سُورَةُ الحديد

มะดีนะฮฺ ตามคำกล่าวของทุกฝ่าย และมันมี 29 อายะฮฺ
จาก อิรบาฎ บิน ซาริยะฮฺ ว่า นบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เคยอ่านอัลมุซับบิฮาตก่อนจะนอน และกล่าวว่า "แท้จริงในอายะฮฺเหล่านั้นมีหนึ่งอายะฮฺที่ดีกว่าหนึ่งพันอายะฮฺ" โดยที่หมายถึงอัลมุซับบิฮาตคือ (ซูเราะฮฺ อัลฮะดีด) และ (ซูเราะฮฺ อัลฮัชร์) และ (ซูเราะฮฺ อัศเศาะฟฟ์) และ (ซูเราะฮฺ อัลญุมุอะฮฺ) และ (ซูเราะฮฺ อัตตะฆอบุน)

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺ ผู้ทรงกรุณาปรานี ผู้ทรงเมตตาเสมอ
"บรรดาสิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินต่างแซ่ซ้องสดุดีแด่อัลลอฮฺ และพระองค์เป็นผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงปรีชาญาณ"

พระดำรัสของพระผู้ทรงสูงสุดที่ว่า "บรรดาสิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินต่างแซ่ซ้องสดุดีแด่อัลลอฮฺ" หมายถึง สรรเสริญอัลลอฮฺและให้พระองค์ทรงบริสุทธิ์จากความไม่ดีทั้งปวง
และอิบนุ อับบาส กล่าวว่า "สิ่งที่อยู่ในชั้นฟ้าทั้งหลายจากสิ่งที่ถูกสร้างจากมะลาอิกะฮฺ และสิ่งที่อยู่ในแผ่นดินไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่วิญญาณหรือไม่มีวิญญาณ ต่างละหมาดแด่อัลลอฮฺ"
และมีคำกล่าวว่า นั่นคือการตัสบีฮฺ (การแซ่ซ้องสดุดี) ในรูปแบบของการบ่งชี้ (ตัสบีฮุด ดะลาละฮฺ)
และอัซซัจญาจ ได้ปฏิเสธคำกล่าวนี้และกล่าวว่า "หากนี่เป็นการตัสบีฮฺในรูปแบบของการบ่งชี้และการปรากฏของร่องรอยการสร้าง มันก็ย่อมเป็นที่เข้าใจได้ แล้วทำไมพระองค์จึงตรัสว่า 'แต่พวกเจ้าไม่เข้าใจการตัสบีฮฺของพวกเขา' แท้จริงมันคือการตัสบีฮฺในรูปแบบของการเปล่งวาจา (ตัสบีฮุล กอวล์)" และเขาได้อ้างหลักฐานจากพระดำรัสของพระผู้ทรงสูงสุดที่ว่า "และเราได้ให้ภูเขาต่างๆ ร่วมกับดาวูดแซ่ซ้องสดุดี" หากนี่เป็นการตัสบีฮฺในรูปแบบของการบ่งชี้ แล้วการเฉพาะเจาะจงสำหรับดาวูดคืออะไร?
[หน้า 214]
ข้าพเจ้า (อัลกุรฏุบี) กล่าวว่า สิ่งที่เขาได้กล่าวมานั้นคือสิ่งที่ถูกต้อง และการอธิบายและทัศนะเกี่ยวกับเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้วใน (คำว่า "ซุบฮานะ") ณ พระดำรัสของพระผู้ทรงสูงสุดที่ว่า "และไม่มีสิ่งใดเว้นแต่จะแซ่ซ้องสดุดีด้วยการสรรเสริญพระองค์ และพระองค์เป็นผู้ทรงอำนาจ ผู้ทรงปรีชาญาณ"

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "พระองค์ทรงเป็นเจ้าของบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดิน" หมายถึง พระองค์ทรงเป็นผู้ทรงเอกะในสิ่งนั้น และคำว่า "อัล-มุลก์" (การเป็นเจ้าของ) เป็นการแสดงถึงการครอบครองและการบังคับบัญชาที่มีผลสมบูรณ์ ดังนั้น พระองค์ผู้ทรงสูงส่งจึงทรงเป็นผู้ทรงครองราชย์ ผู้ทรงอานุภาพ ผู้ทรงพิชิต และมีคำกล่าวว่า พระองค์ทรงหมายถึงคลังแห่งน้ำฝน พืชพันธุ์ และปัจจัยยังชีพทั้งหลาย "พระองค์ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย" ทรงให้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายตายในโลกดุนยา และทรงให้ผู้ตายทั้งหลายมีชีวิตขึ้นเพื่อการฟื้นคืนชีพ และมีคำกล่าวว่า พระองค์ทรงให้เชื้ออสุจิซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่มีชีวิตมีชีวิตขึ้น และทรงให้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายตาย และตำแหน่งของคำว่า "ทรงให้เป็นและทรงให้ตาย" นี้อยู่ในรูปอิรอบ์ "ร็อฟะอ์" (ขึ้นต้น) โดยมีความหมายว่า "และพระองค์ทรงเป็นผู้ให้เป็นและให้ตาย" และเป็นที่อนุญาตให้อยู่ในรูปอิรอบ์ "นัซบ์" (ลงท้าย) ด้วยความหมายว่า "พระองค์ทรงเป็นเจ้าของบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดิน ในสภาพของการเป็นผู้ให้ชีวิตและให้ความตาย" โดยเป็น "ฮาล" (สภาพ) จากคำที่อยู่ในสถานะ "มัจรุร" (ตามหลังบุพบท) ในคำว่า "ลาฮู" (สำหรับพระองค์) และบุพบทเป็นผู้กระทำในคำเหล่านั้น "และพระองค์ทรงเป็นผู้ทรงอานุภาพเหนือทุกสิ่งทุกอย่าง" หมายถึง อัลลอฮฺ ไม่มีสิ่งใดจะทำให้พระองค์ทรงอ่อนแอได้

พระองค์คือผู้ทรงปฐม ผู้ทรงอวสาน ผู้ทรงปรากฏ และผู้ทรงเร้นลับ มีความเห็นต่างในความหมายของพระนามเหล่านี้ และเราได้อธิบายมันไว้แล้วใน "อัลกิตาบุลอัสนา" (หนังสือว่าด้วยพระนามอันงดงาม) และท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ได้อธิบายมันด้วยคำอธิบายที่เพียงพอเหนือคำกล่าวของทุกผู้กล่าว โดยมีบันทึกในเศาะฮีหฺมุสลิม จากหะดีษของอบูฮุร็อยเราะห์ว่า "โอ้อัลลอฮ์ พระองค์คือผู้ปฐม จึงไม่มีสิ่งใดก่อนพระองค์ และพระองค์คือผู้อวสาน จึงไม่มีสิ่งใดหลังพระองค์ และพระองค์คือผู้ปรากฏ จึงไม่มีสิ่งใดเหนือพระองค์ และพระองค์คือผู้เร้นลับ จึงไม่มีสิ่งใดต่ำกว่าพระองค์ โปรดชำระหนี้ให้แก่เรา และโปรดให้เราพ้นจากความยากจน" โดยที่ "ผู้ปรากฏ" หมายถึงผู้ทรงเหนือกว่า และ "ผู้เร้นลับ" หมายถึงผู้ทรงรอบรู้ และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง และพระองค์ทรงรอบรู้ทุกสิ่ง ทั้งสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วหรือที่จะเกิดขึ้น จึงไม่มีสิ่งใดเร้นลับต่อพระองค์

พระองค์คือผู้ทรงสร้างชั้นฟ้าทั้งหลายและแผ่นดินในหกวัน แล้วทรงสถิตย์บนบัลลังก์ ดังได้อธิบายมาแล้วอย่างครบถ้วนในซูเราะฮ์อัลอะอ์รอฟ
พระดำรัสของพระองค์: "พระองค์ทรงรู้ถึงสิ่งที่เข้าไปในแผ่นดิน" หมายถึง สิ่งที่แทรกซึมลงไปในนั้น เช่น น้ำฝนและอื่นๆ และสิ่งที่ออกมาจากมัน เช่น พืชพันธุ์และอื่นๆ และสิ่งที่ลงมาจากฟากฟ้า เช่น ปัจจัยยังชีพ น้ำฝน และมะลาอิกะฮ์ และสิ่งที่ขึ้นไปบนนั้น เช่น มะลาอิกะฮ์และบรรดาการงานของปวงบ่าว และพระองค์ทรงอยู่กับพวกเจ้า หมายถึง ด้วยอำนาจแห่งอำนาจอธิปไตยและความรู้ของพระองค์ ไม่ว่าพวกเจ้าจะอยู่ ณ ที่ใดก็ตาม และอัลลอฮ์ทรงเห็นในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ ทรงเห็นการงานของพวกเจ้าและทรงเฝ้ามองมัน และไม่มีสิ่งใดจากมันจะเร้นลับต่อพระองค์
และในโองการนี้ได้รวบรวมระหว่าง "ทรงสถิตย์บนบัลลังก์" กับ "และพระองค์ทรงอยู่กับพวกเจ้า" และการยึดถือความหมายตามตัวอักษรทั้งสองอย่างนั้นขัดแย้งกัน จึงบ่งชี้ว่าจำเป็นต้องมีการตีความ (ตะอ์วีล) และการปฏิเสธไม่ยอมรับการตีความนั้นคือการยอมรับในความขัดแย้ง
และอิมามอบูอัลมะอาลีได้กล่าวว่า: แท้จริง มุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม ในคืนอิสรออ์นั้น ไม่ได้อยู่ใกล้ชิดกับอัลลอฮ์ อัซซะวะญัลล์ มากกว่ายูนุส บิน มัตตา ขณะที่เขาอยู่ในท้องของปลาวาฬ ดังได้อธิบายมาแล้วก่อนหน้านี้

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่ง: "พระองค์ทรงครอบครองบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดิน" การกล่าวซ้ำนี้เพื่อย้ำยืนยัน หมายความว่า พระองค์คือผู้ที่ถูกเคารพสักการะโดยแท้จริง และ "กิจการทั้งหลายย่อมกลับไปยังอัลลอฮฺ" หมายถึง กิจการของปวงบ่าวในปรโลก

ส่วนการอ่าน (กิรออะฮฺ) อัลหะซัน, อัลอะอฺร็อจ, ยะอฺกูบ, อิบนุ อามิร, อบู หัยยะาะฮฺ, อิบนุ มุฮัยศิน, ฮุมัยด์, อัลอะอฺมัช, ฮัมซะฮฺ, อัลกิซาอี และ ค็อลฟ อ่านว่า "تَرْجِعُ" (ตะรฺญิอุ) โดยเปิดตะ (ต) และกัซเราะญีม (ญ) ส่วนผู้ที่เหลืออ่านว่า "تُرْجَعُ" (ตุรฺญะอุ)

พระองค์อัลลอฮฺตรัสว่า: "พระองค์ทรงให้กลางคืนคาบเกี่ยวเข้าไปในกลางวัน และทรงให้กลางคืนคาบเกี่ยวเข้าไปในกลางวัน" ซึ่งได้อธิบายมาแล้วในซูเราะฮฺอาลิอิมรอน
"และพระองค์ทรงรอบรู้สิ่งที่อยู่ในทรวงอก" หมายถึง: สิ่งที่อยู่ในจิตใจไม่อาจปิดบังต่อพระองค์ได้ และผู้ที่มีคุณลักษณะเช่นนี้ ก็ไม่อนุญาตให้มีการเคารพภักดีต่อผู้ใดอื่นนอกจากพระองค์

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า "จงศรัทธาต่ออัลลอฮ์และรอซูลของพระองค์" นั้น หมายถึง จงเชื่อมั่นว่าอัลลอฮ์ทรงเป็นหนึ่งเดียว และมุฮัมมัดคือรอซูลของพระองค์ "และจงบริจาค" หมายถึง จงทำทาน มีคำอธิบายว่า "จงบริจาคในทางของอัลลอฮ์" และมีคำอธิบายว่า ความหมายที่ต้องการคือ ซะกาตที่ถูกบัญญัติเป็นฟัรฎู และมีคำอธิบายว่า ความหมายที่ต้องการคือ การปฏิบัติอื่นๆ นอกเหนือจากนั้นในหนทางของการภักดี และสิ่งใดก็ตามที่ทำให้พวกเจ้าใกล้ชิด (กับอัลลอฮ์) ซึ่งพระองค์ได้ทรงให้พวกเจ้าเป็นผู้รับช่วงต่อในการจัดการมันนั้น เป็นหลักฐานว่าที่มาของความเป็นเจ้าของนั้นเป็นของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) โดยแท้จริง และแท้จริงแล้วบ่าวมิได้มีสิทธิใดๆ ในทรัพย์สินนั้น นอกจากเพียงการจัดการในทางที่พระองค์ทรงพึงพอใจ ดังนั้นพระองค์จึงจะทรงตอบแทนเขาในสิ่งนั้นด้วยสวนสวรรค์ ดังนั้นผู้ใดที่บริจาคจากทรัพย์สินนั้นในสิทธิทั้งหลายของอัลลอฮ์ และการบริจาคจากทรัพย์สินนั้นเป็นเรื่องง่ายสำหรับเขา ดังเช่นที่การจับจ่ายจากทรัพย์สินของผู้อื่นเป็นเรื่องง่ายสำหรับชายคนหนึ่ง หากเขาได้รับอนุญาตในทรัพย์สินนั้นแล้ว เขาก็จะได้รับผลบุญอันมากมายและรางวัลอันยิ่งใหญ่

และอัล-หะซัน (อัลบัศรีย์) กล่าวว่า "ให้พวกเจ้าเป็นผู้รับช่วงต่อในการจัดการมัน" หมายถึง จากการที่พวกเจ้าได้รับมรดกมันมาจากผู้ที่อยู่ก่อนหน้าพวกเจ้า และนี่เป็นข้อบ่งชี้ว่าแท้จริงแล้วมันมิใช่ทรัพย์สินของพวกเจ้าโดยเนื้อแท้ และพวกเจ้าในทรัพย์สินนั้นมิได้เป็นอะไรเลยนอกจากอยู่ในฐานะผู้แทนและตัวแทน ดังนั้นจงฉกฉวยโอกาสในทรัพย์สินนั้นด้วยการดำรงไว้ซึ่งสิทธิ (ของอัลลอฮ์) ก่อนที่มันจะถูกย้ายไปจากพวกเจ้าไปยังผู้ที่มาหลังจากพวกเจ้า ดังนั้นบรรดาผู้ศรัทธาและประกอบความดีในหมู่พวกเจ้า และบริจาคในทางของอัลลอฮ์ สำหรับพวกเขานั้นคือรางวัลอันยิ่งใหญ่ นั่นคือสวนสวรรค์

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "และทำไมพวกเจ้าจึงไม่ศรัทธาต่ออัลลอฮฺ" นั้น เป็นประโยคคำถามที่มุ่งหมายเพื่อการตำหนิติเตียน กล่าวคือ: พวกเจ้ามีข้ออ้างใดเล่าที่จะไม่ศรัทธา ในเมื่ออุปสรรคทั้งหลายได้ถูกขจัดออกไปแล้ว? และเราะซูลได้เรียกร้องเชิญชวนพวกเจ้า ด้วยสิ่งนี้บ่งชี้ว่า ไม่มีบทบัญญัติใดก่อนการมาถึงของบทบัญญัติศาสนา (ชะรีอะฮฺ)

อบูอัมร์ได้อ่าน (ในกีรออาต) ว่า: "และโดยแน่นอนได้มีการเอาสัญญาของพวกเจ้าแล้ว" โดยไม่ระบุผู้กระทำ (เป็นรูปประโยคที่ผู้กระทำไม่ถูกระบุชื่อ) ส่วนนักอ่านท่านอื่นๆ อ่านโดยระบุผู้กระทำ กล่าวคือ: อัลลอฮฺได้ทรงเอาสัญญาของพวกเจ้าแล้ว

มุญาฮิดกล่าวว่า: นั่นคือสัญญาประการแรก ซึ่งเกิดขึ้นขณะที่พวกเขาอยู่ในหลังของอาดัม ว่าอัลลอฮฺคือพระเจ้าของพวกเจ้า ไม่มีพระเจ้าอื่นใดสำหรับพวกเจ้านอกจากพระองค์

และมีผู้กล่าวว่า: (หมายถึง) ได้ทรงเอาสัญญาของพวกเจ้า โดยที่พระองค์ได้ทรงประทานสติปัญญาในตัวพวกเจ้า และได้ทรงตั้งหลักฐานและข้อพิสูจน์ต่างๆ ไว้เหนือพวกเจ้า ซึ่งเรียกร้องสู่การปฏิบัติตามเราะซูล หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา หมายถึง: เนื่องจากพวกเจ้าเป็นเช่นนั้น (คือมีสติปัญญาและหลักฐาน)

และมีผู้กล่าวว่า: หมายถึง หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธาต่อหลักฐานและข้อพิสูจน์ต่างๆ

และมีผู้กล่าวว่า: หมายถึง หากพวกเจ้าเคยเป็นผู้ศรัทธาอย่างแท้จริงสักวันหนึ่งในอดีต บัดนี้คือช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดที่พวกเจ้าควรศรัทธา เนื่องจากหลักฐานทั้งหลายได้ปรากฏชัด และมีการแจ้งข่าวการเป็นนบีของมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม โดยหลักฐานทั้งหลายของท่านนั้นถูกต้องชัดเจนแล้ว

และมีผู้กล่าวว่า: หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮฺ ผู้ทรงสร้างพวกเจ้า และพวกเขา (ชาวมุชริกีนมักกะฮฺ) ก็ยอมรับสิ่งนี้อยู่แล้ว

และมีผู้กล่าวว่า: นี่เป็นการกล่าวแก่กลุ่มชนหนึ่งที่เคยศรัทธา และนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้เอาสัญญาจากพวกเขา แล้วพวกเขาก็กลับกลายเป็นผู้ละทิ้งศรัทธา

และพระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "หากพวกเจ้าเป็นผู้ศรัทธา" หมายถึง หากพวกเจ้ายอมรับเงื่อนไขต่างๆ แห่งการศรัทธา

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า "พระองค์คือผู้ทรงประทานโองการทั้งหลายที่ชัดแจ้งแก่บ่าวของพระองค์" หมายถึงอัลกุรอาน และมีคำกล่าวว่า หมายถึงบรรดามุอ์ญิซาต (สิ่งมหัศจรรย์) นั่นคือ การศรัทธาต่อท่านมุฮัมมัด ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับพวกท่าน เนื่องจากสิ่งที่ท่านนำมาซึ่งคือบรรดามุอ์จิซาต และอัลกุรอานคือมุอ์ญิซัตที่ยิ่งใหญ่และสำคัญที่สุดในหมู่พวกมัน "เพื่อที่พระองค์จะได้ทรงนำพวกเจ้าออกมา" นั่นคือ ด้วยอัลกุรอาน และมีคำกล่าวว่า ด้วยตัวรอซูล และมีคำกล่าวว่า ด้วยการเรียกร้องเชิญชวน "จากความมืดมน" ซึ่งคือการตั้งภาคีและการปฏิเสธศรัทธา "ไปสู่ความสว่างไสว" ซึ่งคือการศรัทธา "และแท้จริงอัลลอฮฺนั้น ทรงเอ็นดูเมตตา ทรงปรานีต่อพวกเจ้าเสมอ"

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และทำไมเล่าพวกเจ้าจึงไม่บริจาคในทางของอัลลอฮ์ และมรดกแห่งบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดินนั้นเป็นของอัลลอฮ์ ไม่เท่าเทียมกันในหมู่พวกเจ้า ผู้ที่บริจาคก่อนการพิชิตและต่อสู้ ชนเหล่านั้นมีฐานะที่ยิ่งใหญ่กว่าผู้ที่บริจาคหลังจากนั้นและต่อสู้ และทุกคนอัลลอฮ์ได้ทรงสัญญาไว้ซึ่งสิ่งดีงาม และอัลลอฮ์นั้นทรงรอบรู้ในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ" (ซูเราะฮ์อัลฮะดีด 57:10)

ในอายะฮ์นี้มีห้าประเด็น :

**ประเด็นที่หนึ่ง :** พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และทำไมเล่าพวกเจ้าจึงไม่บริจาคในทางของอัลลอฮ์" หมายถึง : อะไรกันเล่าที่ห้ามปรามพวกเจ้าจากการบริจาคในทางของอัลลอฮ์ และในสิ่งที่ทำให้พวกเจ้าใกล้ชิดต่อพระเจ้าของพวกเจ้า ทั้งๆ ที่พวกเจ้าจะต้องตายจากไปและทิ้งทรัพย์สมบัติของพวกเจ้าไว้ ซึ่งมันจะกลับไปสู่อัลลอฮ์ (ซ.บ.) ดังนั้น ความหมายของพระดำรัสนี้คือ การตำหนิต่อการไม่บริจาค

และพระดำรัสที่ว่า : "และมรดกแห่งบรรดาชั้นฟ้าและแผ่นดินนั้นเป็นของอัลลอฮ์" หมายถึง : แท้จริงชั้นฟ้าและแผ่นดินทั้งสองนั้นจะกลับคืนสู่พระองค์ ด้วยการสูญสิ้นไปของผู้ที่อยู่ในนั้นทั้งสอง ดังเช่นการกลับคืนของมรดกสู่ผู้ที่มีสิทธิในมัน

**ประเด็นที่สอง :** พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า : "ไม่เท่าเทียมกันในหมู่พวกเจ้า ผู้ที่บริจาคก่อนการพิชิตและต่อสู้" นักตัฟซีรส่วนมากมีความเห็นว่า การพิชิต (อัล-ฟัตหฺ) ที่หมายถึงคือ การพิชิตนครมักกะฮ์ ส่วนอัช-ชะอ์บีและอัซ-ซุฮ์รีกล่าวว่า คือ การพิชิตอัล-ฮุดัยบียะฮ์ (สนธิสัญญาอัล-ฮุดัยบียะฮ์) กะอ์ดะฮ์กล่าวว่า : มีการต่อสู้สองครั้ง ซึ่งครั้งหนึ่งดีกว่าอีกครั้งหนึ่ง และมีการบริจาคสองครั้ง ซึ่งครั้งหนึ่งดีกว่าอีกครั้งหนึ่ง การต่อสู้และการบริจาคก่อนการพิชิตมักกะฮ์นั้นดีกว่าการต่อสู้และการบริจาคหลังจากนั้น

ในพระดำรัสนี้มีการละไว้ (โดยนัย) หมายความว่า : ไม่เท่าเทียมกันในหมู่พวกเจ้า ระหว่างผู้ที่บริจาคก่อนการพิชิตและต่อสู้ กับผู้ที่บริจาคหลังการพิชิตและต่อสู้ ซึ่งได้มีการละส่วนหลังไว้ เพราะเนื้อความได้บ่งบอกถึงมันอยู่แล้ว

และแท้จริงการบริจาคก่อนการพิชิตนั้นยิ่งใหญ่กว่า เพราะความต้องการของผู้คนในสมัยนั้นมีมากกว่า เนื่องจากความอ่อนแอของอิสลาม และการกระทำเช่นนั้นสำหรับผู้บริจาคในสมัยนั้นก็ยากลำบากกว่า และการตอบแทนนั้นขึ้นอยู่กับระดับความยากลำบาก และอัลลอฮ์ทรงรู้ดียิ่ง

**ประเด็นที่สาม :** อัชฮับได้รายงานจากมาลิกว่า : สมควรอย่างยิ่งที่จะให้เกียรติและนำหน้าผู้ที่มีความดีความชอบและความเด็ดเดี่ยว และอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ได้ตรัสว่า : "ไม่เท่าเทียมกันในหมู่พวกเจ้า ผู้ที่บริจาคก่อนการพิชิตและต่อสู้" อัล-กัลบีกล่าวว่า : อายะฮ์นี้ประทานลงมาเกี่ยวกับอบูบักร (ร.ด.) ดังนั้นในอายะฮ์นี้จึงมีหลักฐานอันชัดเจนถึงความประเสริฐกว่าและการนำหน้าของอบูบักร (ร.ด.) เพราะท่านเป็นคนแรกที่เข้ารับอิสลาม

และจากอิบนุ มัสอูด (ร.ด.) กล่าวว่า : บุคคลแรกที่เผยแพร่อิสลามด้วยดาบของเขาคือนบี (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม) และอบูบักร และเพราะท่านเป็นคนแรกที่บริจาคทรัพย์เพื่อนบีของอัลลอฮ์ (ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม)

และจากอิบนุ อุมัร รายงานว่า: ข้าพเจ้าเคยอยู่กับท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม โดยมีอบูบักรอยู่ด้วย และเขาสวมผ้าคลุมที่ใช้ไม้กลัด (คิลาล) เจาะรูไว้ที่หน้าอกของเขา จากนั้นญิบรีลได้ลงมาและกล่าวว่า: โอ้ท่านนบีของอัลลอฮ์! ทำไมข้าพเจ้าจึงเห็นอบูบักรสวมผ้าคลุมที่ใช้ไม้กลัดเจาะรูไว้ที่หน้าอกของเขา? ท่านนบีจึงตอบว่า: เขาได้ใช้จ่ายทรัพย์สินของเขาเพื่อฉันก่อนการพิชิตมักกะฮ์ (ฟัตฮุลมักกะฮ์) ญิบรีลกล่าวว่า: ดังนั้นอัลลอฮ์ตรัสแก่ท่านว่า: จงอ่านสลามแด่อบูบักร และจงกล่าวแก่เขาว่า: ท่านพอใจในความยากจนนี้ของท่านหรือไม่ หรือท่านไม่พอใจ? ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม จึงกล่าวว่า: โอ้อบูบักร แท้จริงอัลลอฮ์ผู้ทรงเกรียงไกรทรงอ่านสลามแด่ท่าน และตรัสว่า: ท่านพอใจในความยากจนนี้ของท่านหรือไม่ หรือท่านไม่พอใจ? อบูบักรกล่าวว่า: ข้าพเจ้าจะไม่พอใจต่อพระเจ้าของข้าพเจ้าดอกหรือ? แท้จริงข้าพเจ้านั้นพอใจต่อพระเจ้าของข้าพเจ้า! แท้จริงข้าพเจ้านั้นพอใจต่อพระเจ้าของข้าพเจ้า! แท้จริงข้าพเจ้านั้นพอใจต่อพระเจ้าของข้าพเจ้า! ท่านนบีกล่าวว่า: ดังนั้นอัลลอฮ์ตรัสแก่ท่านว่า: เราได้พอใจต่อเจ้าแล้ว ดังที่เจ้านั้นพอใจต่อเรา อบูบักรจึงร้องไห้ ญิบรีล อะลัยฮิสสลาม กล่าวว่า: ขอสาบานต่อพระผู้ทรงส่งท่าน โอ้มุฮัมมัด ด้วยสัจธรรม แท้จริงบรรดาผู้แบกบัลลังก์ (หะมะละตุลอัรช์) ได้ใช้ไม้กลัดเจาะรูผ้าคลุมของพวกเขา ตั้งแต่สหายของท่านผู้นี้ใช้ไม้กลัดเจาะรูผ้าคลุมของเขา และด้วยเหตุนี้เองบรรดาเศาะหาบะฮ์จึงให้เกียรติเขายิ่งกว่าตนเอง และยอมรับการเป็นผู้นำและการเป็นผู้มาก่อนของเขา

และอะลี บิน อบี ฏอลิบ เราะฎิยัลลอฮุ อันฮุ กล่าวว่า: ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เป็นผู้มาก่อน (ในความดี) อบูบักรละหมาด (เป็นอิหม่าม) เป็นเวลาสองปี และอุมัรเป็นเวลาสิบปี ดังนั้น หากมีผู้ใดนำชายคนหนึ่งมาหาข้าพเจ้าโดยเขาให้ความสำคัญแก่ข้าพเจ้าเหนืออบูบักร ข้าพเจ้าจะลงโทษเขาด้วยการเฆี่ยนตามบทลงโทษของผู้กล่าวเท็จ แปดสิบที และจะไม่รับฟังคำให้การของเขา ดังนั้นบรรดาผู้มาก่อน (เศาะหาบะฮ์รุ่นแรก) จึงได้รับความยากลำบากมากกว่าบรรดาผู้มาหลัง และการหยั่งรู้ของพวกเขาก็แหลมคมยิ่งกว่า

ข้อที่สี่: การเป็นผู้นำและการตามหลังอาจเป็นในเรื่องบทบัญญัติทางโลก ส่วนในเรื่องบทบัญญัติทางศาสนานั้น อัยชะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุ อันฮา กล่าวว่า: ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ทรงสั่งใช้เราให้ให้เกียรติผู้คนตามฐานะของพวกเขา และฐานะที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือตำแหน่งการเป็นอิหม่ามในการละหมาด และท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้กล่าวในยามป่วยของท่านว่า: จงใช้ให้อบูบักรละหมาดนำผู้คน (ตามหะดีษ) และท่านกล่าวว่า: ให้ผู้ที่อ่านคัมภีร์ของอัลลอฮ์ได้ดีที่สุดในหมู่พวกเขาละหมาดนำ และท่านกล่าวว่า: และให้ผู้ที่มีอายุมากกว่าจากทั้งสองคนของพวกเจ้าละหมาดนำ จากหะดีษของมาลิก บิน อัล-ฮุวัยริษ ซึ่งได้กล่าวมาแล้ว และอัล-บุคอรีย์และนักวิชาการคนอื่นๆ ได้เข้าใจจากหะดีษนี้ว่าท่านหมายถึงการมีฐานะที่สูงกว่า ดังที่ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: การเป็นวะลี (ผู้ปกครอง) ให้แก่ผู้ที่มีอายุมากกว่า และท่านไม่ได้หมายถึงอายุที่มากกว่า และมาลิกและคนอื่นๆ ได้กล่าวว่า: แท้จริงการมีอายุนั้นมีสิทธิ (ที่ต้องคำนึง) และอัช-ชาฟิอีและอบูฮะนีฟะฮ์ได้ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ และมันสมควรได้รับการให้ความสำคัญมากกว่า เพราะหากมีการรวมตัวของความรู้และอายุในสองคนที่ดี ให้ความสำคัญกับความรู้มาก่อน ส่วนบทบัญญัติทางโลกนั้นถูกจัดลำดับตามบทบัญญัติทางศาสนา ดังนั้นผู้ใดที่ได้รับการให้ความสำคัญในศาสนา ผู้นั้นก็จะได้รับการให้ความสำคัญในทางโลก และในอัษัร (คำพูดของเศาะหาบะฮ์หรือตาบิอีน) กล่าวว่า: ไม่ใช่ส่วนหนึ่งจากเราผู้ที่ไม่ให้เกียรติผู้ใหญ่ของเรา ไม่เมตตาผู้น้อยของเรา และไม่รู้จักสิทธิของนักวิชาการของเรา และจากหะดีษที่เศาะฮีฮ์ในบรรดาหะดีษรายงานเดี่ยว: ไม่มีชายหนุ่มคนใดให้เกียรติชายชราต่ออายุของเขา เว้นแต่อัลลอฮ์จะทรงกำหนดให้มีผู้ให้เกียรติเขาเมื่อเขามีอายุเช่นนั้น

และพวกเขาได้ขับร้องบทกวีว่า:
โอ้ ผู้ตำหนิชราภาพ ทั้งที่ในวัยเยาว์ของตนก็เคยหลงผิดและฟุ่มเฟือย
จงรำลึก หากท่านปรารถนาจะติเตียนพวกเขา
ถึงเกียรติยศของท่าน และจงรำลึกถึงบิดาของท่าน โอ้ ลุงชาย
และจงรู้เถิดว่า วัยเยาว์นั้นจะล่วงลับไปจากท่าน
ในขณะที่บาปของมันไม่ได้ล่วงลับไปด้วย
ผู้ที่ไม่ให้เกียรติผู้สูงอายุ จะไม่มีวันบรรลุ
และวัยของเขาก็จะไม่นำพาเขาไปสู่ความชรา

ประการที่ห้า: พระดำรัสของพระองค์ที่ว่า "และทุกๆ คน อัลลอฮฺได้ทรงสัญญาไว้ซึ่งสิ่งดีงาม" หมายถึง ผู้ที่มาก่อนซึ่งบรรลุและเป็นผู้นำ และผู้ที่มาทีหลังซึ่งตามมา พระองค์อัลลอฮฺทรงสัญญาสวรรค์แก่พวกเขาทั้งหมด พร้อมด้วยความแตกต่างในระดับชั้น

อิบนุ อามิร อ่านว่า "วะกุลลุน" (และทุกๆ คน) ด้วยการให้เป็นกรรตุการก (อิรอบะฮฺ ร็อฟอฺ) และในมุศฮัฟของชาวชามก็เป็นเช่นนั้น (คืออ่านด้วยร็อฟอฺ) ส่วนนักอ่านท่านอื่นๆ อ่านว่า "วะกุลลา" ด้วยการให้เป็นกรรมการก (อิรอบะฮฺ น็อสบ์) ตามที่มีในมุศฮัฟของพวกท่าน ดังนั้น ผู้ที่อ่านน็อสบ์ (ให้เป็นกรรม) ก็โดยให้กริยามีผลต่อมัน หมายถึง อัลลอฮฺทรงสัญญาสิ่งดีงามแก่ทุกๆ คน และผู้ที่อ่านร็อฟอฺ (ให้เป็นกรรตุ) ก็เพราะเมื่อกรรม (มัฟอูล) มาอยู่ข้างหน้า การทำงานของกริยา (อัมัล อัล-ฟิอ์ล) ก็อ่อนลง และฮาอ์ (สรรพนาม) ถูกละไว้จากคำว่า "วะอะดะฮุ" (และพระองค์ทรงสัญญาแก่เขา)

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "ผู้ใดเล่าที่จะให้อัลลอฮ์ยืมด้วยการยืมที่ดี แล้วพระองค์ก็จะทรงเพิ่มพูนมันให้แก่เขาอย่างมากมาย และสำหรับเขาจะได้รางวัลอันมีเกียรติ"

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "ผู้ใดเล่าที่จะให้อัลลอฮ์ยืมด้วยการยืมที่ดี" นั้น เป็นการชักชวนไปสู่การบริจาคในทางของอัลลอฮ์ และได้ผ่านการกล่าวไว้แล้วในซูเราะฮ์อัลบะกอเราะฮ์ คำกล่าวในเรื่องนี้ และชาวอาหรับจะกล่าวแก่ผู้ใดก็ตามที่กระทำการดีว่า "เขาได้ให้ยืมแล้ว" ดังที่ได้กล่าวว่า:
"และเมื่อเจ้าตอบแทนการให้ยืม ก็จงตอบแทนมันเถิด แท้จริงชายหนุ่มจะตอบแทน ไม่ใช่ผู้ที่นิ่งเฉย"
และเรียกว่า "การให้ยืม" เพราะการให้ยืมนั้นเป็นการมอบออกไปเพื่อจะได้รับสิ่งทดแทนกลับคืน นั่นคือ "ผู้ใดเล่าที่จะบริจาคในทางของอัลลอฮ์ จนกระทั่งอัลลอฮ์จะทรงทดแทนให้เขาด้วยการทวีคูณอันมากมาย" อัลกัลบีกล่าวว่า: "การให้ยืม" หมายถึง การบริจาคทาน "ที่ดี" หมายถึง ด้วยการมุ่งหวังจากหัวใจของเขา โดยไม่มีการโอ้อวดและไม่ก่อความเดือดร้อน

"แล้วพระองค์ก็จะทรงเพิ่มพูนมันให้แก่เขาอย่างมากมาย" นั่นคือ ตั้งแต่เจ็ดเท่าจนถึงเจ็ดร้อยเท่า จนถึงสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์แห่งการทวีคูณทั้งหลาย และมีคำกล่าวว่า: "การให้ยืมที่ดี" คือการที่กล่าวว่า "ซุบฮานัลลอฮ์, วัลฮัมดุลิลลาฮ์, วะลา อิลาฮะ อิลลัลลอฮ์, วัลลอฮุ อักบัร" ซึ่งซุฟยานได้รายงานจากอบี หัยยาน และซัยด์ บิน อัสลัมกล่าวว่า: มันคือการจ่ายใช้เลี้ยงดูครอบครัว ส่วน "อัลฮะซัน" (ที่ดี) คือการทำอิบาดะฮ์ด้วยความสมัครใจ และมีคำกล่าวว่า: แท้จริงมันคือการทำความดี และชาวอาหรับกล่าวว่า: ฉันมี "การให้ยืมแห่งความจริงใจ" และ "การให้ยืมที่เลว" ณ ฟลาน

อัลกุชัยรีกล่าวว่า: และ "การให้ยืมที่ดี" คือการที่ผู้บริจาคทานมีความตั้งใจที่จริงใจ จิตใจที่บริสุทธิ์ มุ่งหวังด้วยมันซึ่งพระพักตร์ของอัลลอฮ์ โดยปราศจากการโอ้อวดและแสดงตัว และให้มันมาจากสิ่งที่ฮะลาล และส่วนหนึ่งจากการให้ยืมที่ดีคือ ไม่มุ่งหมายสิ่งเลวแล้วจึงนำมันออกมา เนื่องจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "และพวกเจ้าอย่ามุ่งหมายสิ่งที่เลวจากมัน แล้วพวกเจ้าก็บริจาคมัน" และให้เขาบริจาคทานในสภาพที่เขายังหวังในชีวิต เพราะแท้จริงท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ถูกถามเกี่ยวกับการบริจาคทานที่ประเสริฐที่สุด ท่านจึงกล่าวว่า: "คือเจ้าที่ให้มันในขณะที่เจ้ามีสุขภาพดี หวงแหน หวังในการมีชีวิตอยู่ และอย่าผลัดเวลาจนกระทั่งเมื่อลมหายใจขึ้นถึงกระดูกไหปลาร้า เจ้าจึงกล่าวว่า: สำหรับฟลานอย่างนี้ และสำหรับฟลานอย่างนี้" และให้เขาปกปิดการบริจาคทานของเขา เนื่องจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "และหากพวกเจ้าปกปิดมันและมอบมันแก่ผู้ยากจน มันก็ดียิ่งสำหรับพวกเจ้า" และไม่โอ้อวด เนื่องจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "อย่าให้บรรดาการบริจาคทานของพวกเจ้าเป็นอันไร้ผล ด้วยการโอ้อวดและการก่อความเดือดร้อน" และให้เขารู้สึกว่าสิ่งที่เขาให้มากนั้นเป็นเพียงเล็กน้อย เพราะโลกดุนยาทั้งหมดนั้นเป็นสิ่งเล็กน้อย และให้มันมาจากทรัพย์สินที่เขารัก เนื่องจากพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง: "พวกเจ้าจะไม่บรรลุซึ่งความดีจนกว่าพวกเจ้าจะบริจาคจากสิ่งที่พวกเจ้ารัก" และให้มันมาก ดังที่ท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: "ทาสที่ดีที่สุดคือที่มีค่าตัวแพงที่สุดและมีค่ามากที่สุดในสายตาของเจ้าของเขา"

"แล้วพระองค์ก็จะทรงเพิ่มพูนมันให้แก่เขาอย่างมากมาย" อิบนุ กะษีรและอิบนุ อามิรได้อ่านว่า "ฟะยุดออิฟะฮุ" โดยละอักษรอลิฟ ยกเว้นอิบนุ อามิรและยะอ์กูบที่อ่านด้วยการลงฟัตฮะฮ์ (เป็นฟาอ์) ส่วนนาฟิอ์และชาวกูฟะฮ์และบัศเราะฮ์อ่านว่า "ฟะยุดาอิฟะฮุ" ด้วยอักษรอลิฟและการทำให้เบาของอัยน์ ยกเว้นว่าอาชิมอ่านด้วยการลงฟัตฮะฮ์ (เป็นฟาอ์) และผู้ที่เหลืออ่านด้วยการลงเราะฟะอ์ (เป็นฟาอ์) โดยเชื่อมกับ "ยุกริฎ" (จะให้ยืม) ส่วนการอ่านด้วยการลงฟัตฮะฮ์ (เป็นฟาอ์) เป็นการตอบต่อคำถาม และได้ผ่านการกล่าวไว้แล้วในซูเราะฮ์อัลบะกอเราะฮ์อย่างสมบูรณ์

"และสำหรับเขาจะได้รางวัลอันมีเกียรติ" หมายถึง สวนสวรรค์

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า "วันที่เจ้าจะเห็นบรรดามุมินชายและมุมินหญิง แสงสว่างของพวกเขาวิ่งนำหน้า" ในคำว่า "วันที่" นั้นมีรางวัลอันทรงเกียรติ และในประโยคนี้มีการละไว้ หมายถึง และสำหรับพวกเขามีรางวัลอันทรงเกียรติในวันที่เจ้าจะเห็นบรรดามุมินชายและมุมินหญิง แสงสว่างของพวกเขาวิ่งนำหน้า หมายถึง มันเคลื่อนไปบนสะพานศิรอธ ตามคำกล่าวของอัลฮะซัน และนั่นคือแสงสว่างที่พวกเขาเดินผ่านอยู่เบื้องหน้าของพวกเขา หมายถึง ข้างหน้าพวกเขา และ "ด้วยมือขวาของพวกเขา" อัลฟัรเราะอ์กล่าวว่า อักษร "บา" ในที่นี้หมายถึง "ใน" กล่าวคือ ในมือขวาของพวกเขา หรือหมายถึง "จาก" กล่าวคือ จากมือขวาของพวกเขา และอัฎเฎาะฮ์กอกกล่าวว่า แสงสว่างของพวกเขาคือการชี้นำทางของพวกเขา และด้วยมือขวาของพวกเขาคือบันทึกของพวกเขา และอัฏ-เฏาะบะรีได้เลือกความหมายนี้ หมายถึง การศรัทธาและการงานที่ดีของพวกเขาวิ่งนำหน้าพวกเขา และในมือขวาของพวกเขาคือบันทึกการงานของพวกเขา ดังนั้นอักษร "บา" ตามความหมายนี้จึงหมายถึง "ใน" และตามนี้ก็อนุญาตให้หยุดที่ "ระหว่างมือของพวกเขา" ได้ และไม่หยุดหากมันหมายถึง "จาก" และซะฮ์ล บิน ซะอัด อัส-ซาอิดีกับอบู ฮัยยะาะฮ์ได้อ่านว่า "และด้วยการศรัทธาของพวกเขา" โดยการกัสเราะฮ์อักษรอลิฟ เขาหมายถึงการศรัทธาซึ่งตรงข้ามกับการปฏิเสธ และเป็นการเชื่อมสิ่งที่ไม่ใช่คำบอกสถานะกับคำบอกสถานะ เพราะความหมายของคำบอกสถานะคือสภาพ และมันเชื่อมกับสิ่งที่ถูกละไว้ และความหมายคือ มันวิ่งไป โดยอยู่ระหว่างมือของพวกเขาและอยู่ที่มือขวาของพวกเขา และคำกล่าวที่ว่า "ระหว่างมือของพวกเขา" นั้นไม่ได้เชื่อมกับคำว่า "วิ่ง" โดยตรง และมีผู้กล่าวว่า เขาหมายถึงอัลกุรอานด้วยคำว่า "แสงสว่าง" และจากอิบนุ มัสอูด (ร.ฎ.) ว่า พวกเขาจะได้รับแสงสว่างของพวกเขาตามระดับการงานของพวกเขา ดังนั้นในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้รับแสงสว่างของเขาเหมือนต้นอินทผลัม และในหมู่พวกเขามีผู้ที่ได้รับแสงสว่างของเขาเหมือนชายที่ยืนอยู่ และผู้ที่มีแสงสว่างน้อยที่สุดในหมู่พวกเขา แสงสว่างของเขาอยู่บนนิ้วโป้งเท้าของเขา มันจะดับครั้งหนึ่งและจะสว่างอีกครั้งหนึ่ง และกะอ์ดะฮ์กล่าวว่า มีการบอกเล่าถึงเราว่า [หน้า 221] ศาสดาของอัลลอฮ์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) กล่าวว่า แท้จริงในหมู่ผู้ศรัทธานั้น มีผู้ที่แสงสว่างของเขาจะส่องสว่างไกลดังระหว่างมะดีนะฮ์กับอะเดน หรือระหว่างมะดีนะฮ์กับเศาะนาอ์ และน้อยกว่านั้น จนกระทั่งในหมู่พวกเขาจะมีผู้ที่แสงสว่างของเขาจะไม่ส่องสว่างเว้นแต่เฉพาะที่เท้าของเขา อัลฮะซันกล่าวว่า เพื่อพวกเขาจะได้ใช้มันส่องสว่างบนสะพานศิรอธ ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว และมุก็อติลกล่าวว่า เพื่อมันจะเป็นแนวทางสำหรับพวกเขาสู่สวนสวรรค์ และอัลลอฮ์ทรงรู้ดีที่สุด

พระดำรัสของอัลลอฮ์ (ซ.บ.) ที่ว่า "ข่าวดีสำหรับพวกเจ้าในวันนี้คือบรรดาสวนสวรรค์ ซึ่งมีบรรดาแม่น้ำไหลอยู่เบื้องล่างของมัน" การตีความหมายคือ มีการกล่าวแก่พวกเขาว่า ข่าวดีสำหรับพวกเจ้าในวันนี้คือการเข้าไปในบรรดาสวนสวรรค์ และจำเป็นต้องตีความหมายถึงการละคำแสดงความเป็นเจ้าของ (อัลอิฎาฟะฮ์) เพราะข่าวดีเป็นเหตุการณ์ ส่วนสวนสวรรค์เป็นสิ่งมีตัวตน ดังนั้นมันจึงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน "มีบรรดาแม่น้ำไหลอยู่เบื้องล่างของมัน" หมายถึง จากเบื้องล่างของพวกเขามีแม่น้ำแห่งน้ำนม น้ำบริสุทธิ์ น้ำองุ่น และน้ำผึ้ง จากเบื้องล่างที่พำนักของพวกมัน "โดยพวกเจ้าจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล" นี่เป็นสภาพ (ฮาล) ของการเข้าไปซึ่งถูกละไว้ การตีความหมายคือ ข่าวดีสำหรับพวกเจ้าในวันนี้คือการเข้าไปในบรรดาสวนสวรรค์ ซึ่งมีบรรดาแม่น้ำไหลอยู่เบื้องล่างของมัน โดยพวกเจ้าจะถูกกำหนดให้พำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล และสภาพ (ฮาล) นี้ไม่ใช่มาจากคำว่า "ข่าวดีสำหรับพวกเจ้า" เพราะในนั้นมีการแยกระหว่างส่วนขยาย (อัส-ศิละฮ์) และคำนามที่ถูกขยาย (อัล-เมาศูล) และเป็นไปได้ที่มันจะมาจากสิ่งที่ข่าวดีนั้นบ่งชี้ ราวกับว่าพระองค์ตรัสว่า พวกเจ้าถูกแจ้งข่าวดีโดยพวกเจ้าจะพำนักอยู่ตลอดกาล และเป็นไปได้ที่คำบอกเวลา (อัซ-เฎาะร็อฟ) ซึ่งคือ "ในวันนี้" จะเป็นภาคแสดง (ค็อบัร) ของ "ข่าวดีสำหรับพวกเจ้า" และ "บรรดาสวนสวรรค์" เป็นคำแทน (บัดล) ของข่าวดี โดยมีการตีความหมายถึงการละคำแสดงความเป็นเจ้าของ (อัล-อิฎาฟะฮ์) ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว และ "โดยพวกเจ้าจะพำนักอยู่ในนั้นตลอดกาล" เป็นสภาพ (ฮาล) ตามที่ได้กล่าวมาแล้ว

และอัล-ฟัรเราะอ์ได้อนุญาตให้อ่าน "ญันนาต" (สวนสวรรค์) ในสภาพของการเป็น "ฮาล" (สถานะ) โดยถือว่า "อัล-เยาม์" (วันนั้น) เป็น "ค็อบัร" (ภาคแสดง) ของ "บุชชิรุกุม" (พวกท่านได้รับข่าวดี) ซึ่งเป็นการอ่านที่ห่างไกลจากความหมาย เนื่องจากในคำว่า "ญันนาต" ไม่มีความหมายของกริยา และเขาได้อนุญาตให้อ่าน "บุชชิรุกุม" ในสภาพของการเป็น "มันศูบ" (กรรม) โดยมีความหมายว่า "พวกเขาแจ้งข่าวดีแก่พวกท่าน" และอ่าน "ญันนาต" ว่าเป็นกรรมของ "อัล-บุชรอ" (การแจ้งข่าวดี) และในการอ่านนี้มีการแยกแยะระหว่าง "อัส-ศิละฮ์" (ประโยคขยาย) และ "อัล-เมาษูล" (คำนามที่ถูกขยาย)

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ผู้ทรงสูงส่ง) : "วันที่พวกมุนาฟิกกล่าวแก่บรรดาผู้ศรัทธา โปรดรอพวกเราสักครู่ เพื่อเราจะได้ขอแสงสว่างจากพวกท่าน" (ซูเราะฮฺ อัลฮะดีด: 13) คำว่า "วันที่" นั้นคือชัยชนะอันยิ่งใหญ่ และมีผู้กล่าวว่า มันเป็นคำขยายของคำว่า "วัน" ในตอนแรก
"โปรดรอพวกเราสักครู่" การอ่านของชาวมุสลิมส่วนใหญ่โดยเชื่อมตัวอักษรอะลิฟ และให้ตัวฎอมีสระอุ (نظرونا) มาจากคำว่า "นัซรุน" (النظر) ซึ่งหมายถึงการรอคอย นั่นคือ "จงรอคอยพวกเรา" ส่วนอัล-อะอ์มัช, ฮัมซะฮฺ และยะห์ยา บิน วะษซาบ อ่านว่า "อันซุรูนา" (أنظرونا) โดยตัดตัวอะลิฟและให้ตัวฎอมีสระอิ (من الإنظار) หมายถึง จงประวิงเวลา จงเลื่อนออกไป "ฉันได้ประวิงเวลาเขา" หมายถึง ฉันได้เลื่อนเขาออกไป และ "ฉันได้ขอให้เขาประวิงเวลา" หมายถึง ฉันได้ขอให้เขาอยู่ต่อ อัล-ฟัรโรอ์ กล่าวว่า ชาวอาหรับกล่าวว่า "อันซิรนี" (أنظرني) หมายถึง "จงรอฉัน" และเขาได้นำบทกวีของอัมร์ บิน กุลษูมมาอ่านว่า:
"โอ้ อบาฮินด์ อย่าได้รีบร้อนต่อพวกเราเลย และจงรอพวกเราเถิด เราจะแจ้งข่าวอันแน่นอนแก่ท่าน"
นั่นคือ "จงรอพวกเรา"
"เพื่อเราจะได้ขอแสงสว่างจากพวกท่าน" หมายถึง เพื่อเราจะได้ขอแสงสว่างจากแสงสว่างของพวกท่าน อิบนุ อับบาส และอบู อุมามะฮฺ กล่าวว่า: ในวันกิยามะฮฺ ความมืดจะปกคลุมมนุษย์ – อัล-มาวัรดีกล่าวว่า: ฉันคิดว่ามันเป็นหลังจากมีการตัดสิน – จากนั้นพวกเขาจะได้รับแสงสว่างซึ่งพวกเขาจะเดินไปด้วยมัน
บรรดานักอรรถาธิบายกล่าวว่า: อัลลอฮฺจะทรงประทานแสงสว่างแก่บรรดาผู้ศรัทธาในวันกิยามะฮฺตามระดับของการงานของพวกเขา ซึ่งพวกเขาจะใช้มันเดินบนสะพานศิรอฏ และพระองค์จะทรงประทานแสงสว่างแก่พวกมุนาฟิกด้วยเช่นกัน เพื่อหลอกลวงพวกเขา หลักฐานคือพระดำรัสของอัลลอฮฺ (ผู้ทรงสูงส่ง) : "และพระองค์ทรงหลอกลวงพวกเขา" (ซูเราะฮฺ อันนิซาอ์: 142) และมีผู้กล่าวว่า: แท้จริงพวกเขาได้รับแสงสว่างเพราะพวกเขาทั้งหมดเป็นผู้อยู่ในคำเชิญชวน (ของอิสลาม) ไม่เหมือนกับผู้ปฏิเสธศรัทธา จากนั้นแสงสว่างของมุนาฟิกจะถูกยึดไปเพราะการกลับกลอกของเขา นี่คือคำกล่าวของอิบนุ อับบาส
และอบู อุมามะฮฺ กล่าวว่า: ผู้ศรัทธาจะได้รับแสงสว่าง ส่วนผู้ปฏิเสธศรัทธาและมุนาฟิกจะถูกปล่อยไว้โดยไม่มีแสงสว่าง
และอัล-กัลบี กล่าวว่า: แต่ทว่าพวกมุนาฟิกจะขอแสงสว่างจากแสงสว่างของบรรดาผู้ศรัทธา และพวกเขาจะไม่ได้รับแสงสว่าง (โดยตรง) ขณะที่พวกเขาเดินอยู่ ทันใดนั้นอัลลอฮฺทรงส่งลมและความมืดมายังพวกเขา ดังนั้นแสงสว่างของพวกมุนาฟิกจึงถูกดับลง นั่นคือพระดำรัสของอัลลอฮฺ (ผู้ทรงสูงส่ง) : "พระเจ้าของเรา โปรดทำให้แสงสว่างของเราสมบูรณ์ด้วยเถิด" (ซูเราะฮฺ อัตตะห์รีม: 8) ซึ่งบรรดาผู้ศรัทธาจะกล่าวเช่นนั้น เนื่องจากเกรงว่าแสงสว่างของพวกเขาจะถูกยึดไปเช่นเดียวกับที่ถูกยึดไปจากพวกมุนาฟิก เมื่อพวกมุนาฟิกเหลืออยู่ในความมืด มองไม่เห็นที่ตั้งของเท้าตน พวกเขาจึงกล่าวแก่บรรดาผู้ศรัทธาว่า: "โปรดรอพวกเราสักครู่ เพื่อเราจะได้ขอแสงสว่างจากพวกท่าน"
มีผู้กล่าวว่า: "จงกลับไปข้างหลังพวกเจ้า แล้วแสวงหาแสงสว่างเถิด" หมายถึง มลาอิกะฮฺกล่าวแก่พวกเขาว่า "จงกลับไป" และมีผู้กล่าวว่า: แต่ทว่ามันคือคำกล่าวของบรรดาผู้ศรัทธาต่อพวกเขาว่า: จงกลับไปข้างหลังพวกเจ้า สู่สถานที่ซึ่งเราได้รับแสงสว่างมา และจงแสวงหาแสงสว่างสำหรับตัวพวกเจ้าเองที่นั่น เพราะแท้จริงพวกเจ้าจะไม่ได้ขอแสงสว่างจากแสงสว่างของเรา เมื่อพวกเขากลับไปและแยกตัวออกไปในการแสวงหาแสงสว่าง ก็ได้มีกำแพงกั้นระหว่างพวกเขา
และมีผู้กล่าวว่า: หมายถึง ทำไมพวกเจ้าไม่แสวงหาแสงสว่างในโลกดุนยาด้วยการศรัทธาล่ะ
"ด้วยกำแพง" หมายถึง กำแพง และตัวบาอ์เป็นตัวเสริม (صلة) ดังที่อัล-กิซาอีได้กล่าวไว้ และ "อัส-เซาร์" คือสิ่งกั้นระหว่างสวนสวรรค์และนรก
และมีรายงานว่า กำแพงนั้นอยู่ที่บัยตุลมักดิส ใกล้กับสถานที่ที่รู้จักกันในนาม "วาดีญะฮันนัม" (หุบเขานรก)
"ด้านในของมันมีความเมตตา" หมายถึง ส่วนที่หันไปทางบรรดาผู้ศรัทธา "และด้านนอกของมันนั้นอยู่ตรงข้ามกับการลงโทษ" หมายถึง ส่วนที่หันไปทางพวกมุนาฟิก
กะอับ อัล-อัฮบาร กล่าวว่า: มันคือประตูที่บัยตุลมักดิสซึ่งรู้จักกันในนาม "บาบุรเราะฮฺมะฮฺ" (ประตูแห่งความเมตตา)
และอับดุลลอฮฺ บิน อัมร์ กล่าวว่า: แท้จริงมันคือกำแพงด้านตะวันออกของบัยตุลมักดิส ด้านในของมันมีมัสยิด และด้านนอกของมันนั้นอยู่ตรงข้ามกับการลงโทษ หมายถึง ญะฮันนัม
และมีคำกล่าวที่คล้ายกันจากอิบนุ อับบาส

และซิยาด บิน อบี ซาวาดะฮ์ ได้กล่าวว่า : อุบาดะฮ์ บิน อัศ-ศามิต ได้ยืนอยู่บนกำแพงด้านตะวันออกของบัยตุลมักดิส แล้วร้องไห้ และกล่าวว่า : จากที่นี่ท่านรอซูลุลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้แจ้งแก่พวกเราว่า ท่านได้เห็นนรกญะฮันนัม
และกะอ์ดะฮ์ ได้กล่าวว่า : มันคือกำแพงที่อยู่ระหว่างสวนสวรรค์และนรก ด้านในของมันคือความเมตตา หมายถึงสวนสวรรค์ และด้านนอกของมันคือการลงโทษ หมายถึงนรกญะฮันนัม
และมุญาฮิด ได้กล่าวว่า : แท้จริงมันคือม่านปิดกั้น ดังที่มีในซูเราะฮ์อัล-อะอ์รอฟ และคำอธิบายในเรื่องนี้ได้ผ่านมาแล้ว
[หน้า 223]
และได้มีผู้กล่าวว่า : แท้จริงความเมตตาที่อยู่ด้านในของมันคือแสงสว่างของผู้ศรัทธาทั้งหลาย และการลงโทษที่อยู่ด้านนอกของมันคือความมืดมิดของพวกมุนาฟิก (ผู้กลับกลอก)

พระดำรัสของพระองค์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "พวกเขาร้องเรียกพวกเขา" หมายถึง บรรดามุนาฟิกีนร้องเรียกบรรดาผู้ศรัทธา "เรามิได้อยู่ร่วมกับพวกท่านในโลกดุนยาดอกหรือ" หมายถึง เราละหมาดเช่นเดียวกับที่พวกท่านละหมาด เราร่วมรบเช่นเดียวกับที่พวกท่านร่วมรบ และเรากระทำเช่นเดียวกับที่พวกท่านกระทำ พวกเขากล่าวว่า "แน่นอน" หมายถึง บรรดาผู้ศรัทธากล่าวว่า แน่นอน พวกท่านอยู่ร่วมกับเราในด้านภายนอก แต่พวกท่านได้ทดสอบตัวของพวกท่านเอง หมายถึง พวกท่านได้ใช้ตัวของพวกท่านในการก่อความวุ่นวาย (ฟิตนะฮ์) และมุญาฮิดกล่าวว่า พวกท่านได้ทำลายตัวของพวกท่านด้วยการกลับกลอก (นิฟาก) และมีผู้กล่าวว่า ด้วยการฝ่าฝืน (มะอ์ศิยะฮ์) ดังที่อบู ซินานกล่าวไว้ และมีผู้กล่าวว่า ด้วยความใคร่และความสุขสำราญ ดังที่อบู นุมัยร์ อัล-ฮัมดานีย์รายงานไว้ และพวกท่านคอยจ้อง หมายถึง พวกท่านคอยจ้องความตายของนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และคอยจ้องความพินาศแก่บรรดาผู้ศรัทธา และมีผู้กล่าวว่า พวกท่านคอยจ้องการเตาบะฮ์ และพวกท่านสงสัย หมายถึง พวกท่านสงสัยในการยึดมั่นเอกภาพ (เตาฮีด) และการเป็นนบี (นุบูวะฮ์) และความหวังลมๆ แล้งๆ ได้หลอกลวงพวกท่าน หมายถึง สิ่งไร้สาระ และมีผู้กล่าวว่า การยืดเยื้อของความหวัง (ฏูลุล อะมัล) และมีผู้กล่าวว่า นั่นคือสิ่งที่พวกเขาปรารถนาเกี่ยวกับความอ่อนแอของผู้ศรัทธาและความพินาศที่ประสบแก่พวกเขา และกะอ์ดะฮ์กล่าวว่า "ความหวังลมๆ แล้งๆ" ในที่นี้หมายถึงการหลอกลวงของชัยฏอน และมีผู้กล่าวว่า หมายถึง โลกดุนยา ดังที่อับดุลลอฮ์ บิน อับบาสกล่าวไว้ และอบู ซินานกล่าวว่า นั่นคือคำพูดของพวกเขาที่ว่า "พระองค์จะทรงอภัยให้แก่เรา" และบิลาล บิน ซะอัดกล่าวว่า การที่เจ้าจำความดีของเจ้าและลืมความชั่วของเจ้านั้นคือการถูกหลอกลวง จนกระทั่งพระบัญชาของอัลลอฮ์ได้มาถึง หมายถึง ความตาย และมีผู้กล่าวว่า การให้ชัยชนะแก่ศาสนทูตของพระองค์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม และกะอ์ดะฮ์กล่าวว่า การที่พวกเขาถูกโยนลงในไฟนรก และได้หลอกลวงพวกท่าน หมายถึง ได้หลอกลวงพวกท่านด้วยอัลลอฮ์ "ผู้หลอกลวง" (อัล-เฆาะรูร) หมายถึง ชัยฏอน ดังที่อิกฺริมะฮ์กล่าวไว้ และมีผู้กล่าวว่า หมายถึง โลกดุนยา ดังที่อัฎ-เฎาะฮ์ฮากกล่าวไว้ และนักวิชาการบางท่านกล่าวว่า แท้จริงสิ่งที่เหลืออยู่ (โลกอาคิเราะฮ์) นั้นถือเป็นบทเรียนจากสิ่งที่ผ่านไปแล้ว (โลกดุนยา) และสิ่งหลัง (โลกอาคิเราะฮ์) นั้นเป็นเครื่องยับยั้งจากสิ่งแรก (โลกดุนยา) และผู้ที่มีความสุขคือผู้ที่ไม่ถูกหลอกลวงด้วยความปรารถนา และไม่พึ่งพาการหลอกลวง และผู้ที่ระลึกถึงความตายก็จะลืมความหวังลมๆ แล้งๆ และผู้ที่ยืดเยื้อความหวังก็จะลืมการงาน และเผลอเรอจากวาระสุดท้าย (ความตาย) และคำว่า "อัล-เฆาะรูร" (ผู้หลอกลวง) มาพร้อมกับรูปคำที่แสดงการเกินจริงเพื่อแสดงถึงความมากมาย และอบู หัยวะฮ์ มุฮัมมัด บิน อัส-ซุมัยฟิอ์ และสะมัค บิน ฮัรบ อ่านว่า "อัล-เฆุรูร" โดยการฎอม (ออกเสียงสระอุ) ที่พยัญชนะเฆน หมายถึง สิ่งไร้สาระ และมันเป็นคำกริยานาม (มะศดัร) และจากอิบนุ อับบาส (รายงานว่า) แท้จริงนะบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ลากเส้นหลายเส้นให้เรา และได้ลากเส้นหนึ่งออกไปทางด้านข้าง แล้วท่านกล่าวว่า พวกท่านรู้ไหมว่านี่คืออะไร? นี่คืออุปมาของลูกหลานอาดัมและอุปมาของการเพ้อฝัน และเส้นเหล่านั้นคือความหวังทั้งหลาย ขณะที่เขากำลังเพ้อฝันอยู่นั้น ความตายก็มาถึงเขา และจากอิบนุ มัสอูด (รายงานว่า) ท่านกล่าวว่า ศาสนทูตของอัลลอฮ์ ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ลากเส้นสี่เหลี่ยมจัตุรัสให้เรา และได้ลากเส้นหนึ่งไว้ตรงกลาง และทำให้มันออกไปจากเส้นนั้น และได้ลากเส้นเล็กๆ ทางขวาและซ้ายของมัน แล้วท่านกล่าวว่า (นี่คือลูกหลานอาดัม และนี่คืออายุขัยของเขาที่ล้อมรอบเขาไว้ และนี่คือความหวังของเขาที่ได้ล้ำเลยอายุขัยของเขาไปแล้ว และเส้นเล็กๆ เหล่านี้คืออุปสรรคทั้งหลาย หากสิ่งนี้ไม่ทำให้เขาพลาด สิ่งนั้นก็จะทำให้เขาพลาด และหากสิ่งนี้ไม่ทำให้เขาพลาด สิ่งนั้นก็จะทำให้เขาพลาด)

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่ง : "ดังนั้น วันนี้ จะไม่มีการรับเอาค่าไถ่ใดๆ จากพวกเจ้า โอ้บรรดามุนาฟิกีน และไม่จากบรรดาผู้ปฏิเสธ" หมายถึง พวกเขาหมดหวังจากการรอดพ้นแล้ว
และตามการอ่าน (กิรออะฮ์) ของคนส่วนใหญ่ (อ่านว่า) "ยูค็อซ" ด้วยตัว "ยาอ์" เนื่องจากเป็นเพศหญิงที่ไม่แท้จริง และเนื่องจากมีการแยกระหว่างมันกับกริยา
ส่วนอิบนุ อามิร และยะอ์กูบ อ่านว่า "ตูค็อซ" ด้วยตัว "ตาอ์" และอบู ฮาติมเลือกอ่านเช่นนี้ เนื่องจากคำว่า "ฟิดยะฮ์" (ค่าไถ่) เป็นเพศหญิง
ส่วนการอ่านแบบแรกเป็นที่เลือกของอบู อุบัยด์
ความหมายคือ : จะไม่มีการยอมรับสิ่งทดแทน หรือการชดเชย หรือชีวิตอื่นใดจากพวกเจ้า
"มะอฺวากุมุนนาร" (ที่พำนักของพวกเจ้าคือนรก) หมายถึง สถานที่พำนักและที่อยู่ของพวกเจ้า
"ฮียะ มัวลากุม" (มันคือผู้คุ้มครองของพวกเจ้า) หมายถึง สิ่งที่มีสิทธิ์เหนือพวกเจ้ามากกว่า
และ "อัลเมาลา" หมายถึง ผู้ที่ดูแลกิจการต่างๆ ของมนุษย์ ต่อมาจึงนำมาใช้กับผู้ที่ติดตามสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างใกล้ชิด
และมีผู้กล่าวว่า : หมายถึง นรกเป็นผู้ควบคุมกิจการของพวกเขา โดยความหมายว่าอัลลอฮ์ผู้ทรงจำเริญและทรงสูงส่งทรงให้ชีวิตและสติปัญญาแก่มัน (นรก) มันจึงแสดงความโกรธเกรี้ยวต่อบรรดาผู้ปฏิเสธ
และด้วยเหตุนี้ จึงมีการพูดกับมัน (นรก) ในพระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า : "วันที่เราจะกล่าวแก่นรกว่า เจ้าเต็มแล้วหรือ? และมันจะกล่าวว่า ยังมีเพิ่มอีกหรือไม่?"
"และมันเป็นที่กลับที่ชั่วช้ายิ่ง" หมายถึง มันเป็นที่กลับและจุดหมายปลายทางที่ชั่วช้ายิ่ง

พระดำรัสของอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งที่ว่า: "أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا" (ยังไม่ถึงเวลาสำหรับผู้ศรัทธาทั้งหลายดอกหรือ) หมายถึง ใกล้เข้ามาและถึงเวลาแล้ว ดังที่กวีกล่าวไว้ว่า:
"أَلَمْ يَأْنِ لِي يَا قَلْبُ أَنْ أَتْرُكَ الْجَهْلَا وَأَنْ يَحْدُثَ الشَّيْبُ الْمُبِينُ لَنَا عَقْلَا"
(ยังไม่ถึงเวลาสำหรับฉันดอกหรือ โอ้หัวใจ ที่จะละทิ้งความเขลา และที่ผมหงอกอันชัดแจ้งจะนำมาซึ่งสติปัญญาแก่เรา)
รูปอดีตของคำว่า "يَأْنِ" (อ่านแบบตัดเสียงสั้น) คือ "يَأْنِي" และกล่าวกันว่า "آنَ لَكَ" (อ่านแบบยืดเสียง) หมายถึง "ถึงเวลาแล้วสำหรับท่านที่จะทำเช่นนั้น" รูปกริยาคือ "يَئِينُ" และ "أَيْنًا" หมายถึง ถึงเวลาแล้ว เช่นเดียวกับคำว่า "أَنَّى" ซึ่งเป็นรูปผกผันมาจากคำนี้ อิบนุ อัส-สิกีตได้อ่านบทกวีไว้ว่า:
"أَلَمَّا يَئِنْ لِي أَنْ تَجْلَى عَمَايَتِي وَأَقْصِرَ عَنْ لَيْلَى بَلَى قَدْ أَنَّى لِي"
(ยังไม่ถึงเวลาสำหรับฉันดอกหรือที่ความตาบอดของฉันจะถูกเปิดเผย และฉันจะหยุดจากลัยลา ใช่แล้ว มันถึงเวลาแล้วสำหรับฉัน)
โดยได้รวมสองสำนวนภาษาไว้ด้วยกัน
อัล-หะซันอ่านว่า "أَلَمَّا يَأْنِ" โดยมีรากศัพท์มาจาก "أَلَمْ" และเพิ่ม "مَا" เข้ามา ดังนั้นมันจึงเป็นการปฏิเสธคำพูดของผู้ที่กล่าวว่า "เคยเป็นเช่นนั้นมาก่อนแล้ว" ส่วน "لَمْ" เป็นการปฏิเสธคำพูดที่ว่า "เป็นเช่นนั้น"
ในเศาะฮีห์มุสลิม จากอิบนุ มัสอูด รายงานว่า: "ระยะเวลาระหว่างการเข้ารับอิสลามของเรากับการที่อัลลอฮ์ทรงตักเตือนเราด้วยอายะฮ์นี้ (أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ) นั้น ไม่เกินสี่ปี"
อัล-คอลีลกล่าวว่า: การตักเตือน (المُعَاتَبَةُ) คือการพูดคุยด้วยการแสดงความคุ้นเคยและการระลึกถึงความไม่พอใจ ท่านกล่าวว่า "عَاتَبْتُهُ مُعَاتَبَةً" (ฉันได้ตักเตือนเขา)
"أَنْ تَخْشَعَ" หมายถึง หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อม อ่อนโยน และสงบลง "لِذِكْرِ اللَّهِ" เนื่องด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาจากสัจธรรม
มีรายงานเล่าว่า การล้อเล่นและการหัวเราะมีมากขึ้นในหมู่สหายของนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม เมื่อพวกเขาได้รับความสะดวกสบายในมะดีนะฮ์ อายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา และเมื่ออายะฮ์นี้ถูกประทานลงมา ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม กล่าวว่า: "แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเห็นว่าพวกท่านชักช้าในการนอบน้อม" ดังนั้นพวกเขาจึงกล่าวในเวลานั้นว่า: "พวกเราขอนอบน้อมแล้ว"
อิบนุ อับบาสกล่าวว่า: "แท้จริงอัลลอฮ์ทรงเห็นว่าหัวใจของผู้ศรัทธาชักช้า ดังนั้นพระองค์จึงทรงตักเตือนพวกเขาหลังจากผ่านไปสิบสามปีนับจากการประทานอัล-กุรอานลงมา"
มีผู้กล่าวว่า: อายะฮ์นี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับพวกมุนาฟิก (ผู้กลับกลอก) หนึ่งปีหลังการฮิจเราะฮ์ นั่นคือเมื่อพวกเขาขอให้ซัลมานเล่าเรื่องมหัศจรรย์ต่างๆ ในอัต-เตารอฮ์ให้ฟัง อายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "อัลิฟ ลาม รอ นั่นคือบรรดาโองการแห่งคัมภีร์อันชัดแจ้ง..." จนถึงพระดำรัสที่ว่า: "เราเล่าเรื่องราวที่ดีเลิศแก่เจ้า" ดังนั้นพระองค์จึงทรงแจ้งแก่พวกเขาว่า เรื่องราวนี้ดีกว่าและเป็นประโยชน์มากกว่าอื่นใดสำหรับพวกเขา พวกเขาจึงหยุดถามซัลมาน ต่อมาพวกเขาก็ขอให้เขาบอกเล่าเช่นเดิมอีก อายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "ยังไม่ถึงเวลาสำหรับผู้ศรัทธาทั้งหลายดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมเนื่องด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาจากสัจธรรม" ดังนั้นตามการตีความนี้ "ผู้ศรัทธาทั้งหลาย" ในที่นี้หมายถึงผู้ที่ศรัทธาโดยเปิดเผยด้วยลิ้นเท่านั้น
อัส-ซัดดีย์และอื่นๆ กล่าวว่า: "ยังไม่ถึงเวลาสำหรับผู้ที่ศรัทธาโดยเปิดเผยแต่ปกปิดการปฏิเสธไว้ในใจดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมเนื่องด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์"
มีผู้กล่าวว่า: อายะฮ์นี้ถูกประทานลงมาเกี่ยวกับผู้ศรัทธาทั้งหลาย
สะอัดเล่าว่า: มีผู้กล่าวว่า "โอ้ท่านรอซูลุลลอฮ์ หากท่านเล่าเรื่องราวต่างๆ ให้พวกเราฟังบ้าง" อายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "เราเล่าเรื่องราวที่ดีเลิศแก่เจ้า" ต่อมาเมื่อเวลาผ่านไป พวกเขากล่าวว่า: "หากท่านเล่าเรื่องต่างๆ ให้พวกเราฟังบ้าง" อายะฮ์นี้จึงถูกประทานลงมา: "อัลลอฮ์ทรงประทานคำพูดที่ดีเลิศลงมา" ต่อมาเมื่อเวลาผ่านไปอีก พวกเขากล่าวว่า: "หากท่านรำลึกเตือนพวกเราบ้าง" ดังนั้นอัลลอฮ์ผู้ทรงสูงส่งจึงทรงประทานลงมาว่า: "ยังไม่ถึงเวลาสำหรับผู้ศรัทธาทั้งหลายดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมเนื่องด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ และสิ่งที่ถูกประทานลงมาจากสัจธรรม"
และมีรายงานในทำนองเดียวกันจากอิบนุ มัสอูด โดยกล่าวว่า: "ระยะเวลาระหว่างการเข้ารับอิสลามของเรากับการที่เราถูกตักเตือนด้วยอายะฮ์นี้ ไม่เกินสี่ปี ดังนั้นบางคนในหมู่เราจึงมองกันและกันและกล่าวว่า: 'เราได้ทำสิ่งใหม่อะไรไปหรือ?'"
อัล-หะซันกล่าวว่า: "พระองค์ทรงเห็นว่าพวกเขาชักช้า ทั้งๆ ที่พวกเขาเป็นผู้ถูกสร้างที่พระองค์ทรงรักมากที่สุด"

และมีผู้กล่าวว่า: บทสนทนานี้กล่าวถึงผู้ศรัทธาในมูซาและอีซา โดยไม่รวมมุฮัมมัด (ขอความสันติจงมีแด่พวกท่านทั้งหมด) เพราะหลังจากนี้พระองค์ตรัสว่า: "และบรรดาผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮ์และบรรดารอซูลของพระองค์" หมายความว่า: บรรดาผู้ศรัทธาในเตารอตและอินญีลยังไม่ถึงเวลาที่หัวใจของพวกเขาจะอ่อนน้อมต่ออัลกุรอานดอกหรือ? และพวกเขาก็ไม่ควรเป็นเช่นบรรดากลุ่มชนยุคก่อนของมูซาและอีซา ซึ่งเมื่อระยะเวลาระหว่างพวกเขากับนบีของพวกเขายาวนานออกไป หัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง
พระดำรัสของพระองค์ที่ว่า: "และพวกเขาก็ไม่ควรเป็น" หมายถึง: และพวกเขาก็ไม่ควรเป็นเช่นนั้น โดยอยู่ในสถานะเป็นกรรม (منصوب) เชื่อมต่อกับคำว่า "ที่พวกเจ้าจะนอบน้อม" (أن تخشع)
[หน้า 226]
และมีผู้กล่าวว่า: เป็นกริยาที่ถูกตัดให้สั้นในฐานะคำสั่งห้าม (مجزوم على النهي) โดยรูปประโยคที่แท้จริงคือ "และพวกเจ้าจงอย่าได้เป็นเช่นนั้นเลย" (ولا يكونن) และหลักฐานสำหรับการตีความนี้คือรายงานของรุวัยส์จากยะอ์กูบ ที่อ่านว่า "จงอย่าได้เป็น" (لا تكونوا) ด้วยตัว "ตาอ์" (ت) ซึ่งเป็นการอ่านของอีซาและอิบนุ อิสฮาก โดยหมายความว่า: พวกเจ้าจงอย่าได้เดินตามทางของยิวและคริสต์ ซึ่งพวกเขาได้รับเตารอตและอินญีล แล้วระยะเวลาก็ยืดเยื้อกับพวกเขา
อิบนุ มัสอูดกล่าวว่า: แท้จริงเมื่อระยะเวลายาวนานเหนือวงศ์วานอิสรออีล หัวใจของพวกเขาก็แข็งกระด้าง พวกเขาจึงประดิษฐ์คัมภีร์ขึ้นจากตัวพวกเขาเอง ซึ่งจิตใจของพวกเขารับว่าเป็นที่อนุมัติ ทั้งที่ความจริงได้กีดกันพวกเขาจากความใคร่หลายประการของพวกเขา จนกระทั่งพวกเขาทิ้งคัมภีร์ของอัลลอฮ์ไว้ข้างหลังพวกเขา ประหนึ่งว่าพวกเขาไม่รู้ แล้วพวกเขากล่าวว่า: จงนำคัมภีร์นี้ไปเสนอต่อวงศ์วานอิสรออีล หากพวกเขาเห็นด้วยกับพวกเจ้า ก็จงปล่อยพวกเขาไป แต่หากไม่ ก็จงฆ่าพวกเขาเสีย แล้วพวกเขาก็ตกลงกันที่จะส่งคัมภีร์นั้นไปยังผู้รู้คนหนึ่งจากบรรดาผู้รู้ของพวกเขา และกล่าวว่า: หากเขาเห็นด้วยกับเรา ก็จะไม่มีใครขัดแย้งเราอีก และหากเขาปฏิเสธ เราก็จะฆ่าเขา แล้วหลังจากนั้นก็จะไม่มีใครขัดแย้งเราอีก พวกเขาจึงส่งคนไปหาเขา แล้วเขาได้เขียนคัมภีร์ของอัลลอฮ์ลงบนแผ่นหนัง และใส่ไว้ในเขาสัตว์ แล้วแขวนไว้ที่คอของเขา จากนั้นก็สวมเสื้อผ้าทับอีกชั้นหนึ่ง แล้วเขาก็มาหาพวกเขา พวกเขาจึงนำเสนอคัมภีร์ของพวกเขาแก่เขา และกล่าวว่า: ท่านศรัทธาต่อสิ่งนี้หรือ? เขาจึงตบมือของเขาลงบนหน้าอกของเขา และกล่าวว่า: ฉันศรัทธาต่อสิ่งนี้ – หมายถึงสิ่งที่แขวนอยู่บนหน้าอกของเขา – แล้ววงศ์วานอิสรออีลก็แตกแยกออกเป็นเจ็ดสิบกว่าลัทธิ และลัทธิที่ดีที่สุดในหมู่พวกเขาคือกลุ่มผู้ถือเขาสัตว์ (أصحاب ذي القرن)
อับดุลลอฮ์ (อิบนุ มัสอูด) กล่าวว่า: และผู้ใดในหมู่พวกเจ้าที่มีชีวิตอยู่ต่อไป ก็จะได้เห็นสิ่งที่น่ารังเกียจ และก็เพียงพอแล้วสำหรับคนใดคนหนึ่งในหมู่พวกเจ้า เมื่อเขาเห็นสิ่งที่น่ารังเกียจ และไม่สามารถเปลี่ยนแปลงมันได้ ให้เขาทำให้อัลลอฮ์ทรงรู้จากหัวใจของเขาว่า แท้จริงเขาชิงชังสิ่งนั้น
และมุกาติล บิน ฮัยยานกล่าวว่า: หมายถึงบรรดาผู้ศรัทธาจากชาวคัมภีร์ ซึ่งระยะเวลาได้ยืดเยื้อเหนือพวกเขา และพวกเขารอคอยการถูกส่งมาของนะบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ช้าเกินไป หัวใจของพวกเขาจึงแข็งกระด้าง และมากมายในหมู่พวกเขาเป็นผู้ฝ่าฝืน หมายถึง: บรรดาผู้ที่บัญญัติการบำเพ็ญตบะ (อัร-เราะฮฺบานียะฮ์) ขึ้นใหม่ คือกลุ่มผู้อยู่ในหอสวด (อัศฮาบุศเศาะวามิอ์)
และมีผู้กล่าวว่า: หมายถึงผู้ที่ไม่รู้สิ่งที่ตนยึดถือในทางศาสนาในด้านฟิกฮ์ และขัดแย้งกับผู้ที่รู้
และมีผู้กล่าวว่า: พวกเขาคือผู้ที่ไม่ศรัทธาในความรู้ของอัลลอฮ์ตะอาลา กลุ่มหนึ่งจากพวกเขายังคงมั่นคงบนศาสนาของอีซาจนกระทั่งนะบีมุฮัมมัด (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ถูกส่งมา แล้วพวกเขาก็ศรัทธาต่อท่าน และอีกกลุ่มหนึ่งจากพวกเขาหันหลังให้กับศาสนาของอีซา และพวกเขาคือผู้ที่อัลลอฮ์ทรงประกาศว่าพวกเขาฝ่าฝืน
และมุฮัมมัด บิน กะอับกล่าวว่า: บรรดาเศาะหาบะฮ์ในมักกะฮ์เคยอยู่ในสภาพขาดแคลน เมื่อพวกเขาอพยพ พวกเขาได้พบกับพื้นที่อุดมสมบูรณ์และความสะดวกสบาย พวกเขาจึงหย่อนยานจากสิ่งที่พวกเขาเคยปฏิบัติอยู่ หัวใจของพวกเขาจึงแข็งกระด้าง แล้วอัลลอฮ์ก็ทรงตักเตือนพวกเขา พวกเขาจึงตื่นตัวขึ้น

และอิบนุลมุบาร็อกได้เล่าไว้: มาเลข บิน อันส ได้แจ้งแก่เรา โดยกล่าวว่า: ได้มีเรื่องราวถึงฉันว่า อีซา (อะลัยฮิสสลาม) ได้กล่าวแก่กลุ่มชนของท่านว่า: พวกเจ้าอย่าพูดมากโดยปราศจากการรำลึกถึงอัลลอฮ์ (ซุบฮานะฮูวะตะอาลา) มิเช่นนั้นหัวใจของพวกเจ้าจะแข็งกระด้าง แท้จริงหัวใจที่แข็งกระด้างนั้นห่างไกลจากอัลลอฮ์ แต่พวกเจ้าไม่รู้ และอย่ามองดูบาปผิดของประชาชนราวกับพวกเจ้าเป็นผู้เป็นนาย แต่จงมองดูมัน – หรือท่านกล่าวว่า จงมองดูบาปผิดของพวกเจ้า – ราวกับพวกเจ้าเป็นบ่าว เพราะแท้จริงมนุษย์นั้นมีสองประเภท: ผู้ที่ได้รับความปลอดภัย และผู้ที่ถูกทดสอบ ดังนั้นจงเมตตาต่อผู้ที่ประสบเคราะห์กรรม และจงสรรเสริญอัลลอฮ์ในความปลอดภัย

และอายะฮ์นี้ (ที่ว่า) "บรรดาผู้ศรัทธายังไม่ถึงเวลาดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์" นั้น เป็นสาเหตุของการเตาบะฮ์ของอัลฟุฎ็อยล์ บิน อิยาฎ และอิบนุลมุบาร็อก (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาทั้งสองท่าน) อะบูอัลมุฏ็อรริฟ อับดุรเราะฮ์มาน บิน มัรวาน อัลกุลานิสีย์ ได้เล่าไว้: อบู [หน้า 227] มุฮัมมัด อัลหะซัน บิน รอชีก ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อะลี บิน ยะอ์กูบ อัซซัยยาต ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อิบรอฮีม บิน ฮิชาม ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: ซะกะรียา บิน อบี อะบาน ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัลลัยษ์ บิน อัลหาริษ ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อัลหะซัน บิน ดาฮิร ได้เล่าแก่เรา โดยกล่าวว่า: อับดุลลอฮ์ บิน อัลมุบาร็อก ถูกถามเกี่ยวกับจุดเริ่มต้นของการถือสันโดษของท่าน ท่านกล่าวว่า: ฉันอยู่กับพี่น้องของฉันในสวนผลไม้ของเราในวันหนึ่ง และนั่นคือช่วงที่ผลไม้หลากชนิดออกผล พวกเรากินและดื่มจนกระทั่งถึงเวลากลางคืนแล้วก็นอนหลับ และฉันเคยหลงใหลในการดีดพิณ (อู๊ด) และพิณ (เฏาะนบูร) ฉันจึงลุกขึ้นในบางส่วนของกลางคืน แล้วดีดด้วยเสียงหนึ่งที่เรียกว่า รอชีน อัซซะฮัร และซินานต้องการจะร้องเพลง และมีนกตัวหนึ่งส่งเสียงร้องเหนือศีรษะของฉันบนต้นไม้ และพิณ (อู๊ด) อยู่ในมือของฉันไม่ตอบสนองฉันในสิ่งที่ฉันต้องการ และทันใดนั้นมันก็พูดออกมาเหมือนมนุษย์พูด – หมายถึง พิณ (อู๊ด) ที่อยู่ในมือของท่าน – และกล่าวว่า: "บรรดาผู้ศรัทธายังไม่ถึงเวลาดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์ และสิ่งที่ได้ถูกประทานลงมาแห่งความจริง" ฉันกล่าวว่า: ใช่แล้ว ขอสาบานต่ออัลลอฮ์! และฉันได้หักพิณ (อู๊ด) นั้น และได้ส่งผู้ที่อยู่กับฉันกลับไป นี่คือจุดเริ่มต้นแรกของการถือสุนโดษและการมุ่งมั่นของฉัน

และได้มีเรื่องราวถึงเราถึงบทกวีที่อิบนุลมุบาร็อกต้องการจะดีดพิณ (อู๊ด) ด้วยบทนั้น:
"ยังไม่ถึงเวลาสำหรับฉันดอกหรือ จากเธอ ที่จะได้ความเมตตา และเธอจะฝ่าฝืนผู้ตำหนิและผู้ติเตียน และจะสงสารคนรักผู้หลงใหลในพวกเธอ ผู้ซึ่งได้ตั้งเครื่องหมายไว้บนการทอดทิ้งของพวกเธอ เขาพักในเวลากลางคืน เมื่อความมืดของกลางคืนปกคลุมเขา เขาคอยเฝ้ามองดวงดาวและกลุ่มดาว และมีอะไรเกิดขึ้นกับคนรักเล่า หากว่าเขา ได้ทำให้สิ่งที่ต้องห้ามเป็นที่อนุมัติจากการได้พบกัน"

ส่วนอัลฟุฎ็อยล์ บิน อิยาฎนั้น สาเหตุของการเตาบะฮ์ของท่านคือ ท่านได้หลงรักหญิงสาวคนหนึ่ง นางจึงได้นัดท่านในเวลากลางคืน ขณะที่ท่านกำลังปีนกำแพงไปหานาง ท่านได้ยินผู้หนึ่งกำลังอ่านอัลกุรอานอ่านว่า: "บรรดาผู้ศรัทธายังไม่ถึงเวลาดอกหรือ ที่หัวใจของพวกเขาจะนอบน้อมด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์" ท่านจึงถอยหลังกลับ พร้อมกล่าวว่า: ใช่แล้ว ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ มันถึงเวลาแล้ว และกลางคืนได้นำท่านไปสู่ที่รกร้างแห่งหนึ่ง และในนั้นมีกลุ่มหนึ่งจากผู้เดินทาง และบางคนในพวกเขากล่าวแก่กันว่า: แท้จริงอัลฟุฎ็อยล์นั้นตัดทาง (ปล้น) อัลฟุฎ็อยล์กล่าวว่า: โอ้ ฉันเห็นตัวฉันเองในเวลากลางคืนวิ่งไปในความไม่เชื่อฟังอัลลอฮ์ กลุ่มชนจากมุสลิมกลัวฉัน! โอ้อัลลอฮ์ แท้จริงฉันขอเตาบะฮ์ต่อพระองค์ และฉันได้ทำให้การเตาบะฮ์ของฉันต่อพระองค์เป็นการอยู่เป็นเพื่อนบ้านกับบ้านอันทรงเกียรติของพระองค์

พระองค์ตรัสว่า "จงรู้เถิดว่า อัลลอฮฺทรงให้แผ่นดินมีชีวิตชีวาหลังจากมันตายแล้ว" หมายถึง พระองค์ทรงให้แผ่นดินที่แห้งแล้งมีชีวิตชีวาหลังจากมันตายแล้วด้วยน้ำฝน
และศอลิห์ อัลมุรฺรีย์ กล่าวว่า ความหมายคือ พระองค์ทรงทำให้หัวใจอ่อนโยนหลังจากความแข็งกระด้างของมัน
และญะอฺฟัร บิน มุฮัมมัด กล่าวว่า พระองค์ทรงให้มันมีชีวิตชีวาด้วยความยุติธรรมหลังจากความอยุติธรรม
และมีผู้กล่าวว่า ความหมายคือ เช่นเดียวกัน พระองค์ทรงให้ผู้ปฏิเสธศรัทธามีชีวิตชีวาด้วยการชี้นำทางสู่การศรัทธาหลังจากความตายของเขาด้วยการปฏิเสธศรัทธาและการหลงผิด
และมีผู้กล่าวว่า เช่นเดียวกัน อัลลอฮฺทรงให้ผู้ตายจากประชาชาติทั้งหลายมีชีวิตชีวา และทรงจำแนกระหว่างผู้ที่หัวใจของเขานอบน้อม กับผู้ที่หัวใจของเขาแข็งกระด้าง
"เราได้ชี้แจงบรรดาโองการแก่พวกเจ้าแล้ว เพื่อว่าพวกเจ้าจักได้ใช้สติปัญญาใคร่ครวญ" หมายถึง การที่อัลลอฮฺทรงให้แผ่นดินมีชีวิตชีวาหลังจากมันตายแล้วนั้น เป็นหลักฐานถึงความสามารถของอัลลอฮฺ และว่า แท้จริงพระองค์นั้นทรงให้ผู้ตายทั้งหลายมีชีวิตชีวา

พระองค์ตรัสว่า: "แท้จริงบรรดาชายผู้ศรัทธาและบรรดาหญิงผู้ศรัทธา" (อัลบะกะเราะฮ์: 277)
อิบนุ กะษีร และอบู บักร์ จากอาศิม อ่านโดยการทำให้ศอดเบา (อัศศอดิกีน/อัศศอดิกาต) มาจากคำว่า "อัต-ตัศดีก" หมายถึง ผู้ศรัทธาเชื่อมั่นในสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานลงมา
ส่วนนักอ่านที่เหลืออ่านโดยการเน้นศอด (อัลมุศ็อดดิกีน/อัลมุศ็อดดิกาต) โดยกลืนตัวตาอ์เข้าในศอด (มาจาก อัลมุตัศ็อดดิกีน/อัลมุตัศ็อดดิกาต) เช่นเดียวกันในมุศฮัฟของอบี
นี่เป็นการส่งเสริมให้ทำการบริจาค (เศาะดะเกาะฮ์) ดังนั้นพระองค์จึงตรัสว่า "และพวกเขาได้ให้ยืมต่ออัลลอฮ์ ซึ่งการให้ยืมที่ดีงาม" ด้วยการบริจาคและใช้จ่ายในทางของอัลลอฮ์
อัลหะซันกล่าวว่า: ทุกสิ่งที่อยู่ในอัลกุรอานเกี่ยวกับ "การให้ยืมที่ดีงาม" นั้นหมายถึงการทำความดีโดยสมัครใจ
และมีผู้กล่าวว่า: มันคือการงานที่ดีงามทั้งจากการบริจาคและอื่นๆ โดยมีความตั้งใจจริงและจริงใจ
และที่ทรงใช้กริยามาต่อจากคำนาม (โดยตรัสว่า "และพวกเขาได้ให้ยืม") นั้น เพราะคำนามนั้นในความหมายเทียบเท่ากับกริยา หมายถึง แท้จริงบรรดาผู้ที่บริจาคและให้ยืมนั้น จะทรงทวีคูณให้แก่พวกเขา ซึ่งสิ่งที่เหมือนกับมัน
การอ่านของนักอ่านส่วนใหญ่คือ "ยุดออิฟ" โดยเปิดอัยน์ (อ่านเป็นรูปกรรมวาจก) และมีผู้กล่าวว่า "สิ่งที่ถูกทวีคูณ"
ส่วนอัล-อะอ์มัชอ่านว่า "ยุดออิฟุฮุ" โดยการปิดอัยน์และเพิ่มฮาอ์
และอิบนุ กะษีร, อิบนุ อามิร และยะอ์กูบ อ่านว่า "ยุดออิฟฟุ" โดยการเปิดอัยน์และเน้นมัน
"และสำหรับพวกเขาคือรางวัลอันทรงเกียรติ" หมายถึง สวรรค์

พระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และบรรดาผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮฺและบรรดารอซูลของพระองค์ ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ซื่อสัตย์ (อัศศิดดีกูน) และบรรดาผู้เป็นพยาน (อัชชุฮะดาอ์) ณ ที่พระเจ้าของพวกเขา สำหรับพวกเขาจะได้รับรางวัลของพวกเขาและแสงสว่างของพวกเขา" มีความเห็นต่างกันเกี่ยวกับคำว่า "บรรดาผู้เป็นพยาน" ว่าเป็นประโยคที่ตัดขาดจากส่วนที่มาก่อน หรือเชื่อมต่อกันอยู่? มุญาฮิดและซัยด์ บิน อัสลัม กล่าวว่า : แท้จริงบรรดาผู้เป็นพยานและบรรดาผู้ซื่อสัตย์นั้นคือผู้ศรัทธาทั้งหลาย และมันเป็นประโยคที่เชื่อมต่อกัน และมีรายงานความหมายนี้จากท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) ดังนั้นจึงไม่ควรหยุด (วะกัฟ) ณ ที่นี้บนคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า "ผู้ซื่อสัตย์" และนี่คือทัศนะของอิบนุ มัสอูดในการตีความอายะฮฺนี้

อัลกุชัยรีกล่าวว่า : อัลลอฮฺ (ซ.บ.) ตรัสว่า : "แล้วชนเหล่านั้นจะอยู่ร่วมกับบรรดาผู้ที่อัลลอฮฺทรงประทานความโปรดปรานแก่พวกเขา จากบรรดานะบี และบรรดาผู้ซื่อสัตย์ และบรรดาผู้เป็นพยาน และบรรดาผู้ทรงคุณธรรม" ดังนั้นบรรดาผู้ซื่อสัตย์คือผู้ที่ตามหลังบรรดานะบี และบรรดาผู้เป็นพยานคือผู้ที่ตามหลังบรรดาผู้ซื่อสัตย์ และบรรดาผู้ทรงคุณธรรมคือผู้ที่ตามหลังบรรดาผู้เป็นพยาน ดังนั้นจึงเป็นไปได้ที่อายะฮฺนี้อยู่ในกลุ่มของผู้ที่ศรัทธาต่อบรรดารอซูล หมายถึง "และบรรดาผู้ศรัทธาต่ออัลลอฮฺและบรรดารอซูลของพระองค์ ชนเหล่านั้นแหละคือผู้ซื่อสัตย์และบรรดาผู้เป็นพยาน" และผู้ที่ถูกหมายถึงด้วยคำว่าบรรดาผู้เป็นพยานคือผู้ที่ยืนยันต่ออัลลอฮฺในเรื่องความเป็นเอกะ ดังนั้นเขาจึงเป็นผู้ซื่อสัตย์ที่อยู่เหนือผู้ซื่อสัตย์อีกคนหนึ่งในระดับชั้น ดังที่ท่านนบี (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) กล่าวว่า : "แท้จริงชาวสวนสวรรค์ชั้นสูงนั้น ผู้ที่อยู่ต่ำกว่าพวกเขาจะมองเห็นพวกเขา ดังเช่นหนึ่งในพวกเจ้ามองเห็นดวงดาวที่อยู่ ณ ขอบฟ้าแห่งท้องฟ้า และแท้จริงอบูบักรและอุมัรอยู่ในหมู่พวกเขา และทั้งสองได้รับความดีงามแล้ว"

และมีรายงานจากอิบนุ อับบาสและมัสรูกว่า บรรดาผู้เป็นพยานนั้นไม่ใช่บรรดาผู้ซื่อสัตย์ ดังนั้นบรรดาผู้เป็นพยานตามทัศนะนี้จึงแยกออกจากสิ่งที่มาก่อน และการหยุด (วะกัฟ) บนคำกล่าวของพระองค์ที่ว่า "ผู้ซื่อสัตย์" นั้นเป็นการหยุดที่ดี (หะซัน) และความหมายคือ "และบรรดาผู้เป็นพยาน ณ ที่พระเจ้าของพวกเขา สำหรับพวกเขาจะได้รับรางวัลของพวกเขาและแสงสว่างของพวกเขา" หมายถึง สำหรับพวกเขาจะได้รับรางวัลของตัวพวกเขาเองและแสงสว่างของตัวพวกเขาเอง

และเกี่ยวกับพวกเขา (บรรดาผู้เป็นพยาน) มีสองทัศนะ :
ทัศนะแรก : พวกเขาคือบรรดารอซูล ผู้จะเป็นพยานต่อประชาชาติของพวกเขาในเรื่องการศรัทธาและการปฏิเสธ อัลกัลบีกล่าวเช่นนี้ และหลักฐานของเขาคือพระดำรัสของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) ที่ว่า : "และเราได้นำเจ้ามาเป็นพยานต่อกลุ่มชนเหล่านี้"
ทัศนะที่สอง : พวกเขาคือประชาชาติของบรรดารอซูล ผู้จะเป็นพยานในวันกิยามะฮฺ และในสิ่งที่พวกเขาจะเป็นพยานนั้นมีสองทัศนะ :
ทัศนะหนึ่ง : พวกเขาจะเป็นพยานต่อตัวพวกเขาเอง ในการงานที่พวกเขาได้กระทำ ทั้งการเชื่อฟังและการฝ่าฝืน และนี่คือความหมายของคำกล่าวของมุญาฮิด
อีกทัศนะหนึ่ง : พวกเขาจะเป็นพยานให้แก่บรรดานะบีของพวกเขา ในการที่พวกเขาได้ประกาศสาส์นของพระเจ้าแก่ประชาชาติของพวกเขา อัลกัลบีกล่าวเช่นนี้

และมุกาติลได้กล่าวทัศนะที่สามว่า : แท้จริงพวกเขาคือบรรดาผู้ที่ถูกสังหารในทางของอัลลอฮฺ (ซ.บ.) และมีรายงานทำนองเดียวกันจากอิบนุ อับบาสด้วย โดยเขากล่าวว่า : พระองค์ทรงหมายถึงบรรดาผู้เป็นชะฮีดแห่งผู้ศรัทธาทั้งหลาย และคำว่า "และ" (วาว) ในที่นี้คือวาวที่แสดงการเริ่มต้น (วาวุลอิบติดาอ์) และคำว่า "บรรดาผู้ซื่อสัตย์" ตามทัศนะนี้จึงตัดขาดจากคำว่า "บรรดาผู้เป็นพยาน"

และได้มีความเห็นต่างกันในการระบุตัวตนของบรรดาผู้ซื่อสัตย์ (อัศศิดดีกูน) อัฎเฎาะฮาก กล่าวว่า : พวกเขามีแปดคน คือ อบูบักร, อลี, ซัยด์, อุษมาน, เฏาะลฮะฮ์, อัซซุบัยร์, ซะอัด และฮัมซะฮ์ และอุมัร บิน อัลค็อฏฏอบ (เราะฎิยัลลอฮุอันฮุม) ได้ติดตามพวกเขา อัลลอฮฺทรงให้เขาเข้าร่วมกับพวกเขา เพราะเขาได้ศรัทธาต่อนบีของพระองค์ (ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะสัลลัม) อย่างแท้จริง

และมุกาติล บิน ฮัยยาน กล่าวว่า : บรรดาผู้ซื่อสัตย์คือบรรดาผู้ที่ศรัทธาต่อบรรดารอซูล และไม่เคยปฏิเสธพวกเขาแม้เพียงชั่วพริบตา เช่น ผู้ศรัทธาจากวงศ์วานของฟิรเอาน์, สหายของวงศ์วานยาซีน (ในซูเราะฮ์ยาซีน), อบูบักร อัศศิดดีก และสหายของหลุมเพลิง (อัศฮาบุลอุกดู๊ด)

พระองค์ตรัสว่า: "และบรรดาผู้ที่ปฏิเสธศรัทธา และปฏิเสธบรรดาโองการของเรา" หมายถึง บรรดารอซูลและบรรดามูอ์ญิซาต (สัญญาณอันชัดแจ้ง) "ชนเหล่านั้นคือชาวนรก" ดังนั้น พวกเขาจะไม่ได้รับรางวัลใดๆ และไม่ได้รับแสงสว่างใดๆ

พระองค์ตรัสว่า "จงรู้เถิดว่าแท้จริงชีวิตในโลกนี้นั้นคือการละเล่นและความเพลิดเพลิน" ความเชื่อมโยง (ของอายะฮ์นี้) คือ มนุษย์อาจละทิ้งการญิฮาด เนื่องจากกลัวภัยต่อชีวิตจากการถูกฆ่า และกลัวการต้องเผชิญความตาย ดังนั้นจึงได้ชี้แจงว่า ชีวิตในโลกนี้เป็นสิ่งสิ้นสุดลง มิควรละทิ้งพระบัญชาของอัลลอฮ์เพื่อรักษาสิ่งที่ไม่จีรังยั่งยืน และ "ما" ในที่นี้เป็นคำเสริม (ซิลละฮ์) โดยมีความหมายประมาณว่า "จงรู้เถิดว่าแท้จริงชีวิตในโลกนี้นั้นคือการละเล่นอันไร้สาระ และความเพลิดเพลินแล้วก็สิ้นสุดลง" กะอ์ตาดะฮ์กล่าวว่า "การละเล่นและความเพลิดเพลิน" หมายถึง การกินและการดื่ม และมีผู้กล่าวว่า มันหมายถึงสิ่งที่เข้าใจกันทั่วไปจากความหมายของคำนั้น มุญาฮิดกล่าวว่า ทุกการละเล่นคือความเพลิดเพลิน ความหมายนี้ได้ผ่านมาแล้วในซูเราะฮ์อัล-อันอาม และมีผู้กล่าวว่า "การละเล่น" คือสิ่งที่ทำให้หลงใหลในโลกนี้ ส่วน "ความเพลิดเพลิน" คือสิ่งที่ทำให้เพลินจนลืมปรโลก หมายถึง ทำให้ห่างเหินจากมัน และมีผู้กล่าวว่า "การละเล่น" คือการสะสมทรัพย์สิน ส่วน "ความเพลิดเพลิน" คือผู้หญิง

"และการประดับประดา" การประดับประดาคือสิ่งที่ใช้ตกแต่ง ดังนั้นผู้ปฏิเสธศรัทธาจึงประดับประดาตนด้วยโลกนี้ และไม่ทำงานเพื่อปรโลก เช่นเดียวกับผู้ที่ประดับประดาในทางที่ไม่เป็นการเชื่อฟังอัลลอฮ์

"และการโอ้อวดระหว่างพวกเจ้า" หมายถึง การที่บางคนในหมู่พวกเจ้าโอ้อวดกันด้วยสิ่งเหล่านั้น (ด้วยโลกนี้) และมีผู้กล่าวว่า (โอ้อวด) ด้วยรูปร่างและกำลัง และมีผู้กล่าวว่า ด้วยวงศ์ตระกูล ตามธรรมเนียมของชาวอาหรับในการโอ้อวดด้วยบรรพบุรุษ ในเศาะฮีฮฺของมุสลิม มีรายงานจากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า "แท้จริงอัลลอฮฺได้ทรงวะฮีแก่ฉันว่า พวกเจ้าจงถ่อมตน จนไม่มีผู้ใดกดขี่ผู้ใด และไม่มีผู้ใดโอ้อวดผู้ใด" และมีรายงานที่เศาะฮีฮฺจากท่าน ศ็อลลัลลอฮุ อะลัยฮิ วะสัลลัม ว่า "สี่ประการในประชาชาติของฉัน ซึ่งเป็นเรื่องจากยุคอญาฮิลียะฮ์ ได้แก่ การโอ้อวดในเรื่องวงศ์ตระกูล..." ฮะดีษ ทั้งหมดนี้ได้ผ่านมาก่อนแล้ว

"และการพอกพูนในทรัพย์สินและลูกหลาน" เพราะธรรมเนียมของยุคอญาฮิลียะฮ์คือการแข่งกันพอกพูนด้วยลูกหลานและทรัพย์สิน ส่วนการพอกพูนของผู้ศรัทธานั้นคือด้วยการศรัทธาและการเชื่อฟัง บางนักวิชาการรุ่นหลังกล่าวว่า "การละเล่น" เสมือนการละเล่นของเด็กๆ "ความเพลิดเพลิน" เสมือนความเพลิดเพลินของหนุ่มๆ "การประดับประดา" เสมือนการประดับประดาของหญิงๆ "การโอ้อวด" เสมือนการโอ้อวดของเพื่อนฝูง และ "การพอกพูน" เสมือนการพอกพูนของเจ้าที่ดิน และมีผู้กล่าวว่า ความหมายคือ โลกดุนยานั้นเปรียบเสมือนสิ่งเหล่านี้ในด้านการสูญสิ้นและดับสลาย

และจากท่านอะลี ร่อฎิยัลลอฮุ อันฮุ กล่าวแก่อัมมารว่า "อย่าเศร้าโศกต่อโลกดุนยา เพราะแท้จริงโลกดุนยานั้นคือสิ่งหกประการ ได้แก่ สิ่งที่กิน สิ่งที่ดื่ม สิ่งที่สวมใส่ สิ่งที่สูดดม สิ่งที่ขี่ และสิ่งที่สมสู่ สิ่งที่กินที่ดีที่สุดของมันคือน้ำผึ้ง ซึ่งมันคือน้ำลายของแมลงวัน เครื่องดื่มที่มากที่สุดของมันคือน้ำ ซึ่งสัตว์ทั้งหลายล้วนเท่าเทียมกันในสิ่งนี้ สิ่งที่สวมใส่ที่ดีที่สุดของมันคือผ้าไหม ซึ่งมันคือการทอของหนอน สิ่งที่สูดดมที่ดีที่สุดของมันคือชะมดเชียง ซึ่งมันคือเลือดของหนู สิ่งที่ขี่ที่ดีที่สุดของมันคือม้า และบนมันนั้นมนุษย์ถูกฆ่า ส่วนสิ่งที่สมสู่นั้นคือผู้หญิง และมันคือการถ่ายปัสสาวะในที่ถ่ายปัสสาวะ ขอสาบานต่ออัลลอฮ์ แท้จริงผู้หญิงนั้นประดับประดาสิ่งที่สวยที่สุดของเธอเพื่อให้ได้ในสิ่งที่อัปลักษณ์ที่สุดของเธอ"

แล้วอัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ทรงเปรียบเปรยโลกดุนยาด้วยพืชผลที่ได้รับน้ำฝน โดยตรัสว่า "ประหนึ่งน้ำฝน" หมายถึง ฝน ซึ่งพืชผลของมันทำให้ผู้ปฏิเสธศรัทธาประทับใจ "ผู้ปฏิเสธศรัทธา" ในที่นี้หมายถึง ชาวนา เพราะพวกเขาเป็นผู้ปกปิดเมล็ดพืช (ด้วยการฝังลงดิน) ความหมายคือ ชีวิตในโลกนี้นั้นประหนึ่งพืชผล ซึ่งทำให้ผู้มองประทับใจเนื่องจากความเขียวขจีอันเกิดจากน้ำฝนที่มากมาย แล้วมันก็ไม่นานก่อนที่จะกลายเป็นเศษแห้งเสมือนว่าไม่เคยมีมาก่อน และเมื่อมันทำให้ชาวนาประทับใจ นั่นคือขีดสูงสุดของสิ่งที่ถูกมองว่าสวยงาม ความหมายของอุทาหรณ์นี้ได้ผ่านมาแล้วในซูเราะฮ์ยูนุสและอัล-กะฮ์ฟิ

และมีผู้กล่าวว่า: "ผู้ปฏิเสธ" ในที่นี้หมายถึงผู้ที่ปฏิเสธต่ออัลลอฮฺผู้ทรงเกรียงไกร เนื่องจากพวกเขาหลงใหลในเครื่องประดับของโลกดุนยามากกว่า [หน้า 231] ผู้ศรัทธา และนี่เป็นคำกล่าวที่งดงาม เพราะแท้จริงแล้วรากฐานของการหลงใหลนั้นเป็นของพวกเขาและอยู่ในตัวพวกเขา และจากพวกเขานั้นเองที่สิ่งนี้ปรากฏออกมา นั่นคือการให้ความสำคัญต่อโลกดุนยาและสิ่งที่อยู่ในนั้น ส่วนในหมู่ผู้ยึดมั่นในเอกภาพนั้น สิ่งดังกล่าวเป็นเพียงกิ่งก้านที่เกิดขึ้นจากความใคร่ใฝ่ต่ำของพวกเขา และจะลดน้อยและละเอียดอ่อนลงเมื่อพวกเขาระลึกถึงปรโลก และตำแหน่งของอักษร "กาฟ" นั้นอ่านขึ้นเสียงด้วยการเป็นคุณศัพท์

จากนั้นมันก็เหี่ยวเฉา หมายถึง แห้งกรอบหลังจากความเขียวชอุ่ม เจ้าจะเห็นมันเป็นสีเหลือง หมายถึง เปลี่ยนแปลงไปจากสภาพที่เคยสดชื่น จากนั้นมันก็กลายเป็นเศษซาก หมายถึง สิ่งที่แตกหักและเป็นแกลบ หลังจากความงดงามของมันก็สูญหายไป เช่นเดียวกันกับโลกดุนยาของผู้ปฏิเสธ และในปรโลกนั้นมีการลงโทษอันรุนแรง หมายถึง สำหรับผู้ปฏิเสธ และการหยุดอ่านที่นี่เป็นการหยุดที่งดงาม และให้เริ่มอ่านใหม่ว่า "และการอภัยโทษจากอัลลอฮฺและความพึงพอใจ" หมายถึง สำหรับผู้ศรัทธา

และอัล-ฟัรโรอ์ได้กล่าวว่า: "และในปรโลกนั้นมีการลงโทษอันรุนแรงและการอภัยโทษ" ความหมายคือ อาจเป็นการลงโทษอันรุนแรง หรืออาจเป็นการอภัยโทษ ดังนั้นจึงไม่ควรหยุดที่คำว่า "รุนแรง"

และชีวิตโลกนี้มิใช่อื่นใดนอกจากสิ่งอำนวยความสะดวกแห่งการหลอกลวง นี่เป็นการย้ำเตือนสิ่งที่ได้ผ่านมาแล้ว หมายถึง มันหลอกลวงผู้ปฏิเสธ ส่วนผู้ศรัทธานั้น โลกดุนยาสำหรับเขาคือสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อการบรรลุถึงสวนสวรรค์ และมีผู้กล่าวว่า: การงานเพื่อชีวิตโลกดุนยานั้นคือสิ่งอำนวยความสะดวกแห่งการหลอกลวง เพื่อเป็นการลดคุณค่าในการงานเพื่อโลกดุนยา และเป็นการส่งเสริมในการงานเพื่อปรโลก