานได้กล่าวถึงเขาในกลุ่มผู้ที่น่าเชื่อถือ และกล่าวว่า บางครั้งเขาอาจผิดพลาด
"อีกหะดีษหนึ่งซึ่งสนับสนุนหะดีษก่อนหน้าและอธิบายมัน" อิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา อัลเฟาะฎล์ บิน ดุกัยน์ ได้เล่าถึงเรา ชะรีก ได้เล่าถึงเรา สะละมะฮ์ บิน กุฮัยล์ จาก มุญาฮิด จาก อิบนุ อุมัร กล่าวว่า: เรานั่งอยู่กับนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม และดวงอาทิตย์อยู่บนกุอัยกิอาน หลังเวลาอัศร์ ท่านกล่าวว่า "อายุขัยของพวกท่านในอายุขัยของผู้ที่ล่วงลับไปแล้วนั้น ไม่เป็นอื่นใดนอกจากเช่นเดียวกับที่เหลือจากเวลากลางวันในส่วนที่ได้ล่วงผ่านไปแล้วจากมัน"
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา ฮุซัยน์ ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน มุฏ็อรริฟ จาก อบู ฮาซิม จาก ซะฮ์ล บิน ซะอัด กล่าวว่า: ฉันได้ยินรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "ฉันถูกส่งมาและวันกิยามะฮ์เช่นนี้" และท่านทำสัญลักษณ์ด้วยสองนิ้วของท่านคือนิ้วชี้และนิ้วกลาง ทั้งสองท่าน (อัลบุคอรีย์และมุสลิม) ได้บันทึกจากหะดีษของ อบู ฮาซิม สะละมะฮ์ บิน ดีนาร
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา มุฮัมมัด บิน อุบัยด์ ได้แจ้งแก่เรา อัลอะอ์มัช จาก อบู คอลิด จาก วะฮ์บ อัสซุวาอี กล่าวว่า: รอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "ฉันถูกส่งมาและวันกิยามะฮ์เช่นนี้จากสิ่งนี้ มันเกือบจะแซงหน้าฉันแล้ว" และอัลอะอ์มัชได้รวมนิ้วชี้และนิ้วกลาง (ทำสัญลักษณ์)
และอิมามอะหมัดกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเรา อบู อัลมุฆีเราะฮ์ ได้เล่าถึงเรา อัลเอาซาอี ได้เล่าถึงฉัน อิสมาอีล บิน อุบัยดุลลอฮ์ กล่าวว่า: อนัส บิน มาลิก ได้มายังอัลวะลีด บิน อับดุลมะลิก เขาจึงถามเขาว่า ท่านได้ยินอะไรจากรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ที่ท่านกล่าวถึงวันกิยามะฮ์? เขาจึงกล่าวว่า ฉันได้ยินรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม กล่าวว่า "พวกท่านและวันกิยามะฮ์เช่นสองสิ่งนี้" อะหมัด เราะฮิมะฮุลลอฮ์ เป็นผู้บันทึกโดยลำพัง
และหลักฐานสำหรับเรื่องนี้ยังมีในเศาะฮีห์ (อัลบุคอรีย์และมุสลิม) เกี่ยวกับพระนามของรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ว่าท่านคือ อัลฮาชิร (ผู้รวบรวม) ผู้ที่จะรวบรวมมนุษย์บนรอยเท้าของท่าน
และอิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ บะฮฺซฺ บิน อะซัด ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ สุลัยมาน บิน อัล-มุฆีเราะฮฺ ได้มีผู้เล่าแก่เราคือ ฮุมัยด์ บิน ฮิลาล จากคอลิด บิน อุมัยร์ กล่าวว่า: อุตบะฮฺ บิน ฆ็อซวาน ได้กล่าวคุฏบะฮฺ (สุนทรพจน์) โดย บะฮฺซฺ กล่าวว่า: ก่อนหน้านี้ ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา ท่านกล่าวว่า: ดังนั้น ท่านได้สรรเสริญอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง และสดุดีพระองค์ แล้วกล่าวว่า: "อัมมาบะอฺดุ (ส่วนหลังจากนี้) แท้จริงดุนยา (โลกนี้) ได้ส่งสัญญาณการตัดขาด และได้จากไปอย่างรวดเร็ว และไม่เหลือจากมันนอกจากเพียงเล็กน้อย เหมือนหยดน้ำที่เหลืออยู่ในภาชนะ ซึ่งผู้เป็นเจ้าของมันจะดื่มมัน และแท้จริงพวกเจ้าจะย้ายจากมันไปสู่สถานที่พำนักซึ่งไม่มีการเปลี่ยนแปลง ดังนั้นพวกเจ้าจงย้ายจากมันด้วยสิ่งที่ดีที่สุดที่อยู่กับพวกเจ้า" แท้จริงได้มีผู้เล่าแก่เราว่า หินก้อนหนึ่งจะถูกโยนจากขอบนรกญะฮันนัม แล้วมันจะตกลงไปในนั้นเป็นเวลาเจ็ดสิบปี โดยมันยังไม่ถึงก้นบึ้งของมัน และขอสาบานต่ออัลลอฮ์ มันจะถูกเติมให้เต็ม พวกเจ้าจึงประหลาดใจหรือ? และขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงได้มีผู้เล่าแก่เราว่า ระหว่างบานประตูทั้งสองของสวนสวรรค์นั้น มีระยะทางเดินสี่สิบปี และจะมีวันหนึ่งที่มันจะแน่นขนัดไปด้วยผู้คนแออัด และได้กล่าวถึงหะดีษนี้โดยสมบูรณ์ ซึ่งมุสลิมบันทึกไว้แต่เพียงผู้เดียว และอบูญะอ์ฟัร บิน ญะรีร กล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือ ยะอ์กูบ ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือ อิบนุ อุละยะฮฺ ได้มีผู้บอกแก่เราคือ อัตอา บิน อัส-ซาอิบ จาก อบู อับดิรเราะฮ์มาน อัส-ซุลัมมี กล่าวว่า: เราได้มาถึงอัล-มะดาอิน (เมือง) และเราอยู่ห่างจากมันหนึ่งฟัรซัค (ประมาณ 5.4 กม.) แล้ววันศุกร์ก็มาถึง บิดาของฉันได้มาปรากฏตัว และฉันก็มาพร้อมกับท่าน แล้วฮุซัยฟะฮ์ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์ตรัสว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดุนยาได้ส่งสัญญาณการจากลาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการตัดสิน ฉันจึงกล่าวแก่บิดาของฉันว่า: "ผู้คนจะแข่งขันกันในวันพรุ่งนี้จริงหรือ?" ท่านกล่าวว่า: "ลูกเอ๋ย แท้จริงเจ้านั้นไม่รู้เรื่อง มันคือการแข่งขันด้วยบรรดาการงานต่างหาก" แล้ววันศุกร์อีกวันก็มาถึง เราก็ได้มาปรากฏตัว แล้วฮุซัยฟะฮ์ได้กล่าวคุฏบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงอำนาจผู้ทรงสูงส่งตรัสว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดุนยาได้ส่งสัญญาณการจากลาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการตัดสิน พึงรู้เถิดว่า จุดหมายปลายทางคือนรก และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์ และพระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออก" นั้น แท้จริงสิ่งนี้ได้เกิดขึ้นในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ดังที่ได้มีรายงานมาในบรรดาหะดีษมุตะวาติร (หะดีษที่รายงานต่อกันมาอย่างกว้างขวาง) ด้วยสายสัญญาณที่เศาะฮีฮ์ (ถูกต้อง)
และมีหลักฐานที่ถูกต้องในอัศ-เศาะฮีหฺ จากอิบนุ มัสอูดว่าเขาได้กล่าวว่า "ห้าสิ่งได้ผ่านพ้นไปแล้ว คือ อัร-รูม (โรม), อัด-ดุคาน (ควัน), อัล-ลิซาม, อัล-บัฏชะฮ์ และอัล-ก็อมัร (ดวงจันทร์)" และนี่เป็นเรื่องที่บรรดานักวิชาการเห็นพ้องต้องกัน กล่าวคือ การแตกของดวงจันทร์ได้เกิดขึ้นในสมัยของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และมันเป็นหนึ่งในมุอ์ญิซาต (ปาฏิหาริย์) อันชัดเจนยิ่ง
**การกล่าวถึงหะดีษต่างๆ ที่รายงานมาในเรื่องนี้**
**รายงานของอันัส บิน มาลิก**
อิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ อับดุรเราะซซาก, ได้เล่าถึงเราคือ มะอ์มัร, จากก็อตาดะฮ์, จากอันัส บิน มาลิก เขากล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (มุอ์ญิซะฮ์) ดังนั้นดวงจันทร์จึงแตกออกที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วท่านก็กล่าวว่า "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก" และมุสลิมได้รายงานจากมุฮัมมัด บิน รอฟิอ์ จากอับดุรเราะซซาก
และอัล-บุคอรีย์ได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงฉันคือ อับดุลลอฮ์ บิน อับดิลวะฮ์ฮาบ, ได้เล่าถึงเราคือ บิชร์ บิน อัล-มุฟัฎเฎาะล, ได้เล่าถึงเราคือ ซะอีด บิน อบี อุร็อบะฮ์, จากก็อตาดะฮ์, จากอันัส บิน มาลิก ว่า ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้เราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่งแก่พวกเขา แล้วท่านก็ได้แสดงให้พวกเขาเห็นดวงจันทร์แตกเป็นสองส่วน จนพวกเขาเห็นภูเขาฮิรออ์อยู่ระหว่างทั้งสองส่วน
และทั้งสองท่าน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ได้รายงานมันจากหะดีษของยูนุส บิน มุฮัมมัด อัล-มุอัดดิบ จากชัยบาน จากก็อตาดะฮ์ และมุสลิมยังได้รายงานจากหะดีษของอบู ดาวูด อัฏ-ฏัยาลิสีย์ และยะห์ยา อัล-ก็อฏฏาน และอื่นๆ จากชุอ์บะฮ์ จากก็อตาดะฮ์ ด้วยเช่นกัน
**รายงานของญุบัยร์ บิน มุฏอิม เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ**
อิมามอะหมัดได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ มุฮัมมัด บิน กะษีร, ได้เล่าถึงเราคือ สุลัยมาน บิน กะษีร, จากฮุศ็อยน์ บิน อับดิรเราะฮ์มาน, จากมุฮัมมัด บิน ญุบัยร์ บิน มุฏอิม, จากบิดาของเขา เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มันจึงกลายเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขาลูกนี้ และอีกส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขาอีกลูกหนึ่ง แล้วพวกเขา (ผู้ปฏิเสธ) ก็กล่าวว่า "มุฮัมมัดได้ทำให้เราต้องมนต์" แล้วบางคนก็กล่าวว่า "หากเขาทำให้เราต้องมนต์ เขาก็ย่อมไม่สามารถทำให้มนต์ครอบคลุมคนทั้งหมดได้" อิมามอะหมัดรายงานหะดีษนี้โดยลำพังจากสายรายงานนี้ และอัล-บัยฮะกีย์ได้รายงานมันด้วยสายสืบ (มุสนัด) ในหนังสือ อัด-ดะลาอิล จากทางมุฮัมมัด บิน กะษีร จากพี่ชายของเขาคือ สุลัยมาน บิน กะษีร จากฮุศ็อยน์ บิน อับดิรเราะฮ์มาน และเช่นเดียวกัน อิบนุ ญะรีรได้รายงานจากหะดีษของมุฮัมมัด บิน เฟาะฎีล และอื่นๆ จากฮุศ็อยน์ ด้วยเช่นกัน และอัล-บัยฮะกีย์ยังได้รายงานจากทางอิบรอฮีม บิน ฏุฮ์มาน และฮุชัยม์ ทั้งสองจากฮุศ็อยน์ จากญุบัยร์ บิน มุฮัมมัด บิน ญุบัยร์ บิน มุฏอิม จากบิดาของเขา จากปู่ของเขา แล้วก็ได้กล่าวถึงมัน
**รายงานของอับดุลลอฮ์ บิน อับบาส เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุมา**
อัล-บุคอรีย์ได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ ยะห์ยา บิน กะษีร, ได้เล่าถึงเราคือ บักร จากญะอ์ฟัร จาก อุร็อก บิน มาลิก จาก อุบัยดุลลอฮ์ บิน อับดิลลอฮ์ บิน อุตบะฮ์ จากอิบนุ อับบาส เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุมา เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และอัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากหะดีษของบักร บิน มุด็อร จากญะอ์ฟัร บิน เราะบีอะฮ์ จาก อุร็อก ด้วยเช่นกัน
และอิบนุ ญะรีรได้กล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราคือ อิบนุ มุษันนา, ได้เล่าถึงเราคือ อับดุลอะอ์ลา, ได้เล่าถึงเราคือ ดาวูด บิน อบี ฮินด์ จาก อะลี บิน อบี ฏอลฮะฮ์ จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "วันอวสานใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก และหากพวกเขาเห็นสัญญาณอันใด พวกเขาก็ผินหลังให้และกล่าวว่า นี่คือมายากลที่สืบเนื่องกัน" (อัล-ก็อมัร: 1-2) เขากล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว มันเกิดขึ้นก่อนการอพยพ (ฮิจเราะฮ์) ดวงจันทร์ได้แตกออกจนพวกเขาเห็นสองส่วนของมัน
และอัล-เอาฟีย์ได้รายงานจากอิบนุ อับบาสในทำนองนี้ และอัฏ-เฏาะบะรานีย์ได้กล่าวว่า: อะห์มัด บิน อัมร์ อัล-บัซซารได้เล่าให้เราฟัง, มุฮัมมัด บิน ยะห์ยา อัล-กัฏอีได้เล่าให้เราฟัง, มุฮัมมัด บิน ชุกร์ได้เล่าให้เราฟัง, อิบนุ จุเรจได้เล่าให้เราฟัง จาก อัมร์ บิน ดีนาร์ จาก อิกฺริมะฮ์ จาก อิบนุ อับบาส กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้ถูกแยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม พวกเขาจึงกล่าวว่า "ดวงจันทร์ถูกทำให้เป็นเวทมนตร์" ดังนั้นอายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "อัล-กิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก... จนถึงคำกล่าวของพระองค์ว่า... สิ่งที่ดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง"
**รายงานจากอับดุลลอฮ์ บิน อุมัร**
อัล-หาฟิซ อบู บักร์ อัล-บัยฮะกีย์กล่าวว่า: อบู อับดิลลาฮ์ อัล-หาฟิซ และ อบู บักร์ อะห์มัด บิน อัล-หะซัน อัล-กอฎีย์ได้แจ้งแก่เรา โดยทั้งสองกล่าวว่า: อบู อัล-อับบาส อัล-อัศมัมได้เล่าให้เราฟัง, อัล-อับบาส บิน มุฮัมมัด อัด-ดูรีได้เล่าให้เราฟัง, วะฮ์บ บิน จะรีรได้เล่าให้เราฟัง จาก ชุอ์บะฮ์ จาก อัล-อะอ์มัช จาก มุญาฮิด จาก อับดุลลอฮ์ บิน อุมัร เกี่ยวกับพระดำรัสของอัลลอฮ์ ตะอาลาที่ว่า: "อัล-กิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แยกออก" เขากล่าวว่า: และแน่นอนสิ่งนั้นได้เกิดขึ้นในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม โดยดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งอยู่ด้านหน้ากำแพงภูเขา และอีกส่วนหนึ่งอยู่ด้านหลังกำแพงภูเขา แล้วนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "โอ้อัลลอฮ์ โปรดทรงเป็นพยานด้วยเถิด"
และเช่นเดียวกัน อิมามมุสลิมและอัต-ติรมีซีย์ได้รายงานจากหลายสายสืบ จาก ชุอ์บะฮ์ จาก อัล-อะอ์มัช จาก มุญาฮิด ด้วยสายรายงานนี้ อิมามมุสลิมกล่าวว่า: เช่นเดียวกับรายงานของมุญาฮิด จาก อบู มะอ์มัร จาก อิบนุ มัสอูด และอัต-ติรมีซีย์กล่าวว่า: ฮะซัน เศาะฮีห์
**รายงานจากอับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสอูด**
อิมามอะห์มัดกล่าวว่า: สุฟยานได้เล่าให้เราฟัง จาก อิบนุ อบี นุญัยฮ์ จาก มุญาฮิด จาก อบู มะอ์มัร จาก อิบนุ มัสอูด กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เป็นสองส่วน จนพวกเขาได้มองดูมัน แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "จงเป็นพยานกันเถิด"
และเช่นเดียวกัน อัล-บุคอรีย์และมุสลิมได้รายงานจากหะดีษของสุฟยาน บิน อุยัยนะฮ์ ด้วยสายรายงานนี้ และทั้งสองท่าน (อัล-บุคอรีย์และมุสลิม) ได้รายงานจากหะดีษของอัล-อะอ์มัช จาก อิบรอฮีม จาก อบู มะอ์มัร อับดุลลอฮ์ บิน ซัคบะเราะฮ์ จาก อิบนุ มัสอูด ด้วยสายรายงานนี้
และอิบนุ จะรีรกล่าวว่า: อีซา บิน อุษมาน บิน อีซา อัร-รัมลีได้เล่าให้ฉันฟัง, ลุงของฉัน ยะห์ยา บิน อีซาได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-อะอ์มัช จาก อิบรอฮีม จาก ชายคนหนึ่ง จาก อับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: เราอยู่กับเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มินา แล้วดวงจันทร์ก็แยกออก กลุ่มหนึ่งจึงอยู่ด้านหลังกำแพงภูเขา แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "จงเป็นพยาน จงเป็นพยาน"
อัล-บุคอรีย์กล่าวว่า: และอบู อัฎ-เฎาะฮาได้รายงานจาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ ที่มักกะฮ์
และอบู ดาวูด อัฏ-ฏัยาลิซีกล่าวว่า: อบู อะวานะฮ์ได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-มุฆีเราะฮ์ จาก อบู อัฎ-เฎาะฮา จาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ดังนั้นชาวกุเรชจึงกล่าวว่า "นี่คือเวทมนตร์ของบุตรของอบี กับชะฮ์" เขากล่าวว่า: ดังนั้นพวกเขาจึงกล่าวว่า "จงดูสิ่งที่บรรดาผู้เดินทางนำมาถึงพวกท่าน เพราะมุฮัมมัดไม่สามารถจะร่ายเวทมนตร์แก่ผู้คนทั้งหมดได้" เขากล่าวว่า: แล้วบรรดาผู้เดินทางก็มาถึง และพวกเขาได้กล่าวเช่นนั้น
และอัล-บัยฮะกีย์กล่าวว่า: อบู อับดิลลาฮ์ อัล-หาฟิซได้แจ้งแก่เรา, อบู อัล-อับบาส มุฮัมมัด บิน ยะอ์กูบได้แจ้งแก่เรา, อัล-อับบาส บิน มุฮัมมัด อัด-ดูรีได้เล่าให้เราฟัง, สะอีด บิน สุลัยมานได้เล่าให้เราฟัง, ฮิชามได้เล่าให้เราฟัง จาก อัล-มุฆีเราะฮ์ จาก อบู อัฎ-เฎาะฮา จาก มัสรูก จาก อับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกที่มักกะฮ์ จนกลายเป็นสองส่วน ดังนั้นบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาจากกุเรชชาวมักกะฮ์จึงกล่าวว่า "นี่คือเวทมนตร์"
พวกเขากล่าวว่า: นี่คือเวทมนตร์ที่อิบนุอบีกับชะฮ์ (หมายถึงท่านนบี) ได้ร่ายมนตร์มายังพวกท่าน จงสังเกตดูบรรดาผู้เดินทาง (ที่มาจากต่างเมือง) หากพวกเขาเห็นเช่นเดียวกับที่พวกท่านเห็น แสดงว่าเขาได้พูดจริง แต่หากพวกเขาไม่เห็นเช่นที่พวกท่านเห็น แสดงว่านี่คือเวทมนตร์ที่เขาร่ายมายังพวกท่าน เขากล่าวว่า: ดังนั้นพวกเขาจึงสอบถามบรรดาผู้เดินทาง ซึ่งพวกเขาได้เดินทางมาจากทุกทิศทุกทาง พวกเขากล่าวว่า: พวกเราได้เห็น (ดวงจันทร์แยกออกเป็นสองส่วน) และอิบนุญะรีรได้รายงานจากหะดีษของอัลมุฆีเราะฮ์เช่นเดียวกัน และได้เพิ่มเติมว่า: แล้วอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรก็ได้ทรงประทานลงมาว่า "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสอง" ต่อจากนั้นอิบนุญะรีรกล่าวว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือยะอ์กูบ บิน อิบรอฮีม ได้เล่าแก่เราคืออิบนุ อุลัยยะฮ์ ได้แจ้งแก่เราคืออัยยูบ จากมุฮัมมัด (คืออิบนุ สีรีน) กล่าวว่า: มีผู้บอกเล่าแก่ฉันว่า อิบนุ มัสอูด เราะฎิยัลลอฮุอันฮุ มักจะกล่าวว่า: แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสอง และอิบนุญะรีรยังกล่าวอีกว่า: ได้มีผู้เล่าแก่ฉันคือมุฮัมมัด บิน อุมาเราะฮ์ ได้เล่าแก่เราคืออัมร์ บิน ฮัมมัด ได้เล่าแก่เราคืออัสบาฏ จากสะมาก จากอิบรอฮีม จากอัลอัสวัด จากอับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: แท้จริงฉันได้เห็นภูเขาจากช่องว่างของดวงจันทร์ขณะที่มันแตกออก และอิมามอะหมัดได้รายงานจากมุอัมมัล จากอิสรออีล จากสะมาก จากอิบรอฮีม จากอัลอัสวัด จากอับดุลลอฮ์ กล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จนฉันได้เห็นภูเขาจากระหว่างสองส่วนของดวงจันทร์ และลัยษ์ได้รายงานจากมุญาฮิดว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม จนกลายเป็นสองส่วน แล้วท่านนบีได้กล่าวกับอบูบักร์ว่า "จงเป็นพยานเถิด โอ้อะบูบักร์" แล้วพวกมุชริกีนกล่าวว่า: นี่คือการร่ายมนตร์ดวงจันทร์จนมันแตกออก
ซูเราะฮ์อัลก็อมริ
เป็นมักกียะฮ์ทั้งหมด ตามคำกล่าวของบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่
และมะกอติลกล่าวว่า: นอกจากสามอายะฮ์จากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "หรือพวกเขากล่าวว่า พวกเราคือกลุ่มชนที่รวมตัวกันพร้อมที่จะได้รับชัยชนะ" จนถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และวันอวสานนั้นเลวร้ายและขมขื่นยิ่งกว่า" และคำกล่าวนี้ไม่ถูกต้องตามที่กำลังจะกล่าวต่อไป
และซูเราะฮ์นี้มีห้าสิบห้าอายะฮ์
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงกรุณาปรานีผู้ทรงเมตตาเสมอ
"วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ"
พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ"
"ได้ใกล้เข้ามาแล้ว" หมายถึง ได้เข้ามาใกล้แล้ว เช่นเดียวกับ (คำว่า) "อาเซาะฟัต" ในอายะฮ์ที่ว่า "อัล-อาซิฟะฮ์" ตามที่เราได้อธิบายไว้แล้ว ดังนั้นมัน (วันอวสาน) เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้วนั้นถือว่าใกล้ เพราะส่วนใหญ่ของโลกดุนยานั้นได้ผ่านพ้นไปแล้ว ดังที่มีรายงานจากกะตาดะฮ์ จากอันัส เขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮ์ในขณะที่ดวงอาทิตย์ใกล้จะลับขอบฟ้า แล้วท่านกล่าวว่า: "สิ่งที่เหลืออยู่จากโลกดุนยาของพวกท่าน เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้วนั้น ไม่มีอะไรเหลือ นอกจากเหมือนกับสิ่งที่เหลืออยู่ของวันนี้ เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้ว และเราไม่เห็นจากดวงอาทิตย์ นอกจากเพียงเล็กน้อยเท่านั้น"
และกะอ์บ์และวะฮ์บ์ได้กล่าวว่า: โลกดุนยามีอายุหกพันปี วะฮ์บ์กล่าวว่า: ได้ผ่านพ้นไปจากมันแล้วห้าพันปีหกร้อยปี; อัน-นะห์ฮาสได้บันทึกไว้
แล้วพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" หมายถึง และโดยแน่นอนดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ และเช่นเดียวกันนี้ ฮุซ็อยฟะฮ์ได้อ่านว่า "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และโดยแน่นอนดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" ด้วยการเพิ่มคำว่า "ก็อด" (โดยแน่นอน) และบนพื้นฐานนี้คือบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่; เรื่องนี้ได้ถูกบันทึกยืนยันไว้ในเศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ และอื่นๆ จากหะดีษของอิบนุมัสอูด อิบนุอุมัร อันัส จุบัยร์ บิน มุฏอิม และอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม
และจากอันัส เขากล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (เป็นหลักฐาน) แล้วดวงจันทร์ก็ได้แตกออกเป็นสองส่วนที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วอายะฮ์นี้ก็ถูกประทานลงมา: "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" จนถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "เป็นมายากลที่ต่อเนื่องกัน พวกเขากล่าวว่า เป็นเรื่องที่ผ่านไปแล้ว" อบูอีซา อัต-ติรมีซีย์กล่าวว่า: นี่คือหะดีษหะสัน เศาะฮีห์
และถ้อยคำในอัล-บุคอรีย์ จากอันัส เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองส่วน
และมีกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า: การแตกของดวงจันทร์ยังไม่เกิดขึ้น และมันยังเป็นสิ่งที่รอคอยอยู่; หมายถึง การเกิดขึ้นของวันอวสานและการแตกของดวงจันทร์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว; และเมื่อวันอวสานเกิดขึ้น ท้องฟ้าจะแตกออกพร้อมด้วยสิ่งที่อยู่ในนั้นจากดวงจันทร์และอื่นๆ และเช่นเดียวกันนี้ อัล-กุชัยรีได้กล่าว
และอัล-มาวัรดีได้กล่าวถึงว่า: นี่คือคำกล่าวของบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่ และเขากล่าวว่า: เพราะหากมัน (ดวงจันทร์) ได้แตกออกแล้ว จะไม่มีผู้ใดเหลืออยู่ นอกจากจะได้เห็นมัน; เพราะมันเป็นสัญญาณหนึ่ง และมนุษย์ทั้งหลายในเรื่องสัญญาณต่างๆ นั้นเท่าเทียมกัน (ในโอกาสที่จะได้เห็น)
และอัล-หะสันกล่าวว่า: วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว ดังนั้นเมื่อมันมาถึง ดวงจันทร์จะแตกออก หลังจากการเป่าสังข์ครั้งที่สอง
และมีผู้กล่าวว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" หมายถึง และเรื่องราวได้ชัดเจนและประจักษ์แล้ว; และชาวอาหรับมักเปรียบเปรยด้วยดวงจันทร์ในสิ่งที่ชัดเจน; มีผู้กล่าวว่า:
"โอ้ลูกๆ ของอุมมี่เอ๋ย จงทำให้อกของสัตว์พาหนะของพวกท่านมั่นคงเถิด
เพราะแท้จริงฉันจะมุ่งไปยังกลุ่มชนอื่นที่ไม่ใช่พวกท่าน
ความต้องการทั้งหลายได้มาถึงแล้ว และกลางคืนก็มืดครึ้ม
และฉันได้ผูกมัดสัตว์พาหนะที่เดินเร็วและอานอันมั่นคง"
และมีผู้กล่าวว่า: การแตกของดวงจันทร์ คือการที่ความมืดแตกออกจากมัน เนื่องจากการขึ้นของมันในท่ามกลางความมืดนั้น ดังเช่นที่รุ่งอรุณถูกเรียกว่า "ฟะลัก" (การผ่า) เนื่องจากการที่ความมืดแยกออกจากมัน
และได้มีการกล่าวถึงการแตกแยกของมัน (ดวงจันทร์) ด้วยคำว่า "การแยกออก" ดังที่อัน-นาบิฆะฮ์กล่าวไว้: [หน้า 117] "เมื่อพวกเขาหันหลังกลับและมีเสียงฮือฮา ผู้เรียกร้องได้เรียกเราที่รุ่งอรุณแยกออก" ฉันขอกล่าวว่า: และได้มีการยืนยันโดยการรายงานจากผู้รายงานที่เชื่อถือได้ว่า ดวงจันทร์ได้แตกออกที่มักกะฮ์ และนี่คือความหมายที่ชัดเจนของโองการ และไม่จำเป็นที่ผู้คนทั้งหมดจะได้เห็นเหตุการณ์นั้นเท่าเทียมกัน เพราะมันเป็นสัญญาณอันหนึ่งที่เกิดขึ้นในเวลากลางคืน และมันเกิดขึ้นเนื่องจากการขอร้องของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ต่ออัลลอฮ์ตะอาลา เมื่อถูกท้าทาย และมีรายงานว่า ฮัมซะฮ์ บิน อับดุลมุฏฏอลิบ เมื่อเขาอิสลามด้วยความโกรธที่อบูญะฮัลด่าท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ขอให้ท่านแสดงสัญญาณอันหนึ่งเพื่อที่เขาจะได้เพิ่มความมั่นใจในศรัทธาของเขา และได้มีมาก่อนแล้วในหะดีษเศาะฮีห์ว่าชาวมักกะฮ์นั้นคือผู้ที่ขอและเรียกร้องให้ท่านแสดงสัญญาณแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้ให้พวกเขาเห็นการแตกแยกของดวงจันทร์ออกเป็นสองส่วน ดังที่มีอยู่ในหะดีษของอิบนุมัสอูดและอื่นๆ และจากฮุซัยฟะฮ์ว่าเขาได้กล่าวคุฏบะฮ์ที่อัล-มะดาอิน แล้วกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า วันกิยามะฮ์นั้นใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์นั้นได้แตกออกในสมัยของนะบีของพวกท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และมีผู้กล่าวว่า: นี่เป็นการเรียงลำดับแบบสลับที่ (การนำมาก่อนและมาหลัง) และความหมายที่ถูกต้องคือ ดวงจันทร์ได้แตกออกและวันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามา อิบนุ กัยซานได้กล่าวเช่นนี้ และได้ผ่านมาแล้วจากอัล-ฟัรเราะอ์ว่า เมื่อกริยาสองคำมีความหมายใกล้เคียงกัน ท่านก็สามารถเรียงลำดับนำมาก่อนหรือมาหลังได้ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงกล่าวว่า: "แล้วพระองค์ก็ทรงใกล้ แล้วก็ทรงใกล้ยิ่งขึ้น"
เป็นมักกียะฮ์ทั้งหมด ตามคำกล่าวของบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่
และมะกอติลกล่าวว่า: นอกจากสามอายะฮ์จากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "หรือพวกเขากล่าวว่า พวกเราคือกลุ่มชนที่รวมตัวกันพร้อมที่จะได้รับชัยชนะ" จนถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และวันอวสานนั้นเลวร้ายและขมขื่นยิ่งกว่า" และคำกล่าวนี้ไม่ถูกต้องตามที่กำลังจะกล่าวต่อไป
และซูเราะฮ์นี้มีห้าสิบห้าอายะฮ์
ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ผู้ทรงกรุณาปรานีผู้ทรงเมตตาเสมอ
"วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ"
พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ"
"ได้ใกล้เข้ามาแล้ว" หมายถึง ได้เข้ามาใกล้แล้ว เช่นเดียวกับ (คำว่า) "อาเซาะฟัต" ในอายะฮ์ที่ว่า "อัล-อาซิฟะฮ์" ตามที่เราได้อธิบายไว้แล้ว ดังนั้นมัน (วันอวสาน) เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้วนั้นถือว่าใกล้ เพราะส่วนใหญ่ของโลกดุนยานั้นได้ผ่านพ้นไปแล้ว ดังที่มีรายงานจากกะตาดะฮ์ จากอันัส เขากล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ได้กล่าวคุฏบะฮ์ในขณะที่ดวงอาทิตย์ใกล้จะลับขอบฟ้า แล้วท่านกล่าวว่า: "สิ่งที่เหลืออยู่จากโลกดุนยาของพวกท่าน เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้วนั้น ไม่มีอะไรเหลือ นอกจากเหมือนกับสิ่งที่เหลืออยู่ของวันนี้ เมื่อเทียบกับสิ่งที่ได้ผ่านไปแล้ว และเราไม่เห็นจากดวงอาทิตย์ นอกจากเพียงเล็กน้อยเท่านั้น"
และกะอ์บ์และวะฮ์บ์ได้กล่าวว่า: โลกดุนยามีอายุหกพันปี วะฮ์บ์กล่าวว่า: ได้ผ่านพ้นไปจากมันแล้วห้าพันปีหกร้อยปี; อัน-นะห์ฮาสได้บันทึกไว้
แล้วพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" หมายถึง และโดยแน่นอนดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ และเช่นเดียวกันนี้ ฮุซ็อยฟะฮ์ได้อ่านว่า "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และโดยแน่นอนดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" ด้วยการเพิ่มคำว่า "ก็อด" (โดยแน่นอน) และบนพื้นฐานนี้คือบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่; เรื่องนี้ได้ถูกบันทึกยืนยันไว้ในเศาะฮีห์อัล-บุคอรีย์ และอื่นๆ จากหะดีษของอิบนุมัสอูด อิบนุอุมัร อันัส จุบัยร์ บิน มุฏอิม และอิบนุอับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม
และจากอันัส เขากล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (เป็นหลักฐาน) แล้วดวงจันทร์ก็ได้แตกออกเป็นสองส่วนที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วอายะฮ์นี้ก็ถูกประทานลงมา: "วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" จนถึงพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "เป็นมายากลที่ต่อเนื่องกัน พวกเขากล่าวว่า เป็นเรื่องที่ผ่านไปแล้ว" อบูอีซา อัต-ติรมีซีย์กล่าวว่า: นี่คือหะดีษหะสัน เศาะฮีห์
และถ้อยคำในอัล-บุคอรีย์ จากอันัส เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองส่วน
และมีกลุ่มหนึ่งกล่าวว่า: การแตกของดวงจันทร์ยังไม่เกิดขึ้น และมันยังเป็นสิ่งที่รอคอยอยู่; หมายถึง การเกิดขึ้นของวันอวสานและการแตกของดวงจันทร์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว; และเมื่อวันอวสานเกิดขึ้น ท้องฟ้าจะแตกออกพร้อมด้วยสิ่งที่อยู่ในนั้นจากดวงจันทร์และอื่นๆ และเช่นเดียวกันนี้ อัล-กุชัยรีได้กล่าว
และอัล-มาวัรดีได้กล่าวถึงว่า: นี่คือคำกล่าวของบรรดานักวิชาการส่วนใหญ่ และเขากล่าวว่า: เพราะหากมัน (ดวงจันทร์) ได้แตกออกแล้ว จะไม่มีผู้ใดเหลืออยู่ นอกจากจะได้เห็นมัน; เพราะมันเป็นสัญญาณหนึ่ง และมนุษย์ทั้งหลายในเรื่องสัญญาณต่างๆ นั้นเท่าเทียมกัน (ในโอกาสที่จะได้เห็น)
และอัล-หะสันกล่าวว่า: วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว ดังนั้นเมื่อมันมาถึง ดวงจันทร์จะแตกออก หลังจากการเป่าสังข์ครั้งที่สอง
และมีผู้กล่าวว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ" หมายถึง และเรื่องราวได้ชัดเจนและประจักษ์แล้ว; และชาวอาหรับมักเปรียบเปรยด้วยดวงจันทร์ในสิ่งที่ชัดเจน; มีผู้กล่าวว่า:
"โอ้ลูกๆ ของอุมมี่เอ๋ย จงทำให้อกของสัตว์พาหนะของพวกท่านมั่นคงเถิด
เพราะแท้จริงฉันจะมุ่งไปยังกลุ่มชนอื่นที่ไม่ใช่พวกท่าน
ความต้องการทั้งหลายได้มาถึงแล้ว และกลางคืนก็มืดครึ้ม
และฉันได้ผูกมัดสัตว์พาหนะที่เดินเร็วและอานอันมั่นคง"
และมีผู้กล่าวว่า: การแตกของดวงจันทร์ คือการที่ความมืดแตกออกจากมัน เนื่องจากการขึ้นของมันในท่ามกลางความมืดนั้น ดังเช่นที่รุ่งอรุณถูกเรียกว่า "ฟะลัก" (การผ่า) เนื่องจากการที่ความมืดแยกออกจากมัน
และได้มีการกล่าวถึงการแตกแยกของมัน (ดวงจันทร์) ด้วยคำว่า "การแยกออก" ดังที่อัน-นาบิฆะฮ์กล่าวไว้: [หน้า 117] "เมื่อพวกเขาหันหลังกลับและมีเสียงฮือฮา ผู้เรียกร้องได้เรียกเราที่รุ่งอรุณแยกออก" ฉันขอกล่าวว่า: และได้มีการยืนยันโดยการรายงานจากผู้รายงานที่เชื่อถือได้ว่า ดวงจันทร์ได้แตกออกที่มักกะฮ์ และนี่คือความหมายที่ชัดเจนของโองการ และไม่จำเป็นที่ผู้คนทั้งหมดจะได้เห็นเหตุการณ์นั้นเท่าเทียมกัน เพราะมันเป็นสัญญาณอันหนึ่งที่เกิดขึ้นในเวลากลางคืน และมันเกิดขึ้นเนื่องจากการขอร้องของท่านนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ต่ออัลลอฮ์ตะอาลา เมื่อถูกท้าทาย และมีรายงานว่า ฮัมซะฮ์ บิน อับดุลมุฏฏอลิบ เมื่อเขาอิสลามด้วยความโกรธที่อบูญะฮัลด่าท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ขอให้ท่านแสดงสัญญาณอันหนึ่งเพื่อที่เขาจะได้เพิ่มความมั่นใจในศรัทธาของเขา และได้มีมาก่อนแล้วในหะดีษเศาะฮีห์ว่าชาวมักกะฮ์นั้นคือผู้ที่ขอและเรียกร้องให้ท่านแสดงสัญญาณแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้ให้พวกเขาเห็นการแตกแยกของดวงจันทร์ออกเป็นสองส่วน ดังที่มีอยู่ในหะดีษของอิบนุมัสอูดและอื่นๆ และจากฮุซัยฟะฮ์ว่าเขาได้กล่าวคุฏบะฮ์ที่อัล-มะดาอิน แล้วกล่าวว่า: พึงรู้เถิดว่า วันกิยามะฮ์นั้นใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์นั้นได้แตกออกในสมัยของนะบีของพวกท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และมีผู้กล่าวว่า: นี่เป็นการเรียงลำดับแบบสลับที่ (การนำมาก่อนและมาหลัง) และความหมายที่ถูกต้องคือ ดวงจันทร์ได้แตกออกและวันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามา อิบนุ กัยซานได้กล่าวเช่นนี้ และได้ผ่านมาแล้วจากอัล-ฟัรเราะอ์ว่า เมื่อกริยาสองคำมีความหมายใกล้เคียงกัน ท่านก็สามารถเรียงลำดับนำมาก่อนหรือมาหลังได้ ดังที่อัลลอฮ์ตะอาลาทรงกล่าวว่า: "แล้วพระองค์ก็ทรงใกล้ แล้วก็ทรงใกล้ยิ่งขึ้น"
คำอธิบายในความหมายของพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "อิกตะรอบะติสซาอะฮ์ วันชักกัลกอมัร" (1)
หมายถึง พระผู้ทรงสูงส่งที่ทรงเอ่ยถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "อิกตะรอบะติสซาอะฮ์" (วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว) คือ วันอวสานซึ่งวันกิยามะฮ์จะเกิดขึ้นนั้นได้ใกล้เข้ามาแล้ว และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "อิกตะรอบะติ" นั้นเป็นรูปคำ "อิฟตะอะละ" จากรากศัพท์ "อัลกุรบ" (ความใกล้) และนี่คือการตักเตือนจากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ทรงเอ่ยถึง แก่ปวงบ่าวของพระองค์ถึงความใกล้ของวันกิยามะฮ์ และความใกล้ของการสูญสิ้นของโลกดุนยา และเป็นการสั่งให้พวกเขาตระเตรียมพร้อมสำหรับความน่าสะพรึงกลัวของวันกิยามะฮ์ก่อนที่มันจะโถมเข้ามาหาพวกเขา ในขณะที่พวกเขากำลังเผลอเรอและละเลยจากมันอยู่
และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "วันชักกัลกอมัร" (และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ) พระผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงการสรรเสริญตรัสว่า: และดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองเสี่ยง และเหตุการณ์นั้นได้เกิดขึ้นตามที่ถูกกล่าวถึง ในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ขณะที่ท่านอยู่ที่นครมักกะฮ์ ก่อนการอพยพของท่านสู่นครมะดีนะฮ์ และนั่นคือเพราะบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านแสดงสัญญาณอันชัดเจน (มุอ์ญิซาต) แก่พวกเขา ดังนั้นท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นการแตกออกของดวงจันทร์ เป็นสัญญาณอันชัดเจนที่เป็นหลักฐานยืนยันความจริงแห่งคำกล่าวของท่าน และความเป็นนบีที่แท้จริงของท่าน แต่เมื่อท่านได้แสดงให้พวกเขาเห็น พวกเขาก็ผินหลังให้และปฏิเสธ พร้อมกล่าวว่า: นี่คือมายากลที่ต่อเนื่อง มุฮัมมัดได้เสกมายากลเรา ดังนั้นอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงการสรรเสริญจึงตรัสว่า: "และหากพวกเขาเห็นสัญญาณอันใด พวกเขาก็ผินหลังให้และกล่าวว่า นี่คือมายากลที่ต่อเนื่อง"
และสิ่งที่เรากล่าวในเรื่องนั้นสอดคล้องกับบรรดาฮะดีษที่รายงานมา และเป็นสิ่งที่บรรดาผู้ตัฟซีรได้กล่าวไว้
* การกล่าวถึงบรรดาฮะดีษที่รายงานในเรื่องนั้น และข่าวสารจากผู้ที่ได้กล่าวไว้จากบรรดาผู้ตัฟซีร:
บิชร์ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ยาซีดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ว่า: "อันนะสฺ บิน มาลิกได้เล่าแก่พวกเขาว่า ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณอันชัดเจนแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นการแตกออกของดวงจันทร์สองครั้ง"
อิบนุล มุษันนาได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน ญะอ์ฟัรได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินกะตะดะฮ์เล่า จากอันนะสฺ เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองเสี่ยง
อิบนุล มุษันนาและอัลฮะซัน บิน อะบี ยะห์ยา อัลมักดิสีย์ได้เล่าแก่เรา ทั้งสองกล่าวว่า: อะบู ดาวูดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินอันนะสฺกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม"
ยะอ์กูบ อัดดูรกีย์ได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: อะบู ดาวูดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินอันนะสฺกล่าวว่า: แล้วเขาก็กล่าวเช่นเดียวกันนั้น
อะลี บิน ซะฮ์ลได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ฮัจญาจ บิน มุฮัมมัดได้เล่าแก่เรา จากชุอ์บะฮ์ จากกะตะดะฮ์ จากอันนะสฺ เขากล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม สองครั้ง"
มุฮัมมัด บิน อับดิลลาฮ์ บิน บุซัยอ์ได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: บิชร์ บิน อัลมุเฟาะฎฎ็อลได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีด บิน อะบี อุรวะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ จากอันนะสฺ บิน มาลิกว่า: "ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณอันชัดเจนแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นดวงจันทร์เป็นสองเสี่ยง จนพวกเขาเห็นภูเขาฮิรออ์อยู่ระหว่างทั้งสองเสี่ยง"
อะบุสซาอิบได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: มุอาวิยะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัลอะอ์มัช จากอิบรอฮีม จากอะบี มะอ์มัร จากอับดิลลาฮ์ เขากล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกและพวกเราอยู่กับท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มินา จนส่วนหนึ่งของมันได้หายไปหลังภูเขา ดังนั้นท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: จงเป็นพยานเถิด"
อิสหาก บิน อะบี อิสรออีลได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัน-นัฎร บิน ชุมัยล์ อัล-มาซินีย์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้แจ้งแก่เรา จากสุไลมาน โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอิบรอฮีม จากอะบี มะอ์มัร จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองส่วนในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขา และอีกส่วนหนึ่งอยู่ด้านหลังมัน แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมก็กล่าวว่า: โอ้อัลลอฮ์ โปรดเป็นพยานด้วยเถิด"
อิสหาก บิน อะบี อิสรออีลได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัน-นัฎรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้แจ้งแก่เรา จากสุไลมาน จากมุญาฮิด จากอิบนุ อุมัร เช่นเดียวกับหะดีษของอิบรอฮีมเกี่ยวกับดวงจันทร์
อีซา บิน อุษมาน บิน อีซา อัรรัมลีได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: ลุงของฉันยะฮ์ยา บิน อีซาได้เล่าแก่ฉัน จากอัล-อะอ์มัช จากอิบรอฮีม จากชายคนหนึ่ง จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "พวกเราอยู่กับเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมที่มินา แล้วดวงจันทร์ก็แตกออก ส่วนหนึ่งได้ไปอยู่ที่เชิงภูเขา แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมก็กล่าวว่า: พวกท่านจงเป็นพยานด้วย"
มุฮัมมัด บิน อุมาเราะฮ์ได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัมร์ บิน ฮัมมัดได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้เล่าแก่เรา จากสะมัก จากอิบรอฮีม จากอัล-อัสวัด จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ฉันได้เห็นภูเขาจากช่องว่างของดวงจันทร์ขณะที่มันแตกออก"
อัล-หะสัน บิน ยะฮ์ยา อัล-มักดิสีย์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ยะฮ์ยา บิน ฮัมมัดได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อบู อะวานะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัล-มุฆีเราะฮ์ จากอะบีฎ-ฎอฮา จากมัสรูก จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วพวกกุเรชก็กล่าวว่า: นี่คือมายากลของลูกชายของอะบี กับชะฮ์ เขาได้ทำให้พวกท่านถูกมายากลแล้ว ดังนั้นพวกท่านจงถามบรรดาผู้เดินทางไกล (เพื่อค้าขาย) พวกเขาจึงถามบรรดาผู้เดินทางไกลเหล่านั้น แล้วพวกเขาก็กล่าวว่า: ใช่แล้ว เราได้เห็นมันจริงๆ แล้วอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลาก็ได้ประทานลงมาว่า: 'วันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก' (อัล-ก็อมัร: 1)"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าแก่เรา จากมุฆีเราะฮ์ จากอิบรอฮีม จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "การแตกของดวงจันทร์ได้ผ่านพ้นไปแล้ว"
อบูส-ซาอิบได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อบู มุอาวิยะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัล-อะอ์มัช จากมุสลิม จากมัสรูก โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์กล่าวว่า "ห้าสิ่งได้ผ่านพ้นไปแล้ว: ควัน, การยึดติด (หรือการลงโทษที่แน่นอน), การจับกุมอย่างรุนแรง, ดวงจันทร์, และโรมัน (หรือไบแซนไทน์)"
ยะอ์กูบ บิน อิบรอฮีมได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อิบนุ อุลัยยะฮ์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัยยูบได้แจ้งแก่เรา จากมุฮัมมัด โดยกล่าวว่า: ฉันได้รับแจ้งว่าอิบนุ มัสอูดเคยกล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว
ท่าน (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: อิบนุ อุลัยยะฮฺได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัตอา อิบนุ อัส-ซาอิบ ได้แจ้งแก่เรา จากอบู อับดุรเราะฮฺมาน อัส-สุละมี โดยกล่าวว่า: “เราได้พำนักอยู่ที่อัล-มะดาอิน โดยเราอยู่ห่างจากเมืองนั้นประมาณหนึ่งฟัรซัค (ประมาณ 6 กิโลเมตร) วันศุกร์ก็มาถึง บิดาของข้าพเจ้าได้ไปร่วม (ละหมาด) และข้าพเจ้าได้ไปร่วมกับท่านด้วย ฮุซัยฟะฮฺ (ร.ฎ.) ได้กล่าวคุตบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: ‘พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮฺตรัสว่า ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงโลกดุนยานี้ได้ส่งสัญญาณบอกลามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน’ ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่บิดาของข้าพเจ้าว่า: ‘ผู้คนจะแข่งขันกันในวันพรุ่งนี้กระนั้นหรือ?’ ท่านจึงกล่าวว่า: ‘ลูกเอ๋ย แท้จริงเจ้านั้นยังไม่รู้เรื่อง แท้จริงมันคือการแข่งขันด้วยบรรดาการงานต่างหาก’ ต่อมา วันศุกร์อีกวันหนึ่งก็มาถึง เราจึงได้ไปร่วม ฮุซัยฟะฮฺได้กล่าวคุตบะฮฺ โดยกล่าวว่า: ‘พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮฺ ตะบารอกะ วะตะอาลา ตรัสว่า ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงโลกดุนยานี้ได้ส่งสัญญาณบอกลามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน พึงรู้เถิดว่า จุดหมายปลายทางคือไฟนรก และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์’”
อิบนุ อัล-มุษันนาได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: มุฮัมมัด อิบนุ ญะอฺฟัรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอฺบะฮฺได้เล่าแก่เรา จากอัตอา อิบนุ อัส-ซาอิบ จากอบู อับดุรเราะฮฺมาน โดยกล่าวว่า: “ข้าพเจ้าอยู่กับบิดาของข้าพเจ้า ณ อัล-มะดาอิน ท่านกล่าวว่า: แล้วผู้ปกครองของพวกเขาได้กล่าวคุตบะฮฺ (และอัตอาได้รายงานว่า เขาคือ ฮุซัยฟะฮฺ) ท่านได้กล่าวเกี่ยวกับอายะฮฺนี้ ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) ว่า: ‘วันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว วันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์ และจุดหมายปลายทางคือไฟนรก’ ท่านกล่าวว่า: ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่บิดาของข้าพเจ้าว่า: ‘พรุ่งนี้คือการแข่งขัน’ ท่านกล่าวว่า: แล้วท่านก็ได้บอกเรื่องนั้นแก่เขา”
อบู กุร็อยบ์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ ฟุฎ็อยล์ได้เล่าแก่เรา จากฮุศ็อยน์ จากมุฮัมมัด อิบนุ ญุบัยร์ อิบนุ มุฎอิม จากบิดาของเขา โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออก ในขณะที่เราอยู่กับเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ณ นครมักกะฮฺ”
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: มิฮ์รอนได้เล่าแก่เรา จากคอริญะฮฺ จากอัล-ฮุศ็อยน์ อิบนุ อับดุรเราะฮฺมาน จากอิบนุ ญุบัยร์ จากบิดาของเขา เกี่ยวกับ ( “และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) กล่าวว่า: มันได้แตกออก ในขณะที่เราอยู่ ณ นครมักกะฮฺ
มุฮัมมัด อิบนุ อัสกัรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อุษมาน อิบนุ ศอลิห์ และอับดุลลอฮฺ อิบนุ อับดิลฮะกัม ได้เล่าแก่เรา โดยทั้งสองกล่าวว่า: บักร์ อิบนุ มัฎ็อรได้เล่าแก่เรา จากญะอฺฟัร อิบนุ เราะบีอะฮฺ จากอิร็อก จากอุบัยดุลลอฮฺ อิบนุ อับดิลลาฮฺ อิบนุ อุตบะฮฺ จากอิบนุ อับบาส โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม”
นัศร์ อิบนุ อะลีได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อับดุลอะอฺลาได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ดาวูด อิบนุ อบี ฮินด์ได้เล่าแก่เรา จากอะลี อิบนุ อบี ฏอลหะฮฺ จากอิบนุ อับบาส โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออกก่อนการอพยพ หรือท่านกล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว”
อิซฮาก อิบนุ ชาฮีนได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: คอลิด อิบนุ อับดิลลาฮฺได้เล่าแก่เรา จากดาวูด จากอะลี จากอิบนุ อับบาส ในทำนองเดียวกัน
อิบนุล มุษันนาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อับดุลอะอฺลาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ดาวูดได้เล่าแก่พวกเรา จาก อะลี จาก อิบนุ อับบาส ที่เขาได้กล่าวเกี่ยวกับอายะฮ์นี้ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว มันเกิดขึ้นก่อนการอพยพ (ฮิจเราะฮ์) ดวงจันทร์ได้แตกออกจนพวกเขาเห็นสองซีกของมัน
มุฮัมมัด บิน ซะอัดได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: ลุงของฉันได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าแก่ฉัน จากบิดาของเขา จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") ... จนถึงคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง") เขากล่าวว่า: มันได้ผ่านพ้นไปแล้ว ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มักกะฮ์ ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงผินหลังให้และกล่าวว่า: เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง
มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อบู อาศิมได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อีซาได้เล่าแก่พวกเรา; และอัล-ฮาริษได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัล-ฮะซันได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: วะรกาอ์ได้เล่าแก่พวกเราทั้งหมด จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: พวกเขาเห็นมันแตกออก
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากซุฟยาน จากมันศูร และลัยษ์ จากมุญาฮิด (เกี่ยวกับอายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองซีก ซีกหนึ่งคงที่อยู่ และอีกซีกหนึ่งได้หายลับไปหลังภูเขา ดังนั้นนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "พวกท่านจงเป็นพยานเถิด"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากอบู ซินาน จากลัยษ์ จากมุญาฮิด (กล่าวว่า): "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มันจึงกลายเป็นสองส่วน ดังนั้นนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวแก่อบูบักร์ว่า: โอ้อะบูบักร์เอ๋ย จงเป็นพยานเถิด ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงกล่าวว่า: ดวงจันทร์ถูกทำให้เป็นมายากลจนมันแตกออก"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากอบู ซินาน โดยกล่าวว่า: มีชายคนหนึ่งมายังอัล-มะดาอิน แล้วเขาก็ลุกขึ้นกล่าวว่า: แท้จริงอัลลอฮ์ ตะบารอกะ วะตะอาลา ตรัสว่า (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") และแท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว และแท้จริงโลกดุนยานี้ได้แจ้งข่าวการจากลาแล้ว วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการแข่งวิ่ง และผู้ที่นำหน้า ผู้ใดที่นำหน้าไปสู่สวนสวรรค์ และจุดหมายคือไฟนรก
บิชร์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ยะซีดได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่พวกเรา จากกะตะดะฮ์ (เกี่ยวกับอายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") อัลลอฮ์ทรงบันดาลสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ในปวงสร้างของพระองค์
อิบนุ อับดิลอะอฺลาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ ษัวร์ได้เล่าแก่พวกเรา จากมะอ์มัร จากกะตะดะฮ์ จากอันัส โดยกล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้นะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (มุอ์ญิซาต) ดังนั้นดวงจันทร์จึงแตกออกที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วพระองค์จึงตรัส (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก")
ได้มีผู้เล่าแก่ฉันจากอัล-ฮุซัยน์ โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอบู มุอาซกล่าวว่า: อุบัยด์ได้แจ้งแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอัฎ-เฎาะฮ์ฮากกล่าวในคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออก") ว่า: มันได้ผ่านพ้นไปแล้ว การแตกออกนั้นเกิดขึ้นในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มักกะฮ์ ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงผินหลังให้มัน และกล่าวว่า: เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง
ได้เล่าถึงเราจากอิบนุ ฮุมัยด์ โดยท่านกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราจาก สะละมะฮฺ จาก อัมร์ จาก มุฆีเราะฮฺ จาก อิบรอฮีม โดยท่านกล่าวว่า: การแยกของดวงจันทร์ได้เกิดขึ้นแล้ว ณ นครมักกะฮฺ
----------------------
หมายเหตุเชิงอรรถ:
(5) ได้กำหนดการอ่าน (ฎ็อบฏ) ของคำนี้ไว้ในอัต-ตาจ (พจนานุกรม) ด้วยน้ำหนัก (รูปมาตร) ของคำว่า "กิตาบ" (كتاب)
หมายถึง พระผู้ทรงสูงส่งที่ทรงเอ่ยถึงด้วยพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "อิกตะรอบะติสซาอะฮ์" (วันอวสานได้ใกล้เข้ามาแล้ว) คือ วันอวสานซึ่งวันกิยามะฮ์จะเกิดขึ้นนั้นได้ใกล้เข้ามาแล้ว และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "อิกตะรอบะติ" นั้นเป็นรูปคำ "อิฟตะอะละ" จากรากศัพท์ "อัลกุรบ" (ความใกล้) และนี่คือการตักเตือนจากอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ทรงเอ่ยถึง แก่ปวงบ่าวของพระองค์ถึงความใกล้ของวันกิยามะฮ์ และความใกล้ของการสูญสิ้นของโลกดุนยา และเป็นการสั่งให้พวกเขาตระเตรียมพร้อมสำหรับความน่าสะพรึงกลัวของวันกิยามะฮ์ก่อนที่มันจะโถมเข้ามาหาพวกเขา ในขณะที่พวกเขากำลังเผลอเรอและละเลยจากมันอยู่
และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "วันชักกัลกอมัร" (และดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นเสี่ยงๆ) พระผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงการสรรเสริญตรัสว่า: และดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองเสี่ยง และเหตุการณ์นั้นได้เกิดขึ้นตามที่ถูกกล่าวถึง ในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ขณะที่ท่านอยู่ที่นครมักกะฮ์ ก่อนการอพยพของท่านสู่นครมะดีนะฮ์ และนั่นคือเพราะบรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านแสดงสัญญาณอันชัดเจน (มุอ์ญิซาต) แก่พวกเขา ดังนั้นท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นการแตกออกของดวงจันทร์ เป็นสัญญาณอันชัดเจนที่เป็นหลักฐานยืนยันความจริงแห่งคำกล่าวของท่าน และความเป็นนบีที่แท้จริงของท่าน แต่เมื่อท่านได้แสดงให้พวกเขาเห็น พวกเขาก็ผินหลังให้และปฏิเสธ พร้อมกล่าวว่า: นี่คือมายากลที่ต่อเนื่อง มุฮัมมัดได้เสกมายากลเรา ดังนั้นอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรผู้ทรงการสรรเสริญจึงตรัสว่า: "และหากพวกเขาเห็นสัญญาณอันใด พวกเขาก็ผินหลังให้และกล่าวว่า นี่คือมายากลที่ต่อเนื่อง"
และสิ่งที่เรากล่าวในเรื่องนั้นสอดคล้องกับบรรดาฮะดีษที่รายงานมา และเป็นสิ่งที่บรรดาผู้ตัฟซีรได้กล่าวไว้
* การกล่าวถึงบรรดาฮะดีษที่รายงานในเรื่องนั้น และข่าวสารจากผู้ที่ได้กล่าวไว้จากบรรดาผู้ตัฟซีร:
บิชร์ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ยาซีดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ว่า: "อันนะสฺ บิน มาลิกได้เล่าแก่พวกเขาว่า ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณอันชัดเจนแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นการแตกออกของดวงจันทร์สองครั้ง"
อิบนุล มุษันนาได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: มุฮัมมัด บิน ญะอ์ฟัรได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินกะตะดะฮ์เล่า จากอันนะสฺ เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองเสี่ยง
อิบนุล มุษันนาและอัลฮะซัน บิน อะบี ยะห์ยา อัลมักดิสีย์ได้เล่าแก่เรา ทั้งสองกล่าวว่า: อะบู ดาวูดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินอันนะสฺกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม"
ยะอ์กูบ อัดดูรกีย์ได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: อะบู ดาวูดได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ เขากล่าวว่า: ฉันได้ยินอันนะสฺกล่าวว่า: แล้วเขาก็กล่าวเช่นเดียวกันนั้น
อะลี บิน ซะฮ์ลได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ฮัจญาจ บิน มุฮัมมัดได้เล่าแก่เรา จากชุอ์บะฮ์ จากกะตะดะฮ์ จากอันนะสฺ เขากล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม สองครั้ง"
มุฮัมมัด บิน อับดิลลาฮ์ บิน บุซัยอ์ได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: บิชร์ บิน อัลมุเฟาะฎฎ็อลได้เล่าแก่เรา เขากล่าวว่า: ซะอีด บิน อะบี อุรวะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากกะตะดะฮ์ จากอันนะสฺ บิน มาลิกว่า: "ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณอันชัดเจนแก่พวกเขา ดังนั้นท่านจึงได้แสดงให้พวกเขาเห็นดวงจันทร์เป็นสองเสี่ยง จนพวกเขาเห็นภูเขาฮิรออ์อยู่ระหว่างทั้งสองเสี่ยง"
อะบุสซาอิบได้เล่าแก่ฉัน เขากล่าวว่า: มุอาวิยะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัลอะอ์มัช จากอิบรอฮีม จากอะบี มะอ์มัร จากอับดิลลาฮ์ เขากล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกและพวกเราอยู่กับท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มินา จนส่วนหนึ่งของมันได้หายไปหลังภูเขา ดังนั้นท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: จงเป็นพยานเถิด"
อิสหาก บิน อะบี อิสรออีลได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัน-นัฎร บิน ชุมัยล์ อัล-มาซินีย์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้แจ้งแก่เรา จากสุไลมาน โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอิบรอฮีม จากอะบี มะอ์มัร จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกเป็นสองส่วนในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ส่วนหนึ่งอยู่บนภูเขา และอีกส่วนหนึ่งอยู่ด้านหลังมัน แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมก็กล่าวว่า: โอ้อัลลอฮ์ โปรดเป็นพยานด้วยเถิด"
อิสหาก บิน อะบี อิสรออีลได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัน-นัฎรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอ์บะฮ์ได้แจ้งแก่เรา จากสุไลมาน จากมุญาฮิด จากอิบนุ อุมัร เช่นเดียวกับหะดีษของอิบรอฮีมเกี่ยวกับดวงจันทร์
อีซา บิน อุษมาน บิน อีซา อัรรัมลีได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: ลุงของฉันยะฮ์ยา บิน อีซาได้เล่าแก่ฉัน จากอัล-อะอ์มัช จากอิบรอฮีม จากชายคนหนึ่ง จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "พวกเราอยู่กับเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมที่มินา แล้วดวงจันทร์ก็แตกออก ส่วนหนึ่งได้ไปอยู่ที่เชิงภูเขา แล้วเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัมก็กล่าวว่า: พวกท่านจงเป็นพยานด้วย"
มุฮัมมัด บิน อุมาเราะฮ์ได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัมร์ บิน ฮัมมัดได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัสบาฏได้เล่าแก่เรา จากสะมัก จากอิบรอฮีม จากอัล-อัสวัด จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ฉันได้เห็นภูเขาจากช่องว่างของดวงจันทร์ขณะที่มันแตกออก"
อัล-หะสัน บิน ยะฮ์ยา อัล-มักดิสีย์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ยะฮ์ยา บิน ฮัมมัดได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อบู อะวานะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัล-มุฆีเราะฮ์ จากอะบีฎ-ฎอฮา จากมัสรูก จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แล้วพวกกุเรชก็กล่าวว่า: นี่คือมายากลของลูกชายของอะบี กับชะฮ์ เขาได้ทำให้พวกท่านถูกมายากลแล้ว ดังนั้นพวกท่านจงถามบรรดาผู้เดินทางไกล (เพื่อค้าขาย) พวกเขาจึงถามบรรดาผู้เดินทางไกลเหล่านั้น แล้วพวกเขาก็กล่าวว่า: ใช่แล้ว เราได้เห็นมันจริงๆ แล้วอัลลอฮ์ ตะบาเราะกะ วะตะอาลาก็ได้ประทานลงมาว่า: 'วันกิยามะฮ์ได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก' (อัล-ก็อมัร: 1)"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ญะรีรได้เล่าแก่เรา จากมุฆีเราะฮ์ จากอิบรอฮีม จากอับดุลลอฮ์ โดยกล่าวว่า: "การแตกของดวงจันทร์ได้ผ่านพ้นไปแล้ว"
อบูส-ซาอิบได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อบู มุอาวิยะฮ์ได้เล่าแก่เรา จากอัล-อะอ์มัช จากมุสลิม จากมัสรูก โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์กล่าวว่า "ห้าสิ่งได้ผ่านพ้นไปแล้ว: ควัน, การยึดติด (หรือการลงโทษที่แน่นอน), การจับกุมอย่างรุนแรง, ดวงจันทร์, และโรมัน (หรือไบแซนไทน์)"
ยะอ์กูบ บิน อิบรอฮีมได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อิบนุ อุลัยยะฮ์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัยยูบได้แจ้งแก่เรา จากมุฮัมมัด โดยกล่าวว่า: ฉันได้รับแจ้งว่าอิบนุ มัสอูดเคยกล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว
ท่าน (อัฏ-ฏอบะรี) กล่าวว่า: อิบนุ อุลัยยะฮฺได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัตอา อิบนุ อัส-ซาอิบ ได้แจ้งแก่เรา จากอบู อับดุรเราะฮฺมาน อัส-สุละมี โดยกล่าวว่า: “เราได้พำนักอยู่ที่อัล-มะดาอิน โดยเราอยู่ห่างจากเมืองนั้นประมาณหนึ่งฟัรซัค (ประมาณ 6 กิโลเมตร) วันศุกร์ก็มาถึง บิดาของข้าพเจ้าได้ไปร่วม (ละหมาด) และข้าพเจ้าได้ไปร่วมกับท่านด้วย ฮุซัยฟะฮฺ (ร.ฎ.) ได้กล่าวคุตบะฮฺแก่เรา โดยกล่าวว่า: ‘พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮฺตรัสว่า ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงโลกดุนยานี้ได้ส่งสัญญาณบอกลามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน’ ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่บิดาของข้าพเจ้าว่า: ‘ผู้คนจะแข่งขันกันในวันพรุ่งนี้กระนั้นหรือ?’ ท่านจึงกล่าวว่า: ‘ลูกเอ๋ย แท้จริงเจ้านั้นยังไม่รู้เรื่อง แท้จริงมันคือการแข่งขันด้วยบรรดาการงานต่างหาก’ ต่อมา วันศุกร์อีกวันหนึ่งก็มาถึง เราจึงได้ไปร่วม ฮุซัยฟะฮฺได้กล่าวคุตบะฮฺ โดยกล่าวว่า: ‘พึงรู้เถิดว่า แท้จริงอัลลอฮฺ ตะบารอกะ วะตะอาลา ตรัสว่า ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) พึงรู้เถิดว่า แท้จริงวันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว พึงรู้เถิดว่า แท้จริงโลกดุนยานี้ได้ส่งสัญญาณบอกลามาแล้ว พึงรู้เถิดว่า วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน พึงรู้เถิดว่า จุดหมายปลายทางคือไฟนรก และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์’”
อิบนุ อัล-มุษันนาได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: มุฮัมมัด อิบนุ ญะอฺฟัรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ชุอฺบะฮฺได้เล่าแก่เรา จากอัตอา อิบนุ อัส-ซาอิบ จากอบู อับดุรเราะฮฺมาน โดยกล่าวว่า: “ข้าพเจ้าอยู่กับบิดาของข้าพเจ้า ณ อัล-มะดาอิน ท่านกล่าวว่า: แล้วผู้ปกครองของพวกเขาได้กล่าวคุตบะฮฺ (และอัตอาได้รายงานว่า เขาคือ ฮุซัยฟะฮฺ) ท่านได้กล่าวเกี่ยวกับอายะฮฺนี้ ( “วันกิยามะฮฺใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) ว่า: ‘วันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว วันกิยามะฮฺได้ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว วันนี้คือสนามแข่งขัน และพรุ่งนี้คือการแข่งขัน และผู้ที่รีบเร่งคือผู้ที่รีบเร่งไปสู่สวนสวรรค์ และจุดหมายปลายทางคือไฟนรก’ ท่านกล่าวว่า: ข้าพเจ้าจึงกล่าวแก่บิดาของข้าพเจ้าว่า: ‘พรุ่งนี้คือการแข่งขัน’ ท่านกล่าวว่า: แล้วท่านก็ได้บอกเรื่องนั้นแก่เขา”
อบู กุร็อยบ์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ ฟุฎ็อยล์ได้เล่าแก่เรา จากฮุศ็อยน์ จากมุฮัมมัด อิบนุ ญุบัยร์ อิบนุ มุฎอิม จากบิดาของเขา โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออก ในขณะที่เราอยู่กับเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ณ นครมักกะฮฺ”
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: มิฮ์รอนได้เล่าแก่เรา จากคอริญะฮฺ จากอัล-ฮุศ็อยน์ อิบนุ อับดุรเราะฮฺมาน จากอิบนุ ญุบัยร์ จากบิดาของเขา เกี่ยวกับ ( “และดวงจันทร์ได้แตกออก” ) กล่าวว่า: มันได้แตกออก ในขณะที่เราอยู่ ณ นครมักกะฮฺ
มุฮัมมัด อิบนุ อัสกัรได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อุษมาน อิบนุ ศอลิห์ และอับดุลลอฮฺ อิบนุ อับดิลฮะกัม ได้เล่าแก่เรา โดยทั้งสองกล่าวว่า: บักร์ อิบนุ มัฎ็อรได้เล่าแก่เรา จากญะอฺฟัร อิบนุ เราะบีอะฮฺ จากอิร็อก จากอุบัยดุลลอฮฺ อิบนุ อับดิลลาฮฺ อิบนุ อุตบะฮฺ จากอิบนุ อับบาส โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮฺ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม”
นัศร์ อิบนุ อะลีได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อับดุลอะอฺลาได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ดาวูด อิบนุ อบี ฮินด์ได้เล่าแก่เรา จากอะลี อิบนุ อบี ฏอลหะฮฺ จากอิบนุ อับบาส โดยกล่าวว่า: “ดวงจันทร์ได้แตกออกก่อนการอพยพ หรือท่านกล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว”
อิซฮาก อิบนุ ชาฮีนได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: คอลิด อิบนุ อับดิลลาฮฺได้เล่าแก่เรา จากดาวูด จากอะลี จากอิบนุ อับบาส ในทำนองเดียวกัน
อิบนุล มุษันนาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อับดุลอะอฺลาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ดาวูดได้เล่าแก่พวกเรา จาก อะลี จาก อิบนุ อับบาส ที่เขาได้กล่าวเกี่ยวกับอายะฮ์นี้ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: นั่นได้ผ่านพ้นไปแล้ว มันเกิดขึ้นก่อนการอพยพ (ฮิจเราะฮ์) ดวงจันทร์ได้แตกออกจนพวกเขาเห็นสองซีกของมัน
มุฮัมมัด บิน ซะอัดได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: ลุงของฉันได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: บิดาของฉันได้เล่าแก่ฉัน จากบิดาของเขา จากอิบนุ อับบาส เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") ... จนถึงคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง") เขากล่าวว่า: มันได้ผ่านพ้นไปแล้ว ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มักกะฮ์ ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงผินหลังให้และกล่าวว่า: เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง
มุฮัมมัด บิน อัมร์ได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อบู อาศิมได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อีซาได้เล่าแก่พวกเรา; และอัล-ฮาริษได้เล่าแก่ฉัน โดยกล่าวว่า: อัล-ฮะซันได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: วะรกาอ์ได้เล่าแก่พวกเราทั้งหมด จากอิบนุ อบี นุญัยฮ์ จากมุญาฮิด เกี่ยวกับคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: พวกเขาเห็นมันแตกออก
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากซุฟยาน จากมันศูร และลัยษ์ จากมุญาฮิด (เกี่ยวกับอายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") เขากล่าวว่า: ดวงจันทร์ได้แยกออกเป็นสองซีก ซีกหนึ่งคงที่อยู่ และอีกซีกหนึ่งได้หายลับไปหลังภูเขา ดังนั้นนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: "พวกท่านจงเป็นพยานเถิด"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากอบู ซินาน จากลัยษ์ จากมุญาฮิด (กล่าวว่า): "ดวงจันทร์ได้แตกออกในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม มันจึงกลายเป็นสองส่วน ดังนั้นนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวแก่อบูบักร์ว่า: โอ้อะบูบักร์เอ๋ย จงเป็นพยานเถิด ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงกล่าวว่า: ดวงจันทร์ถูกทำให้เป็นมายากลจนมันแตกออก"
อิบนุ ฮุมัยด์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: มะฮ์รอนได้เล่าแก่พวกเรา จากอบู ซินาน โดยกล่าวว่า: มีชายคนหนึ่งมายังอัล-มะดาอิน แล้วเขาก็ลุกขึ้นกล่าวว่า: แท้จริงอัลลอฮ์ ตะบารอกะ วะตะอาลา ตรัสว่า (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") และแท้จริงดวงจันทร์ได้แตกออกแล้ว และแท้จริงโลกดุนยานี้ได้แจ้งข่าวการจากลาแล้ว วันนี้คือวันแห่งการแข่งขัน และพรุ่งนี้คือวันแห่งการแข่งวิ่ง และผู้ที่นำหน้า ผู้ใดที่นำหน้าไปสู่สวนสวรรค์ และจุดหมายคือไฟนรก
บิชร์ได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ยะซีดได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ซะอีดได้เล่าแก่พวกเรา จากกะตะดะฮ์ (เกี่ยวกับอายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก") อัลลอฮ์ทรงบันดาลสิ่งที่พระองค์ทรงประสงค์ในปวงสร้างของพระองค์
อิบนุ อับดิลอะอฺลาได้เล่าแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: อิบนุ ษัวร์ได้เล่าแก่พวกเรา จากมะอ์มัร จากกะตะดะฮ์ จากอันัส โดยกล่าวว่า: ชาวมักกะฮ์ได้ขอให้นะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม แสดงสัญญาณหนึ่ง (มุอ์ญิซาต) ดังนั้นดวงจันทร์จึงแตกออกที่มักกะฮ์สองครั้ง แล้วพระองค์จึงตรัส (อายะฮ์ที่ว่า: "วันกิยามะฮ์ใกล้เข้ามาแล้ว และดวงจันทร์ได้แตกออก")
ได้มีผู้เล่าแก่ฉันจากอัล-ฮุซัยน์ โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอบู มุอาซกล่าวว่า: อุบัยด์ได้แจ้งแก่พวกเรา โดยกล่าวว่า: ฉันได้ยินอัฎ-เฎาะฮ์ฮากกล่าวในคำกล่าวของพระองค์ (อายะฮ์ที่ว่า: "และดวงจันทร์ได้แตกออก") ว่า: มันได้ผ่านพ้นไปแล้ว การแตกออกนั้นเกิดขึ้นในสมัยของเราะซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่มักกะฮ์ ดังนั้นพวกมุชริกีนจึงผินหลังให้มัน และกล่าวว่า: เป็นมายากลที่ต่อเนื่อง
ได้เล่าถึงเราจากอิบนุ ฮุมัยด์ โดยท่านกล่าวว่า: ได้เล่าถึงเราจาก สะละมะฮฺ จาก อัมร์ จาก มุฆีเราะฮฺ จาก อิบรอฮีม โดยท่านกล่าวว่า: การแยกของดวงจันทร์ได้เกิดขึ้นแล้ว ณ นครมักกะฮฺ
----------------------
หมายเหตุเชิงอรรถ:
(5) ได้กำหนดการอ่าน (ฎ็อบฏ) ของคำนี้ไว้ในอัต-ตาจ (พจนานุกรม) ด้วยน้ำหนัก (รูปมาตร) ของคำว่า "กิตาบ" (كتاب)